Giáo án điện tử lớp 4

Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân”.. Ở Bác, lòng.[r]

LUYỆN TỪ VÀ CÂU

LỚP 4 Giáo viên: Hồ Thị Mỹ Lợi Trường Tiểu học Chu Văn An

Cho câu văn sau:

Thầy nĩi : “ Từ nay các em cịn dám khơng làm bài ở nhà khơng?”

+ Dấu hai chấm cĩ tác dụng gì?

- Dấu hai chấm báo hiệu bộ phận câu đứng sau nĩ là lời nĩi của

một nhân vật hoặc là lời giải thích cho bộ phận đứng trước.

- Khi báo hiệu lời nĩi của nhân vật, dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hay gạch đầu dịng.

Kiểm tra bài cũ :

+ Ở câu trên, cĩ những dấu câu nào?

Dấu ngoặc kép

I Nhận xét:

Bài 1: Những từ ngữ và câu đặt trong dấu ngoặc kép dưới đây là lời của ai? Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép:

Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân” Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt Bác nói:

‘‘Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Theo

TRƯỜNG CHINH

Luyện từ và câu:

I Nhận xét:

Bài 1: Những từ ngữ và câu đặt trong dấu ngoặc kép dưới đây là lời của ai? Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép:

Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân” Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt Bác nói:

‘‘Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Theo

TRƯỜNG CHINH

*Những từ ngữ và câu nào đặt trong dấu ngoặc kép ?

*Những từ ngữ và câu đó là lời nói của ai?

*Những dấu ngoặc kép dùng trong đoạn văn trên có tác dụng gì?

Nhóm đôi

Bác tự cho mình là “người lính

vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”,

là “đầy tớ trung thành của nhân

dân” Ở Bác, lòng yêu mến nhân

dân đã trở thành một sự say mê

mãnh liệt Bác nói: ‘‘Tôi chỉ có một

sự ham muốn, ham muốn tột bậc,

là làm sao cho nước ta hoàn toàn

độc lập, dân ta được hoàn toàn tự

do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo

mặc, ai cũng được học hành.”

Theo TRƯỜNG CHINH

* Từ ngữ: “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, “đầy tớ trung thành của nhân dân”

* Câu: ‘‘Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm

ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”

Những từ ngữ

và câu đó là lời

của Bác Hồ.

- Những từ ngữ và câu đó là lời của ai?

+ Những dấu ngoặc kép dùng trong đoạn văn trên có tác dụng gì? Dấu ngoặc kép dùng để dẫn lời nĩi trực tiếp của Bác Hồ.

Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra

mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân” Ở Bác, lịng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt Bác nĩi: “Tơi chỉ cĩ một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hồn tồn độc lập, dân ta được hồn tồn tự

do, đồng bào ai cũng cĩ cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Theo Trường Chinh

- Qua bài 1, em thấy dấu ngoặc kép dùng để làm gì?

Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu chỗ trích dẫn lời nĩi trực tiếp của nhân vật.

Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân” Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt Bác nói:

“Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.” Theo Trường Chinh

Bài 2: Trong đoạn văn trên, khi nào dấu ngoặc kép được

dùng độc lập? Khi nào dấu ngoặc kép được dùng phối hợp với dấu hai chấm?

Ví dụ: Bác nói: “Tôi chỉ có

một sự ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”

- Dấu ngoặc kép được

dùng phối hợp với dấu hai

chấm khi lời dẫn trực tiếp

là một câu trọn vẹn hay

một đoạn văn.

Ví dụ: Bác tự cho mình là

“người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân”

- Dấu ngoặc kép được

dùng độc lập khi lời dẫn

trực tiếp chỉ là một từ hay

cụm từ.

Qua tìm hiểu bài 2, các em hãy cho biết trong trường hợp nào ta phải thêm dấu hai chấm vào trước dấu ngoặc kép?

Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một đoạn văn thì trước dấu ngoặc kép ta thường phải thêm dấu hai chấm.

Bài 3: Trong khổ thơ sau, từ lầu được dùng với ý nghĩa gì? Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng làm gì?

Có bạn tắc kè hoa

Xây “lầu” trên cây đa

Rét, chơi trò đi trốn

Đợi ấm trời mới ra.

Phạm Đình Ân

Có bạn tắc kè hoa

Xây “lầu” trên cây đa

Rét, chơi trò đi trốn

Đợi ấm trời mới ra.

Phạm Đình Ân

- Từ “lầu” trong khổ thơ được dùng với nghĩa gì ?

- Từ “ lầu” trong khổ thơ được dùng với nghĩa gì ?

Tác giả gọi cái tổ nhỏ của tắc kè bằng từ lầu để đề cao giá trị của cái tổ đó.

- Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng làm gì ?

Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng để đánh dấu từ “

dấu từ “lầu lầu ” là từ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.

Qua tìm hiểu bài 3, em thấy dấu ngoặc kép còn được dùng để làm gì ?

Dấu ngoặc kép còn được dùng để đánh dấu những từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.

Em hãy nêu tác dụng của dấu ngoặc kép?

1 Dấu ngoặc kép thường được dùng để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc của người nào đó

2 Dấu ngoặc kép còn được dùng để đánh dấu những từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.

Trong trường hợp nào ta phải thêm dấu hai chấm trước dấu ngoặc kép?

Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một đoạn văn thì trước dấu ngoặc kép ta thường phải thêm dấu hai chấm.

1.Dấu ngoặc kép thường được dùng để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc của người nào đó

Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một đoạn văn thì trước dấu ngoặc kép ta thường phải thêm dấu hai chấm.

2.Dấu ngoặc kép còn được dùng để đánh dấu những từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.

II Ghi nhớ:

Bài tập 1: Tìm lời nói trực tiếp trong đoạn văn sau:

Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi một đề văn ở lớp: “Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ?”

Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm bút và bắt đầu viết: “Em

đã nhiều lần giúp đỡ mẹ Em quét nhà và rửa bát đĩa Đôi khi,

em giặt khăn mùi soa.”

Theo Pi-Vô-Na-Rô-Va

III Luyện tập:

- Có thể đặt những lời nói trực tiếp trong đoạn văn ở bài tập 1 xuống dòng, sau dấu gạch ngang đầu dòng không? Vì sao?

Đề bài của cô giáo và các câu văn của bạn học sinh không phải dạng đối thoại trực tiếp, do đó không thể viết xuống dòng, đặt sau dấu gạch đầu dòng.

Bài tập 2:

Bài tập 3 : Em đặt dấu ngoặc kép vào chỗ nào trong các câu sau?

a) Cả bầy ong cùng nhau xây tổ Con nào con nấy hết sức tiết kiệm .

b) Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một mâm đào gọi là đào

thì thản nhiên lấy một quả mà ăn Vua giận, ra lệnh chém đầu Quỳnh Quỳnh bèn tâu:

- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được sống lâu thờ vua Không ngờ, nuốt chưa khỏi miệng mà chết đã đến cổ Vậy nên, xin đức vua đổi tên quả ấy là và trị tội kẻ xu nịnh dâng đào Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng Quỳnh.

Truyện DÂN GIAN VIỆT NAM

vôi vữa

“ ”

“ ”

“ ”

trường thọ

“ ” trường thọ

đoản thọ

Cách dùng Ví dụ

- Dấu ngoặc kép thường dùng để làm gì?

1.Dấu ngoặc kép thường được dùng

để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật

hoặc của người nào đó

trọn vẹn hoặc một đoạn văn thì trước

dấu ngoặc kép ta thêm dấu hai chấm.

2 Dấu ngoặc kép còn được dùng để

đánh dấu những từ ngữ được dùng

với ý nghĩa đặc biệt.

lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân”

đề văn ở lớp: “Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ?”

(Pi-vô-na-rô-va)

Xây “lầu” trên cây đa.

(Phạm Đình Ân)

- Xem lại bài, đọc kĩ ghi nhớ.

-Đọc trước nội dung bài :