Giáo án Tập làm văn 4 - Trường TH An Đức

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 4’ 1 KIỂM TRA BÀI CŨ: - Gọi 2 HS trả lời câu hỏi: - HS thực hiện yêu cầu: + Khi kể lại hành động của nhân vật[r]

Trang 1

Giáo viên: Nguyễn Thị Công Trang 1

Ngày dạy: / / 20 Tuần 1 – tiết 1

Tập làm văn THẾ NÀO LÀ KỂ CHUYỆN ?

-I - MỤC T -IÊU

- Hiểu những đặc điểm cơ bản của văn kể chuyện( ND ghi nhớ)

- Bước đầu biết kể lại một câu chuyện ngắn có đầu có cuối, liên quan đến 1,

2 nhân vật và nói lên được một điều có ý nghĩa ( mục III)

II - ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

- Giấy khổ to và bút da

- Bài văn về hồ Ba Bể.(viết vào bảng phụ)

III - CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

2’

18’

1) Kiểm tra bài cũ:

- Kiểm tra đồ dùng học tập đầu năm

của học sinh

2) Dạy học bài mới :

a) Khám phá

+ Giới thiệu nhanh, gọn về chương

trình Tập làm văn lớp 4 và giới thiệu

bài học đầu tiên

b) Kết nối

* Nhận xét 1

- Gọi học sinh đọc yêu cầu đề bài

- Yêu cầu tóm tắt chuyện Sự tích hồ

Ba Bể

- Chia lớp thành 4 nhóm, thảo luận

làm bài

- Yêu cầu nhóm khác nhận xét kết

quả thảo luận

- Ghi các câu trả lời đã thống nhất

vào bảng

Sự tích hồ Ba Bể

+ Các nhân vật

- Bà cụ ăn xin

- Mẹ con bà nông dân

- Bà con dự lễ hội ( nhân vật phụ)

+ Các sự việc xảy ra và kết quả của

các sự việc ấy

- Bà cụ đến lễ hội xin ăn -> Không

ai cho

- Các tổ trưởng kiểm tra

- Học sinh nghe giới thiệu bài

- 1 học sinh đọc thành tiếng yêu cầu

- 1-2 học sinh tóm tắt, lớp theo dõi

- Các nhóm thảo luận, làm bài

Trang 2

- Bà cụ gặp mẹ con bà nông dân ->

Hai mẹ con cho bà cụ ăn và ngủ

trong nhà mình

- Đêm khuya -> Bà cụ hiện hình

một con giao long lớn

- Sáng sớm bà lão ra đi -> cho hai

mẹ con gói tro và hai mảnh vỏ trấu

rồi ra đi

- Trong đêm lễ hội -> Dòng nước

phun lên, tất cả đều chìm nghỉm

- Nước lụt dâng lên -> Hai mẹ con

bà nông dân chèo thuyền cứu người

+ Nhận xét 2

- Gọi học sinh đọc nhận xét 2

+ Bài văn có những nhân vật nào?

+ Bài văn có các sự kiện nào xảy ra

với nhân vật?

+ Bài văn giới thiệu những gì về hồ

ba Bể?

+ Bài Hồ Ba Bể và bài Sự tích hồ Ba

Bể, bài nào là văn kể chuyện ? Vì

sao ?

+ Nhận xét 3

+ Theo em, thế nào là văn kể

chuyện?

- Kết luận: Bài Hồ Ba Bể không

phải là bài văn kể chuyện mà chỉ là

bài văn giới thiệu về hồ Ba Bể( dùng

trong ngành du lịch hay trong các

sách giới thiệu danh lam thắng cảnh

) Kể chuyện là kể lại một chuỗi các

sự việc có đầu, có cuối, liên quan

đến một hoặc một số nhân vật Mỗi

câu chuyện phải nói được một điều

có ý nghĩa

* Ghi nhớ:

- Gọi HS đọc Ghi nhớ

-Yêu cầu học sinh nêu các ví dụ về

các câu chuyện để làm rõ cho nội

dung này

- Bài văn không có nhân vật

- Bài văn không có sự kiện nào xảy ra

- HS trả lời

-3-4 em đọc Ghi nhớ

- Học sinh nêu ví dụ:

- Truyện Sự tích hồ Ba Bể: có các nhân vật, có các sự kiện và ý nghĩa câu chuyện

- Truyện Dế Mèn bênh vực kẻ yếu: có nhân vật Dế Mèn, Nhà Trò, … Câu chuyện về Nhà Trò làm Dế Mèn bất bình Ý nghĩa câu chuyện ca ngợi Dế Mèn có

Trang 3

15’

3’

*Luyện tập

Bài 1

- Gọi HS nêu yêu cầu bài tập

- Yêu cầu học sinh tự làm bài

- Gọi 2-3 HS đọc câu chuyện của

mình Các học sinh khác và giáo

viên đặt câu hỏi để tìm rõ nội dung

- Nhận xét, ghi điểm học sinh

Bài 2

- Gọi học sinh nêu yêu cầu

- Gọi học sinh trả lời câu hỏi

- Kết luận: Trong cuộc sống, chúng

ta cần quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau

Đó là ý nghĩa câu chuyện mà các em

vừa kể

c) Vận dụng :

- Gọi học sinh đọc phần Ghi nhớ

- Nhận xét tiết học

- Dặn học sinh về nhà học thuộc

phần Ghi nhớ và kể lại câu chuyện

mình xây dựng cho người thân nghe

và làm bài tập vào tập

-Chuẩn bị: Nhân vật trong truyện.

tấm lòng nghĩa hiệp luôn sẵn sàng bênh vực kẻ yếu, chống áp bức ,bất công

- 1 HS đọc to yêu cầu trước lớp

- Học sinh tự làm bài vào tập

- Học sinh trao đổi tìm nội dung câu chuyện

-1 học sinh đọc thành tiếng yêu cầu trong sách giáo khoa

- 3-5 HS trả lời:

- Câu chuyện em vừa kể có các nhân vật: em và người phụ nữ có con nhỏ Câu chuyện nói về sự giúp đỡ của em đối với người phụ nữ Sự giúp đỡ ấy tuy nhỏ bé nhưng rất đúng lúc, thiết thực vì

cô đang mang nặng

Trang 4

Tập làm văn NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN

-I MỤC T -IÊU:

- Bước đầu hiểu thế nà là nhân vật (ND ghi nhớ)

-Nhận biết được tính cách của từng người cháu (qua lời nhận xét của bà) trong câu chuyện Ba anh em

- Bước đầu biết kể tiếp câu chuyện theo tình huống cho trước, đúng tính cách nhân vật

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

- 4 tờ phiếu khổ to kẻ bảng phân loại theo yêu cầu bài tập 1

Tên truyện Nhân vật là người Nhân vật là vật

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:.

5’

2’

15’

1) Kiểm tra bài cũ:

-Gọi 2 HS trả lời:

+ Bài văn kể chuyện khác gì với bài

văn không phải là bài văn kể

chuyện ở điểm nào?

+Thế nào là bài ăn kể chuyện ?

-Gọi nhận xét

- GV nhận xét, ghi điểm

2) Dạy học bài mới:

a) Khám phá

+ Đặc điểm cơ bản nhất của văn kể

chuyện là gì?

- Giới thiệu:Vậy nhân vật trong

truyện là đối tượng nào? Nhân vật

trong truyện có đặc điểm gì? Cách

xây nhân vật trong câu chuyện như

thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp

các em hiểu rõ điều đó

b)Kết nối

* Bài 1:

- Gọi đọc yêu cầu

+ Các em vưà học những câu

chuyện nào?

- Chia nhóm, phát giấy, yêu cầu HS

-2 HS thực hiện yêu cầu

- HS khác nhận xét

+ Là chuỗi các sự việc liên quan đến một hay một số nhân vật

-Đọc yêu cầu: ghi tên các nhân vật

+ Dế Mèn bênh vực kẻ yếu, Sự tích hồ Ba Bể

- HS làm việc trong nhóm

Trang 5

hoàn thành

- Gọi 2 nhóm dán phiếu lên bảng,

yêu cầu các nhóm khác nhận xét ,bổ

sung để có lơì giải đúng

Tên

Truyện

Nhân vật

là người

Nhân vật

là vật -Sự tích

Hồ Ba Bể

- Dế Mèn

bênh vực

kẻ yếu

Hai mẹ con bà nông dân,

bà cụ ăn xin và những người đi lễ

Dế Mèn, Nhà Trò

và bọn nhện +Nhân vật trong truyện có thể là ai?

* Ghi nhớ:

- Gọi 3 HS đọc ghi nhớ phần 1, cả

lớp đọc thầm

- Giảng: Các nhân vật trong truyện

có thể là ngườihay các con vật, đồ

vật, cây côí đã được nhân hóa.Để

biết tính cách của nhân vật được thể

hiện như thế nào,các em cùng làm

bài 2

* Bài 2:

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu

- Yêu cầu thảo luận cặp đôi

-Nhận xét, chốt lại câu trả lời đúng

- Dán phiếu, nhận xét, bổ sung

+Nhân vật trong truyện có thể là người, con vật

- HS đọc ghi nhớ phần 1

- HS đọc yêu cầu

- Thảo luận nhóm đôi.trình bày nối tiếp cho đến khi có câu trả lời đúng

+ Dế Mèn có tính cách: khẳng khái, thương người, ghét áp bức bất công, sẵn sàng làm việc nghĩa bênh vực kẻ yếu.Căn cứ vào hành động “xoè cả hai càng ra”, “dắt Nhà Trò đi” và nói “Em đừng sợ, hãy trở về cùng với tôi đây.Đứa độc ác không thể cậy khoẻ ăn hiếp

kẻ yếu”

+ Mẹ con bà nông dân giàu lòng nhân hậu.Căn cứ: cho bà cụ ăn xin

ăn, ngủ trong nhà, hỏi bà cụ cách giúp người khi gặp nạn, chèo thuyền cứu giúp những người bị nạn khác

Trang 6

16’

+ Nhờ đâu mà em xác định tính

cách của từng nhân vật?

- GV chốt lại ý 2 của phần ghi

nhớ:Tính cách nhân vật bộc lộ qua

hành động, lời nói, suy nghĩ của

nhân vật

- Gọi HS đọc cả 2 ý của phần ghi

nhớ

- Yêu cầu HS lấy ví du về tính cách

của những nhân vật trong câu

chuyện mà em đã được học hoặc

nghe (GV có thể nhắc lại tên một số

truyện và một vài tình tiết)

* Luyện tập:

* Bài 1:

- Gọi HS đọc nội dung

- GV hỏi:

+ Câu chuyện 3 anh em có những

nhân vật nào?

+ Nhìn vào tranh minh họa, em thấy

3 anh em có gì khác nhau?

- Yêu cầu đọc thầm câu truyện và

trả lời câu hỏi:

+ Bà có nhận xét gì về tính cách của

từng cháu? Dưạ vào căn cứ nào mà

bà nhận xét như vậy?

+ Theo em, nhờ đâu bà có nhận xét

như vậy?

+ Căn cứ vào hành động ,lời nói của nhân vật ta có thể biết được tính cách của từng nhân vật

- HS nhẩm thuộc ý 2 của phần ghi nhớ

- HS đọc ghi nhớ

- 3-5 HS nêu ví dụ theo khả năng ghi nhớ:

+ Thơ trong truyện Rùa và Thỏ là con vật có tính kiêu ngạo, huênh hoang, coi thường người khác khi chế nhạo và thách đấu với Rùa + Rùa là con vật khiêm tốn, kiên trì, bền bỉ khi trả lời và chạy thi với Thỏ

+ Ngựa trong câu chuyện Cuộc chạy đua trong rừng có tính chủ quankhi không nghe lời Ngựa cha

- 2 HS đọc thành tiếng trước lớp.Cả lớp theo dõi

- Câu truyện có các nhân vật: Ni-ki-ta, Gô-sa, Chi-ôm-ca, bà ngoại + Ba anh em tuy khác nhau nhưng hành động sau bữa ăn lại khác nhau

+ Ni-ki-ta ham chơi, không nghĩ đến người khác, ăn xong là chạy tót đi chơi

+ Gô-sa hơi láu vì lén hắt những mẩu bánh vụn xuống đất

+ Chi –ôm –ca thì biết nghĩ đến

bà và những con chim bồ câu nữa, nhặt những mẩu bánh vụn cho chim ăn

+ Nhờ quan sát hành động của 3 anh em mà bà có nhận xét như vậy

Trang 7

2’

+ Em có nhận xét gì về cách đánh

giá tính cách của từng cháu?

- GV: hành động của các nhân vật

bộc lộ rõ tính cách của

mình.Ni-ki-ta thì ích kỉ chỉ nghĩ đến ham thích

của riêng mình,ăn xong là chạy tót

đi chơi Gô-sa thì láu cá, lén hắt

những mẩu bánh vụn xuống đất để

không phải dọn còn Chi-ôm–cathì

chăm chỉ và nhân hậu Em biết giúp

bà lau bàn và nhặt mẩu bánh cho

chim bồ câu

* Bài 2:

- Gọi đọc yêu cầu

- Yêu cầu HS thảo luận tình huống

đã yêu cầu:

+ Nếu bạn nhỏ là người biết quan

tâm đến người khác bạn nhỏ sẽ làm

gì?

+ Nếu bạn nhỏ là người không biết

quan tâm đến người khác, bạn nhỏ

sẽ làm gì?

- GV kết luận về 2 hướng kể Chia

lớp thành 2 nhóm, yêu cầu mỗi

nhóm kể theo 1 hướng

- Gọi HS thi đua kể GV cùng HS

nhận xét và cho điểm HS

c) Vận dụng:

- Gọi HS nhắc lại ghi nhớ

- Nhận xét tiết học

- Dặn HS về nhà viết lại câu chuyện

mình vừa xây dựng vào vở và kể

cho người thân nghe

- Giáo dục: Luôn biết quan tâm,

giúp đỡ người khác

- Chuẩn bị: Kể lại hành động của

nhân vật

+ Em rất đồng ý với nhận xét, đánh giá của bà về tính cách của từng cháu Vì việc làm của từng cháu đã thể hiện tính cách của mình

-Hs đọc thành tiếng

+ Nếu bạn nhỏ là người biết quan tâm đến người khác, bạn nhỏ sẽ: chạy lại, nâng em bé dậy, phủi bụi

và bẩn trên quần áo em, xin lỗi em,dỗ em bé nín khóc, đưa em bé về,…

+ Nếu bạn nhỏ là người không biết quan tâm đến người khác, bạn nhỏ sẽ: bỏ chạy để tiếp tục nô đùa,cứ vui chơi mà chẳng để ý gì đến em cả

- HS kể theo nhóm

-10 HS thi nhau kể.HS khác nhận xét

Trang 8

Tập làm văn

KỂ LẠI HÀNH ĐỘNG CỦA NHÂN VẬT

-I MỤC T -IÊU:

- Giúp HS biết: Hành động của nhân vật thể hiện tính cách của nhân vật Nắm được cách kể hành động của nhân vật

- Biết dựa vào tính cách để xác định hành động của từng nhân vật ( chim sẻ chim chích).Bước đầu biết sắp xếp các hành động theo thứ tự trước-sau để thành câu chuyện

- Biết cách sắp xếp hành động của nhân vật theo trình tự thời gian

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

Bảng phụ viết sẵn:

+ Các câu hỏi của phần nhận xét,sau mỗi câu có khoảng trống để trả lời:

1 Các hành động của cậu bé:………

2 Mỗi hành động nói lên điều

gì?

3 Thứ tự của các hành động

đó:………

+ 9 câu ở phần luyện tập để HS điền tên nhân vật vào chỗ trốngvà để sắp xếp lại cho đúng thứ tự

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

5’

1’

5’

1) KIỂM TRA BÀI CU:

- Gọi 2 HS trả lời câu hỏi:

+ Thế nào là văn kể chuyện?

+ Những gì thể hiện tính cách của

nhân vật?

- GV nhận xét, ghi điểm

2) DẠY BÀI MỚI:

a) Khám phá

- GV: khi kể về hành động của nhân

vật, ta cần chú ý điều gì? Bài học

hôm nay sẽ giúp các em làm sáng rõ

điều đó

b)Kết nối

b1) Nhận xét

* Hoạt động 1: Bài văn bị điểm

không

- Cho 2 HS K-G đọc toàn truyện (chú

ý phân biệt giọng các nhân vật, đọc

diễn cảm chi tiết gây bất ngờ,xúc

- 2HS thực hiện yêu cầu

- Nghe giới thiệu bài

- 2HS nối tiếp đọc diễn cảm câu truyện.Cả lớp lắng nghe

Trang 9

10’

động: “Thưa cô, em không có ba”

với giọng buồn)

- GV đọc diễn cảm bài văn

* Hoạt động 2: HS trao đổi thực

hiện yêu cầu 2:

- Cho1 HS đọc yêu cầu bài tập 2,3 cả

lớp đọc thầm

- Gọi 1 HS lên làm thử 1 ý của bài

tập 2: Ghi tóm tắt một hành động của

cậu bé bị điểm không

- GV nhận xét bài làm của HS

Ví dụ: đối với yêu cầu 1 của bài tập,

cần nhấn mạnh: Ghi vắn tắt

- Làm việc trong nhóm: GV chia lớp

thành 4 nhóm, phát giấy và bút dạ

cho từng nhóm (có ghi sẵn các câu

hỏi) - nhóm trao đổi và ghi vắn tắt

- Gọi trình bày kết quả bài làm

-Nhận xét, chốt lại lời giải đúng:

Hành động

của cậu bé

Ý nghĩa của hành động

a) Giờ làm

bài : nộp giấy

trắng

b) Giờ trả

bài: im lặng,

mãi mới nói

c) Lúc ra về:

khóc khi bạn

hỏi

+Thể hiện tính trung thực

+ Cậu rất buồn vì hoàn cảnh gia đình

+Tâm trạng buồn tủi của cậu vì cậu rất yêu cha mình dù chưa biết mặt

- GV: Chi tiết cậu bé khóc khi nghe

bạn hỏi sao không tả ba người khác

được thêm vào cuối truyện đã gây

xúc động trong lòng người đọc bởi

tình yêu ba, lòng trung thực, tâm

trạng mất cha của cậu bé

- Qua mỗi hành động của cậu bé, em

nào hãy kể lại câu chuyện?

- Giảng: Tình cha con là tình cảm

thiêng liêng rất đáng quý Hình ảnh

cậu bé khóc đã in đậm trong lòng

- Cả lớp nghe

- Nêu yêu cầu bài tập 2,3

- HS làm thử: Giờ làm bài: nộp giấy trắng

- Hoạt động nhóm với các yêu cầu còn lại

- Trình bày kết quả (Phiếu của nhóm chỉ ghi tóm tắt nhưng khi đại diện trình bày có thể diễn giải cụ thể hơn)

-2HS kể

Trang 10

3’

2’

12’

người đọc bởi tình yêu cha, lòng

trung thực, tâm trạng buồn tủi vì mất

cha

* Hoạt động 3: Kể thứ tự các hành

động.

+ Các hành động của cậu bé được kể

theo thứ tự nào? Lấy dẫn chứng minh

hoạ

+Em có nhận xét gì về thứ tự kể các

hành động nói trên?

+Khi kể hành động của nhân vật, ta

cần chú ý điều gì?

b2) Ghi nhớ:

- Gọi HS đọc ghi nhớ

- GV dùng bảng phụ đã ghi sẵn nỗi

dung ghi nhớ để giải thích cho HS,

nhấn mạnh nội dung này, (ví dụ: Với

nội dung 1, chọn kể những hành

động tiêu biểu của nhân vật GV giải

thích : cậu bé có thể có những hành

động khác nhưng người kể chỉ chọn

những hành động tiêu biểu, nói lên

tính cách đáng yêu của cậu: trung

thực, thương yêu cha, trân trọng với

tình cảm của người cha đã hi sinh)

b3) Luyện tập:

- Gọi HS đọc bài tập

- Bài tập yêu cầu ta làm gì?

-Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi

- Yêu cầu 2 HS lên bảng thi gắn tên

nhân vật phù hợp với hành động của

nhân vật

-Yêu cầu HS dưới lớp trao đổi với

bạn Ví dụ: Tại sao bạn lại ghép tên

vào câu 1)

- Nhận xét, tuyên dương HS làm

đúng

- Yêu cầu HS thảo luận và sắp xếp

các hành động thành 1 câu chuyện

- Gọi nhận xét bài làm của bạn, GV

chốt lại: Thứ tự được sắp xếp

- HS: a-b-c

+ Hành động nào xảy ra trước thì kể trước, hành động nào xảy

ra sau thì kể sau

+ Chỉ kể những hành động tiêu biểu

- 4 em đọc ghi nhớ

- Đọc nội dung

- Yêu cầu: Điền đúng tên Chích

và Sẻ vào trước hành động thích hợp và xếp thành 1 câu chuyện

- Hoạt động cặp đôi

- 2 HS thi đua

-HS trao đổi với bạn

-HS trình bày

-HS khác nhận xét

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	280,3 KB