Bài giảng S K K NGIỆM

“ Mẹ tôi” sẽ cho ta bài học như thế.*Hoạt đ ộng 2: Đọc- hiểu văn bản  Mục tiêu: hs cảm nhận được t/c thiêng liêng, cao cả mà cha mẹ giành cho con cái; hs có kĩ năng đọc diễn cảm, cảm t

-Hiểu những giá trị biểu cảm trong lời văn biểu hiện tâm trạng của ngời mẹ trong vănbản

2 Kĩ năng

- HS cú kĩ năng đọc – hiểu văn bản biểu cảm; Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễntả tâm trạng ngời mẹ trong đêm trớc ngày khai trờng đầu tiên của con; Liên hệ vậndụng khi viết bài văn biểu cảm

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của HS (1 phỳt)

3 Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt đ ộng dạy và học

*Hoạt đ ộng 1: Khởi động

 Mục tiờu: tạo hứng thỳ cho HS tiếp

thu kiến thức về văn bản" cổng

trường mở ra"

 Cỏch tiến hành

Trong lần khai giảng đầu tiờn của em

ai đưa em đến trường? Em cú nhớ đờm

hụm trước ngày khai trường đú mẹ em

đó làm gỡ, nghĩ gỡ khụng?

Hụm nay học bài văn này chỳng ta sẽ

hiểu được trong đờm trước ngày khai

trường để vào lớp 1 của con, mẹ đó làm

 Mục tiêu:- HS hiểu được cách

-GV hướng dẫn đọc: to, rõ ràng, thể hiện

tâm trạng hồi hộp, thao thức của mẹ,

giọng đọc tâm tình, trầm lắng

-GV đọc mẫu

-Gọi 2-3 HS đọc bài

-HS nhận xét GV sửa chữa

? Em hiểu “ nhạy cảm” nghĩa là gì?

“ Háo hức “ là tâm trạng như thế nào?

? Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng

hai mẹ con trong đêm trước ngày khai

mở, thỉnh thoảngchúm lại háo hức,trong lòng không

P2: còn lại : tình cảm của mẹ đốivới con

III Tìm hiểu v ă n bản

1 Tâm trạng của hai mẹ con trong

đ êm tr ư ớc ngày khai giảng

- Mẹ : thao thức, chuẩn bị đồ dùngcho con, trằn trọc suy nghĩ

- Con: giấc ngủ đến…uống li sữa,không có mối bận tâm nào

- Thể hiện tâm trạng qua hành động, cử

-HS thảo luận nhóm 4 thời gian 2 phút

-Đại diện báo cáo: GV kết luận

- Lo lắng, chăm chút cho con, trăn trở

suy nghĩ về người con

- Bâng khuâng, hồi tưởng lại tuổi thơ của

?Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường

đã để lại dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn

mẹ ?

- Sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại

đến trường, sự chơi vơi, hốt hoảng khi

cổng trường đóng lại

? Vì sao tác giả để mẹ nhớ lại ấn tượng

buổi khai trường đó của mình ?

- Mẹ có phần lo lắng cho đứa con trai

nhỏ bé lần đầu tiên đến trường

- Vì ngày khai trường có ý nghĩa đặc biệt

với mẹ, với mọi người

? Có phải người mẹ đang nói trực tiếp

với con không? Theo em, mẹ đang tâm

sự với ai? Cách viết đó có tác dụng gì ?

- Mẹ tâm sự gián tiếp với con, nói với

chính mình -> nội tâm nhân vật được bộc

lộ sâu sắc, tự nhiên Những điều đó đôi

khi khó nói trực tiếp

- HS theo dõi đoạn văn cuối

? Đoạn văn thể hiện điều gì qua hành

động và lời nói của mẹ ?

2 Tình cảm của mẹ đ ối với con

- Mẹ yêu thương, lo lắng, chămsóc, chuẩn bị chu đáo mọi điềukiện cho ngày khai trường đầu tiêncủa con

- Mẹ đưa con đến trường với niềmtin và kì vọng vào con

3 Tầm quan trọng của nhà tr ư ờng

? Câu văn nào nói về tầm quan trọng của

nhà trường đối với thế hệ trẻ ?

“ Bằng hành động đó họ muốn… cả

hàng dặm sau này”

? Cách dẫn dắt của tác giả có gì đặc

biệt ?

- Đưa ra ví dụ cụ thể mà sinh động để đi

đến kết luận về tầm quan trọng của giáo

dục

-GV mở rộng về giáo dục ở Việt Nam và

sự ưu tiên cho giáo dục của Đảng và Nhà

nước ta

? Người mẹ nói: “bước qua cổng trường

là một thế giới kì diệu sẽ mở ra” Em

hiểu thế giới kì diệu đó là gì ?

-HS thảo luận nhóm 4 (4p)

-Đại diện báo cáo

-GV kết luận:

? Từ sự phân tích trên em có suy nghĩ gì

về nhan đề “ Cổng trường mở ra” ?

- Hình ảnh nghệ thuật mang ý nghĩa

tượng trưng như cánh cửa cuộc đời mở

ra

*Hoạt đ ộng 3 : tổng kết rút ra ghi nhớ

 Mục tiêu: HS khái quát được giá trị

nội dung và nghệ thuật của văn bản

 Cách tiến hành

? Bài văn giúp ta hiểu gì về tình cảm của

mẹ và vai trò của nhà trường đối với

cuộc sống mỗi con người ?

-HS đọc ghi nhớ; GV khái quát

*Hoạt đ ộng 4 : Luyện tập

 Mục tiêu: HS hiểu được kiến thức của

bài và vËn dụng làm bài tập.

 Cách tiến hành

- HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài

- GV hướng dẫn sửa chữa

- Em thấy người mẹ trong bài văn là người như thế nào?

( Tỡnh cảm, sõu sắc, tế nhị, hiểu biết.)

? Mượn tõm trạng mẹ trong đờm trước buổi khai trường để núi gỡ?

- Tầm quan trọng của việc học , nhà trường

- Hiểu sơ giản về tác giả Et- môn-đô đơ A-mi-xi

- Hiểu cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị có lí có tình của ngời cha khi conmắc lỗi

- Hiểu nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức th

2 Kĩ năng

-HS cú kĩ năng đọc – hiểu một văn bản viết dưới hỡnh thức một bức thư; Phõn tichmột số chi tiết liờn quan đến hỡnh ảnh người cha( tỏc giả bức thư) và người mẹ đcnhắc đến trong thư

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ : (4p)

- Qua văn bản "Cổng trường mở ra " em hãy nêu tầm quan trọng của nhà trường đốivới thế hệ trẻ?

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

*Hoạt động 1: Khởi động

 Mục tiêu: tạo hứng thú cho HS tiếp

thu kiến thức văn bản "Mẹ tôi"

 Cách tiến hành

Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người

mẹ có vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,

thiêng liêng, cao cả Tuy nhiên không

phải ai, lúc nào cũng ý thức được điều

đó, chỉ khi mắc lỗi lầm ta mới nhận ra

tất cả Văn bản“ Mẹ tôi” sẽ cho ta bài

học như thế

*Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản

 Mục tiêu: HS cảm nhận được t/c

thiêng liêng, cao cả mà cha mẹ

giành cho con cái; HS có kĩ năng

đọc diễn cảm, cảm thụ văn bản

 Cách tiến hành

-GV hướng dẫn đọc: thể hiện tâm tư

và tình cảm buồn khổ của người cha

trước những lỗi lầm của con -> sự trân

trọng của ông đối với vợ

-GV đọc mẫu HS đọc , nhận xét, GV

sửa chữa

? Nêu vài nét về tác giả?

? Văn bản được trích từ đâu?

Về hình thức văn bản có gì đặc biệt?

- Mang tính chuyện nhưng được viết

dưới hình thức bức thư (qua nhật ký

của con), nhan đề “Mẹ tôi”

? Tại sao đây là bức thư người bố gửi

con mà tác giả lấy nhan đề là “ Mẹ

- Tác phẩm: Văn bản “ Mẹ tôi” tríchtrong tác phẩm “ Những tấm lòngcao cả” Truyện thiếu nhi – 1886

b.Từ khó: ( SGK- t11)

- HS đọc từ khó.

? Nêu nguyên nhân khiến người cha

viết thư cho con?

- Chú bé nói không lễ độ với mẹ ->

cha viết thư giáo dục con

? Những chi tiết nào miêu tả thái độ

của người cha trước sự vô lễ của con ?

- Sự hỗn láo của con như một nhát dao

đâm vào tim bố vậy

- Bố không thể nén được cơn giận

- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư ?

- Thà bố không có con còn hơn là thấy

con bội bạc Con không được tái phạm

Hs: quan sát vào đoạn 2 SGK

? Những chi tiết nào nói về người mẹ ?

- Thức suốt đêm… mất con

- Người mẹ sẵn sàng… cứu sống con

? Hình ảnh người mẹ được tác giả tái

hiện qua điểm nhìn của ai? Vì sao?

? Từ điểm nhìn ấy người mẹ hiện lên

như thế nào? Em có nhận xét gì về lời

lẽ, những chi tiết, h/ảnh mà t/giả viết

II Tìm hiểu văn bản

1 Thái độ của người cha

- Bố viết thư cho En-ri-cô vì em đãtrót vô lễ với mẹ

+ “Sự hỗn láo của con như nhát daođâm xuyên vào tim bố”

+ “Con mà lại xúc phạm đến mẹư?"

+ “Thà bố không có con còn hơnthấy con bội bạc.Con không đợc táiphạm nữa

- Trước lỗi lầm của En-ri-co, ngườicha ngỡ ngàng, buồn bã và rất tứcgiận chỉ cho con thấy tình cảm (đauđớn) thiêng liêng của người mẹ Thái độ cương quyết, nghiêm khắctrong khi giáo dục con

2 Hình ảnh người mẹ

+ “mẹ sẵn sàng bỏ hết một nămhạnh phúc để tránh cho con một giờđau đớn”

+ “Thức suốt đêm lo lắng cho con,khóc nức nở khi nghĩ rằng có thểmất con ”

- “Người mẹ sẵn sàng cứu sống con,

có thể đi ăn xin để nuôi con”

- Lời lẽ chân tình thấm thía, từ ngữgợi cảm, h/ảnh đối lập qua đó làmnổi bật h/ảnh người mẹ trìu mến

trong đoạn văn này ?

? Thái độ của người bố đối với người

mẹ như thế nào?

- Trân trọng, yêu thương Một người

mẹ như thế mà En-ri-cô không lễ độ thì

đó là một sai lầm khó mà tha thứ Vì

vậy thái độ của bố là hoàn toàn thích

hợp

- GV giải thích: nguyên văn lời dịch:

Nhưng thà rằng bố phải thấy con chết

đi còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ.

Người soạn thay: Bố không thấy con

-> là đoạn diễn đạt khá cực đoan >

nhưng có tác dụng đề cao người mẹ,

nhấn mạnh ý nghĩa giáo dục và thái độ

? Nếu bố trực tiếp nói hoặc mắng em

trước mọi người liệu En-ri-cô có xúc

động như vậy không? Vì sao?

- Không: xấu hổ -> tức giận

- Thư: đọc, suy nghĩ, thấm thía, không

thấy bị xúc phạm

? Đã bao giờ em vô lễ chưa? Nếu vô lễ

em làm gì?

- HS độc lập trả lời

GV: Trong cuộc sống chúng ta không

thể tránh khỏi sai lầm, điều quan trọng

là ta biết nhận ra và sửa chữa như thế

nào cho tiến bộ

*Hoạt động 3: tổng kết rút ra ghi

nhớ

 Mục tiêu: HS khái quát được kiến

thức cơ bản của bài

-HS đọc ghi nhớ

-GV nhắc lại, giải thích rõ ý nghĩa hai

câu văn trong phần ghi nhớ

*Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập

 Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến

thức để làm bài tập

 Cách tiến hành

- HS đọc , xác định yêu cầu, làm bài

- GV hướng dẫn , bổ sung và yêu cầu

Bài tập 2Hãy kể lại một sự việc em lỡ gây rakhiến bố, mẹ buồn phiền

4 Củng cố: (2p)

- Học văn bản em hiểu thêm gì về tình cảm của cha mẹ đối với con cái? Từ đó emcần phải làm gì?

5 Hướng dẫn học bài: (2p)

- Học nội dung phân tích, ghi nhớ, làm bài tập còn lại

- Đọc trước bài" Từ ghép": + trả lời câu hỏi trong phần I, II

+ Nhắc lại khái niệm từ ghép, tìm một số từ ghép

- HS: soạn bài, giấy khổ lớn, bút dạ.

III phương pháp

- quy nạp, phân tích

IV tổ chức giờ học

1 Ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ (1p) : kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS.

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

Vậy có mấy loại từ ghép? đặc điểm và

ý nghĩa của các loại từ ghép đó Chúng

ta sẽ tìm hiểu trong bài hôm nay

Xác định tiếng chính và tiếng phụ trong

hai từ ghép “ bà ngoại” và “ thơm phức”

Tiếng chính đứng trước và tiếngphụ đứng sau

? Qua hai bài tập trên, em thấy từ ghép

được chia làm mấy loại? Đặc điểm của

? So sánh nghĩa của từ “ bà ngoại” với

nghĩa của “ bà”.? Nghĩa của từ “ thơm

phức” với từ “ thơm” ?

- Nghĩa của từ “ bà ngoại “ hẹp hơn so

với nghĩa của từ “ bà”

- Nghĩa của từ “ thơm phức” hẹp hơn

nghĩa của “ thơm”

? Tương tự hãy so sánh nghĩa của từ “

quần áo” với nghĩa của tiếng “ quần,

áo”? Nghĩa của “ trầm bồng” với nghĩa

“ trầm’ và “ bồng”?

- Nghĩa của “ quần áo” rộng hơn , khái

quát hơn nghĩa của “ quần, áo”

- Nghĩa của từ “ trầm bổng” rộng hơn

Nghĩa của từ ghép đẳng lập tổnghợp hơn nghĩa các tiếng tạo ra nó

-GV nhận xét

*Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập

 Mục tiêu: hs biết vận dụng kiến thức

-HS đọc, xác định yêu cầu bài tập

- gv treo bảng phụ ghi bài tập->gọi HS

lên bảng điền

-HS nhận xét

-GV nhận xét , bổ sung

-HS đọc bài, nêu yêu cầu

HS độc lập suy nghĩ, gọi HS lên bảng

ăn, xanh ngắt,lâu đời, cười nụ

chài lưới, cây

cỏ, ẩm ướt, đầuđuôi

Bài tập 2: Điền thêm tiếng để tạo

- Núi sông, núi đồi

- Ham muốn, ham mê

- Mặt mũi, mặt mày

- Tươi tốt, tươi vui

- Xinh đẹp, xinh tươi

- Học hành, học hỏi

Bài tập 4:

Có thể nói một cuốn sách, một cuốn vở được vì : sách và vở là

danh từ chỉ đơn vị có thể đếm được

Không thể nói một cuốn sách vở được vì : sách vở là từ ghép đẳng

lập mang ý nghĩa khái quát nênkhông thể đếm được

Bài tập5,6,7(về nhà)

4 Củng cố: (2 phút)

? Có mấy loại từ ghép? Đặc điểm cấu tạo và ngữ nghĩa của chúng?

2 Kiểm tra bài cũ : (4p)

- Qua văn bản "Cổng trường mở ra " em hãy nêu tầm quan trọng của nhà trường đốivới thế hệ trẻ?

3 Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học

*Hoạt đ ộng 1 : Khởi động

 Mục tiêu: tạo hứng thú cho hs tiếp thu

kến thức văn bản "Mẹ tôi"

 Cách tiến hành

Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ

có vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng

liêng, cao cả Tuy nhiên không phải ai, lúc

nào cũng ý thức được điều đó, chỉ khi mắc

lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản

1p

“ Mẹ tôi” sẽ cho ta bài học như thế.

*Hoạt đ ộng 2: Đọc- hiểu văn bản

 Mục tiêu: hs cảm nhận được t/c thiêng

liêng, cao cả mà cha mẹ giành cho con

cái; hs có kĩ năng đọc diễn cảm, cảm thụ

văn bản

 Cách tiến hành

-GV hướng dẫn đọc: thể hiện tâm tư và

tình cảm buồn khổ của người cha trước

những lỗi lầm của con -> sự trân trọng của

ông đối với vợ

-GV đọc mẫu HS đọc , nhận xét, GV sửa

chữa

? Nêu vài nét về tác giả?

? Văn bản được trích từ đâu?

Về hình thức văn bản có gì đặc biệt?

- Mang tính chuyện nhưng được viết dưới

hình thức bức thư (qua nhật ký của con),

nhan đề “Mẹ tôi”

? Tại sao đây là bức thư người bố gửi con

mà tác giả lấy nhan đề là “ Mẹ tôi” ?

? Nêu nguyên nhân khiến người cha viết

thư cho con?

- Chú bé nói không lễ độ với mẹ -> cha

viết thư giáo dục con

? Những chi tiết nào miêu tả thái độ của

người cha trước sự vô lễ của con ?

- Sự hỗn láo của con như một nhát dao

đâm vào tim bố vậy

- Bố không thể nén được cơn giận

- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư ?

- Thà bố không có con còn hơn là thấy con

bội bạc Con không được tái phạm nữa

- Trong một thời gian con đừng hôn bố

- Tác phẩm: Văn bản “ Mẹ tôi” tríchtrong tác phẩm “ Những tấm lòngcao cả” Truyện thiếu nhi - 1886

b.Từ khó: ( SGK- t11)

II Tìm hiểu v ă n bản

1 Thái đ ộ của ng ư ời cha

- Bố viết thư cho En-ri-cô vì em đãtrót vô lễ với mẹ

+ “Sự hỗn láo của con như nhát daođâm xuyên vào tim bố”

+ “Con mà lại xúc phạm đến mẹư?"

+ “Thà bố không có con còn hơnthấy con bội bạc.Con không đợc táiphạm nữa

Hs: quan sát vào đoạn 2 sgk.

? Những chi tiết nào nói về người mẹ ?

- Thức suốt đêm… mất con

- Người mẹ sẵn sàng… cứu sống con

? Hình ảnh người mẹ được tác giả tái hiện

qua điểm nhìn của ai? Vì sao?

- Bố -> thấy hình ảnh, phẩm chất của mẹ

-> tăng tính khách quan, dễ bộc lộ tình

cảm thái độ đối với người mẹ, người kể

? Từ điểm nhìn ấy người mẹ hiện lên như

- Trân trọng, yêu thương Một người mẹ

như thế mà En-ri-cô không lễ độ thì đó là

một sai lầm khó mà tha thứ Vì vậy thái độ

của bố là hoàn toàn thích hợp

- GV giải thích: nguyên văn lời dịch:

Nhưng thà rằng bố phải thấy con chết đ i

còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ

-Người soạn thay: Bố không thấy con ->

là đoạn diễn đạt khá cực đoan -> nhưng có

2 Hình ảnh ng ư ời mẹ

+ “mẹ săn sàng bỏ hết một năm hp

để tránh cho con một giờ đau đớn”+ “Thức suốt đêm lo lăng cho con,khóc nức nở khi nghĩ rằng có thểmất con ”

- “Người mẹ sẵn sàng cứu sống con,

có thể đi ăn xin để nuôi con”

- Lời lẽ chân tình thấm thía, từ ngữgợi cảm, h/a đối lập qua đó làm nổibật h/a người mẹ trìu mến thiết tha,yêu con vô hạn

thư bố ? (GV treo bảng phụ có nhiều đáp

án)

- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và En-ri-cô

- Lời nói chân thành, sâu sắc của bố

- Em nhận ra lỗi lẫm của mình

? Nếu bố trực tiếp nói hoặc mắng em

trước mọi người liệu En-ri-cô có xúc động

như vậy không? Vì sao?

- Không: xấu hổ -> tức giận

- Thư: đọc, suy nghĩ, thấm thía, không

thấy bị xúc phạm

? Đã bao giờ em vô lễ chưa? Nếu vô lễ em

làm gì?

- HS độc lập trả lời

GV: Trong cuộc sống chúng ta không thể

tránh khỏi sai lầm, điều quan trọng là ta

biết nhận ra và sửa chữa như thế nào cho

tiến bộ

*Hoạt đ ộng 3: tổng kết rút ra ghi nhớ

 Mục tiêu: hs khái quát được kiến

thức cơ bản của bài

 Cách tiến hành

-Qua văn bản em rút ra được bài học gì?

-HS đọc ghi nhớ

-GV nhắc lại, giải thích rõ ý nghĩa hai câu

văn trong phần ghi nhớ

*Hoạt đ ộng 4 : Hướng dẫn luyện tập

 Mục tiêu: hs biết vận dụng kiến thức để

làm bài tập

 Cách tiến hành

-HS đọc , xác định yêu cầu, làm bài

-GV hướng dẫn , bổ sung và yêu cầu hs

Bài tập 2Hãy kể lại một sự việc em lỡ gây rakhiến bố ,mẹ buồn phiền

4 Củng cố: (2p)

- Học văn bản em hiểu thêm gì về tình cảm của cha mẹ đối với con cái? Từ đó emcần phải làm gì?

5 H ư ớng dẫn học bài : (2p)

- Học nội dung phân tích, ghi nhớ, làm bài tập còn lại

- đọc trước bài" Từ ghép": + trả lời câu hỏi trong phần I, II

+ nhắc lại khái niệm từ ghép, tìm một số từ ghép

- GV: Bảng phụ ghi bài tập , tài liệu tham khảo

- HS: soạn bài, giấy khổ lớn, bút dạ

III phương pháp

- quy nạp, phân tích

IV tổ chức giờ học

1 Ổn đ ịnh tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ (1p) : kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs

3 Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học

- GV treo bảng phụ vẽ sơ đồ cấu tạo từ

tiếng việt, giới thiệu lại sơ đồ, gọi HS

nhắc lại về cấu tạo từ

Từ

3p

Vậy có mấy loại từ ghép? đặc điểm và

ý nghĩa của các loại từ ghép đó Chúng

ta sẽ tìm hiểu trong bài hôm nay

Xác định tiếng chính và tiếng phụ trong

hai từ ghép “ bà ngoại” và “ thơm phức”

Tiếng chính đứng trước và tiếngphụ đứng sau

+ các từ: quần áo, trầm bổng-> là

từ ghép đẳng lập

- Các từ ghép không phân ra tiếngchính, tiếng phụ (bình đẳng về mặtngữ pháp)-> từ ghép đẳng lập

- Đẳng lập; Không

? Qua hai bài tập trên, em thấy từ ghép

được chia làm mấy loại? Đặc điểm của

? So sánh nghĩa của từ “ bà ngoại” với

nghĩa của “ bà”.? Nghĩa của từ “ thơm

phức” với từ “ thơm” ?

- Nghĩa của từ “ bà ngoại “ hẹp hơn so

với nghĩa của từ “ bà”

- Nghĩa của từ “ thơm phức” hẹp hơn

nghĩa của “ thơm”

? Tương tự hãy so sánh nghĩa của từ “

quần áo” với nghĩa của tiếng “ quần,

áo”? Nghĩa của “ trầm bồng” với nghĩa

“ trầm’ và “ bồng”?

- Nghĩa của “ quần áo” rộng hơn , khái

quát hơn nghĩa của “ quần, áo”

- Nghĩa của từ “ trầm bổng” rộng hơn

*Hoạt đ ộng 3 : Hướng dẫn luyện tập

 Mục tiêu: hs biết vận dụng kiến thức

Nghĩa của từ ghép đẳng lập tổnghợp hơn nghĩa các tiếng tạo ra nó

3 Ghi nhớ( SGK)

III Luyện tập

Bài tập 1: Phân loại từ ghép

Từ ghép CP Từ ghép ĐLNhà máy, nhà

ăn, xanh ngắt,lâu đời, cười nụ

Chài lưới, cây

cỏ, ẩm ướt, đầuđuôi

Bài tập 2: Điền thêm tiếng để tạo

thành từ ghép chính phụ:

-HS đọc, xác định yêu cầu bài tập

- gv treo bảng phụ ghi bài tập->gọi HS

lên bảng điền

-HS nhận xét

-GV nhận xét , bổ sung

-HS đọc bài, nêu yêu cầu

HS độc lập suy nghĩ, gọi HS lên bảng

- Núi sông, núi đồi

- Ham muốn, ham mê

- Mặt mũi, mặt mày

- Tươi tốt, tươi vui

- Xinh đẹp, xinh tươi

- Học hành, học hỏi

Bài tập 4:

Có thể nói một cuốn sách, một cuốn vở được vì : sách và vở là

danh từ chỉ đơn vị có thể đếm được

Không thể nói một cuốn sách vở được vì : sách vở là từ ghép đẳng

lập mang ý nghĩa khái quát nênkhông thể đếm được

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- HS hiểu được khái niệm liên kết trong văn bản

- Nắm được các yêu cầu về liên kết trong văn bản

- GV: đoạn văn mẫu

- HS: soạn bài, viết đoạn văn

III.Phương pháp

- Quy nạp, phân tích

IV tổ chức giờ học

1 Ổn đ ịnh tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ : kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs

3 Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học

Hoạt đ ộng 1 : Khởi động

 Mục tiêu: tạo hứng thú cho hs tiếp

thu kiến thức cơ bản về liên kết trong

văn bản

 Cách tiến hành

- GV gọi hs đọc đoạn văn đã viết ở nhà

-> lớp nx đoạn văn đã có tính liên kết

chưa?

- GV kl và dẫn vào bài

Trong cuộc sống cũng như trong học

tập chúng ta phải tiếp xúc với nhiều loại

văn bản, nhiều khi phải xây dựng văn

bản Để văn bản dễ hiểu, mạch lạc giữa

các phần, các đoạn phải có sự liên kết

Vậy liên kết trong văn bản là gì? Sử

dụng PT gì khi liên kết văn bản, chúng ta

cùng học bài hôm nay

*Hoạt đ ộng 2 : Hình thành kiến thức

mới

 Mục tiêu: hs nhận biết được thế nàolà

liên kết tron văn bản; cácphương tiện

liên kết trong văn bản

- GV giải thích khái niệm liên kết

? Nếu bố của En-ri-cô chỉ viết mấy câu

như vậy thì En-ri-cô có hiểu điều bố

muốn nói không?

- Không

? Vì sao En-ri-cô chưa hiểu, em chọn lí

do đúng trong các lí do dưới đây?

a Vì câu văn viết chưa đúng ngữ pháp

b Vì câu văn nội dung không được rõ

chất quan trọng nhất của văn bản giúp ta

dễ hiểu, giúp cho văn bản rõ nghĩa Vậy

phương tiện liên kết trong văn bản là gì?

Chúng ta cùng tìm hiểu phần 2

- HS đọc bài tập 2b SGK- 18

? Chỉ ra sự thiếu liên kết của chúng?

- Đoạn văn khó hiểu vì thiếu các từ ngữ

liên kết

- Muốn đoạn văn dễ hiểu -> điền các từ

ngữ liên kết các câu, các ý với nhau

* GV: Đoạn văn trên lủng củng, khó hiểu

vì thiếu từ ngữ liên kết, đó chính là thiếu

? Ngoài sự liên kết về hình thức, văn bản

muốn dễ hiểu cần có điều kiện gì nữa?

- Có sự liên kết về nội dung

Nghĩa là các ý, các câu, các đoạn phải

thống nhất nội dung, cùng hướng về nội

- Liên kết về nội dung : cùng hướng

về một nội dung nào đó

dung nào đó

? Từ hai bài tập trên em hãy cho biết văn

bản có tính liên kết phải có điều kiện gì?

Sử dụng phương tiện gì?

- HS đọc ghi nhớ

- GV khái quát nội dung ghi nhớ

*Hoạt đ ộng 4 : hướng dẫn luyện tập

 Mục tiêu: hs biết vận dụng kiến

thức để làm bài tập

 Cách tiến hành

- HS đọc và nêu yêu cầu bài tập1

- GV sử dụng kĩ thuật dạy học " khăn trải

- Gọi 2-3 em HS khá , giỏi đọc bài Chỉ

rõ phương tiện liên kết

- HS nhận xét

- GV nhận xét

Phương tiện liên kết: thu(1), thu (2),

trăng thu (4), mùa thu (5), sắc thu(6),

Bài tập 4 (bổ sung): Viết một đoạn

văn ngắn 5-7 câu trong đó có sử dụng

sự liên kết, chỉ ra các phương tiện liênkết đó

Đoạn văn:

Thu đã về Thu xôn xao lòng người

Lá reo xào xạc Gió thu nhè nhẹ thổi,

lá vàng nhẹ bay Nắng vàng tươi rực

rỡ Trăng thu mơ màng Mùa thu là mùa của cốm, của hồng Trái cây ngọtlịm ăn với cốm vòng dẻo thơm Sắc thu, hương vị mùa thu làm say mê hồn người Nhất là khi ta ngắm trời thu trong xanh bao la

4 Củng cố: (2p)

? Thế nào là liên kết trong văn bản? điều kiện để văn bản có tính liên kết?

5 Hướng dẫn học bài: (2p)

- Học nội dung ghi nhớ; làm bài tập5

- Soạn bài: " cuộc chia tay của những con búp bê"

2 Kiểm tra bài cũ :(5p)

* Sau khi học xong văn bản “ Mẹ tôi” em có cảm nhận gì về hình ảnh người mẹ?

- Là người hiền dịu, yêu thương con, luôn hết lòng quan tâm, chăm sóc thậm chí sẵnsàng hi sinh tất cả ( kể cả tính mạng của mình ) cho con

* Thái độ của cha trong bức thư như thế nào?

- Thái độ kiên quyết, nghiêm khắc, chân tình

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

*Hoạt động1: khởi động

 Mục tiêu:

- Tạo hứng thú cho HS tiếp thu kiến thức

văn bản " Cuộc chia tay của những con

- HS nhận biết được cách đọc diễn cảm

văn bản, nhận biết từng phần của văn

bản

- HS cảm nhận được nỗi buồn đau của

hai anh em khi phải chia tay

- Có 3 sự việc được kể lần lượt trong

cuộc chia tay này: + Chia búp bê

+ Chia tay lớp học

+ Chia tay anh em

? Em hãy xác định các đoạn văn bản

tương ứng?

? Truyện viết về ai về việc gì? Ai là

nhân vật chính?

? Câu chuyện được kể theo ngôi thứ

mấy? việc lựa chọn ngôi kể có tác dụng

gì?

? Nhan đề truyện gợi lên điều gì?

-Những con búp bê vốn là những đồ

chơi của tuổi nhỏ, thường gợi lên thế

giới trẻ em với sự ngộ nghĩnh, trong

sáng, ngây thơ, vô tội

2p

34p I Đọc- thảo luận chú thích.

1 Đọc văn bản.

2 Thảo luận chú thích (SGK)

II cấu trúc văn bản

- Từ đầu hiếu thảo như vậy

- Tiếp theo trùm lên cảnh vật

- Đoạn còn lại

III.Tìm hiểu văn bản

? Bức tranh trong SGK trang 22 minh

họa cho sự việc nào của truyện?

? Búp bê có ý nghĩa như thế nào trong

cuộc sống của hai anh em Thành và

Thủy?

- Là đồ chơi thân thiết

- Gắn liền với tuổi thơ của hai anh em

? Vì sao phải chia búp bê?

? Hình ảnh Thủy và Thành hiện lên qua

các chi tiết nào khi mẹ ra lệnh chia đồ

chơi ?

? Qua các chi tiết đó cho thấy hai anh

em Thành Thủy đang trong tâm trạng

như thế nào?

? Cuộc chia tay búp bê diễn ra như thế

nào?

- Thành: lấy hai con búp bê từ trong tủ

đặt sang hai phía

- Thủy: tru tréo giận dữ:" sao anh ác thế"

-Thành: đặt con vệ sĩ vào cạnh con em

nhỏ

- Thủy: Bỗng vui vẻ: "Anh xem chúng

đang cười kìa"

? Lời nói và hành động của Thủy khi

thấy anh chia hai con búp bê Vệ Sĩ và

Em Nhỏ ra hai bên có gì mâu thuẫn?

- GV sử dụng kĩ thuật dạy học " khăn

trải bàn"

- HS thảo luận, nhóm trưởng báo cáo kết

quả

- GV nhận xét kết luận: mâu thuẫn ở chỗ

một mặt Thủy rất giận giữ không muốn

chia rẽ hai con búp bê, nhưng mặt khác

lại rất thương Thành, sợ đêm đêm không

có con vệ sĩ canh giấc ngủ cho anh, nên

em rất bối rối sau khi đã" tru tréo lên

giận giữ" -> đưa ra tình huống này, tác

giả gợi lên trong lòng bạn đọc sự suy

nghĩ để giải quyết mâu thuẫn này

? Hình ảnh hai con búp bê của anh em

Thành, Thủy luôn đứng cạnh nhau mang

ý nghĩa gì? - GVB -> kết thúc tiết 1

1 Việc chia búp bê

- Thủy: run lên bần bật, cặp mắttuyệt vọng, hai bờ mi sưng mọnglên vì khóc nhiều

- Thành: cắn chặt môi để khỏi bậtlên tiếng khóc, nước mắt cứ tuôn

- HS cảm nhận được cách kể chuyện đặc sắc của tác giả.

2 Kiểm tra bài cũ ( 5p)

- Em hãy tóm tắt văn bản " Cuộc chia tay của những con búp bê"

3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

* Hoạt động1: khởi động

 Mục tiêu : tạo hứng thú cho hs tiếp thu

kiến thức về nỗi buồn của bé Thủy khi

phải chia tay với lớp học và anh trai

 Cách tiến hành: GV khái quát nội dung

2p

bài trước-> dẫn vào bài mới

*Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản

 Mục tiêu:HS cảm nhận được nỗi buồn

của bé Thủy khi phải chia tay với tất cả

mọi người; HS có kĩ năng phân tích và giải

thích

 Cách tiến hành

- GV gọi HS đọc đoạn văn" gần trưa chào

tất cả các bạn tôi đi"

? Em hãy tìm những chi tiết diễn tả cuộc

chia tay của Thủy với lớp học?

- Thuỷ: nức nở

- Cô giáo: sửng sốt, ôm chặt lấy Thuỷ, cô

tái mặt, nước mắt giàn giụa

- Các bạn: khóc thút thít, sững sờ., nắm

chặt tay Thuỷ

? Qua các chi tiết trên em có cảm nghĩ gì

về cuộc chia tay ấy? ( HS tự bộc lộ)

- GV sử dụng kĩ thuật dạy học " khăn

trải bàn"; chủ đề : chi tiết nào trong cuộc

chia tay của Thủy với lớp học làm cô giáo

bàng hoàng và chi tiết nào khiến em cảm

động nhất? vì sao?

- Các nhóm thảo luận, nhóm trưởng báo

cáo kết quả

- GV nhận xét,kết luận

+ Chi tiết bất ngờ: em sẽ không được đi

học nữa, do nhà bà ngoại xa trường quá,

nên mẹ bảo sẽ sắm cho em một thúng hoa

quả để ra chợ ngồi bán"

+ Chi tiết cảm động nhất có thể là chi tiết

cô giáo tặng cho Thủy quyển vở và cây bút

máy nắp vàng ; cũng có thể là chi tiết sau

khi nghe Thủy cho biết không được đi học

nữa, cô tâm thốt lên : " trời ơi!", " cô giáo

tái mặt và nước mắt giàn giụa"

-GV: một em bé không được đến trường đó

là điều đau xót nhất đối với tất cả chúng ta

->GV liên hệ thực tế vấn đề về Quyền trẻ

em

? Em sẽ làm gì nếu phải chứng kiến cuộc

chia tay đầy nước mắt của Thủy với lớp

học?

( một số HS tự bộc lộ)

? Em hãy giải thích vì sao khi dắt Thủy ra

26p 2 Cuộc chia tay với lớp học

- Thuỷ: nức nở

- Cô giáo: sửng sốt, ôm chặtlấy Thuỷ, cô tái mặt, nước mắtgiàn giụa

- Các bạn: khóc thút thít, sữngsờ., nắm chặt tay Thuỷ

Các chi tiết trên diễn tả niềmđồng cảm xót thương của côgiáo và bạn dành choThủy.Cuộc chia tay đầy nướcmắt

khỏi trường tâm trạng của Thành lại " kinh

ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường

và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật"?

( HS giải thích để thấy được nghệ thuật

miêu tả tâm lí nhân vật của tác giả)

- HS quan sát tranh trang 25 và cho biết

bức tranh minh họa cho sự việc nào của

truyện ?

- GV cho HS đọc thầm đoạn cuối văn bản

? Khi đồ đạc đã được cất lên xe tải chuẩn bị

cho cuộc ra đi, hình ảnh Thủy hiện lên qua

những chi tiết nào?

? Em hiểu gì về Thủy qua những chi tiết

trên?

? Kết thúc truyện Thủy đã lựa chọn cách

giải quyết chia búp bê như thế nào?

- Để lại con Em Nhỏ cạnh con Vệ Sĩ để

chúng không bao giờ xa nhau

? Vì sao bé Thủy để lại con Em Nhỏ cho

anh mà không giữ lại cho mình?

-GV: Búp bê không xa nhau nhưng con

người phải xa nhau, đó là chi tiết xúc động

và hàm chứa ý nghĩa sâu sắc khiến người

đọc càng thêm thương cảm một bé gái giàu

lòng vị tha, nhân ái bao la, nỗi xót đau càng

như cứa vào lòng người đọc -> sự chia tay

của hai em nhỏ thật không nên xảy ra

*Hoạt động 3: tổng kết rút ra ghi nhớ

 Mục tiêu: HS khái quát được những nét

cơ bản về nghệ thuật và nội dung của

truyện

 Cách tiến hành

? Em hãy nhận xét về cách kể chuyện của

tg Cách kể này có tác dụng gì trong việc

làm nổi rõ nội dung, tư tưởng của truyện?

- Cách kể bằng sự miêu tả cảnh vật xung

quanh, nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật

- Lời kể chân thành giản dị phù hợp với

tâm trạng nhân vật nên có sức truyền cảm

? Qua câu chuyện này , theo em , tác giả

muốn nhắn gửi đến mọi người điều gì?

- HS trả lời -> GV liên hệ thực tế về quyền

trẻ em: không thể đẩy trẻ em vào hoàn cảnh

Thủy- một em bé với tâm hồntrong sáng , nhạy cảm ; thắmthiết nghĩa tình với anh trainhưng phải chịu nỗi đau khôngđáng có

IV ghi nhớ ( sgk t 27)

bất hạnh; người lớn và xã hội hãy chăm lo

và bảo vệ hạnh phúc của trẻ em

4 Củng cố:( 2p)

-GV khái quát nội dung bài học

5 Hướng dẫn học bài: (2p)

- Tóm tắt lại văn bản, học nội dung ghi nhớ

- Chuẩn bị bài : Bố cục trong văn bản ( trả lời một số câu hỏi trong phần I)

- HS hiểu rõ tầm quan trọng của bố cục trong văn bản trên cơ sở đó ý thức xây dựng

bố cục khi tạo lập văn bản

- Hiểu thế nào là bố cục rành mạch và hợp lí để bước đầu xây dựng được những bốcục rành mạch hợp lí cho các bài văn Tính phố biến và sự hợp lí của các dạng baphần, nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục

III Phương pháp

- Quy nạp, phân tích

IV Tổ chức giờ học

1 Ổn đ ịnh tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ: (3p)

? Liên kết là gì? Để văn bản có tính liên kết người viết, người nói phải làm gì?

- Liên kết là một tính chất quan trọng của văn bản -> văn bản có nghĩa, dễ hiểu

- Để có tính liên kết trong văn bản phải sử dụng phương tiện liên kết

3 Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học

luyện viên phải sắp xếp các cầu thủ

thành một đội hình; còn trong chiến

đấu những vị tướng phải bố trí các đạo

quân, các cánh quân thành thế trận em

hãy giải thích vì sao? nếu không có

sự sắp xếp như vập thì có thể dẫn đến

hậu quả gì?

-GV đặt vấn đề: trong việc tạo lập các

văn bản có gì cần được bố trí như vị

tướng cần bố trí các cánh quân hay như

huấn luận viên cần bố trí đội hình cầu

- HS nhận biết được thế nào là bố cục

trong văn bản, các điêu kiện để bố cục

? Nếu viết một lá đơn xin gia nhập vào

đội thiếu niên tiền phong HCM, em sẽ

viết theo trình tự nào?

? Nếu các nội dung trên bị đảo lộn

không theo trình tự trên có được

không? Vì sao?

- Đảo lộn như vậy không được vì như

vậy làm cho bố cục văn bản không

- HS đọc hai câu chuyện SGK t29

? Hai truyện trên có bố cục chưa?

- Chưa có bố cục

? Cách kể chuyện như trên bất hợp lí ở

chỗ nào?

- Các câu, các ý trong văn bản không

có sự thống nhất về nội dung, không có

sự liên kết chặt chẽ về hình thức

-> Khó hiểu, lộn xộn

? Theo em nên sắp xếp bố cục hai câu

chuyện trên như thế nào?

-HS thảo luận nhóm 4 (3 phút), nêu

? Hãy nêu bố cục của văn bản tự sự và

miêu tả? Nhiệm vụ của từng phần?

- Mở bài: giới thiệu đối tượng cần kể,

tả

a Bài tập(sgk)

b Nhận xét

- Văn bản phải có sự sắp đặt cácphần theo trình tự thì văn bản mớimạch lạc dễ hiểu -> bố cục

2 Những yêu cầu về bố cục trong

v ă n bản

a Bài tập (sgk)b.Nhận xét

- Muốn bố cục rành mạch , hợp lícác phần, các đoạn thống nhất, phânbiệt rạch ròi Trình tự sắp xếp phải

dễ dàng đạt mục đích giao tiếp

3 Các phần của bố cục

- Bố cục: ba phần+ Mở bài

+ Thân bài

- Thân bài: tả, kể theo trình tự nhất

 Mục tiêu: HS khái quát được những

nét cơ bản về bố cục trong văn bản

lần lượt làm 3 bài tập trong SGK

-HS đọc, nêu yêu cầu bài tập 1

Tìm ví dụ thực tế để chứng tỏ rằng

nếu chúng ta không chú ý đến việc sắp

xếp ý cho rành mạch thì bài văn không

có hiệu quả cao

-GV sử dụng kĩ thuật dạy học"khăn

- HS có ý thức vận dụng kiến thức về mạch lạc trong văn bản vào đọc – hiểu văn bản

và trong thực tiễn khi tạo lập văn bản

2 Kiểm tra bài cũ: (4p)

? Bố cục trong văn bản là gì? Những yêu cầu về bố cục trong văn bản?

- Bố cục trong văn bản là sự sắp xếp các ý, các đoạn, các phần theo một trình tự hợplí

- Muốn văn bản rành mạch, hợp lí, các phần , các đoạn phải thống nhất rạch ròi.-Trình tự sắp xếp phải dễ dàng, đạt mục đích giao tiếp

3 Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

*Hoạt đ ộng 1 : Khởi động 1p

 Mục tiêu: tạo hứng thú cho HS tiếp

thu kiến thức về mạch lạc trong

vănbản

 Cách tiến hành

- Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt,

sự phân chia Nhưng văn bản lại không

thể liên kết Vậy làm thế nào để các

phần, các đoạn của văn bản vẫn được

phân cắt rạch ròi mà không mất đi sự

liên kết chặt chẽ với nhau? Chúng ta

cùng tìm hiểu bài “ Mạch lạc trong văn

? Mạch lạc trong văn bản có được dùng

theo nghĩa trên không?

- Không, nhưng cũng không xa rời

nghĩa đen, nó có điểm giống với nghĩa

? Có ý kiến cho rằng trong văn bản,

mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các

? Nhắc lại bố cục chính của văn bản ?

" Cuộc chia tay của những con búp bê"?

20p I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong v ă n bản

1 Mạch lạc trong v ă n bản

* Mạch lạc văn bản: làm cho cácphần trong văn bản thống nhất lại

Các sự việc được sắp xếp như thế nào?

- Mẹ bắt hai anh em chia đồ chơi

- Hai anh em rất thương nhau

- Thành đưa em đến trường chào cô và

các bạn

- Hai anh em chia tay, Thuỷ để hai con

búp bê lại cho anh

? hãy cho biết toàn bộ sự việc trong văn

bản xoay quanh sự việc chính nào?

- Sự chia tay và những con búp bê ->

hai anh em chia tay nhưng tình cảm

không chia lìa

? Những con búp bê và hai anh em

Thành có vai trò gì trong truyện?

- Là nhân vật chính

* GV: vậy trong văn bản muốn có tính

mạch lạc người viết phải để cho các sự

việc xoay quanh một sự việc chính, sự

việc chính xảy ra với các nhân vật

chính

- HS đọc BT 2b trang 32

? Theo em đó có phải là chủ đề liên kết

các sự việc nêu trên thành một thể thống

nhất không? Đó có xem là mạch lạc

trong văn bản không?

- Tất các từ ngữ trên đều xoay quanh

chủ đề: sự chia li và tâm trạng không

muốn chia li của hai anh em

Thành-Thuỷ

? Từ sự phân tích trên em rút ra k/luận

gì?

- HS đọc BT 2c trang 32

? Hãy cho biết các đoạn trong văn bản

cuộc chia tay của những con búp bê

được nối với nhau theo mối liên hệ nào

trong các mói liên hệ dưới đây?

- Liên hệ thời gian

- Liên hệ không gian

- Liên hệ tâm lí ( nhớ lại )

- Các phần các đoạn các câu trongvăn bản phải liên hệ chặt chẽ vớinhau theo một trình tự hợp lý

3 Ghi nhớ (sgk tr32)

? Ý chính của đoạn văn là gì?

? Chỉ ra sự mạch lạc của đoạn văn?

- GV hướng dẫn HS làm bài tập 2 ở nhà

? Ý chủ đạo của truyện là gì?

? Nếu thuật lại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn

đến cuộc chia tay của hai người lớn thì ý

chủ đạo của truyện có thay đổi không?

16p II Luyện tập

Bài tập1:

a Văn bản Mẹ tôi:

- Văn bản xoay quanh chủ đề: Thái

độ của người cha trước sự vô lễ củaEn-ri-cô với mẹ -> giáo dục -> răndạy con biết kính yêu cha mẹ

- Các ý, các đoạn trong văn bản đềuhướng về chủ đề đó

+ Thái độ của người cha về hànhđộng của con

+ Người cha nhắc lại công lao vàtình cảm của người mẹ đối với En-ri-cô

b Văn bản: Lão nông dân và các

con.

- Chủ đề: lao động là vàng-> chủ đề xuyên suốt toàn bài

+ Hai câu mở bài nêu chủ đề

+ Đoạn giữa: kho vàng chôn dưới đất

và sức lao động của con người làmnên lúa tốt “ vàng”

+ Đoạn kết: 4 câu kết: nhấn mạnhchủ đề thêm một lần nữa để khắcsâu

c Đoạn văn ( bổ sung) của Tô Hoài

- Ý chủ đạo xuyên suốt đoạn văn: sắcvàng trù phú, đầm ấm của làng quêvào mùa đông giữa ngày mùa

+ Câu đầu giới thiệu bao quát về sắcvàng trong thời gian ( mùa đông,giữa ngày mùa) trong khônggian( làng quê)

+ Miêu tả những biểu hiện phongphú của sắc vàng

+ Nhận xét , cảm nhận của tác giả

về sắc vàng đó

-> Trình tự ba phần nhất quán, rõràng-> làm cho bố cục mạch lạc Bài tập2: ( về nhà)

4 Củng cố: (2 phút)

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- HS hiểu được khái niệm ca dao, dân ca

- HS phát hiện được nội dung, ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của

ca dao dân ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình

- GV: tài liệu tham khảo" tục ngữ ca dao VN"

- HS: soạn bài, sưu tầm các bài ca dao về tình cảm gia đình

III Phương pháp

- Phân tích, so sánh, bình.

IV Tổ chức giờ học

1 Ổn đ ịnh tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ: ( 3 phút).

? Qua câu chuyện “ Cuộc chia tay của những con búp bê” tác giả muốn nhắn gửi đếnmọi người điều gì?

- Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng Mọi người hãy cố gắng bảo vệgiữ gìn, không nên vì bất kỳ lí do gì làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên trongsáng ấy Biết thông cảm chia sẻ với những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh bấthạnh

3 Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học

Hoạt động của thầy và trò T

*Hoạt đ ộng 1 : Khởi động

 Mục tiêu: tạo hứng thú cho HS tiếp

thu kiến thức về ca dao dân ca với

những câu hát về tình cảm gia đình

 Cách tiến hành

Trong cuộc đời mỗi con người chúng

ta, ai cũng được nghe tiếng ru của bà,

của mẹ Khúc tâm tình đó thấm sâu vào

tiềm thức mỗi người mà năm tháng

không thể phai mờ Đó chính là những

làn điệu dân ca Việt Nam được lưu

truyền trong dân gian mà nhiều hơn cả

là tình cảm gia đình , con người Để

hiểu rõ về ca dao dân ca và những câu

hát về tình cảm gia đình, chúng ta cùng

tìm hiểu bài học hôm nay

*Hoạt đ ộng 2: Đọc - hiểu văn bản

 Mục tiêu: HS cảm nhận giá trị nội

dung và nghệ thuật của những bài ca

? Phân biệt ca dao và dân ca?

- Ca dao: lời thơ của dân ca và những

bài thơ dân gian mang p/cách nghệ

thuật chung vói lời thơ của dân ca

- Dân ca là những sáng tác dân gian kết

? Lời trong bài ca dao là lời của ai nói

với ai? Nói về điều gì?

- Lời của mẹ nói với con qua điệu hát

ra, người mẹ muốn nói với con về bổn

phận làm con

? Bài ca dao được làm theo thể thơ

1p

32p

b Từ khó (sgk)

II Tìm hiểu v ă n bản Bài 1

nào? Em có nhận xét gì về âm điệu của

bài?

- Thể lục bát, âm điệu tâm tình nhẹ

nhàng, thành kính , sâu sắc

-GV giới thiệu: Thể lục bát là thể thơ

một câu trên 6 tiếng câu dưới 8 tiếng

Tiếng 6 câu 1 vần tiếng 6 câu 2

Tiếng 8 câu 2 vần tiếng 6 câu 1

-HS đọc hai câu đầu bài ca dao

? Chỉ ra biện pháp nghệ thuật được sử

dụng trong hai câu này?

- So sánh: Công cha – núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ - nước biển đông

? Em hiểu thế nào là công cha, nghĩa

mẹ?

- Là công sinh thành và giáo dưỡng

? Lấy hình ảnh núi, nước để so sánh

công cha, nghĩa mẹ có tác dụng gì?

- Là hình ảnh tự nhiên vũ trụ rộng lơn,

vĩnh hằng -> công lao vô cùng to lớn

của cha mẹ

-HS theo dõi hai câu tiếp theo

? Chỉ ra nghệ thuật được sử dụng trong

hai câu này?

- Núi cao biển rộng -> ẩn dụ

- Cù lao chín chữ -> từ Hán Việt

- Mênh mông -> từ láy gợi hình ảnh

rộng lớn -> có sức biểu cảm cao

? Trước công lao to lớn của cha mẹ qua

lời ca dao, cha mẹ muốn nhắn nhủ các

? Bài ca dao là lời tâm sự của ai?

- Người con gái lấy chồng xa

? Tâm sự ấy được thể hiện qua những

Núi cao biển rộng mênh mông

Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!

- Sử dụng h/ảnh ẩn dụ để nhắc nhởmọi người hãy biết ơn đền đáp cônglao cha mẹ

Bài 2

Chiều chiều ra đứng ngõ sau Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.