nhằm nhấn mạnh nội dung để người nghe dễ nhớ - Văn bản viết có 4 đặc điểm: + Thực hiện bằng chữ viết chép, in, khắcdo đó lưu giữ lâu dài tới phạm vi người đọc rộng lớn + Không có người [r]
Trang 1Ngày soạn: 14/12/2006
Tiết theo PPCT: 52
DAC DIEM CUA VANBANNOI — VA VANBAN VIET
A MUC TIEU BAI HOC:
Giúp học sinh:
- Nắm được những đặc điểm khác nhau giữa VB nói và VB viết
- Biết vận dụng kiến thức trên vào đọc - hiểu VB và làm văn
- Tích hợp với VH và làm văn qua các bài đã học
B PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN
- SGK, SGV
- Thiết kế bài học
C CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phương pháp đọc sáng tạo , gợi
tìm , kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Giới thiệu bài mới:
Giao tiếp có thể tiến hành bằng những cách khác nhau như nói chuyên trục tiếp, điện thoại, viết thư Nhìn chung lại, giao tiếp có thể tiến hành bằng cách nói hoặc viết Theo đó,
chúng ta có các văn bản nói và VB viết Mỗi dạng đều có đặc điểm riêng cần nắm vững để tránh mắc lỗi
Hoạt động của GV và HS Yêu câu cân đạt
I Tìm hiểu chung
1 Khái niệm:
( HS đọc SGK) - VB nói là lời trò chuyện trong đời sống hàng ngày ở gia Thế nào là VB nói và VB viết? đình giữa con cháu với bố mẹ, ông bà ở nơi công cộng
như trường học, nhà ga, bệnh viện, cửa hàng lời phát biểu
ở các buổi phỏng vấn trên các phương tiện thông tin đại
Trang 2
2 Đặc điểm của VB nói và VB viết
( HS đọc SGK)
VB noi có những đặc điểm gi?
II Luyén tap:
1 Bai tap 1
chúng là lời giảng bài trong các tiết học
- VB viết là các VB ghi bằng chữ viết như thư từ, sách, báo ¡
các VB hành chính pháp luật
- Ngôn ngữ của VB nói và VB viết có những đặc điểm riêng khác nhau, cần nắm vững để tránh nói như viết và viết như nói
- VB nói có 3 đặc điểm cơ bản:
+ Dùng để giao tiếp với sự có mặt của người nói và người nghe là hình thức giao tiếp sống động, tự nhiên
+ Sử dụng âm thanh và ngữ điệu làm phương tiện biểu hiện
Nó thường kèm theo các phương tiện phi ngôn ngữ : nét mặt, cử chỉ, dáng điệu - Nên khả năng tác động gợi cảm thường mạnh mẽ hơn, trực tiếp hơn so với VB viết + Người nói thường sử dụng các yếu tố thừa, lặp từ, thủ pháp tỉnh lược, từ chêm xen nhằm nhấn mạnh nội dung đề
người nghe dễ nhớ
- Văn bản viết có 4 đặc điểm:
+ Thực hiện bằng chữ viết ( chép, in, khắc)do đó lưu giữ
lâu dài tới phạm vi người đọc rộng lớn + Không có người nghe, không sử dụng âm thanh vá các yéu tố phi ngôn ngữ nên Vb viết có hệ thống dấu câu, kí hiệu quy ước làm cho VB đầy đủ về ý nghĩa
+ Dùng để đọc nên VB viết có những từ ngữ đặc thù không có trong VB nói
+ Do yêu cầu diễn đạt sáng rõ, mạch lạc , VB viết có các
kiểu câu đài, nhiều thành phần được kết nối chặt chẽ các từ quan hệ, VB thường tinh luyện, trau truốt
tiện vật chất ngữ điệu, thường
dùng kèm theo các phương tiện phi ngôn ngữ như nét mặt, cử chỉ
Về điều kiện | Người nghe có mặt | Người nghe không
sử dụng trực tiếp có mặt trực tiếp
Về phương Dùng âm thanh và | Dùng kí hiệu, dấu
câu, không dùng kèm theo phương tiện phi ngôn ngữ
Về đặc điểm
ngôn ngữ
Sử dụng các yếu tố
dư thừa, lặp các Diễn đạt chặt chế
với từ ngữ, quy tắc
Trang 3
hình thức tỉnh tạo câu VB viết lược, VB nói tự thường tỉnh lược
nhiên, ít trau chuốt | trau chuốt
- Đối thoại trong tác phẩm VH
2 Bài tập 2: - Lời phát biểu của các nguyên thủ quốc gia
Có trường hop VB noi vẫn được ghỉ ` Lời phát biểu trong hội nghị, cuộc họp được ghi lại trong lại bằng cbữ viết Đó là trường hợp biên bản ( Chú ý : Ghi lại ở dạng viết VB có thé biến doi
—_| đôi chút cho phù hợp với dạng viết) nào?
- Các bản tin được truyền đi qua phát thanh, truyền hình
3 Bài tập 3: ( Chú ý : Khi trình bày ở dạng nói, VB viết cũng có thể
biến đổi đôi chút cgo phù hợp với dạng nói, đặc biệt khi
( ngược lại yêu cầu của bài 2) trình bày kèm theo các phương tiện phi ngôn ngữ )
4 Bài tập 4
( Yêu cầu HS về nhà làm )