LUẬN văn THẠC sĩ HOẠT ĐỘNG LÃNH đạo THỰC HIỆN dân CHỦ ở cơ sở của các ĐẢNG bộ xã, TỈNH bạc LIÊU HIỆN NAY

Đảng ta đã khẳng định: Dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế độ ta, là mục tiêu, đồng thời là động lực của sự nghiệp đổi mới đất nước theo định hướng XHCN. Thực hiện dân chủ ở cơ sở, phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động là động lực to lớn, có ý nghĩa và tầm quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, tạo nền tảng để đến năm 2020, nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đảng ta đã khẳng định: Dân chủ xã hội chủ nghĩa là bản chất của chế

độ ta, là mục tiêu, đồng thời là động lực của sự nghiệp đổi mới đất nước theođịnh hướng XHCN Thực hiện dân chủ ở cơ sở, phát huy quyền làm chủ củanhân dân lao động là động lực to lớn, có ý nghĩa và tầm quan trọng để thúc đẩyphát triển kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, tạo nền tảng để đếnnăm 2020, nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại

Trong những năm qua, các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu đã giữ vững đượcvai trò của mình trong lãnh đạo THDC ở cơ sở thông qua việc thực hiện chứcnăng, nhiệm vụ, giải quyết mối quan hệ với cấp uỷ đảng, chính quyền và cácđoàn thể chính trị - xã hội Nhờ đó đã góp phần xây dựng được không khí dânchủ, cởi mở trong thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng -

an ninh ở cơ sở Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế - xã hội đã làm nảysinh nhiều mối quan hệ mới giữa các giai tầng trong xã hội ở cơ sở Nhiều chủtrương, chính sách của Đảng chậm được đưa vào cuộc sống, khối đại đoàn kếttoàn dân và mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền và nhân dân ở địa phươngchưa thật bền chặt và đang đứng trước những khó khăn mới Việc thực hiệncác nội dung, hình thức dân chủ, phối hợp có lúc mang tính hình thức Sựphối hợp hoạt động giữa các tổ chức trong HTCT cơ sở trong THDC cònmang tính “hành chính hoá” Nhận thức và giải quyết mối quan hệ giữa cấp

uỷ, tổ chức cơ sở đảng với chính quyền, MTTQ, các đoàn thể chính trị - xãhội trong THDC ở cơ sở vẫn còn những biểu hiện lệch lạc; nhiều nơi cấp uỷ,

tổ chức đảng cơ sở còn có biểu hiện áp đặt một chiều, chưa thật sự tôn trọngtính tự chủ, hoạt động tích cực, sáng tạo của chính quyền, MTTQ, các đoànthể chính trị trong THDC Ở một số xã, còn có biểu hiện coi nhẹ sự lãnh đạocủa cấp uỷ đảng Nhận thức của một bộ phận nhân dân về các giá trị dân chủXHCN còn có những biểu hiện lệch chuẩn Năng lực của cán bộ, đảng viên

chưa đáp ứng yêu cầu THDC ở cơ sở Những hạn chế trên đã làm ảnh hưởngkhông nhỏ đến THDC ở cơ sở và hoạt động lãnh đạo THDC ở cơ sở của cácđảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu.

Từ những lý do cơ bản trên, tác giả lựa chọn vấn đề: “Hoạt động lãnh đạo

thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu hiện nay” làm đề

tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Trong những năm qua đã có nhiều đề tài khoa học của tập thể, cá nhâncán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ khoa học nghiên cứu về dân chủ xã hội chủnghĩa và thực hiện dân chủ ở cơ sở Dưới đây là những công trình tiêu biểu:

Hoàng Chí Bảo: “Dân chủ với tư cách là một chế độ chính trị” Tác giả

đã luận giải cách xem xét dân chủ dưới góc độ là một chế độ chính trị và chỉ

ra rằng: Dân chủ có căn nguyên sâu xa về kinh tế, có cơ sở trực tiếp về chínhtrị, là sản phẩm của sự phát triển kinh tế và sự vận động của chính trị Bêncạnh việc luận giải các mặt không trùng hợp, tác giả còn chỉ ra sự trùng hợpgiữa dân chủ và chính trị dẫn đến sự trùng hợp giữa chế độ dân chủ với chế độchính trị và chế độ nhà nước; chỉ ra nguyên lý, tính chất giai cấp của dân chủtrong hình thái dân chủ chính trị và chế độ chính trị, chế độ dân chủ; khẳngđịnh dân chủ không chỉ là quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước mà còn làmột nhu cầu và giá trị xã hội, một thành tựu văn hoá, một quá trình sáng tạovăn hoá

Đỗ Trung Hiếu: “Một số suy nghĩ về xây dựng nền dân chủ ở Việt Nam

hiện nay” Tác giả đã làm rõ nội dung khái niệm dân chủ thời cổ đại và điểm

khác biệt căn bản giữa dân chủ thời cổ đại với thời hiện đại là ở tính trực tiếpcủa mối quan hệ sở hữu quyền lực công cộng và cách hiểu còn hạn hẹp vềkhái niệm nhân dân

Dương Xuân Ngọc: “Quy chế thực hiện dân chủ ở cấp xã - một số vấn đề lý

luận và thực tiễn” Tác giả khẳng định rằng, xã là cơ sở xã hội của hệ thống

chính trị, nơi đại đa số nông dân - lực lượng lao động nông nghiệp đông đảo

nhất ở nước ta sinh sống Vai trò và sức mạnh của lực lượng này chỉ được pháthuy khi quyền dân chủ của nhân được bảo đảm và phát huy

Phạm Văn Hiền: Thực hiện dân chủ ở nông thôn tỉnh Hải Dương hiện nay.

Tác giả đã làm rõ quan niệm, vai trò THDC ở nông thôn; đánh giá thực trạng,chỉ ra nguyên nhân của việc THDC ở nông thôn tỉnh Hải Dương trong thời gianqua và phân tích chỉ rõ một số vấn đề đặt ra cần giải quyết; đề xuất yêu cầu vàmột số giải pháp cơ bản nhằm thực hiện tốt dân chủ ở nông thôn tỉnh Hải Dươnghiện nay Để thực hiện tốt dân chủ ở nông thôn hiện nay, theo tác giả phải sửdụng đồng bộ, tổng hợp nhiều biện pháp tác động đến con người và tổ chức,trong đó tập trung nâng cao nhận thức, năng lực thực hành dân chủ cho nhândân, phát huy trách nhiệm của mỗi cá nhân, của cả hệ thống chính trị, nhất làvai trò của các tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc ở cơ sở; tăngcường công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm việcTHDC ở nông thôn hiện nay

Mẫn Văn Mai: “Nâng cao trình độ văn hoá dân chủ của nhân dân trong

quá trình xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay” Trong

luận án, tác giả đã luận giải làm rõ bản chất của văn hoá dân chủ, nội dung, cấutrúc trình độ văn hoá dân chủ của nhân dân ta Trên cơ sở thực trạng, yêu cầu,phương hướng, mục tiêu, tác giả đã đề xuất một số biện pháp chủ yếu nângcao trình độ văn hoá dân chủ Theo tác giả, để nâng cao trình độ văn hóa dânchủ trước hết mỗi bộ phận cấu thành hệ thống chính trị phải thực sự là một tổchức dân chủ, đảm bảo thực sự có văn hoá; mỗi bộ phận của hệ thống chínhtrị phải thực sự tôn trọng và thực hiện tốt quan hệ dân chủ với các bộ phậnkhác theo cơ chế dân chủ chung; phải tôn trọng, bảo vệ các quyền tự do dânchủ của công dân và tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân thực hiện đượcquyền làm chủ của mình, trong đó vấn đề mấu chốt nhất là tăng cường mốiliên giữa hệ thống chính trị với nhân dân và thực hiện cơ chế dân chủ; Đảngphải là tấm gương mẫu mực về văn hoá dân chủ; MTTQ, các đoàn thể chínhtrị - xã hội giữ vai trò quan trọng trong thiết chế dân chủ; là những tổ chức đại

biểu cho lợi ích, quyền làm chủ của các tầng lớp nhân dân, thông qua đó nhândân thực hiện quyền dân chủ của mình, đồng thời đó là môi trường xã hộithuận lợi, trường học để nâng cao trình độ văn hóa dân chủ của nhân dân.

Phạm Thu Ngọc: “Đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân

xã đáp ứng yêu cầu THDC cơ sở ở Nam Định hiện nay” Tác giả đã luận giải

làm rõ vị trí, vai trò của HĐND xã trong tổ chức bộ máy nhà nước và trong hệthống chính quyền cơ sở, khẳng định vai trò của HĐND xã trong việc đảm bảodân chủ cơ sở ở Việt Nam hiện nay; phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức vàhoạt động của HĐND xã hiện nay

Trần Đức Luận: “Phát huy tốt vai trò của hệ thống chính trị cơ sở tỉnh

Hà Nam trong thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa hiện nay”, đã làm rõ cơ sở

lý luận, phân tích thực trạng, đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huyvai trò HTCTCS tỉnh Hà Nam trong thực hiện dân chủ XHCN

Hoàng Chí Bảo: Dân chủ và hệ thống chính trị ở Việt Nam trong tiến

trình đổi mới và Hệ thống chính trị nông thôn nước ta hiện nay Giáo sư, Tiến

sĩ Hoàng Chí Bảo đã luận giải làm rõ về dân chủ và thực hiện dân chủ ở ViệtNam; vai trò của hệ thống chính trị nông thôn và sự ổn định chính trị cơ sở; vaitrò của Đảng cầm quyền lãnh đạo Nhà nước và xã hội trong sự nghiệp đổi mới;phát huy dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trong xây dựng Nhànước, quản lý xã hội, cộng đồng dân cư Theo tác giả, xây dựng và thực hiệnQuy chế dân chủ ở cơ sở là một đòi hỏi tất yếu của tiến trình phát triển dân chủ ởnước ta trong sự nghiệp đổi mới, góp phần quan trọng để phát huy nội lực xã hội

từ cơ sở Dân chủ là một hình thức lịch sử tất yếu của việc tổ chức và thực thiquyền lực trong xã hội có giai cấp Do đó, chế độ dân chủ thuộc về giai cấp nào,hướng tới lợi ích cho ai, vì ai, giải quyết vấn đề con người và quyền công dânnhư thế nào là đòi hỏi tất yếu, khách quan đối với việc nghiên cứu và giải quyếtthực tiễn dân chủ Thực hiện dân chủ cơ sở và Quy chế dân chủ ở cơ sở là mộtbước tiến lớn của Đảng ta trong giải quyết thực tiễn vấn đề dân chủ, là sự cầnthiết, tất yếu phải chuyển từ nghiên cứu lý thuyết về dân chủ sang ứng dụng các

kết quả nghiên cứu đó vào thực tiễn xã hội Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạtđộng của hệ thống chính trị, nhất là HTCTCS và đội ngũ cán bộ cấp cơ sở làđiều kiện đảm bảo cho việc thực hiện quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở.

Nguyễn Thị Hiền Oanh: “Vai trò của Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam đối với

việc thực hiện quyền làm chủ của nhân dân ở nước ta hiện nay” Tác giả đã

khẳng định: Nội dung, bản chất của dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân

mà trước hết là quyền lực về chính trị Quyền lực chính trị của nhân dân thựcchất là quyền làm chủ, quyền dân chủ của nhân dân Nhân dân làm chủ thôngqua Nhà nước và lực lượng, phương tiện của mình, đó là MTTQ và các đoànthể quần chúng - phương thức quan trọng nhất để thực hiện quyền làm chủ

của nhân dân Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức quần chúng ở cơ sở có vai trò tập

hợp đoàn kết toàn dân, đại diện cho nhân dân tham gia vào ban chỉ đạo, đồng thờigiám sát toàn bộ hoạt động của các tổ chức đảng, chính quyền ở cơ sở

Trần Thị Băng Thanh: “Vai trò của Nhà nước đối với việc thực hiện

quyền dân chủ của nhân dân ở Việt Nam hiện nay” Tác giả đã tiếp cận vấn

đề dân chủ với tư cách là một chế độ chính trị, một hình thái nhà nước vàkhẳng định: Với bản chất cách mạng và ưu việt của mình, Nhà nước XHCNngày càng thể hiện rõ vai trò là phương tiện bảo đảm THDC, thực hiện cácquyền dân chủ của nhân dân, đem lại và tạo cho họ những khả năng thực tế đểthực hiện các quyền dân chủ của mình và hưởng thụ thành quả dân chủ Tácgiả nhấn mạnh vai trò của Nhà nước Việt Nam đối với việc thực hiện quyềndân chủ của nhân dân trong lịch sử và nhất là trong sự nghiệp đổi mới ở nước

ta Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát huyvai trò của Nhà nước đối với việc thực hiện quyền dân chủ của nhân dân ởViệt Nam hiện nay là: Đẩy mạnh đấu tranh chống quan liêu, tham nhũngtrong tổ chức và hoạt động của Nhà nước; đẩy mạnh cải cách hành chính nhànước; tiếp tục hoàn thiện hình thức dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp củanhân dân; đổi mới việc đào tạo và nâng cao chất lượng đội ngũ công chứchành chính nhà nước

Hồ Thị Tú: "Các Đảng bộ phường ở quận Thanh Xuân, thành phố Hà

Nội lãnh đạo thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn hiện nay",

Tác giả đã luận giải làm rõ nội dung, phương thức các Đảng bộ phườngThanh Xuân lãnh đạo thực hiện Quy chế dân chủ; đánh giá thực trạng, đề xuấtcác giải pháp chủ yếu để tăng cường sự lãnh đạo của các Đảng bộ phường ởquận Thanh Xuân đối với việc thực hiện QCDC ở cơ sở trong thời gian tới.Tác giả khẳng định: Thực hiện dân chủ cơ sở là con đường ngắn nhất và hiệuquả nhất để mọi công dân được hưởng quyền dân chủ một cách trực tiếp vàrộng rãi nhất Tác giả cho rằng: Quy chế dân chủ ra đời mang lại cách giảiquyết vừa cơ bản vừa cụ thể đối với việc THDC ở cơ sở; khẳng định vai trò

và quyền làm chủ của người dân lao động, tạo ra một cơ chế phát huy quyềnlàm chủ của mọi công dân, nhằm đảm bảo quyền lực chính trị của nhân dân

và góp phần làm phong phú hơn hình thức thực hiện quyền lực chính trị củanhân dân Thực hiện QCDC ở cơ sở gắn với xây dựng HTCTCS, có tác độngtích cực tới công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, phát huy vai tròcủa Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tạo chuyển biến tích cực về ý thức vàphong cách làm việc của cán bộ theo hướng gần nhân dân, tôn trọng nhân dân

và có trách nhiệm với nhân dân hơn; tạo ra được sự chuyển biến rõ rệt theohướng tiến bộ trong đời sống văn hóa cơ sở góp phần tích cực vào việc hoànthành nhiệm vụ chính trị ở địa phương

Nguyễn Văn Dũng: “Tổ chức cơ sở đảng nông thôn với ổn định chính trị

- xã hội ở Kon Tum hiện nay”.Tác giả cho rằng, năng lực lãnh đạo và sức

chiến đấu của TCCSĐ nông thôn là nguyên nhân và điều kiện bảo đảm ổnđịnh chính trị- xã hội ở nước ta hiện nay Các TCCSĐ nối liền Đảng và nhândân; là nơi giáo dục, rèn luyện, kết nạp và sàng lọc đảng viên, nơi đào tạo cán

bộ cho Đảng, nơi xuất phát để cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng; nơitrực tiếp đưa đường lối, chính sách của Đảng vào quần chúng và tổ chức thựchiện đường lối, chính sách ấy

Với nhiều cách tiếp cận khác nhau, các công trình trên đã nghiên cứulàm rõ quan niệm về dân chủ, THDC, THDC ở cơ sở; làm rõ quan niệm về ýthức dân chủ, ý thức thực hiện dân chủ, năng lực thực hành dân chủ, trình độvăn hóa dân chủ; làm rõ quan niệm, nội dung, phương thức, cách thức, đánhgiá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp, biệnpháp phát huy vai trò của Nhà nước, của hệ thống chính trị cơ sở, vai trò củaHội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chínhtrị - xã hội trong thực hiện dân chủ; vai trò của các tổ chức đảng ở cơ sở tronglãnh đạo thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở.

Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu cơ bản, hệ thống vềhoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh BạcLiêu Tác giả luận văn trân trọng kế thừa kết quả nghiên cứu của các côngtrình có liên quan để luận giải làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn hoạtđộng lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu làm rõ những vấn đề cơ bản về lý

luận, thực tiễn và đề xuất những giải pháp chủ yếu tăng cường hoạt động lãnhđạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về hoạt động lãnh đạo thực hiện

dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

- Đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, rút ra một số kinh nghiệm hoạtđộng lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêuhiện nay

- Đề xuất những giải pháp chủ yếu tăng cường hoạt động lãnh đạo thựchiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở

của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

* Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu hoạt động lãnh đạo thực hiện dân

chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu Điều tra, khảo sát một số xã thuộccác huyện tỉnh Bạc Liêu, số liệu điều tra, khảo sát từ năm 2010 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận: Lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường

lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng Đảng,THDC ở cơ sở; các quy chế, quy định, pháp lệnh; các chỉ thị, nghị quyết của BanChấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về TCCSĐ và THDC ở cơ sở

* Cơ sở thực tiễn: Thực tiễn việc THDC và hoạt động của TCCSĐ trong

THDC ở xã, phường, thi trấn tỉnh Bạc Liêu từ năm 2010 đến nay; kết quả nghiêncứu, điều tra, khảo sát của tác giả, kế thừa các tư liệu, báo cáo tổng kết và kết quảkhảo sát của các công trình khoa học đã được công bố có liên quan

* Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, các phươngpháp nghiên cứu của khoa học liên ngành và chuyên ngành, trong đó chú trọng

phương pháp: phân tích, tổng hợp, lịch sử lôgíc, tổng kết thực tiễn, khảo sát thực

tiễn, điều tra xã hội, thống kê, so sánh và phương pháp chuyên gia

6 Ý nghĩa của đề tài

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp thêm những luận cứkhoa học giúp các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu tăng cường hoạt động lãnh đạothực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã hiện nay Luận văn có thể dùnglàm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy ở các trường đào tạo, bồidưỡng cán bộ của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội

7 Kết cấu của đề tài

Luận văn gồm: phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tàiliệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN

VỀ HOẠT ĐỘNG LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ

CỦA CÁC ĐẢNG BỘ XÃ TỈNH BẠC LIÊU 1.1 Thực hiện dân chủ ở cơ sở và những vấn đề cơ bản hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

1.1.1 Khái quát về xã, tỉnh Bạc Liêu

Trong hệ thống hành chính bốn cấp của nước cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam cấp xã được gọi là đơn vị hành chính cấp cơ sở

Tỉnh Bạc Liêu có 64 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 10 phường, 5 thị trấn và 49 xã Hệ thống chính trị ở xã, tỉnh Bạc Liêu được thành lập theo quy

định của Hiến pháp nước Cộng hoà XHCN Việt Nam, bao gồm: Tổ chức đảng,chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội…hoạtđộng theo cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ

Các xã của tỉnh Bạc Liêu là nơi cộng đồng dân cư làm ăn sinh sống, tậptrung một lực lượng lớn lao động, sản xuất ra lương thực, thực phẩm, cung cấpnguyên liệu cho các nhà máy, xí nghiệp và các sản phẩm xuất khẩu, liên kết chặtchẽ với nhau trong các quan hệ dòng họ, làng xóm, nghề nghiệp và quan hệ kinh

tế, tín ngưỡng, tôn giáo…được hình thành từ các xóm, ấp, có các đặc điểm chung

về cấu trúc văn hoá, phong tục, tập quán…nhưng cũng có nhiều nét riêng biệt; lànơi phản ánh trực tiếp tâm tư, tình cảm, nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân; nơi

tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ởnông thôn; nơi cung cấp các kinh nghiệm thực tiễn để Đảng, Nhà nước và lãnhđạo tỉnh Bạc Liêu điều chỉnh bổ sung, hoàn chỉnh các đường lối, chủ trương pháttriển nông nghiệp nông thôn Là nơi cư trú và hoạt động của người nông dân, nênmọi biến động tích cực hay tiêu cực của các xã đều tác động trực tiếp đến sự pháttriển chung của toàn tỉnh Bạc Liêu nói riêng cũng như của cả nước nói chung như:các vấn đề về dân số, dân cư, dân chủ… Đây là những yếu tố quan trọng ảnhhưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Các xã của tỉnh Bạc Liêu chủ yếu là nghề trồng lúa và nuôi trồng thủysản Sản xuất nông nghiệp theo hướng nông nghiệp hàng hoá phục vụ cho tiêudùng trong nước và xuất khẩu Bạc Liêu có nhiều di tích lịch sử, văn hóa Toàntỉnh hiện có 20 di tích lịch sử và văn hoá, có nhiều lễ hội truyền thống phảnánh khá rõ nét con người, truyền thống, phong tục của nền văn minh lúa nước.

Những năm qua thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở và Pháp lệnh thựchiện dân chủ ở xã đã góp phần tạo ra động lực mới, thúc đẩy kinh tế - xã hội ởđịa phương phát triển Chính quyền và nhân dân các xã đã phát huy đượcquyền làm chủ của nhân dân, xây dựng địa phương giàu đẹp, đảm bảo côngbằng xã hội Tuy vậy, một số xã vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế bất cập trongthực hiện dân chủ cơ sở, “một bộ phận cán bộ, đảng viên và quần chúng nhândân ở các địa phương vẫn chưa nêu cao ý thức làm chủ, còn mang nặng tưtưởng ỷ lại, ngại họp hành, đấu tranh; phong cách lãnh đạo, quản lý, làm việccủa một số cán bộ còn biểu hiện quan liêu, nể nang, né tránh Đó là những lựccản đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, đòi hỏi phải tăngcường hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnhBạc Liêu hiện nay

1.1.2 Dân chủ ở cơ sở và thực hiện dân chủ ở cơ sở

* Dân chủ ở cơ sở

Dân chủ là một phạm trù chính trị -xã hội vừa mang tính lịch sử, vừamang tính giai cấp, gắn liền với điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội trongmột giai đoạn lịch sử nhất định Bản chất của dân chủ là quyền lực củanhân dân, cùng với sự phát triển của lịch sử Dân chủ được được biểu hiệntrên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, anninh Nội dung cốt lõi của dân chủ là mọi quyền lực thuộc về nhân dân, là

sự kiểm soát của nhân dân đối với toàn bộ quá trình ban hành và thực thicác quyết định chung của chính thể nhà nước

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII(tháng 6 năm 1997) khẳng định: Khâu quan trọng và cấp bách trước mắt là phát huy

quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở, là nơi trực tiếp thực hiện mọi chủ trương, chínhsách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, là nơi cần thực hiện quyền dân chủ củanhân dân một cách trực tiếp và rộng rãi nhất Theo tinh thần của Nghị quyết đó, ngày

18 tháng 02 năm 1998, Bộ Chính trị (khóa VIII) ban hành Chỉ thị số 30 - CT/TW về

"Xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở”; Nghị định 29/1998/NĐ-CP

ngày 11/5/1998; Nghị định 79/2003/NĐ-CP ngày 07/7/2003 ban hành Quy chếdân chủ ở xã; Pháp lệnh số 34/2007/PL - UBTVQH11 ngày 20/4/2007 của Ủyban Thường vụ Quốc hội về Thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn Đó lànhững văn bản có tính chính trị và pháp lý làm cơ sở để mọi người, mọi tổ chức ở cơ

sở xây dựng và thực hiện dân chủ cơ sở

Dân chủ ở cơ sở là quyền làm chủ của nhân dân trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, được tiến hành ở cấp cơ sở là xã (phường, thị trấn) theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, bảo đảm đúng đường lối, chủ trương của Đảng, hiến pháp, pháp luật của Nhà nước

Dân chủ ở cơ sở có nội dung toàn diện trên tất cả các lĩnh vực hoạt động:

Dân chủ về kinh tế: Là việc người dân bàn bạc, xây dựng và tổ chức thực

hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội dài hạn và hàng năm của xã trên cácvấn đề: Xây dựng cơ sở hạ tầng và các công trình phúc lợi công cộng; quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất đai; dự toán và quyết toán ngân sách xã hàngnăm; dự toán, quyết toán thu chi các quỹ, chương trình, dự án, các khoản huyđộng nhân dân đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi côngcộng; các chương trình, dự án do Nhà nước, các tổ chức và cá nhân đầu tư, tàitrợ trực tiếp cho xã; chủ trương, kế hoạch vay vốn phát triển sản xuất, xoáđói, giảm nghèo; bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng về kinh tế của ngườidân

Dân chủ về chính trị: Là việc người dân tham gia vào các chủ trương,

đường lối của Đảng, chính sách, luật pháp của Nhà nước và ở địa phương liênquan trực tiếp đến quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân ở xã

Dân chủ về văn hoá, xã hội: Là việc người dân tham gia các hoạt động văn

hóa, xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội củaxã; thanh tra, kiểm tra, giải quyết các vụ việc tiêu cực, tham nhũng của cán bộ xã,thôn; xây dựng hương ước, quy ước làng văn hóa, nếp sống văn minh, giữ gìn anninh trật tự, bài trừ các hủ tục, mê tín dị đoan, tệ nạn xã hội

Dân chủ trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh: Là việc người dân

tham gia vào các hoạt động công tác quân sự, quốc phòng địa phương; thực hiệnluật nghĩa vụ quân sự, xây dựng lực lượng dân quân, tự vệ và quốc phòng toàndân; thực hiện nhiệm vụ hậu cần tại chỗ; chính sách hậu phương quân đội vàchính sách đối với các lực lượng vũ trang nhân dân ở địa phương; bảo đảm giữgìn an ninh, trật tự nơi công cộng, an toàn xã hội trên địa bàn

* Thực hiện dân chủ ở cơ sở

Thực hiện dân chủ ở cơ sở là một phạm trù thuộc hoạt động thực tiễn.Trong đời sống, khái niệm thực hiện dùng để chỉ, bằng các hoạt động để tổchức, cá nhân làm cho mục đích hoạt động của mình trở thành hiện thực Từ

quan điểm đó có thể hiểu, thực hiện dân chủ ở cơ sở là tổng thể các chủ

trương, biện pháp, cách thức của các tổ chức, lực lượng ở xã tiến hành trên các lĩnh vực của đời sống xã hội nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, góp phần thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ ở địa phương.

Mục đích thực hiện dân chủ ở cơ sở là nhằm bảo đảm đầy đủ quyền, lợi ích

và nghĩa vụ của nhân dân trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội,quốc phòng an ninh…theo đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách

và pháp luật của Nhà nước, góp phần xây dựng địa phương vững mạnh vềchính trị, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần củanhân dân ở xã

Chủ thể lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở, tỉnh Bạc Liêu là các cấp ủy, đảng

bộ xã, chi bộ cơ sở

Lực lượng thực hiện dân chủ ở cơ sở là tổ chức chính quyền, Mặt trận Tổ

quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân ở xã, tỉnh Bạc Liêu

Nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở được quy định cụ thể trong Quy chế dân

chủ cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn Trên cơ sở đó,

nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở được biểu hiện cụ thể trên tất cả các mặt của

đời sống xã hội từ kinh tế, chính trị, đến văn hoá, xã hội, quốc phòng an ninh:

Trên lĩnh vực kinh tế, thực hiện “Dân biết, bàn, làm, kiểm tra” các chủ

trương chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế, nhất là các vấn

đề liên quan đến lợi ích trực tiếp của nhân dân; kế hoạch phát triển kinh tế- xãhội, phương án chuyển dịch cơ cấu kinh tế, dự toán, quyết toán ngân sách, dự

án, công trình đầu tư, tiến độ thực hiện, phương án đền bù, hỗ trợ giải phóngmặt bằng, kế hoạch sử dụng đất và phương án điều chỉnh, quy hoạch khu dân

cư trên địa bàn xã và các công việc khác trong nội bộ công đồng dân cư phùhợp với quy định của pháp luật

Trên lĩnh vực chính trị, thực hiện quyền của nhân dân trong tham gia tiếp

nhận thông tin, đóng góp ý kiến và tuyên truyền về các chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, các nghị quyết, chỉ thị củacấp uỷ, chính quyền địa phương; tham gia đóng góp ý kiến phê bình, nhận xétcán bộ, đảng viên; tham gia công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền

và các đoàn thể chính trị - xã hội ở địa phương; tham gia ứng cử, đề cử, lựa chọn

bỏ phiếu tín nhiệm hay bất tín nhiệm cán bộ, đảng viên ở cơ sở; khiếu nại, tốcáo, được yêu cầu cán bộ, chính quyền địa phương giải đáp các vấn đề mà mìnhquan tâm Điều 13 Pháp lệnh thực hiện dân chủ chỉ ra những nội dung nhân dânđược tham gia bàn bạc, biểu quyết và đề nghị cấp có thẩm quyền ra quyết định,như: Hương ước, quy ước của thôn; bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Trưởng thôn;bầu, bãi nhiệm thành viên Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư củacộng đồng; tham gia bình xét người có công với cách mạng, gia đình thươngbinh, liệt sỹ, nạn nhân chất độc da cam

Trên lĩnh vực văn hoá xã hội, thực hiện quyền của mỗi người dân trong

sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hoá, nghệ thuật; tham gia thảo luậnđóng góp ý kiến trong xây dựng các hương ước, quy ước, qui định tự quản

trong cộng đồng dân cư, như: các qui định trong các công việc hiếu, hỷ;đóng góp xây dựng các quỹ khuyến học, khuyến tài; quỹ giúp đỡ gia đìnhnghèo khó khăn, gia đình chính sách và các qui định trong giải quyết cácmối quan hệ trong cộng đồng, quyền tham gia bình xét hộ nghèo, người tàntật để được hưởng chính sách đãi ngộ của Nhà nước.

Trên lĩnh vực quốc phòng, an ninh, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân

trong bảo đảm chế độ nghĩa vụ quân sự, xây dựng lực lượng dân quân, tự vệ vàquốc phòng toàn dân; thực hiện nhiệm vụ hậu cần tại chỗ; thực hiện chính sáchhậu phương quân đội và chính sách đối với các lực lượng vũ trang nhân dân ởđịa phương; quyết định biện pháp bảo đảm giữ gìn an ninh, trật tự nơi côngcộng, an toàn xã hội, phòng chống cháy nổ, đấu tranh phòng ngừa, chống tộiphạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác trên địa bàn

Phương thức thực hiện dân chủ ở cơ sở: Thực hiện dân chủ ở cơ sở

được thực hiện thông qua các hình thức cơ bản sau:

Dân chủ đại diện, là hình thức nhân dân thực hiện quyền dân chủ của

mình thông qua các cơ quan, các tổ chức đại diện và người đại diện Các cơquan đại diện và người đại diện do nhân dân bầu ra, là đại biểu cho quyền vàlợi ích của nhân dân, như: Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Mặt trận Tổquốc và các đoàn thể chính trị - xã hội như: Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, ĐoànThanh niên, Hội Cựu chiến binh…và đại biểu của các tổ chức đó

Dân chủ trực tiếp, là sự tham gia một cách trực tiếp và chủ động của nhân dân

vào các hoạt động quản lý xã hội, quản lý nhà nước, thực hiện các quyền, nghĩa vụ vàtrách nhiệm của công dân theo qui định của hiến pháp và pháp luật, như: Trực tiếptham gia bầu cử, ứng cử, đề cử; trực tiếp bỏ phiều tín nhiệm hay bất tín nhiệm cán bộ

ở cơ sở; trực tiếp chất vấn và nghe trả lời chất vấn với các vấn đề mà mình quan tâm;trực tiếp bảo vệ quyền lợi và lợi ích chính đáng của mình; trực tiếp tham gia bàn bạccác kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Dân chủ tự quản, là hình thức người dân tự hình thành các tổ chức và

người phụ trách, tự thảo luận ban hành các quy định, tự tổ chức thực hiện, tự

kiểm tra, tự đánh giá và tự điều chỉnh ý thức, hành vi trong các quan hệ xãhội, trong thực hiện các quyền, lợi ích của mình trong cộng đồng dân cư…phù hợp với các qui định của luật pháp và tập quán, như: Các hương ước, quyước, qui định của thôn, xóm trong các công việc hiếu, hỷ; việc hình thành cácloại quỹ trong khu dân cư, như: Quỹ đền ơn đáp nghĩa, quỹ xoá đói giảmnghèo; các qui định về giúp nhau vượt khó của các tổ chức.

Ngoài các phương thức THDC cơ bản trên, nhân dân còn thực hiện quyềndân chủ của mình thông qua nhiều công cụ, phương tiện khác, như: các phương tiệnthông tin đại chúng, các cơ quan tư vấn pháp luật, các văn phòng luật sư…

1.1.3 Những vấn đề cơ bản về hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ

sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

* Các đảng bộ xã tỉnh Bạc Liêu

Theo Điều 10, Điều lệ Đảng (Khóa XI) quy định, hệ thống tổ chức của

Đảng được lập tương ứng với hệ thống tổ chức hành chính của Nhà nước.Hiện nay, tỉnh Bạc Liêu có 49bộ xã trong tổng số 64 đảng bộ xã, phường,

thị trấn Theo Điều 21, Điều lệ Đảng (Khóa XI) quy định, tổ chức cơ sở

đảng (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chínhtrị ở cơ sở Các chi bộ cơ sở trực thuộc đảng ủy xã là các chi bộ thôn (xóm,làng), chi bộ cơ quan, trường học, trạm xá

Căn cứ Quy định 94, 95 - QĐ/TW ngày 03/3/2004 của Ban Bí thư

Trung ương, các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu có chức năng: Là hạt nhân chính

trị, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước; lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chínhtrị xã vững mạnh; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần củanhân dân, động viên nhân dân làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước

Nhiệm vụ của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu:

Một là, lãnh đạo nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng Lãnh đạo chính quyền thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ phát triển

kinh tế - xã hội theo nghị quyết đại hội của đảng bộ xã và của cấp trên; thực

hiện nhiệm vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, chuyểndịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp; thực hiện quản lý và sử dụng đất và cácnguồn vốn, xây dựng cơ sở hạ tầng (điện, đường, trường, trạm ) theo phươngchâm Nhà nước và nhân dân cùng làm; phát triển sự nghiệp văn hoá, giáodục, y tế, bảo vệ môi trường, thực hiện tốt các chính sách xã hội, xoá đói,giảm nghèo, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhândân, động viên nhân dân làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước; xây dựng xãgiàu đẹp, văn minh

Lãnh đạo xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, thực hiện tốtphương châm ''dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra''; giám sát mọi hoạtđộng ở cơ sở theo đúng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước; mở rộng dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương; kịp thời giảiquyết những vướng mắc phát sinh trong cộng đồng dân cư ở cơ sở theo đúngluật pháp, không để tích tụ mâu thuẫn trở thành những điểm nóng, không đểxảy ra tình trạng khiếu kiện tập thể, vượt cấp hoặc lợi dụng dân chủ để làmmất ổn định chính trị ở xã Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ quốc phòng toàn dân

và chính sách hậu phương quân đội, giữ vững an ninh chính trị và trật tự antoàn xã hội; đề cao tinh thần cảnh giác cách mạng, bảo vệ nội bộ, bảo vệ tàisản của Nhà nước, của tập thể, tính mạng và tài sản của nhân dân; ngăn chặn

và đẩy lùi các tệ nạn xã hội, nhất là ma tuý, mại dâm

Hai là, lãnh đạo công tác tư tưởng Thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng

chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng, đạo đức, tác phong Hồ Chí Minh và pháthuy truyền thống yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội trong các tầng lớp nhândân, nhất là trong thanh niên, thiếu niên; xây dựng tình đoàn kết, gắn bótình làng, nghĩa xóm, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau; xây dựng môi trườngvăn hoá lành mạnh ở thôn (xóm, làng, ấp) và trong từng gia đình, chútrọng tuyên truyền và nhân rộng gương người tốt, việc tốt, các nhân tốtích cực trên mọi lĩnh vực

Tuyên truyền, vận động làm cho nhân dân hiểu và chấp hành đúngđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và cácnhiệm vụ của địa phương; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các tầnglớp nhân dân để giải quyết và báo cáo lên cấp trên Lãnh đạo cán bộ, đảngviên và nhân dân đấu tranh chống các quan điểm sai trái, những hành vinói, viết và làm trái với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, phápluật của Nhà nước; chống tư tưởng cơ hội, thực dụng, cục bộ, bè phái, giatrưởng, bảo thủ và các hủ tục lạc hậu, mê tín, dị đoan; phòng, chống sựsuy thoái về đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên

Ba là, lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ Lãnh đạo xây dựng chính

quyền, các tổ chức trong hệ thống chính trị, các đơn vị kinh tế, sự nghiệp ở cơ

sở vững mạnh; xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡngcán bộ, tích cực tạo nguồn cán bộ tại chỗ, từng bước trẻ hoá đội ngũ cán bộ,công chức xã Cấp uỷ xây dựng quy chế về công tác tổ chức, cán bộ; nhậnxét, đánh giá, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, đãi ngộ đối vớicán bộ thuộc quyền; quản lý và kiểm tra việc thực hiện chính sách đối với cán

bộ theo phân cấp; giới thiệu người đủ tiêu chuẩn, có tín nhiệm trong tổ chứcđảng và nhân dân để bầu vào các chức danh chủ chốt của Hội đồng nhân dân,

Uỷ ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội theo luậtđịnh và điều lệ của mỗi tổ chức Cấp uỷ đề xuất ý kiến trong việc lựa chọn,giới thiệu cán bộ tham gia vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng, chính quyền,đoàn thể nhân dân ở cấp trên và cán bộ chủ chốt ở cơ sở do cấp trên quản lý

Bốn là, lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội.

Lãnh đạo xây dựng Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội ở xã vữngmạnh, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theo luật định và điều lệ của mỗi đoànthể Thực hiện tốt các chính sách về dân tộc, tôn giáo của Đảng và Nhà nước, xâydựng khối đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thi đua thựchiện có hiệu quả các nhiệm vụ được giao Lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và cácđoàn thể chính trị - xã hội tham gia xây dựng, bảo vệ đường lối, chủ trương, chính

sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các nhiệm vụ của xã, trước hết lànhững chủ trương, chính sách về xây dựng và quản lý nông nghiệp, nông dân vànông thôn.

Năm là, xây dựng tổ chức đảng Đề ra chủ trương, nhiệm vụ và biện

pháp xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh, gắn với xây dựng,củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiếnđấu của tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên, nhất là việc phát hiện và đấutranh chống tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cựckhác; chú trọng củng cố, xây dựng và nâng cao chất lượng lãnh đạo của cácchi bộ, tổ đảng ở thôn, ấp Thực hiện đúng nguyên tắc tổ chức và sinh hoạtđảng, nhất và nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê bình và phê bình;thực hiện có nền nếp và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, nhất là sinhhoạt chi bộ, bảo đảm tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu

Giáo dục, rèn luyện đội ngũ đảng viên nêu cao vai trò tiền phong,gương mẫu, phấn đấu trở thành người lao động giỏi, công dân mẫu mực;nghiêm chỉnh chấp hành và vận động, thuyết phục nhân dân chấp hànhnghị quyết của tổ chức đảng, quyết định của chính quyền và chương trìnhhành động của các đoàn thể nhân dân Cấp uỷ xây dựng kế hoạch và tạođiều kiện cho đảng viên thực hiện nhiệm vụ học tập, không ngừng nângcao trình độ về mọi mặt Cấp uỷ xây dựng kế hoạch, biện pháp quản lý, phâncông nhiệm vụ và tạo điều kiện để đảng viên hoàn thành nhiệm vụ được giao.Làm tốt công tác động viên, khen thưởng, kỷ luật đảng viên; xử lý nghiêm,kịp thời những cán bộ, đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhànước Làm tốt công tác tạo nguồn và phát triển đảng viên, bảo đảm về tiêu chuẩn

và quy trình, chú trọng đối tượng là đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

và những người lao động giỏi, có uy tín trong quần chúng Xây dựng cấp uỷ và

bí thư cấp uỷ bảo đảm tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực, thực sự là trung tâmđoàn kết, hoạt động có hiệu quả, được đảng viên và nhân dân tín nhiệm Định kỳhằng năm, cấp uỷ tổ chức để quần chúng tham gia, góp ý xây dựng Đảng; Bí thư

cấp uỷ cơ sở, Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tự phêbình trước đại diện của nhân dân và chịu trách nhiệm khi để xảy ra quan liêu,tham nhũng, lãng phí ở địa phương

Cấp uỷ thường xuyên kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên chấp hànhĐiều lệ, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước và Quy địnhcủa Bộ Chính trị về những điều đảng viên không được làm Phối hợp với các

tổ chức cơ sở đảng trên địa bàn và các tổ chức cơ sở đảng có đảng viên, cán

bộ, công chức đang cư trú trên địa bàn thực hiện các nghị quyết, chỉ thị củaĐảng, pháp luật của Nhà nước và các nhiệm vụ của địa phương

* Quan niệm hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

Theo từ điển tiếng Việt của Trung tâm ngôn ngữ văn hoá Việt Nam lãnhđạo là “đề ra chủ trương, đường lối và tổ chức vận động thực hiện đường lối

đó Như vậy, có thể hiểu hoạt động lãnh đạo là hoạt động nghiên cứu vậndụng lý luận, nguyên lý, quan điểm, nguyên tắc, đề ra chủ trương, đường lối,tuyên truyền vận động, tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện đường lối

đã đề ra

Hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu là tổng thể các chủ trương, biện pháp, cách thức phát huy dân chủ trong nội bộ cấp ủy, tổ chức đảng của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu nhằm lãnh đạo các tổ chức, các lực lượng thực hiện tốt các quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân ở xã, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của địa phương Mục đích hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ

xã, tỉnh Bạc Liêu là nhằm phát huy cao nhất vai trò của các cấp ủy, chi bộ,chính quyền, MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội, đội ngũ cán bộ, đảngviên và các tầng lớp nhân dân ở xã trong THDC trên mọi lĩnh vực của đờisống xã hội

Chủ thể hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở là các đảng bộ xã,

tỉnh Bạc Liêu trong thực hiện dân chủ là đảng ủy xã; cấp ủy, chi bộ các thôn,

ấp ,xóm, làng, chi bộ cơ quan, trường học, trạm xá

Lực lượng tham gia hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các

đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu là tổ chức chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn

thể chính trị - xã hội, đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân ở xã

Nội dung hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ

xã, tỉnh Bạc Liêu bao gồm:

Một là, thực hiện dân chủ trong tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của cấp

uỷ, chi bộ Hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã,

tỉnh Bạc Liêu chỉ có thể đạt chất lượng, hiệu quả cao khi dân chủ trong nội bộ

tổ chức đảng được thực hiện nghiêm túc, triệt để nhằm xây dựng cấp ủy, chi

bộ trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu; đồngthời, là tấm gương để thực hiên dân chủ trong xã hội; lãnh đạo các tổ chức,các lực lượng ở xã phát huy dân chủ trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội, quốc phòng, an ninh

Thực hiện dân chủ trong tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của cấp ủy, chi

bộ được thể hiện trên nhiều nội dung gắn chặt với việc thực hiện nghiêmnguyên tắc tập trung, dân chủ; thực hiện tốt chế độ bầu cử ra cơ quan lãnh đạocủa chi bộ, đảng bộ, bảo đảm cho mọi cán bộ, đảng viên được quyền ứng cử, đề

cử, lựa chọn bầu ra cơ quan lãnh đạo của chi bộ; bảo đảm phát huy trí tuệ của tậpthể trong xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo THDC ở cơ sở, xem xét giảiquyết các vấn đề một cách toàn diện, sâu sắc; mọi đảng viên đều bình đẳng, nói

rõ, nói hết ý kiến của mình, vì lợi ích của công việc, lợi ích của Đảng, lợi ích củanhân dân Dân chủ trong phân công trách nhiệm cho cấp ủy, đội ngũ đảngviên, nhất là các đảng viên giữ các cương vị đứng đầu các tổ chức của hệthống chính trị ở cơ sở, bảo đảm sát, đúng, phù hợp, nhất là các cá nhân có sựhiểu biết sâu về THDC, có khả năng giáo dục, thuyết phục, vận động và tổchức cho quần chúng nhân dân phát huy quyền làm chủ trên các hoạt động,các nhiệm vụ chính trị và các lĩnh vực ở địa phương

Phát huy dân chủ, thực hiện nghiêm túc chế độ tự phê bình và phê bình,bảo đảm đúng quy định của tổ chức trên cơ sở Cương lĩnh chính trị, Điều lệ

Đảng, không lợi dụng tự do thảo luận để nói xấu, đả kích, chia bè, kéo cánh gâymất đoàn kết nội bộ Thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, thông báo, công khai,dân chủ trong công tác cán bộ, công tác chính sách, công tác phát triển đảng, kỷluật đảng, kiểm tra, giám sát đảng viên Thực hiện dân chủ trong sinh hoạt vàhoạt động của cấp uỷ, chi bộ, các hội nghị sinh hoạt, học tập, tự phê bình và phêbình, đại hội đảng

Hai là, xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở Cấp

ủy, chi bộ có trách nhiệm lãnh đạo xây dụng cụ thể hóa Quy chế dân chủ cơ

sở và Pháp lệnh THDC ở xã, phường, thị trấn phù hợp từng địa phương, từngthôn, xóm, ấp; lãnh đạo chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhândân cụ thể hóa nghị quyết thành các kế hoạch, đề án, chương trình hành độngTHDC trên các mặt công tác, mọi lĩnh vực, nhiệm vụ, cuộc vận động, cácphong trào như: Chương trình xây dựng nông thôn mới, phong trào “Toàn dânđoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh

Tổ quốc” nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu kinh tế, chính trị, văn hóa, xãhội, quốc phòng, an ninh của địa phương

Lãnh đạo thực hiện các quyền và nghĩa vụ của nhân dân quy định trongQuy chế dân chủ cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn.Cấp ủy, chi bộ lãnh đạo các tổ chức, các lực lượng thực hiện những việcthông báo để dân biết như: Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phương ánchuyển dịch cơ cấu kinh tế và dự toán, quyết toán ngân sách hằng năm; dự án,công trình đầu tư và thứ tự ưu tiên, tiến độ thực hiện, phương án đền bù, hỗtrợ giải phóng mặt bằng, tái định cư liên quan đến dự án, công trình trên địabàn; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết và phương án điều chỉnh, quyhoạch khu dân cư trên địa bàn cấp xã; quản lý và sử dụng các loại quỹ, khoảnđầu tư, tài trợ theo chương trình, dự án đối với cấp xã; các khoản huy độngnhân dân đóng góp; chủ trương, kế hoạch vay vốn cho nhân dân để phát triểnsản xuất, xoá đói, giảm nghèo

Lãnh đạo thực hiện những việc nhân dân bàn và quyết định trực tiếp vềchủ trương và mức đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi

công cộng trong phạm vi cấp xã, thôn, tổ dân phố do nhân dân đóng góp toàn

bộ hoặc một phần kinh phí và các công việc khác trong nội bộ cộng đồng dân

cư phù hợp với quy định của pháp luật

Lãnh đạo thực hiện những nội dung nhân dân được bàn, biểu quyết;được kiểm tra, giám sát như: các hương ước, quy ước của thôn; nhân dân trựctiếp bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố; bầu, bãinhiệm thành viên ban thanh tra nhân dân, ban giám sát đầu tư của cộng đồng;quyền kiểm tra giám sát thông qua tiếp xúc cử tri, các kỳ họp HĐND, qua hệthống truyền thanh, tại các cuộc họp thôn, khu phố, họp đoàn thể hoặc thôngqua ban thanh tra nhân dân

Lãnh đạo phát huy vai trò của chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và cácđoàn thể chính trị - xã hội trong thực hiện các chương trình, kế hoạch, phátđộng các cuộc vận động, các phong trào ở địa phương thực hiện các mục tiêukinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh ở địa phương Tổ chứctriển khai thực hiện thắng lợi mọi chủ trương, chính sách của Đảng vàNhà nước, nghị quyết, quy định của cấp ủy, chính quyền cấp trên và cấpmình, đảm bảo tốt quyền và nghĩa vụ công dân; tổ chức cho nhân dân pháthuy vai trò trong kiểm tra, giám sát, đấu tranh chống mọi biểu hiện viphạm dân chủ của đội ngũ cán bộ, đảng viên và những âm mưu lợi dụngdân chủ của các thế lực thù địch, giữ vững an ninh chính trị và trật tự, antoàn xã hội ở địa phương Ngăn chặn, xử lý nghiêm mọi hiện tượng viphạm đường lối, chính sách, chỉ thị, nghị quyết, xâm phạm đến quyền dânchủ và lợi ích của nhân dân

Lãnh đạo thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dânphát huy vai trò làm chủ; kịp thời giải quyết những vướng mắc phát sinh, đấutranh chống mọi biểu hiện tiêu cực, vi phạm và lợi dụng dân chủ gây mất ổnđịnh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở cơ sở Để nghị quyết lãnh đạo đi vào cuộcsống, hoạt động của cấp ủy, chi bộ phải làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục,vận động sâu rộng, làm chuyển biến tích cực về nhận thức của cán bộ, đảng viên,

đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân về THDC một cách kịp thời, thườngxuyên Cấp ủy, chi bộ lãnh đạo đổi mới nội dung, hình thức công tác tuyên truyền;tăng cường giáo dục cho nhân dân nắm vững quan điểm, đường lối, chủ trươngcủa Đảng, pháp luật của Nhà nước về dân chủ; tuyên truyền các chủ trương, biệnpháp của cấp ủy, chi bộ lãnh đạo các nhiệm vụ chính trị của địa phương; kế hoạchphát triển kinh tế- xã hội; phương án chuyển đổi cơ cấu kinh tế, cơ cấu sảnxuất, đề án định canh, định cư, phương án phát triển ngành nghề; quy hoạch,

kế hoạch sử dụng quỹ đất; các quy định, hương ước, quy ước của thôn, xóm, tổkhu phố Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giáo dục, kết hợp với cácphương tiện thông tin, tuyên truyền của các cấp, các ngành, các tổ chức để phổbiến và tuyên truyền cho nhân dân hiểu và thực hiện thắng lợi

Kịp thời giải quyết những vướng mắc phát sinh trong cộng đồng dân cư

ở cơ sở theo đúng luật pháp, không để tích tụ mâu thuẫn trở thành điểm nóng,không để xảy ra tình trạng khiếu kiện tập thể, vượt cấp; tổ chức cho nhân dânđấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực, vi phạm và lợi dụng dân chủ gây mất

ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội ở xã, phường, thị trấn là hoạt độngthường xuyên của cấp ủy, chi bộ nhằm bảo vệ quyền làm chủ của nhân dân laođộng, bảo đảm cho quá trình THDC ở xã, phường, thị trấn đạt hiệu quả cao; mởrộng dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm minh cáchiện tượng vi phạm quyền làm chủ của công dân, những phần tử cơ hội, phảnđộng lợi dụng dân chủ gây mất ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội ở xã,phường, thị trấn

Lãnh đạo thực hiện dân chủ gắn với việc xây dựng và thực hiện kế hoạchphát triển kinh tế - xã hội xã Thực hiện dân chủ, phát huy quyền làm chủ củangười dân không thể tách rời với phát triển kinh tế - xã hội Cấp ủy, chi bộ lãnhđạo tổ chức thực hiện bảo đảm các lợi ích chính đáng của nhân dân thực hiệncác quyền và nghĩa vụ trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội Thực hiện dân chủ gắnvới đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông thôn, coi phát triển côngnghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn là vấn đề có tầm quan

trọng hàng đầu Thực hiện công khai, minh bạch việc xây dựng kế hoạch,ngân sách, tài chính; thực hiện công bằng, bình đẳng trong thu các loại thuế,các khoản thu khác theo pháp luật Lãnh đạo việc huy động sự đóng góp củanhân dân trên nguyên tắc tự nguyện, việc quản lý đóng góp của dân phải côngkhai, có kiểm tra, kiểm soát Lãnh đạo việc thanh tra, kiểm tra chặt chẽ để giữnghiêm kỷ cương, pháp luật, góp phần trực tiếp mở rộng dân chủ trên lĩnh vực

ở địa phương

Kiểm tra, giám sát chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chínhtrị - xã hội ở xã trong thực hiện chủ trương, biện pháp lãnh đạo của cấp ủy,

chi bộ về thực hiện dân chủ ở cơ sở Đây là vấn đề thuộc về chức năng, nhiệm

vụ của tổ chức đảng ở cơ sở Không kiểm tra coi như không lãnh đạo và mọichủ trương sẽ không đi vào cuộc sống, hoặc hiệu quả không cao Vì vậy, cấp

ủy, chi bộ một mặt kiểm tra giám sát cán bộ, đảng viên trong thực hiệnnguyên tắc, chế độ trong tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của cấp ủy, chi bộ.Mặt khác phải kiểm tra, giám sát chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể chínhtrị-xã hội, các cán bộ, đảng viên trong thực hiện chủ trương, biện pháp lãnhđạo của chi bộ trên các lĩnh vực, các nhiệm vụ, nhất là việc THDC Nội dungkiểm tra, giám sát phải toàn diện trên các lĩnh vực, các hoạt động và cácnhiệm vụ của địa phương Kiểm tra việc thực hiện nghị quyết của cấp ủy, chi

bộ về bảo đảm dân chủ trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội vàbảo đảm quyền làm chủ của nhân dân; việc thực hiện nhiệm vụ được phâncông, việc rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo đức, lối sống của cán bộ, đảngviên; việc thực hiện QCDC ở cơ sở, nhất là giám sát việc thi hành công vụcủa cán bộ, công chức trong tiếp nhận, giải quyết hồ sơ hành chính của tổchức, cá nhân; việc thu chi ngân sách, công khai tài chính của địa phương, thuchi các loại quỹ, các công trình có vốn đóng góp của nhân dân; các công trìnhdân sinh, phúc lợi xã hội ở cộng đồng dân cư, bảo đảm đời sống vật chất tinhthần của nhân dân Kiểm tra, giám sát bằng các hình thức thông qua tổ chức

lấy ý kiến của nhân dân; nhân dân thảo luận và biểu quyết công khai, minh bạch;thông qua các tổ chức, thông qua các kỳ họp của HĐND, UBND, Mặt trận Tổquốc và các đoàn thể chính trị - xã hội ở xã.

* Phương thức hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

Một là, ra chỉ thị, nghị quyết và các chủ trương, biện pháp lãnh đạo của cấp ủy, chi bộ về thực hiện dân chủ

Nghị quyết lãnh đạo của cấp ủy, chi bộ là sự quán triệt, vận dụng chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng,Pháp luật của Nhà nước, cụ thể hóa thành các chủ trương, biện pháp lãnh đạo;

là biểu hiện trí tuệ của cán bộ, đảng viên trên tinh thần tập trung dân chủ,phản ánh đầy đủ, sâu sắc các lĩnh vực, các nhiệm vụ của địa phương, phù hợpvới đặc điểm tình hình và nguyện vọng, mong muốn của nhân dân Vì vậy cấp

ủy, chi bộ ra nghị quyết lãnh đạo là cơ sở của sự thống nhất nhận thức trongcán bộ, đảng viên và nhân dân nhằm quán triệt đường lối, chủ trương củaĐảng, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của tỉnh, của huyện vềTHDC, bảo đảm quyền và lợi ích của nhân dân; phát huy vai trò trách nhiệm,trí tuệ của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong việc xác định chủ trương, biệnpháp lãnh đạo các tổ chức trong HTCTCS và các đoàn thể quần chúng, thựchiện thắng lợi các quy định, quy chế, pháp lệnh THDC cơ sở

Hai là, tiến hành công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân thực hiện dân chủ ở cơ sở

Công tác tuyên truyền, giáo dục có vị trí vai trò quan trọng trong việc nângcao nhận thức, giác ngộ chính trị tư tưởng và trách nhiệm cho nhân dân, làm chonhân dân có nhận thức, hành động đúng với chủ trương, đường lối của Đảng,chính sách và pháp luật của Nhà nước Việc tuyên truyền, giáo dục nâng cao ýthức dân chủ và năng lực thực hành dân chủ cho nhân dân, nâng cao tri thức, tìnhcảm, thái độ, niềm tin đúng đắn của nhân dân đối đối với quyền lợi và nghĩa vụcông dân để nhân dân phát huy quyền dân chủ của mình trong thực hiện các chủ

trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, mục tiêu xây dựng, pháttriển kinh tế, xã hội ở cơ sở Vì vậy phải thông qua công tác tuyên truyền, giáodục, thuyết phục và vận động nhân dân trong THDC Cấp ủy, chi bộ lãnh đạo, chỉđạo đổi mới nội dung, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, thông qua lựclượng, phương tiện tuyên truyền để quán triệt các chủ trương, biện pháp lãnh đạoTHDC đến với quần chúng nhân dân làm cho nhân dân ý thức được quyền làmchủ, phát huy quyền làm chủ của của mình trong tham gia xây dựng cấp ủy, chi

bộ cũng như trong thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của địa phương trêncác lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, quốc phòng, an ninh của từng xã,phường, thị trấn

Ba là, lãnh đạo phát huy vai trò của các tổ chức của hệ thống chính trị xã thực hiện dân chủ ở cơ sở

Hệ thống chính trị bao gồm toàn bộ các tổ chức chính trị, được lập ra để

thực hiện quyền lực chung của xã hội - quyền lực chính trị Hệ thống chính trị

cơ sở bao gồm: tổ chức đảng, chính quyền cơ sở, Mặt trận Tổ quốc và cácđoàn thể chính trị - xã hội được liên kết với nhau trong một hệ thống tổ chức

ở cơ sở nhằm tác động vào các quá trình của đời sống xã hội; củng cố, duy trì

và phát triển chế độ chính trị phù hợp với lợi ích của giai cấp công nhân vàcủa từng địa phương Vì vậy phải thông qua các tổ chức trong HTCTCS đểphát huy vai trò, trách nhiệm của từng tổ chức trong THDC Đảng ủy, chi ủy,chi bộ trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo việc THDC, giải quyết kịp thời những vướngmắc nảy sinh; gắn việc THDC với việc triển khai thực hiện nhiệm vụ chính trị ởđịa phương, chú trọng phát huy dân chủ trong Đảng làm cơ sở phát huy dân chủngoài xã hội; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc THDC; tăng cườngcông tác tuyên truyền, giáo dục và quán triệt chỉ thị, nghị quyết, các văn bản vềTHDC của cấp trên; đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ,đảng viên gương mẫu đi đầu trong THDC

Lãnh đạo chính quyền xã nhằm phát huy vai trò trong quản lý, điều hànhTHDC; cụ thể hóa các văn bản của cấp trên để tổ chức thực hiện, đồng thời ràsoát, bổ sung, hoàn thiện các quy chế, quy định của địa phương phù hợp với

thực tế; gắn THDC với nâng cao dân trí, phát động các phong trào hướng vàophát triển toàn diện các lĩnh vực kinh tế, chính trị xã hội, văn hóa, giáo dục,quốc phòng, an ninh…cải thiện dân sinh, giữ vững kỷ cương, kỷ luật.

Lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội nhằm tuyêntruyền, vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân thực hiện tốt các chủ trương củaĐảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; nắm tình hình, tâm tư, nguyện vọngcủa nhân dân để tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương có những giảipháp đúng đắn, kịp thời, nâng cao vai trò giám sát, phản biện của Mặt trận Tổquốc và các đoàn thể chính trị- xã hội trong THDC

Bốn là, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên của đảng bộ trong thực hiện dân chủ ở cơ sở

Đội ngũ cán bộ, đảng viên đóng vai trò to lớn đối với sự thành bại củacách mạng Cán bộ là vấn đề liên quan đến vận mệnh của Đảng, của đất nước,của chế độ, là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, là khâu thenchốt trong công tác xây dựng Đảng Vì vậy, phải thông qua đội ngũ cán bộ,đảng viên, nhất là đội ngũ cấp ủy viên, cấp ủy viên là cán bộ chủ chốt (bí thư,các phó bí thư, ủy viên thường vụ, thường trực đảng ủy ), người đứng đầucác cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị ở xã (Chủ tịch, phó chủ tịchHĐND, chủ tịch, phó chủ tịch UBND, chủ tịch Uỷ ban MTTQ, Hội Cựuchiến binh, Hội nông dân, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ…); các trưởng thôn,xóm để lãnh đạo và tổ chức THDC; thông qua vai trò tiền phong, gương mẫucủa đội ngũ đảng viên ở chi bộ, đảng bộ xã

Năm là, kiểm tra, giám sát thực hiện dân chủ ở cơ sở

Kiểm tra, giám sát là chức năng lãnh đạo của Đảng Tổ chức đảng phải tiến

hành công tác kiểm tra, giám sát Vì vậy, kiểm tra, giám sát vừa là chức năng,vừa là phương thức hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng

bộ xã, tỉnh Bạc Liêu Kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghị quyết của chi bộ,thực hiện nhiệm vụ do chi bộ phân công và theo nhiệm vụ, tiêu chuẩn đảng viên;việc giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống và giữ mối liên hệ với tổ chức đảng nơi

cư trú; kiểm tra, giám sát những tổ chức đảng và đảng viên được giao nhữngnhiệm vụ quan trọng liên quan trực tiếp đến phát huy dân chủ ở cơ sở, phát triểnkinh tế, thực hiện chính sách xã hội, chăm lo đời sống, giải quyết việc làm chonhân dân; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng chống tham nhũng, quanliêu và các tiêu cực khác để lãnh đạo thực hiện hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng

bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

* Vai trò của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu trong lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở

Một là, hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ

xã, tỉnh Bạc Liêu là nhân tố bảo đảm giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong quá trình thực hiện dân chủ ở cơ sở Giữ vững định hướng XHCN trong

quá trình THDC ở cơ sở là vấn đề quan trọng hàng đầu, bảo đảm cho quá trình THDCđúng với bản chất, đặc trưng của dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thực tế thuộc vềnhân dân Trên cơ sở quán triệt các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

về dân chủ và THDC, đảng bộ xã xác định mục tiêu, phương hướng, chủtrương, biện pháp THDC, bảo đảm đúng định hướng XHCN và phù hợp với xuthế khách quan của thời đại; cụ thể hóa QCDC ở cơ sở và Pháp lệnh thực hiện

dân chủ thành các chương trình, kế hoạch, các phong trào ở địa phương Đội

ngũ cán bộ, đảng viên ở xã là những người tiên phong, tiêu biểu, có nhận thứcsâu sắc về dân chủ và THDC ở cơ sở - làm lực lượng nòng cốt trong tuyêntruyền, giáo dục, thuyết phục, vận động nhân dân, gương mẫu mực trongTHDC để nhân dân noi theo Đó là nền tảng bảo đảm dân chủ được phát huytrong các tổ chức, các lực lượng, nhất là phát huy dân chủ trong tổ chức đảnglàm điều kiện, cơ sở phát huy dân chủ ngoài xã hội, thực hiện đúng đường lối,quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giữ vững định hướng XHCNtrên các lĩnh vực, các hoạt động và mọi nhiệm vụ ở địa phương

Hai là, Đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu là lực lượng trực tiếp lãnh đạo, tổ chức việc triển khai xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở và Pháp lệnh

thực hiện dân chủ ở cơ sở Tổ chức triển khai xây dựng và thực hiện QCDC ở cơ

sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn là một trong những giảipháp tích cực và thiết thực nhất để phát huy vai trò làm chủ của nhân dân, hìnhthành lối sống mới trong đội ngũ cán bộ và nhân dân với các phương thức sinhhoạt công khai, tranh luận, đối thoại, chất vấn, trả lời, giải thích, làm rõ các vấn

đề trong đời sống chính trị - xã hội, những vấn đề liên quan đến cuộc sống vàyêu cầu chính đáng của nhân dân, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, tạo sứcmạnh đoàn kết đại dân tộc; đồng thời là phương thức hữu hiệu để đấu tranh chốngquan liêu, tham nhũng làm trong sạch các tổ chức, xây dựng đảng bộ xã trongsạch, vững mạnh

Đảng bộ xã trực tiếp lãnh đạo chính quyền, MTTQ và các đoàn thể nhândân quán triệt sâu sắc chỉ thị số 30/CT-TW ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị,Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) về “xây dựng và thực hiện Quychế dân chủ cơ sở”; Nghị định 29/1998/NĐ-CP ngày 11/5/1998; Nghị định79/2003/NĐ-CP ngày 07/7/2003 ban hành Quy chế dân chủ ở xã; Pháp lệnh số34/2007/PL - UBTVQH11 ngày 20/4/2007 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vềthực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và các chỉ thị, văn bản hướng dẫn củacác cơ quan chức năng thuộc các tổ chức trong hệ thống chính trị cấp trên Trên

cơ sở đó, đảng bộ xã xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo các tổchức các lực lượng cụ thể hóa Quy chế dân chủ cơ sở sáng tạo, thiết thực, phù

hợp với từng địa phương; triển khai xây dựng và thực hiện QCDC ở cơ sở và

Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn theo đúng đường lối, quanđiểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước và phương châm “ dân biết, dân bàn,dân làm, dân kiểm tra” ở cơ sở

Ba là, đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu là lực lượng nòng cốt, trực tiếp tuyên truyền, giáo dục nhân dân nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực thực hành dân chủ ở cơ sở Thực tiễn cho thấy, nhận thức về dân chủ của nhân dân ở

xã còn hạn chế Sự hiểu biết về hiến pháp, pháp luật, về quyền hạn, trách nhiệm,quyền lợi và nghĩa vụ của công dân, năng lực thực hành dân chủ của nhân dân

chưa cao, chưa phát huy được quyền làm chủ một cách thực sự trong được biết,bàn, làm và kiểm tra trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốcphòng, an ninh ở địa phương Các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu có vai trò quantrọng trong việc tuyên truyền, giáo dục cho nhân dân nâng cao nhận thức, tráchnhiệm và năng lực thực hành dân, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân phát huyquyền làm chủ của mình trong thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng,pháp luật của Nhà nước, mục tiêu xây dựng, phát triển kinh tế, xã hội ở cơ sở Tổchức cơ sở đảng lãnh đạo chính quyền, MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội pháthuy vai trò, trách nhiệm, đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền bảo đảm đúngđường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật của nhà nước, đa dạng, sinh động, hấpdẫn, dễ hiểu, dễ nhớ, chủ động, tích cực, kịp thời tuyên truyền đến từng thôn, xóm

và từng người dân Qua đó, nhân dân hiểu rõ, có nhận thức đúng về vị trí, vai trò,nội dung của QCDC ở cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thịtrấn làm cơ sở nâng cao năng lực thực hành dân chủ Đây là vấn đề rất quan trọngtrong thực hiện dân chủ ở cơ sở Thực tiễn cho thấy, nhân dân lao động chỉ khinào ý thức được quyền lợi và nghĩa vụ, vai trò và trách nhiệm của mình thì mớithực hiện có hiệu quả các quyền làm chủ của mình, xứng đáng là người chủ thực

sự của xã hội, đảm bảo cho quá trình THDC ở cơ sở đạt hiệu quả cao, góp phầnthúc đẩy nhanh quá trình dân chủ hóa xã hội và sự nghiệp xây dựng, hoàn thiệnnền dân chủ XHCN ở nước ta

Bốn là, các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu là nơi trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo,

tổ chức nhân dân đấu tranh có hiệu quả chống mọi biểu hiện vi phạm dân chủ và âm mưu lợi dụng dân chủ của các thế lực thù địch Các đảng bộ xã,

tỉnh Bạc Liêu lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống mọi biểu hiện vi phạm dânchủ và âm mưu lợi dụng dân chủ của các thế lực thù địch nhằm giữ vững an ninhchính trị và trật tự, an toàn xã hội ở địa phương, đảm bảo cho quá trình THDC ở

cơ sở đúng định hướng XHCN Lãnh đạo nhân dân giữ vững an ninh chính trị,trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân phát huyquyền làm chủ của mình nhằm thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối, chính

sách của Đảng, phát luật của Nhà nước, các mục tiêu kinh tế, xã hội của địa phương.Các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu lãnh đạo thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dụccho nhân dân về quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quanđiểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước ta về dân chủ và THDC nhằm nângcao nhận thức và năng lực thực hành dân chủ cho nhân dân, làm cơ sở đấu tranh làm thấtbại âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động lợi dụng vấn đề “dân chủ”,

“nhân quyền” Xây dựng, củng cố các tổ chức thực sự trong sạch, vững mạnh về chínhtrị, tư tưởng và tổ chức; phát huy tinh thần tự phê bình và phê bình của cán bộ, đảngviên, cấp ủy, chi bộ ở xã, phường, thị trấn kịp thời phát hiện và cương quyết đưa ra khỏiĐảng những phần tử thoái hóa biến chất, quan liêu, tham nhũng, vi phạm quyền làm chủcủa nhân dân Thực hiện quản lý tốt đội ngũ đảng viên trong đảng bộ, ngăn chặn vàkhắc phục tình trạng quan liêu, tham nhũng và các tệ nạn xã hội, góp phầnthực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh theođịnh hướng xã hội chủ nghĩa

* Tiêu chí đánh giá hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

Để đánh giá hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng

bộ xã, tỉnh Bạc Liêu phải dựa trên cơ sở phương pháp luận Mác- xít, kháchquan, toàn diện, lịch sử, cụ thể và phát triển; trên cơ sở thực tiễn hoạt độnglãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện quyền làm chủ của nhân dân Đánh giáhoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh BạcLiêu phải đánh giá cả nhận thức, trách nhiệm, nội dung, phương thức, kết quảhoạt động Quá trình đánh giá phải có sự so sánh kết quả thực hiện dânchurowr cơ sở qua từng năm, từng giai đoạn, từng nhiệm nhiệm vụ

Một là, đánh giá nhận thức, trách nhiệm, năng lực lãnh đạo của cấp uỷ, chi bộ, đội ngũ cán bộ, đảng viên trong thực hiện dân chủ ở cơ sở

Đánh giá hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ

xã, tỉnh Bạc Liêu nhất thiết phải xem xét toàn diện cả nhận thức, trách nhiệmcũng như năng lực của cấp uỷ, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên ở xã,

phường, thị trấn đối với việc lãnh đạo bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân ởđịa phương Theo đó cần tập trung đánh giá sự chuyển biến nhận thức của cấp

ủy, chi bộ và đội ngũ cán bộ, đảng viên về vị trí, vai trò của việc THDC ở cơ

sở; nhận thức rõ vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chi bộ trong THDC ở cơ sở; vai trò

gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong THDC ở cơ sở, gương mẫu trong tự phêbình và phê bình trong tổ chức đảng và trong nhân dân Đánh giá trách nhiệm củacấp ủy, chi bộ, đội ngũ cán bộ, đảng viên trong tổ chức quán triệt các chỉ thị, nghịquyết về dân chủ cho cán bộ, đảng viên và nhân dân; trách nhiệm trong xâydựng, hoàn thiện các quy chế, quy định thực hiện dân chủ ở cơ sở; tổ chứccho nhân dân tham gia vào các vấn đề quan trọng ở địa phương; trách nhiệmtrong tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, chỉ thị,nghị quyết của tỉnh ủy, huyện ủy về THDC ở cơ sở; giải quyết những vướngmắc của nhân dân trong THDC ở địa phương, tạo sự đồng thuận trong cộngđồng dân cư trên mọi hoạt động, mọi phong trào ở địa phương; tổ chức chonhân dân đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực, vi phạm và lợi dụng dânchủ gây mất ổn định chính trị và an toàn trật tự ở địa phương; chỉ rõ nhữngnhận thức đúng và chưa đúng, trách nhiệm cao hay thấp của cấp ủy, chi bộ,đội ngũ cán bộ, đảng viên trong THDC Đánh giá việc quán triệt các chỉ thị,nghị quyết của trên về dân chủ, xây dựng và thực hiện QCDC ở cơ sở; nănglực ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở; việc phân công, phânnhiệm của từng tổ chức trong hệ thống chính trị; phát huy vai trò tiên phong,gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong thực hiện dân chủ

Hai là, đánh giá kết quả thực hiện các nội dung, phương thức hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

Đánh giá thực hiện dân chủ trong tổ chức đảng và hoạt động lãnh đạothực hiện dân chủ Đánh giá việc thực hiện dân chủ trong tổ chức đảng; việcthực hiện phát huy quyền của đảng viên trong bầu cử ban chấp hành chi bộ,đảng bộ; thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhânphụ trách; chế độ tự phê bình và phê bình, chế độ thông tin, thông báo như thế

nào? Việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) về “Một số vấn đềcấp bách trong xây dựng đảng hiện nay” gắn với việc thực hiện và làm theo tưtưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Đánh giá các chủ trương, biệnpháp lãnh đạo THDC của cấp ủy, chi bộ ở xã, phường, thị trấn về mức độ bảođảm tính đúng đắn, sát thực, tính khả thi trong thực tiễn; đánh giá mức độhiện thực hoá các chủ trương, biện pháp THDC ở cơ sở đã được triển khai kịpthời, đầy đủ thành các chương trình, kế hoạch, quy chế, quy định, quy ước,hương ước, đề án, hướng dẫn trong THDC ở xã, phường, thị trấn có sát đúng,phù hợp với tình hình ở từng địa phương không.

Đánh giá kết quả bảo đảm các quyền của nhân dân được quy định trongQCDC ở cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn trên các nộidung: những nội dung công khai để nhân dân được biết, những nội dung nhân dânbàn và quyết định trực tiếp, nhân dân bàn, biểu quyết để cấp có thẩm quyền quyếtđịnh; nội dung nhân dân tham gia ý kiến trước khi cơ quan có thẩm quyền quyếtđịnh; nội dung nhân dân giám sát Đánh giá việc phát huy vai của các tổ chứctrong hệ thống chính trị ở xã và vai trò tiền phong gương mẫu của đội ngũ cán bộ,đảng viên trong THDC Việc phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chi bộ, vai tròquản lý của chính quyền, vai trò của Mặt trận và các đoàn thể trong vận động và

tổ chưc bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân Việc phát huy vai trò của đội ngũ cán

bộ, đảng viên và các tổ chức của HTCTCS trong bám sát thực tiễn, tình hình nhiệm

vụ, sự nhạy bén, sáng tạo trong nắm bắt và giải quyết các tình huống và thực hiện cácquy định, quy chế, pháp lệnh THDC ở cơ sở

Đánh giá việc lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chi bộ đối với công tác tuyêntruyền, giáo dục nâng cao ý thức, năng lực thực hành dân chủ cho nhân dântrong thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Pháp luật củanhà nước, các nghị quyết của tỉnh, huyện, xã, các quy định của thôn, xóm đếncác tầng lớp nhân dân có kịp thời, thường xuyên không Đánh giá việc tổ chứcnhân dân đấu tranh chống mọi biểu hiện vi phạm dân chủ và âm mưu lợi dụngdân chủ của các thế lực thù địch, giữ vững an ninh chính trị và trật tự, an toàn

xã hội ở địa phương; kết quả của việc ngăn chặn, xử lý mọi hiện tượng viphạm đường lối, chính sách, chỉ thị, nghị quyết, xâm phạm đến quyền dân chủ

và lợi ích của nhân dân

Đánh giá việc thực hiện công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy, chi bộ đối với

việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, bảo đảm phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơsở; những thành công, những hạn chế; công tác sơ tổng kết rút kinh nghiệm có duy trìthường xuyên thành nền nếp không, rút ra được những bài học, kinh nghiệm gì làm cơ

sở hoàn thiện nội dung, biện pháp hoạt động của cấp ủy, chi bộ

Ba là, đánh giá kết quả hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

Đây là tiêu chí đánh giá hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sởcủa các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu đối với sự chuyển biến mọi mặt trên cáclĩnh vực, các nhiệm vụ ở xã Theo đó cần dựa vào kết quả thực hiện các mụctiêu phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương Việc bảo đảm quyền dân chủ và

lợi ích của nhân dân trên lĩnh vực chính trị Quyền của nhân dân được tham

gia ứng cử, đề cử, lựa chọn bỏ phiếu tín nhiệm hay bất tín nhiệm cán bộ, đảngviên ở cơ sở; quyền của nhân dân trong tham gia xây dựng đảng Kết quả thựchiện các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh Kếtquả phát triển kinh tế của địa phương, xây dựng cơ sở hạ tầng “đường,trường, trạm ”; kết quả và mức độ chuyển biến trên các lĩnh vực giáo dục, y

tế, bảo đảm an sinh xã hội, công tác dân số, gia đình và trẻ em, văn hóa, thểdục thể thao, quốc phòng, an ninh; kết quả các cuộc vận động, các phong tràocách mạng và kết quả xây dựng nông thôn mới

1.2 Thực trạng và kinh nghiệm lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở

của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

1.2.1 Thực trạng hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu

* Những thành tựu, ưu điểm

Một là, các cấp ủy, chi bộ và đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn nhận thức rõ

vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Các cấp ủy, chi bộ và đội ngũ cán bộ, đảng viên đã nhận thức rõ vai tròquan trọng của việc THDC nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân để nhândân được biết, bàn bạc và quyết định trực tiếp những vấn đề quan trọng, thiếtthực, gắn liền với lợi ích chính đáng của mình như: kế hoạch phát triển kinh

tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương;phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vữngmạnh, xây dựng hệ thống chính trị ở địa phương Tổng kết 10 năm thực hiệnChỉ thị 30-CT/TW ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị về xây dựng và thựchiện QCDC ở cơ sở của Tỉnh ủy Bạc Liêu đã chỉ rõ: Ở cơ sở, nhìn chung cấp

ủy, chính quyền, đoàn thể, cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận thức rõ việcxây dựng và thực hiện QCDC ở cơ sở là một chủ trương lớn của Đảng, làmột giải pháp quan trọng nhằm phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhândân, cụ thể hóa phương châm “Dân biết, dân bàn, dân kiểm tra”, tạo điềukiện để nhân dân tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội, xây dựng chínhquyền ở địa phương trong sạch, vững mạnh, thực sự của dân, do dân, vì dân.Qua khảo sát điều tra đảng viên về vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng, đảngviên trong THDC ở cơ sở, có 70% trả lời ở mức tốt; 35% trả lời ở mức bìnhthường; 5% đánh giá ở mức chưa tốt

Trách nhiệm của cấp ủy, chi bộ và đội ngũ cán bộ, đảng viên trong hoạtđộng lãnh đạo và tổ chức THDC ở cơ sở thể hiện ở việc tổ chức quán triệt cácchỉ thị, nghị quyết về dân chủ cho cán bộ, đảng viên và nhân dân; đã phát huytốt trách nhiệm trong xây dựng, hoàn thiện các quy chế, quy định thực hiệnQCDC ở cơ sở, lãnh đạo việc tổ chức cho nhân dân tham gia vào các vấn đềquan trọng ở địa phương; có trách nhiệm trong tuyên truyền các chủ trương,chính sách của Đảng, Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của tỉnh ủy, huyện ủy vềTHDC ở cơ sở; đề cao trách nhiệm trong giải quyết những vướng mắc củanhân dân trong THDC, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng dân cư trên mọi

hoạt động, mọi phong trào ở địa phương; phát huy trách nhiệm trong tổ chứccho nhân dân đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực, vi phạm và lợi dụngdân chủ gây mất ổn định chính trị và an toàn trật tự ở địa phương

Hai là, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, chi bộ trong thực hiện dân chủ ở cơ sở từng bước được nâng được nâng cao

Cấp ủy, chi bộ thuộc các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu đã thường xuyên kiệntoàn 100% các xã thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở, tham mưugiúp cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức THDC ở cơ sở Cấp ủy, chi bộ đã quán triệt cácchỉ thị, nghị quyết của tỉnh ủy, huyện ủy, xác định rõ chủ trương, mục tiêu, nội dung,hình thức, biện pháp xây dựng và thực hiện QCDC ở cơ sở, phân công, phân nhiệm rõràng tới từng lực lượng, từng đảng viên, cán bộ Theo báo cáo của Tỉnh ủy Bạc Liêu, cấp

ủy đảng đã chú trọng triển khai các văn bản của cấp trên, ban hành các văn bản của cấpmình phù hợp với tình hình thực tiễn, đưa nội dung thực hiện QCDC ở cơ sở vàochương trình công tác hàng năm và là tiêu chí đánh giá, xếp loại thi đua, công nhận tổchức đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh…Thành lập và thường xuyên kiện toànBan chỉ đạo thực hiện QCDC ở cơ sở Cấp ủy đảng đã tiếp tục chỉ đạo đưa nội dungthực hiện QCDC ở cơ sở vào chương trình công tác hàng năm và là tiêu chí đánh giá,xếp loại thi đua, công nhận tổ chức đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, gắn thựchiện QCDC ở cơ sở với nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở Thường xuyênkiện toàn Ban chỉ đạo thực hiện QCDC ở cơ sở

Ba là, nội dung, phương thức hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ

sở của các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu đã từng bước có sự đổi mới, sát với đặc điểm của địa phương

Hoạt động lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở của các đảng bộ xã, tỉnhBạc Liêu đã được triển khai cụ thể, đồng bộ, chặt chẽ, hiệu quả, góp phầncủng cố niềm tin của nhân dân vào cấp ủy, chi bộ, đội ngũ cán bộ, đảng viên.Dân chủ trong sinh hoạt, tổ chức và hoạt động của cấp ủy, chi bộ được phát huy vàthực hiện nghiêm túc, đúng nguyên tắc, quy định Các chế độ, nền nếp sinh hoạt vàhoạt động của cấp ủy, chi bộ được duy trì nghiêm túc; thực hiện nghiêm nguyên tắc

tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, các chủ trương, biện pháplãnh đạo đều được đảng viên dân chủ bàn bàn trước khi cấp ủy, chi bộ quyết định.Dân chủ trong sinh hoạt, học tập, công tác được thực hiện đầy đủ, có chất lượng,nhất là phát huy dân chủ nâng cao chất lượng sinh hoạt cấp ủy, chi bộ Mọi cán

bộ, đảng viện đã tích cực tham gia đóng góp ý kiến xác định chủ trương, biệnpháp THDC ở cơ sở bảo đảm đúng tinh thần của Chỉ thị số 30-CT/TW ngày18/02/1998 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về xây dựng và thực hiện QCDC ở cơsở; bảo đảm đúng các văn bản hướng dẫn của các cấp từ trung ương đến tỉnh,huyện, sát hợp với đặc điểm, tình hình mọi mặt của từng địa phương, đáp ứng yêucầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân Kết quả trưng cầu ý kiến cho thấy, có70% ý kiến đảng viên đánh giá thực hiện dân chủ trong tổ chức đảng ở mức tốt;20% ở mức bình thường; Quá trình thực hiện dân chủ trong nội bộ tổ chức đảng đãgắn chặt với thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh thực hiệnhọc tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, xây dựng phương pháp, tácphong công tác khoa học cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là phương pháp, tácphong “gần dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, tôn trọng và phục vụ nhân dân”trong lãnh đạo THDC; gắn thực hiện dân chủ với xây dựng tổ chức đảng; triển khaiquy định về đảng viên không được làm, duy trì và tổ chức tốt việc lấy ý kiến đónggóp của cấp ủy nơi cư trú đối với đảng viên theo Quy định 76-QĐ/TƯ của BộChính trị, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân trong xây dựng Đảng, trong việcgiám sát đạo đức, lối sống của đội ngũ cán bộ, đảng viên Trong quá trình quán triệt

và tổ chức thực hiện Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 4 (khóa XI)

về “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, các cấp ủy, chi bộ ở xã,phường, thị trấn đã chỉ đạo kết hợp với việc phát huy dân chủ, thực hiện nguyên tắctập trung dân chủ; đẩy mạnh tự phê bình và phê bình của cấp uỷ, chi bộ và đội ngũcán bộ, đảng viên, xây dựng đoàn kết, thống nhất nội bộ; kiên quyết sửa chữanhững khuyết điểm sau kiểm điểm thực hiện nghị quyết Trung ương 4 (KhóaXI) Công tác kiểm tra, giám sát trong đảng được quan tâm thường xuyên; thựchiện tốt việc kiểm tra, giám sát đảng viên, tổ chức đảng trong THDC ở cơ sở

Cấp ủy, chi bộ, đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu xã đã lãnh đạo cụ thể hóa các chủtrương, biện pháp lãnh đạo THDC thành các chương trình, kế hoạch, quy chế, quy

định, quy ước, hương ước, đề án, hướng dẫn trong sinh hoạt dân chủ ở các cộng đồng

dân cư, vừa mang tính pháp lý của cộng đồng, vừa hướng dẫn nhân dân phát huyquyền làm chủ Hiện nay, 100% các xã đã thành lập Ban Thanh tra nhân dân, hoạtđộng có hiệu quả, góp phần ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xãhội, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội Việc xây dựng hương ước, quy ước củathôn, ấp đã được thực hiện đúng quy trình, quy định, dưới sự lãnh đạo của cấp ủyđảng, của chi bộ, quản lý của chính quyền và bàn bạc của nhân dân Vì thế, hươngước đã nhanh chóng đi vào đời sống cộng đồng, góp phần vào xây dựng môi trườngvăn hóa, văn minh trong từng gia đình, thôn, làng, ấp, xây dựng gia đình, dòng họ,khu phố, thôn, làng văn hóa Hiện nay đã có 516/518 thôn, ấp xây dựng được quyước, hương ước bảo đảm đúng quan điểm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra,gắn với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh ở địa phương

Các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu đảng đã có nhiều chủ trương, biện pháplãnh đạo thực hiện các quyền, lợi ích và nghĩa vụ của nhân dân được quy địnhtrong QCDC ở cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ Quy chế thực hiện dânchủ ở cơ sở đã từng bước đi vào cuộc sống, nhiều nơi đã duy trì thành nề nếp,phát huy dân chủ trực tiếp ở thôn, ấp được mở rộng và nâng cao hơn, đem lạinhiều kết quả thiết thực Nhìn chung các xã đều thực hiện những việc cầnthông báo để nhân dân biết; những việc nhân dân bàn và quyết định; nhân dânbàn, tham gia và Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xã quyết định; việcnhân dân giám sát kiểm tra

Theo đánh giá của Tỉnh ủy Bạc Liêu, đã thực hiện tốt những việc thôngbáo để dân biết, có 80% số xã thường xuyên thông báo về các thủ tục hànhchính giải quyết các công việc có liên quan đến dân theo quy định Có 80% số

xã niêm yết công khai về đề án, kế hoạch xây dựng nông thôn mới Nhiều xãtrong tỉnh Bạc Liêu, ngoài việc công khai từng mục việc cần thông báo cho

dân biết trên loa truyền thanh, còn công khai bằng hình thức dán niêm yết ởnhững nơi công cộng như trụ sở Ủy ban xã, nhà văn hoá thôn, ấp để dân tìmhiểu kỹ càng, thấu đáo hơn

Phương thức thực hiện những việc nhân dân bàn quyết định trực tiếpđược thực hiện bằng hình thức họp nhân dân ở từng thôn, ấp hoặc đại diệnchủ hộ gia đình bàn biểu quyết công khai hoặc bỏ phiếu kín, sau cuộc họpđược thiết lập bằng văn bản gửi Ủy ban nhân dân xã phê duyệt Kết quả cụthể nhân dân bàn và quyết định trực tiếp được thể hiện rõ

Đã thực hiện tương đối tốt những nội dung nhân dân được bàn, biểuquyết; được kiểm tra, giám sát Các hương ước, quy ước của thôn, ấp đềuđược nhân dân bàn bạc kỹ trước khi trưởng thôn, ấp báo cáo với ủy ban nhândân xã xem xét, ra quyết định công nhận Nhân dân đã trực tiếp bầu, miễnnhiệm, bãi nhiệm trưởng thôn, ấp; bầu, bãi nhiệm thành viên ban thanh tranhân dân, ban giám sát đầu tư của cộng đồng; đã thực hiện tốt quyền kiểm tragiám sát thông qua tiếp xúc cử tri, các kỳ họp HĐND, qua hệ thống truyềnthanh, tại các cuộc họp thôn, khu phố, họp đoàn thể hoặc thông qua ban thanhtra nhân dân Theo báo cáo của Tỉnh ủy Bạc Liêu, riêng năm 2015, qua kiểmtra, giám sát, các ban thanh tra nhân dân đã phát hiện 22 vụ việc, kiến nghịchuyển cơ quan có thẩm quyền giải quyết 01 vụ việc, đã có 21 vụ việc đượccác cấp có thẩm quyền xem xét Hoạt động giám sát đầu tư của cộng đồngđược quan tâm Cấp ủy, chính quyền cơ sở luôn coi trọng, gắn việc thực hiệnQCDC ở cơ sở với phong trào xây dựng nông thôn mới Các Đảng bộ xã đãvận động hiến đất, giải phóng mặt bằng để việc ấy dựng đường giao thôngthôn, ấp được thuận lợi Trong 5 năm qua Bạc Liêu đã xây dựng và sửachữa mới hơn 1.300 tuyến lộ giao thông nông thôn với tổng chiều dài trên gần3.000km, xây mới hơn 1.300 cây cầu giao thông Trong tổng kinh phí đầu tưgần 962 tỷ đồng, người dân đã đóng góp gần 140 tỷ đồng

Các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu đã chú trọng quán triệt nghị quyết, chỉ thị

của cấp trên và đề ra được chủ trương, biện pháp lãnh đạo sát, đúng tình hình

xây dựng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và THDC ởđịa phương; thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ; thường xuyênkiểm tra, giám sát quá trình thực hiện, nhờ vậy hiệu quả THDC không ngừngđược nâng cao Lãnh đạo chính quyền cơ sở phát huy vai trò, trách nhiệm trongquán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc chủ trương, biện pháp lãnh đạo của cấpủy; đã tiến hành phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho các cán bộ có trình độ vàphẩm chất năng lực trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn, chỉ đạo THDC và quy chếdân chủ cơ sở Duy trì và thực hiện nghiêm các hình thức dân chủ đại diện, dânchủ trực tiếp nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên mọi lĩnh vực củađời sống xã hội; xử lý nghiêm, đúng pháp luật các hiện tượng lợi dụng dân chủ, viphạm quyền làm chủ và các hành động ngăn cản quá trình THDC Phương thức

và lề lối làm việc của chính quyền cơ sở được thực hiện theo hướng dân chủ,công khai hóa và công tác tiếp dân, trực tiếp đối thoại với nhân dân được chútrọng tăng cường, hiệu quả Việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo đượcquan tâm thực hiện theo đúng quy định pháp luật, có lý có tình Công tác giảiquyết khiếu nại tố cáo đã được chỉ đạo một cách nghiêm túc Năm 2015 các

xã đã tiếp nhận 256 đơn khiếu nại của công dân, phối hợp giải quyết dứtđiểm 147 đơn, hướng dẫn 109 người làm đơn đến các cơ quan chức năngxem xét giải quyết

Các đảng bộ xã, tỉnh Bạc Liêu đã lãnh đạo Mặt trận và các đoàn thểchính trị - xã hội thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ đại diện cho quyền lực củanhân dân trong giám sát và phản biện xã hội, thường xuyên theo dõi, phát hiện,xem xét, đánh giá, kiến nghị tác động đối với tổ chức đảng, chính quyền cơ sở

và cán bộ, đảng viên trên mọi hoạt động, mọi lĩnh vực, nhiệm vụ của địaphương Thực hiện tốt chức năng giám sát, kịp thời phát hiện những sai sót,khuyết điểm, yếu kém và kiến nghị sửa đổi, bổ sung các chính sách cho phùhợp; phát hiện, phổ biến những nhân tố mới, những mặt tích cực; phát huyquyền làm chủ của nhân dân, góp phần xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch,vững mạnh Thực hiện tốt chức năng phản biện xã hội, kịp thời phát hiện