KiÓm tra bµi cò GV yªu cÇu HS lªn b¶ng tr¶ lêi c¸c c©u hái sau: C1: Trình bày tính chất ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi C2: Tại sao trên ô tô xe máy người ta thường lắp một gương cầu l[r]
Trang 1
Tài liệu PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRèNH THCS
MễN VẬT LÍ (Dựng cho cỏc cơ quan quản lớ giỏo dục và giỏo viờn,
ỏp dụng từ năm học 2011-2012)
LỚP 7
Cả năm: 37 tuần (35 tiết) Học kỡ I: 19 tuần (18 tiết) Học kỡ II: 18 tuần (17 tiết)
Nội dung số tiết Tổng thuyết Lớ Thực hành ễn tập, bài tập
Kiểm tra 1 tiết học kỡ I (học xong chương I ) 1
ễn tập và kểm tra học kỡ I (học xong chương II) 2
Kiểm tra 1 tiết học kỡ II (học xong bài 23 Tỏc dụng từ,
tỏc dụng hoỏ học và tỏc dụng sinh lớ của dũng điện) 1
vật lý 7 mới
chuẩn kiến thức kỹ năng 2011-2012
cả năm
Tiết 4
Ngày soạn / /
Lớp dạy Tiết Ngày dạy / / Sĩ số / Vắng: Lớp dạy Tiết Ngày dạy / / Sĩ số / Vắng:
Bài 4:
định luật phản xạ ánh sáng
Trang 2
I - mục tiêu.
1 Kiến thức:
- Biết xác định tia tới, tia phản xạ, pháp tuyến, góc tới, góc phản xạ trong mỗi thí nghiệm
- Phát biểu được định luật phản xạ ánh sáng
2 Kĩ năng:
- Biết tiến hành thí nghiệm để nghiên cứu đường đi của tia sáng phản xạ trên gương
- Biết ứng dụng định luật phản xạ ánh sáng để thay đổi hướng đi của tia sáng theo ý muốn
3 Thái độ:
- Yêu thích môn học vật lí
II chuẩn bị
1 Đối với GV: Chuẩn bị đồ thí nghiệm cho hs
2 Đối với H S: Mỗi nhóm HS
- Một gương phẳng có giá đỡ thẳng đứng
- Một đèn pin và màn chắn đục lỗ
- Một tờ giấy dán trên tấm gỗ phẳng
- Thước đo góc
III tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ
Yêu cầu HS lên bảng trả lời câu hỏi
? Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng?
GV: ở bài trước chúng ta đã biết ở trong môi trường trong suốt, đồng tính
ánh sáng truyền đi theo đường thẳng Nhưng nếu trên đường truyền, ánh sáng gặp vật cản như gương phẳng thì ánh sáng truyền như thế nào?
2 Dạy nội dung bài mới
Hoạt động 1
Nghiên cứu sơ bộ khái niệm gương phẳng.
- Yêu cầu HS cầm gương
lên soi
- ? Khi đứng trước gương
em quan sát thấy gì?
- Khi đứng trước gương
em quan sát thấy hình
I – Gương phẳng
Mặt gương phẳng nhẵn, bóng có thể cho ảnh Như: Mặt kính, mặt nước, mặt tường gạch
Trang 3
- GV giới thiệu: Hình ảnh
1 vật quan sát được trong
gương gọi là ảnh tạo bởi
gương phẳng
- ? Mặt gương có đặc
điểm gì?
- Yêu cầu HS trả lời câu
C1
ảnh của em và các vật phía sau trong gương
- Mặt gương phẳng nhẵn, bóng
- Từng HS trả lời câu C1 Mặt kính, mặt nước, mặt tường gạch men nhẵn bóng
men nhẵn bóng
Hoạt động 3:
Nghiên cứu về sự phản xạ ánh sáng
- Yêu cầu HS quan sát thí
nghiệm H4.2
- ở thí nghiệm này dùng
nhận những dụng cụ gì?
- Bộ thí nghiệm được bố
trí như thế nào?
- Yêu cầu 1 HS đọc cách
tiến hành thí nghiệm
- GV nhắc lại cách tiến
hành thí nghiệm và cách
quan sát
- Chiếu 1 tia tới vào mặt
gương thu được bao
nhiêu tia hắt lại?
- GV giới thiệu hiện
tượng phản xạ ánh sáng
- GV đọc khái niệm:
đường pháp tuyến là
đường thẳng vuông góc
với mặt gương.Trong thí
nghiệm chúng ta vừa làm
đường pháp tuyến nằm
trên mặt phẳng tờ giấy kẻ
ô trên đó dặt gương
- Hướng dẫn HS làm thí
- Đèn pin, gương phẳng, miếng bìa, giá đỡ gương
- 1 HS đọc cách tiến hành thí nghiệm
- Các nhóm tiến hành thí nghiệm
- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả:
Thu được 1 tia hắt lại
- HS ghi nhớ
II - Định luật phản xạ
ánh sáng.
Chiếu 1 tia tới SI vào mặt gương cho 1 tia hắt lại IR gọi là tia phản xạ
Hiện tượng này gọi là hiện tượng phản xạ ánh sáng
1 Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng nào?
Trang 4
nghiệm
Chiếu tia tới SI đi là là
trên mặt tờ giấy, quan sát
xem tia phản xạ có nằm
trên mặt phẳng chứa tia
tới và pháp tuyến không?
- Gọi đại diện các nhóm
báo kết quả thí nghiệm
- ? Vậy tia phản xạ nằm
trong mặt phẳng nào?
- GV nhận xét
- Để xác định phương của
tia tới ta dung góc SIN=i
gọi là góc tới
Để xác định phương của
tia phản xạ ta dùng góc
NIR=i’gọi là góc phản xạ
- Các em hãy dự đoán
xem góc i’ quan hệ với
góc i như thế nào?
- GV phát phiếu học tập
cho các nhóm với 1 số
góc tới cụ thể
- Yêu cầu hs tiến hành
kiểm tra dự đoán
-? Qua kết quả thí
nghiệm ta rút ra kết luận
gì?
- Dự đoán nào đúng?
- GV kết luận
- Các nhóm tiến hành thí nghiệm
Trả lời câu hỏi vào phiếu học tập
- Đại diện báo cáo
- 1 HS trả lời
- Dự đoán i’=i, i’>i, i’<i
- HS tiến hành thí nghiệm
Ghi kết quả vào phiếu học tập
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả thí nghiệm Cả lớp nhận xét
- khẳng định dư đoán
- H s ghi nhớ
Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và
đường pháp tuyến tại
điểm tới
2 Phương của tia phản xạ quan hệ thế nào với phương của tia tới?
- Góc phản xạ luôn bằng góc tới:
i’= i
Hoạt động 4:
Phát biểu định luật
Trang 5
- Yêu cầu HS trả lời câu
C4 a
- ? bài toán cho biết vị trí
của tia nào?
- Yêu cầu ta vẽ tia nào?
- ? Vận dụng định luật
- HS nghiên cứu câu C4
- vẽ pháp tuyến
- đo góc tới
III – Vận dụng
- GV giới thiêu:
Người ta làm thí nghiệm
với các môi trường trong
suốt và đồng tính khác
cũng đưa đến kết luận
như trong không khí Do
đó 2 kết luận trên được
coi là nội dung của định
luật phản xạ ánh sáng
- Yêu cầu hs phát biểu
định luật
- GV cùng hs xác định
cách vẽ tia phản xạ
- GV đưa ra quy ước vẽ
gương: Gương phẳng đặt
vuông góc với tờ giấy
được biểu diễn bằng 1
đoạn thẳng Tia SI và
pháp tuyến nằm trên mặt
phẳng hình vẽ
- ? Dựa vào nội dung thứ
2 của định luật phản xạ
ánh sáng muốn vẽ được
tia phản xạ ta phải làm
thế nào?
-? Biết tia tới và tia phản
xạ thì pháp tuyến có quan
hệ với tia tới và tia phản
xạ như thế nào?
- 2 hs phát biểu định luật
- HS thảo luận tìm ra cách vẽ
- Từng HS làm câu C3
- Đo góc tới -Vẽ góc phản xạ = góc tới
- 1 HS lên bảng vẽ tia phản xạ
- Pháp tuyến là đường phân giác của góc tạo bởi tia tới và tia phản xạ
Định luật:
( SGK)
S N R
i i ’
I
Trang 6
phản xạ ánh sáng và quy
ước cách vẽ ở trên em
thấy muốn vẽ tia phản xạ
ta phải làm những gì?
- Yêu cầu một HS lên
bảng làm
- Yêu cầu một HS trả lời
câu hỏi đề bài
- vẽ góc phản xạ bằng góc tới
- Một HS lên bảng vẽ
- HS trả lời câu hỏi ở đầu bài
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
Dặn dò: học thuộc bài, nắm chắc định luật phản xạ ánh sáng, làm bài tập 4.1 đến 4.4
Dặn lớp cử người lấy dc thí nghiệm giờ sau
giáo án mới năm học 2011-2012 chuẩn kiến thức kỹ năng
liên hệ theo đt 0168.921.86.68
Tiết 5
Ngày soạn / / 20
Lớp dạy Tiết Ngày dạy / / 20 Sĩ số / Vắng: Lớp dạy Tiết Ngày dạy / / 20 Sĩ số / Vắng:
Bài 5
ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng
Trang 7
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Nêu được những tính chất ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng
2 Kĩ năng:
- Bố trí được thí nghiệm để nghiên cứu ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng
- Vẽ ảnh của một vật đặt trước gương phẳng
3 Thái độ:
- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, tính tập thể khi làm việc theo nhóm
II Chuẩn bị.
1 Đối với GV:
2 Đối với HS:
Mỗi nhóm HS
- một gương phẳng có giá đỡ
- Tấm kính màu trong suốt, 2 viên phấn
- Một tờ giấy trắn dán trên tấm gỗ phẳng
III Tiến TRìNH bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ:
C 1: Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng?
C 2: Chữa bài tập 4
2 Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động 1:
Tổ chức tình huống học tập
- Cho hs đọc phần mở
bài:
- Gọi một số HS phát
biểu ý kiến
- ảnh của vật tạo bởi
gương phẳng có tính chất
gì? Chúng ta sẽ nghiên
cứu vấn đề này trong bài
học hôm nay
Một HS đọc phần mở bài
- Một HS lên bảng trả lời
- ? Cái mà bé Lan nhìn thấy là ảnh của tháp trên mặt nước phẳng lặng như
gương
• Hoạt động 2:
Tìm hiểu tính chất của ảnh ảo tạo bởi gương phẳng
Trang 8
- Yêu cầu HS nghiên cứu
thí nghiệm H5.2
- ? Dụng cụ thí nghiệm
gồm những gì?
- ? Cách bố trí thí nghiệm
như thế nào?
- Phát dụng cụ cho HS ,
nhắc nhở HS cách đặt
gương thẳng đứng vuông
góc với tờ giấy
- Y/ c tiến hành thí
nghiệm quan sát ảnh của
vật trong gương
- ? Các em hãy dự đoán
xem ảnh của vật tạo bởi
gương phẳng có hứng
được trên màn chắn
không?
- Để kiểm tra dự đoán ta
làm thí nghiệm như trên,
dùng tấm bìa di chuyển
phía sau gương ở những
vị trí khác nhau rồi quan
sát xem trên miếng bìa
có ảnh không?
-? Từ kết quả thí nghiệm
các em rút ra kết luận
ảnh của vật tạo bởi gương
phẳng có hứng được trên
màn chắn không?
- GV kết luận và giới
thiệu tính chất của ảnh ảo
- HS làm việc cá nhân nghiên cứu thí nghiệm và trả lời các câu hỏi của GV
+ Gương phẳng, giá đỡ, viên phấn, chiếc gương
- Đặt gương phẳng thẳng
đứng trên mặt bàn nằm ngang
- đặt pin và viên phấn trước gương
- Nhận dụng cụ
- Tiến hành thí nghiệm Quan sát ảnh trong gương
- HS nêu dự đoán
- HS làm thí nghiệm theo nhóm
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
-1 HS đại diện trả lời
- HS ghi nhớ
I - tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng.
1 ảnh của vật ạo bởi gương phẳng có hứng
được trên màn chắn không?
ảnh của vật tạo bởi gương phẳng có hứng
được trên màn chắn, gọi
là ảnh ảo
Trang 9
• Hoạt động 3:
Nghiên cứu độ lớn của ảnh tạo bởi gương phẳng
- Các em hãy dự đoán
xem độ lớn của ảnh có
bằng độ lớn của vật
không?
- Để kiểm tra dự đoán
trên chúng ta làm thí
nghiệm tương tự nhưng
thay gương bằng tấm
kính để vừa quan sát
được ảnh vừa quan sát
được vật
- Yêu cầu HS tiến hành
thí nghiệm
Lưu ý: Di chuyển viên
phấn thứ 2 trùng khít với
ảnh của viên phấn thứ
nhất
- ? Viên phấn thứ 2 có
trùng khít với ảnh của
viên thứ nhất không?
- ? Từ đó so sánh độ lớn
của ảnh và của vật
- GV kết luận
- HS thảo luận 1 phút và
đưa ra dự đoán
- Các nhóm tiến hành thí nghiệm
- Đại diện các nhóm báo cáo
- 1 HS trả lời nhóm khác nhận xét
2 Độ lớn của ảnh tạo bởi gương phẳng
Kết luận:
Độ lớn của ảnh bằng độ lớn của vật
Hoạt động 4:
So sánh khoảng cách từ vật đến gương và từ gương đến ảnh
- GV hướng dẫn HS làm
Thí nghiệm như SGK
- Hãy So sánh khoảng
cách từ 1 điểm của vật
đến gương và khoảng
cách từ ảnh của điểm đó
đến gương
- Các nhóm tiến hành thí nghiệm như hình 5.3
và đưa ra nhận xét
3 So sánh khoảng cách
từ 1 điểm của vật đến gương và khoảng cách
từ ảnh của điểm đó đến gương.
Kết luận:
Điểm sáng và ảnh của nó tạo bởi gương phẳng cách gương 1 khoảng bằng
Trang 10
nhau
Hoạt động 5:
Giải thích sự tạo thành ảnh bởi gương phẳng
- GV giới thiệu: Một
điểm sáng A được xác
định bằng 2 tia sáng giao
nhau xuất phát từ A
Chúng ta phải giải thích
tại sao gương phẳng lại
cho ta nhìn thấy ảnh và
tại sao lại là ảnh ả hs
- Yêu cầu HS nghiên cứu
câu C4
- Gọi 1 HS lên bảng vẽ
ảnh S’ của S bằng cách
vận dụng tính chất ảnh
- Gọi 1 HS lên bảng vẽ
tia phản xạ ứng với 2 tia
SI và SK
- GV vẽ tia kéo dài của 2
tia phản xạ gặp nhau ở S’
- ? Vì sao ta nhìn thấy S’
mà không hứng được trên
màn chắn?
- HS ghi nhớ
- Từng hs nghiên cứu C4
- 1 HS lên bảng vẽ ảnh S’
của S bằng cách vận dụng tính chất ảnh
- 1 HS lên bảng vẽ tia phản xạ ứng với 2 tia SI
và SK
II - Giải thích sự tạo thành ảnh bởi gương phẳng.
S
I K
S ’
Kết luận:
Ta nhìn thấy ảnh ảo S’ vì các tia phản xạ lọt vào mắt ta có đường kéo dài
đi qua ảnh S’
3 Củng cố – luyện tập:
- Yêu cầu HS làm câu C5
GV gợi ý: Tìm ảnh của
điểm A và B rồi nối lại ta
được ảnh của mũi tên
- ? Muốn tìm ảnh của A
và B ta vận dụng tnh chất
- Từng hs làm C5
- HS hoạt động cá nhan trả lời
III- Vận dụng:
C5: B A
Trang 11
nào của ảnh tạo bởi
gương phẳng?
- ? Vận dụng tính chất đó
thì vẽ ảnh như thế nào?
- Gọi 1 HS lên bảng vẽ
- Yêu cầu HS giải thích
thắc mắc của bé Lan
- 1 H S lên bảng vẽ
- 1 HS trả lời HS khác NX
A’
B’
4 Hướng dẫn hs tự học ở nhà:
- Hướng dẫn HS học bài, làm bài tập 5.1->5.4
- Dặn hs học và làm bài tập còn lại
- Yêu cầu chuẩn bị báo cáo thực hành cho bài 6
giáo án mới năm học 2011-2012 chuẩn kiến thức kỹ năng
liên hệ theo đt 0168.921.86.68
Tiết 6
Ngày soạn / / 20
Lớp dạy Tiết Ngày dạy / / 20 Sĩ số / Vắng: Lớp dạy Tiết Ngày dạy / / 20 Sĩ số / Vắng:
Bài 6
Thực hành: quan sát và vẽ ảnh Của vật tạo bởi gương phẳng
I.mục tiêu
1 Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng và định luật phản xạ ánh sáng
Trang 12
2 Kĩ năng:
- Luyện tập vẽ ảnh của vật có hình dạng khác nhau đặt trước gương phẳng
- Tập xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng
- Rèn luyện kỹ năng vẽ hình, kỹ năng làm thí nghiệm
II.chuẩn bị
1 Đối với GV: chuẩn bị cho Mỗi nhóm HS
- 1 gương phẳng
- 1 bút chì
- 1 thước đo độ
- Giá đỡ gương
2 Đối với HS:
Mỗi HS: chép sẵn báo cáo thí nghiệm ra giấy
III.tổ chức hoạt động học của HS
1 Kiểm tra bài cũ: ( Kết hợp kiểm tra sự chuẩn bị của HS )
2 Tổ chức giờ thực hành.
Hoạt động 1:
Trả lời câu hỏi kiểm tra
Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
1 Nêu các tính chất của ảnh tạo bởi
gương phẳng?
2 chữa bài 5.2
1 HS lên bảng trả lời
1 HS lên bảng làm
a Vẽ hình SS’ gương và SH = SH’
b vẽ Si, SK và pháp tuyến IN1, KN2
sau đó vẽ i’ = i
• Hoạt động 2:
Tìm hiểu nội dung bài thực hành và yêu cầu về ý thức thái độ làm việc
Gv nêu nội dung buổi thực hành:
1 xác định ảnh của 1 vật tạo bởi
gương phẳng
2 xác định vùng nhìn thấy của
gương phẳng
Gv nêu yêu cầu về ý thức thái độ trong
khi làm việc
HS nghe nắm chắc nội dung yêu cầu của bài thực hành
Trang 13
• Hoạt động 3:
Thực hành xác định ảnh của 1 vật tạo bởi gương phẳng
- Yêu cầu HS nghiên cứu câu C1
Gọi 1 – 2 HS nêu yêu cầu của câu hỏi
- GV hướng dẫn HS
- Đặt gương phẳng thẳng đứng
- Đặt bút chì trước gương
- Di chuyển bút chì, quan sát ảnh và vật
khi nào được ảnh theo yêu cầu thì dừng
lại
- Quan sát so sánh vị trí của bút chì với
gương
GV theo dõi, uốn nắn, giúp đỡ các
nhóm làm chậm
1 Xác định ảnh của 1 vật tạo bởi gương phẳng
– 2 HS nêu yêu cầu của câu C1
a Tìm cách đặt bút chì trước gương
- ảnh song song cùng chiều với vật
- ảnh cùng phương ngược chiều với vật
b vẽ ảnh của 2 bút chì trong 2 trường hợp
HS tiến hành thí nghiệm Ghi lại kết quả và báo cáo thí nghiệm
vẽ ảnh vào báo cáo
• Hoạt động 4:
Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng
- Yêu cầu HS nghiên cứu câu C2
- ? Cách đánh dấu vùng nhìn thấy của
gương như thế nào?
- Yêu cầu HS làm tiếp thí nghiệm trả
lời câu hỏi C3, C4
2 Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng
- Từng HS nghiên cứu câu C2
- Các nhóm tiến hành xác định vùng nhìn thấy của gương
-Làm tiếp thí nghiệm trả lời câu C3, C4, ghi câu trả lời vào báo cáo thí nghiệm
3 Tổng kết đánh giá buổi thực hành
- Gv thu báo cáo
Nhận xét bài làm của một số HS
Nhận xét tinh thần và kết quả làm việc
của các nhóm
- Yêu cầu các nhóm don dụng cụ thí
- HS hoàn thành báo cáo
- Nộp báo cáo thực hành
- Thu dọn dụng cụ thí nghiệm