Kế hoạch bài học môn Địa lý lớp 4

HS dựa vào kí hiệu tìm vị trí của khu vực Tây Nguyên & các cao nguyên ở lược đồ hình 1 HS lên bảng chỉ bản đồ tự nhiên Việt Nam vị trí của khu vực Tây Nguyên & các cao nguyên theo thứ tự[r]

Trang 1

KẾ HOẠCH BÀI HỌC

MÔN: ĐIẠ LÍ BÀI : LÀM QUEN VỚI BẢN ĐỒ

I-MỤC TIÊU: Giúp học sinh:

1.Kiến thức:

-HS biết một số yếu tố của bản đồ: tên, phương hướng, tỉ lệ, kí hiệu bản đồ

-Bước đầu nhận biết được các kí hiệu của một số đối tượng địa lí thể hiện trên bản đồ

2.Kĩ năng:

-HS nêu được định nghĩa đơn giản về bản đồ

3.Thái độ:

-Ham thích tìm hiểu môn Địa lí

II.CHUẨN BỊ:

-SGK: Một số loại bản đồ: thế giới, châu lục, Việt Nam

III-CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC CHỦ YẾU

HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY

Hát bài : Cô giáo

-HS lên bảng trình bày

-HS nhận xét

HS quan sát

HS đọc tên các bản đồ treo trên bảng

-HS trả lời:

+Bản đồ thế giới thể hiện toàn bộ bề mặt

Trái Đất, bản đồ châu lục thể hiện một bộ

phận lớn của bề mặt Trái Đất – các châu

lục, bản đồ Việt Nam thể hiện một bộ phận

nhỏ hơn của bề mặt Trái Đất – nước Việt

Nam

- HS quan sát hình 1, 2 rồi chỉ vị trí của Hồ

Gươm & đền Ngọc Sơn theo từng tranh

-Đại diện HS trả lời trước lớp

Khởi động: Hát 1.Bài cũ: Môn lịch sử và địa lý -Yêu cầu HS trình bày lại và xác định trên

bản đồ hành chính Việt Nam vị trí tỉnh, thành phố mà em đang sống

-GV nhận xét

2.Bài mới: Giới thiệu

*Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

Mục tiêu: Bản đồ là hình ảnh thu nhỏ

của bề mặt trái đất

-GV treo các loại bản đồ lên bảng theo thứ tự lãnh thổ từ lớn đến nhỏ (thế giới, châu lục, Việt Nam…)

-GV yêu cầu HS đọc tên các bản đồ treo trên bảng

-GV yêu cầu HS nêu phạm vi lãnh thổ được thể hiện trên mỗi bản đồ

GV kết luận: Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ

một khu vực hay toàn bộ bề mặt của Trái Đất theo một tỉ lệ nhất định

*Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân

Mục tiêu: Chỉ được đền Ngọc Sơn và vị

trí Hồ Gươm trên bản đồ

HS quan sát hình 1 và hình 2, rồi chỉ vị trí của hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn trên từng hình

-Muốn vẽ bản đồ, chúng ta thường phải làm như thế nào ?

-Tại sao cùng vẽ về Việt Nam mà bản đồ hình 3 trong SGK lại nhỏ hơn bản đồ Địa lý

Lop2.net

Trang 2

HS đọc SGK, quan sát bản đồ trên bảng

& thảo luận theo nhóm

+Tên bản đồ cho biết tên khu vực thong tin

trên bản đồ

+Học sinh lên bảng chỉ xác định hướng

+Giải thích các kí hiệu trên bản đồ

-HS quan sát bảng chú giải ở hình 3 & một

số bản đồ khác & vẽ kí hiệu của một số đối

tượng địa lí như: đường biên giới quốc gia,

núi, sông, thành phố, thủ đô…

-2 em thi đố cùng nhau: 1 em vẽ kí hiệu, 1

em nói kí hiệu đó thể hiện cái gì

-Học sinh chia làm hai đội thi đua vẽ và ghi

chú thích: mỏ than mỏ dầu

mỏ sắt

thủ đô

Việt Nam treo tường ? -GV giúp HS sửa chữa để hoàn thiện câu trả lời

*Hoạt động 3: Hoạt động nhóm

Mục tiêu: Biết tên bản đồ và các kí hiệu.

GV yêu cầu quan sát bản đồ trên bảng & thảo luận theo các gợi ý sau:

-Tên của bản đồ Cho ta biết điều gì?

-Chỉ các hướng B, N, Đ, T trên bản đồ tự nhiên Việt Nam?

-Bảng chú giải ở hình 3 có những kí hiệu nào? Kí hiệu bản đồ được dùng để làm gì?

Lưu ý:GV giải thích thêm cho HS: tỉ lệ bản đồ thường được biểu diễn dưới dạng tỉ số, là một phân số luôn có tử số là 1 Mẫu số càng lớn thì tỉ lệ càng nhỏ & ngược lại

-GV kết luận: Một số yếu tố của bản đồ

mà các em vừa tìm hiểu đó là tên của bản đồ, phương hướng, tỉ lệ & kí hiệu bản đồ

3.Củng cố, dặn dò

-Bản đồ là gì? Kể tên một số yếu tố của bản đồ?

-Bản đồ được dùng để làm gì ? -Cho học sinh thi đua vẽ các kí hiệu và ghi chú thích

- Chuẩn bị bài: Cách sử dụng bản đồ

Trang 3

MÔN: ĐIẠ LÍ BÀI : DÃY HOÀN LIÊN SƠN

-HS biết dãy núi Hoàng Liên Sơn là dãy núi cao & đồ sộ nhất Việt Nam

-HS biết ở dãy núi Hoàng Liên Sơn khí hậu lạnh quanh năm

2.Kĩ năng:

-HS chỉ được trên lược đồ & bản đồ Việt Nam vị trí của dãy núi Hoàng Liên Sơn -Trình bày một số đặc điểm của dãy núi Hoàng Liên Sơn (vị trí, địa hình, khí hậu) -Mô tả đỉnh núi Phan – xi – păng

-Bước đầu biết dựa vào lược đồ (bản đồ), tranh ảnh, bảng số liệu để tìm ra kiến thức

3.Thái độ:

-Tự hào về cảnh đẹp thiên nhiên của đất nước Việt Nam

-SGK

-Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam

-Tranh ảnh về dãy núi Hoàng Liên Sơn & đỉnh núi Phan-xi-păng

III-CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC CHỦ YẾU HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY

-HS trả lời

-HS nhận xét

-HS dựa vào kí hiệu để tìm vị trí của dãy núi

Hoàng Liên Sơn ở lược đồ hình 1

-HS dựa SGK để trả lời : Dãy Hoàng Liên Sơn,

Sông Gâm, Ngân Sơn, Đông Triều

+Dãy Hoàng Liên Sơn cao nhất 3143 m, thung

lũng hẹp và sâu

-HS chỉ trên bản đồ Việt Nam vị trí dãy núi

Hoàng Liên Sơn nằm ở phía Tây, giữa sông

Hồng và sông Đà

+Dài khoảng 180 km, rộng 30 km

Khởi động: Hát 1.Bài cũ: Làm quen với bản đồ

(t.t) -Nêu các bước sử dụng bản đồ?

-Hãy tìm vị trí của thành phố của em trên bản đồ Việt Nam?

2.Bài mới

Giới thiệu:

*Hoạt động1: Hoạt động cá nhân

Mục tiêu: Chỉ được vị trí dãy Hoàng

Liên Sơn, nằm giữa sông Hồng và sông Đà

-GV chỉ trên bản đồ Việt Nam vị trí của dãy Hoàng Liên Sơn

-Kể tên những dãy núi chính ở phía bắc của nước ta (Bắc Bộ)?

-Trong những dãy núi đó, dãy núi nào dài nhất? Đỉnh núi, sườn & thung lũng ở dãy núi Hoàng Liên Sơn như thế nào? -Dãy núi Hoàng Liên Sơn nằm ở phía nào của sông Hồng & sông Đà?

-Dãy núi Hoàng Liên Sơn dài bao nhiêu km? rộng bao nhiêu km?

Lop2.net

Trang 4

-HS các nhóm thảo luận:

-Học sinh chỉ đỉnh núi Phan-xi-păng & cho biết

độ cao của nó trên bản đồ

-Mô tả đỉnh núi Phan-xi-păng: Cao nhất nước ta

và được gọi là nóc nhà của tổ quốc

-Học sinh thảo luận theo cặp:

+Khí hậu lạnh quanh năm

-HS lên chỉ vị trí của Sa Pa trên bản đồ Việt

Nam

-HS trình bày lại những đặc điểm tiêu biểu về

vị trí, địa hình & khí hậu của dãy núi Hoàng

Liên Sơn

*Hoạt động 2: Thảo luận nhóm

Mục tiêu: đỉnh núi Phan-xi-păng:

Cao nhất nước ta và được gọi là nóc nhà của tổ quốc

-Quan sát hình 2 mô tả đỉnh núi Phan-xi-păng

-GV giúp HS hoàn chỉnh phần trình bày

*Hoạt động 3: Làm việc cả lớp

Mục tiêu: Khí hậu ở Sa Pa lạnh

quanh năm

-GV yêu cầu HS đọc thầm mục 2 trong SGK & cho biết khí hậu ở vùng núi cao Hoàng Liên Sơn như thế nào?

-GV gọi 1 HS lên chỉ vị trí của Sa Pa trên bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam treo tường

GV tổng kết: Sa Pa có khí hậu mát

mẻ quanh năm, phong cảnh đẹp nên đã trở thành một nơi du lịch, nghỉ mát lí tưởng của vùng núi phía Bắc

3.Củng cố, dặn dò

-GV yêu cầu HS trình bày lại những đặc điểm tiêu biểu về vị trí, địa hình & khí hậu của dãy Hoàng Liên Sơn

-GV cho HS xem một số tranh ảnh về dãy núi Hoàng Liên Sơn & giới thiệu thêm về dãy núi Hoàng Liên Sơn: Tên của dãy núi được lấy theo tên của cây thuốc quý mọc phổ biến ở vùng này là Hoàng Liên Đây là dãy núi cao nhất Việt Nam & Đông Dương (gồm Việt Nam, Lào, Cam pu chia)

Chuẩn bị bài: Một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

Trang 5

MÔN: ĐIẠ LÍ BÀI : MỘT SỐ DÂN TỘC Ở HOÀNG LIÊN SƠN

- -HS biết vùng núi Hoàng Liên Sơn là nơi cư trú của một số dân tộc ít người

- -HS biết bản làng với nhà sàn; chợ phiên, lễ hội, trang phục của người dân tộc

2.Kĩ năng:

-Trình bày được những đặc điểm tiêu biểu về dân cư, về sinh hoạt, trang phục, lễ hội của một số dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

-Bước đầu biết dựa vào tranh ảnh, bảng số liệu để tìm ra kiến thức

-Xác lập mối quan hệ địa lí giữa thiên nhiên & sinh hoạt của con người ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

3.Thái độ:

-Có ý thức tôn trọng truyền thống văn hoá của các dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

- -Tranh ảnh về nhà sàn, trang phục, lễ hội, sinh hoạt của một số dân tộc ở Hoàng

Liên Sơn

-Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam

-HS trả lời

-HS nhận xét

I-Hoàng Liên Sơn nơi cư trú một dân tộc ít

người.

-HS dựa vào mục 1 SGK trả lời:

Cá dân tộc Địa bàn cư trú theo độ cao

-Dân cư thưa thớt Các dân tộc: Dao, Thái,

Mông…

Giao thông chủ yếu là ngựa, vì đường đi lại

khó khăn

II-Bản làng với nhà sàn

Khởi động: Hát

1.Bài cũ: Dãy núi Hoàng Liên Sơn

-Hãy chỉ vị trí của dãy núi Hoàng Liên Sơn trên bản đồ tự nhiên Việt Nam & cho biết nó có đặc điểm gì?

2.Bài mới:

Giới thiệu:

*Hoạt động 1: Hoạt động nhó

Phiếu

+Yêu cầu học sinh sắp thứ tự địa bàn cư trú

+Dân cư ở vùng núi Hoàng Liên Sơn đông đúc hơn hay thưa thớt hơn so với vùng đồng bằng?

+Kể tên các dân tộc ít người ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

+Người dân ở khu vực núi cao thường đi lại bằng phương tiện gì ? Vì sao?

Lop2.net

Trang 6

-HS hoạt động nhóm:

+Bản làng thường nằm ở sườn núi và thung

lũng Bản có ít nhà Tránh ẩm thấp, tránh thú

dữ Nhà làm bằng gỗ Hiện nay có nhiều nhà

lợp ngói

III-Chợ phiên, lễ hội, trang phục

-HS hoạt động nhóm

+Mua bán trao đổi hàng hoá, giao lưu văn

hoá Lễ hội: Thi hát, múa sạp, ném còn,

.Lễ hội tổ chức vào mùa xuân

- Các nhóm HS trao đổi tranh ảnh cho nhau

xem

-Hình thành hai nhóm thi đua

+Tày, Nùng, Dao, Thái, Mường, Ê đê,

Phiếu

-Bản làng thường nằm ở đâu? -Bản có nhiều nhà hay ít nhà?

-Vì sao một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn sống ở nhà sàn?

-Nhà sàn được làm bằng vật liệu gì?

-Hiện nay nhà sàn ở vùng núi đã có gì thay đổi so với trước đây?

*Hoạt động 3: Làm việc theo nhóm

Phiếu

-Nêu những hoạt động trong chợ phiên? -Kể tên một số hàng hoá bán ở chợ ? Tại sao chợ lại bán nhiều hàng hoá này?

-Kể tên một số lễ hội của các dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

-Lễ hội của các dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn được tổ chức vào mùa nào? Trong lễ hội có những hoạt động gì?

3.Củng cố, dăn dò.

-Thi ghi lại các dân tộc ít người mà em biết Chuẩn bị bài: Hoạt động sản xuất của người dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

Trang 7

MÔN: ĐIẠ LÍ BÀI : HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT CỦA NGƯỜI DÂN Ở HOÀNG LIÊN

SƠN

- -HS biết ruộng bậc thang & một số nghề thủ công ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

- -Khai thác khoáng sản ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

2.Kĩ năng:

-Trình bày những đặc điểm tiêu biểu về hoạt động sản xuất của người dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

-Bước đầu biết dựa vào tranh ảnh để tìm ra kiến thức

-Biết dựa vào hình vẽ nêu được qui trình sản xuất phân lân

-Xác lập được mối quan hệ địa lí giữa thiên nhiên & hoạt động sản xuất của con người

3.Thái độ:

-Yêu quý lao động -Bảo vệ tài nguyên môi trường

- Tranh ảnh một số mặt hàng thủ công, khai thác khoáng sản

- Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam

-HS trả lời -HS nhận xét

I-Trồng trọt trên đất dốc

-HS dưa vào kênh chữ ở mục 1 trả lời câu hỏi:

+Trồng cây: ngô, lúa, chè, đào, mận, lê trên nương rẫy, ruộng bậc thang Ở sườn núi

+Giúp cho việc lưu giữ nước, chống xói mòn

-Học sinh chỉ trên bản đồ

1.Khởi động: Hát 2.Bài cũ: Một số dân tộc ở vùng

núi Hoàng Liên Sơn

-Kể tên một số dân tộc ít người ở vùng núi Hoàng Liên Sơn ?

-Mô tả nhà sàn & giải thích tại sao người dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn thường làm nhà sàn để ở ?

-Người dân ở vùng núi cao thường đi lại & chuyên chở bằng phương tiện gì? Tại sao?

3.Bài mới:

Giới thiệu:

*Hoạt động1: Hoạt động nhóm

đôi

Phiếu

-Người dân ở Hoàng Liên Sơn thường trồng những cây gì? Ơû đâu?

-Ruộng bậc thang thường được làm ở đâu?

Lop2.net

Trang 8

II-Nghề thủ công truyền thống.

-HS dựa vào tranh ảnh, vốn hiểu biết thảo luận:

+Nghề thủ công:dệt, thiêu, may, đan đát, rèn,

đúc,

-HS bổ sung, nhận xét

III-Khai thác khoáng sản

-HS quan sát hình 3, đọc mục 3, thảo luận trả

lời các câu hỏi:

+A-pa-tít, đồng, chì, kẽm Khoáng sản khai thác

nhiều nhất là A-pa-tít

-Khai thác gỗ, mây nứa để làm nhà, đồ dùng,…;

măng, mộc nhĩ, nấm hương để làm thức ăn;

quế, sa nhân để làm thuốc chữa bệnh

-Quặng a-pa-tit được khai thác ở mỏ, sau đó

được chuyển đến nhà máy a-pa-tit để làm giàu

quặng (loại bỏ bớt đất đá), quặng được làm

giàu đạt tiêu chuẩn sẽ được đưa vào nhà máy

sản xuất phân lân để sản xuất ra phân lân phục

vụ nông nghiệp

- Người dân ở Hoàng Liên Sơn làm nghề nông,

thủ công, khai thác khoáng sản, trong đó nghề

nông là chủ yếu

-Tại sao phải làm ruộng bậc thang? -GV yêu cầu HS tìm vị trí của địa điểm ghi ở hình 1 trên bản đồ tự nhiên Việt Nam

Phiếu

-Kể tên một số sản phẩm thủ công nổi tiếng của

một số dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

*Hoạt động 3: Hoạt động nhóm.

Phiếu

-Kể tên một số khoáng sản có ở Hoàng Liên Sơn?

-Ở vùng núi Hoàng Liên Sơn, hiện nay khoáng

sản nào được khai thác nhiều nhất?

-Ngoài khai thác khoáng sản, người dân miền núi

còn khai thác các loại gỗ nào ? Dùng để làm gì ?

-Mô tả qui trình sản xuất ra phân lân

-Tại sao chúng ta phải bảo vệ, gìn giữ & khai thác khoáng sản hợp lí?

3.Củng cố, dặn dò.

-Người dân ở Hoàng Liên Sơn làm những nghề gì ? Nghề nào là nghề chính?Chuẩn

bị bài: Trung du Bắc Bộ

Trang 9

MÔN: Địa lí BÀI : TRUNG DU BẮC BỘ

- -HS biết vùng trung du Bắc Bộ là vùng đồi với đỉnh tròn, sườn thoải

- -Biết các công việc cần phải làm trong quá trình sản xuất ra chè

- -Nêu được qui trình chế biến chè

2.Kĩ năng:

-Mô tả được vùng trung du Bắc Bộ

-Xác lập được mối quan hệ địa lí giữa thiên nhiên & hoạt động sản xuất của con người

ở vùng trung du Bắc Bộ

-Bước đầu biết dựa vào tranh ảnh, bảng số liệu để tìm kiến thức

3.Thái độ:

-Có ý thức bảo vệ rừng & trồng rừng

- -Bản đồ hành chính Việt Nam

- -Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam

- -Tranh ảnh vùng trung du Bắc Bộ

-HS trả lời

-HS nhận xét

I-Vùng đồi với đỉnh tròn, sườn thoải

Mục tiêu: Vùng trung du nằm giữa đồng

bằng và miền núi

-Học sinh trao đổi trả lời:

+Là một vùng đồi nằm giữa miền núi và

đồng bằng Bắc bộ

+Đồi sườn thoải, xếp như cái bát úp

II-Chè cây ăn quả ở trung du

Mục tiêu: Các loại cây ở miền trung du

-HS đọc mục 1, quan sát tranh ảnh vùng

trung du Bắc Bộ & trả lời các câu hỏi

-Một vài HS trả lời

1.Khởi động: Hát

2.Bài cũ: Hoạt động sản xuất của người

dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

-Người dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn làm những nghề gì ? Nghề nào là nghề chính?

3.Bài mới:

Giới thiệu:

*Hoạt động1: Hoạt động nhóm đôi

-Vùng trung du là vùng núi, vùng đồi hay đồng bằng?

-Các đồi ở đây như thế nào (nhận xét về đỉnh, sườn, cách sắp xếp các đồi)?

-Mô tả bằng lời sơ lược vùng trung du

-Nêu những nét riêng biệt của vùng trung du Bắc Bộ?

Phiếu:

Lop2.net

Trang 10

-HS chỉ trên bản đồ hành chính Việt Nam

các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Giang, Phú Thọ,

Vĩnh Phúc…

-HS thảo luận trong nhóm theo các câu hỏi

gợi ý

-Đại diện nhóm HS trình bày: Hái chè,

phân loại chè, vò sấy khô, làm ra sản

phẩm

III-Hoạt động trồng rùng và cây công

nghiệp.

Mục tiêu: Trồng rừng để chóng xoái mòn.

-HS quan sát

-Vì rừng bị khai thác cạn kiệt do đốt phá

rừng làm nương rẫy để trồng trọt & khai

thác gỗ bừa bãi

+Trồng lại rừng Tròng cây keo, trẩu, sở,

-Diện tích trồng rừng những năm gần đây

tăng lên

Học sinh nhận xét tiết học

-Cho biết những cây trồng nào có ở Thái Nguyên và Bắc Giang ?

-Chỉ vị trí của Thái Nguyên trên bản đồ hành chính Việt Nam

-Em biết gì về chè của Thái Nguyên?

-Chè ở đây được trồng để làm gì?

Trong những năm gần đây,ở trung du Bắc Bộ đã xuất hiện trang trại chuyên trồng loại cây gì?

-Quan sát hình 3 và nêu qui trình chế biến chè?

*Hoạt động 3: Thảo luận nhóm.

-GV cho HS quan sát ảnh đồi trọc

Phiếu:

-Đất ở vùng trung du như thế nào ? -Để che phủ đồi trọc( đất trống) người dân nơi đây đã làm gì ? trồng những loại cây gì?

-Dựa vào bảng số liệu, nhận xét về diện tích rừng trồng mới ở Phú Thọ trong những năm gần đây?

-GV liên hệ thực tế để giáo dục HS ý thức bảo vệ rừng & tham gia trồng cây

3.Củng cố, dặn dò.

GV trình bày tổng hợp về những đặc điểm tiêu biểu của vùng trung du Bắc Bộ

Chuẩn bị bài: Tây Nguyên

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	169,56 KB