Nội dung a Đoạn 1 - Con cò là hình ảnh quen thuộc trong ca dao-dân ca và những lời hát ru ngọt ngào, trữ tình.. Người mẹ hát ru con bằng tất cả tấm lòng yêu thương, vỗ về, nâng niu đối
Trang 1Nàng về nuôi cái cùng con
Để anh đi trảy nước non Cao Bằng
Trang 2VỀ DỰ HỘI GIẢNG MÙA XUÂN 2011
Giáo viên : Dương Thị Vinh
NĂM HỌC 2010-2011
Trang 3I GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Tác giả
- Tên thật là Phan Ngọc Hoan quê xã
Cam An, huyện Cam Lộ, Quảng Trị
- Là một trong những tên tuổi hàng đầu
của nền thơ Việt Nam thế kỉ XX
- Thơ ông giàu tính triết lí, suy ngẫm,
chiêm nghiệm
- Được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
về Văn học nghệ thuật năm 1996
2.Tác phẩm
- Sáng tác năm 1962
Chế Lan Viên (1920-1989)
Trang 4I GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Cấu trúc
- Thể thơ: tự do
- Bố cục: 3 phần
+ Đoạn 1: Hình ảnh con cò qua những
lời hát ru
+ Đoạn 2: Hình ảnh con cò gắn liền với
sự trưởng thành lớn lên của con
+ Tình mẹ gửi gắm trong lời ru
- Chủ đề: Viết về tình mẫu tử
Trang 5I.GiỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Cấu trúc
2 Nội dung
a) Đoạn 1
- Con cò là hình ảnh quen thuộc trong
ca dao-dân ca và những lời hát ru ngọt
ngào, trữ tình Mỗi chúng ta ai cũng
được lớn lên trong lời ru ấy và ai cũng
cảm nhận được đó chính là điệu hồn
dân tộc
Con cò trong ca dao xưa:
(1)Con cò bay lả bay la Bay từ cổng phủ, bay ra cánh đồng (2)Con cò đi đón cơn mưa
Tối tăm mù mịt ai đưa cò về
=>Gợi lên vẻ nhịp nhàng thong thả, bình yên của cuộc sống làng quê xưa
(3)Con cò mà đi ăn đêm Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao Ông ơi ông vớt tôi nao
Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng
Có xáo thì xáo nước trong Đừng xáo nước đục đau lòng cò con
=>Gợi ta nghĩ đến những người phụ
nữ, những người mẹ lam lũ, vất vả nhọc nhằn lao động kiếm sống.
Trang 6I.GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1.Cấu trúc
2 Nội dung
a) Đoạn 1
- Con cò là hình ảnh quen thuộc trong
ca dao-dân ca và những lời hát ru ngọt
ngào, trữ tình Người mẹ hát ru con
bằng tất cả tấm lòng yêu thương, vỗ
về, nâng niu đối với đứa con nhỏ
b) Đoạn 2
Ngủ yên! Ngủ yên! Ngủ yên!
Cho cò trắng đến làm quen
Cò đứng ở quanh nôi Rồi cò vào trong tổ Con ngủ yên thì cò cũng ngủ Cánh của cò hai đứa đắp chung đôi
=>Con cò gắn bó với con suốt những năm tháng ấu thơ bên chiếc nôi đưa, chăm sóc cho con từng miếng ăn, giấc ngủ
Mai khôn lớn con theo cò đi học Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân
=> Con cò đồng hành cùng con thời niên thiếu cắp sách đến trường, dắt dìu con những năm tháng đầu đời khi khôn lớn
Trang 7I.GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Cấu trúc
2 Nội dung
a) Đoạn 1
- Con cò là hình ảnh quen thuộc trong
ca dao-dân ca và những lời hát ru ngọt
ngào, trữ tình Người mẹ hát ru con
bằng tất cả tấm lòng yêu thương, vỗ
về, nâng niu đối với đứa con nhỏ
b) Đoạn 2
- Hình ảnh con cò chính là hình ảnh của
người mẹ dịu dàng, âu yếm luôn yêu
thương con, chăm chút nâng đỡ con
suốt cả cuộc đời
Lớn lên! Lớn lên! Lớn lên!
Con làm gì?
Con làm thi sĩ Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ Trước hiên nhà và trong hơi mát câu văn
⇒Khi con trưởng thành đã là thi sĩ thì cánh cò trắng vẫn chập chờn bay, khơi gợi nguồn cảm hứng cho con sáng tác, tạo cho con bước đường công danh thành đạt…
- Con cò ở đây chính là hình ảnh ẩn dụ biểu tượng cho tấm lòng người mẹ hết
lòng yêu thương, chăm sóc,bảo ban, nâng đỡ con dịu dàng, bền bỉ trên mọi bước đường đời
Trang 8I.GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Cấu trúc
2 Nội dung
a) Đoạn 1
- Con cò là hình ảnh quen thuộc trong
ca dao-dân ca và những lời hát ru ngọt
ngào, trữ tình Người mẹ hát ru con
bằng tất cả tấm lòng yêu thương, vỗ
về, nâng niu đối với đứa con nhỏ
b) Đoạn 2
- Hình ảnh con cò chính là hình ảnh của
người mẹ dịu dàng, âu yếm luôn yêu
thương con, chăm chút nâng đỡ con
suốt cả cuộc đời
c) Đoạn 3
Dù ở gần con
Dù ở xa con Lên rừng xuống bể
Cò sẽ tìm con
Cò mãi yêu con Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con
À ơi Một con cò thôi Con cò mẹ hát Cũng là cuộc đời
Vỗ cánh qua nôi Ngủ đi, ngủ đi Cho cánh cò cánh vạc Cho cả sắc trời
Đến hát quanh nôi
Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo conluật tình cảm có ý nghĩa bền vững, rộng lớn và sâu sắc: dù con đã
khôn lớn, trưởng thành nhưng vẫn cần tình yêu thương của mẹ, vẫn muốn được mẹ che chở, vỗ
về, yêu thương như ngày nào Mẹ
là tất cả niềm tin yêu, hi vọng và
cả sự khích lệ động viên cho con lên người
=> Tác giả đã khái quát một quy
Trang 9I.GiỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Cấu trúc
2 Nội dung
a) Đoạn 1
- Con cò là hình ảnh quen thuộc trong
ca dao-dân ca và những lời hát ru ngọt
ngào, trữ tình Người mẹ hát ru con
bằng tất cả tấm lòng yêu thương, vỗ
về, nâng niu đối với đứa con nhỏ
b) Đoạn 2
- Hình ảnh con cò chính là hình ảnh của
người mẹ dịu dàng, âu yếm luôn yêu
thương con, chăm chút nâng đỡ con
suốt cả cuộc đời
c) Đoạn 3
Dù ở gần con
Dù ở xa con Lên rừng xuống bể
Cò sẽ tìm con
Cò mãi yêu con Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con
À ơi Một con cò thôi Con cò mẹ hát Cũng là cuộc đời
Vỗ cánh qua nôi Ngủ đi, ngủ đi Cho cánh cò cánh vạc Cho cả sắc trời
Đến hát quanh nôi
⇒Lời ru ấy chính là những lời mẹ đúc
kết lại cho con thấy cuộc đời của mẹ:
lúc bình yên, lúc sóng gió, gian truân
Nhưng lúc nào mẹ cũng hy sinh để
dành trọn vẹn tình thương cho con
Con vẫn lớn lên trong hạnh phúc ấm
êm, trong tình mẹ chan hoà, trong cuộc
đời bình lặng ngọt ngào
⇒Niềm mơ ước con sẽ có giấc mơ đẹp
đẽ, hiền hoà sáng lạn tương lai
Trang 10I.GiỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Cấu trúc
2 Nội dung
a) Đoạn 1
- Con cò là hình ảnh quen thuộc trong
ca dao-dân ca và những lời hát ru ngọt
ngào, trữ tình Người mẹ hát ru con
bằng tất cả tấm lòng yêu thương, vỗ
về, nâng niu đối với đứa con nhỏ
b) Đoạn 2
- Hình ảnh con cò chính là hình ảnh của
người mẹ dịu dàng, âu yếm luôn yêu
thương con, chăm chút nâng đỡ con
suốt cả cuộc đời
c) Đoạn 3
-Tình mẹ là bao la, vô tận: cho dù con ở bất cứ nơi đâu, trong hoàn cảnh nào, mẹ vẫn dang rộng vòng tay yêu thương, vẫn
là bờ bến và điểm tựa cho con neo đậu -Tình mẫu tử là tình cảm bất diệt thiêng liêng hơn cả
3 Ý nghĩa văn bản
- Bài thơ ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa của lời ru
- Nghệ thuật: bài thơ có âm hưởng ngọt ngào, nhịp nhàng như một khúc hát ru;
sử dụng các phép tu từ nhân hoá, ẩn dụ; lời thơ có tính triết lý sâu sắc
Trang 11Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng Những mùa quả lặn rồi lại mọc
Như mặt trời khi như mặt trăng
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên
Còn những bí và bầu thì lớn xuống Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi
Và chúng tôi, một thứ quả trên đời Bảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được hái Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi Mình vẫn còn một thứ quả non xanh.
Trang 12Bần thần hương huệ thơm đêm
khói nhang vẽ nẻo đường lên niết bàn
chân nhang lấm láp tro tàn
xăm xăm bóng mẹ trần gian thuở nào
Mẹ ta không có yếm đào
nón mê thay nón quai thao đội đầu
rối ren tay bí tay bầu
váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa
Cái cò sung chát đào chua
câu ca mẹ hát gió đưa về trời
ta đi trọn kiếp con người
cũng không đi hết mấy lời mẹ ru
mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao
Ngân hà chảy ngược lên cao quạt mo vỗ khúc nghêu ngao thằng Bờm
bờ ao đom đóm chập chờn trong leo lẻo những vui buồn xa xôi
Mẹ ru cái lẽ ở đời sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn
bà ru mẹ mẹ ru con liệu mai sau các con còn nhớ chăng
Nhìn về quê mẹ xa xăm lòng ta - chỗ ướt mẹ nằm đêm xưa
ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa miệng nhai cơm búng lưỡi lừa cá xương
Sài Gòn, Mùa thu 1986
Trang 13I.GiỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Cấu trúc
2 Nội dung
a) Đoạn 1
- Con cò là hình ảnh quen thuộc trong
ca dao-dân ca và những lời hát ru ngọt
ngào, trữ tình Người mẹ hát ru con
bằng tất cả tấm lòng yêu thương, vỗ
về, nâng niu đối với đứa con nhỏ
b) Đoạn 2
- Hình ảnh con cò chính là hình ảnh của
người mẹ dịu dàng, âu yếm luôn yêu
thương con, chăm chút nâng đỡ con
suốt cả cuộc đời
c) Đoạn 3
-Tình mẹ là bao la, vô tận: cho dù con ở bất cứ nơi đâu, trong hoàn cảnh nào, mẹ vẫn dang rộng vòng tay yêu thương, vẫn
là bờ bến và điểm tựa cho con neo đậu -Tình mẫu tử là tình cảm bất diệt thiêng liêng hơn cả
3 Ý nghĩa văn bản
- Bài thơ ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa của lời ru
-Nghệ thuật: bài thơ có âm hưởng ngọt ngào, nhịp nhàng như một khúc hát ru;
sử dụng các phép tu từ nhân hoá, ẩn dụ; lời thơ có tính triết lý sâu sắc
BÀI TẬP VỀ NHÀ
1 Học thuộc lòng bài thơ
2 Sưu tầm thêm những bài thơ có cùng chủ đề
