- Thấy được một số biểu hiện của sự đổi mới về thể loại, đề tài, ngôn ngữ, bút pháp nghệ thuật được thể hiện trong bài thơ1. Kiến thức.[r]
Trang 1TIẾT
NHỚ RỪNG
Thế Lữ
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
- Biết đọc – hiểu một tác phẩm thơ lãng mạn tiêu biểu của phong trào Thơ mới
- Thấy được một số biểu hiện của sự đổi mới về thể loại, đề tài, ngôn ngữ, bút pháp nghệ thuật được thể hiện trong bài thơ
1 Kiến thức
- Sơ giản về phong trào Thơ mới
- Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do
- Hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ “Nhớ rừng”
2 Kĩ năng
- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn
- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
B CHUẨN BI
- Giáo viên: giáo án, bài giảng điện tử
- Học sinh: soạn bài
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Đọc và nêu nội dung bài thơ “Hai chữ nước nhà”?
3 Bài mới
Ở Việt Nam, khoảng những năm 30 của thế kỉ XX đã xuất hiện phong trào Thơ mới rất sôi động Đó là phong trào thơ mang đậm chất lãng mạn Gắn liền tên tuổi của Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu Thế Lữ là nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới Ông góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang cho thơ mới, tiêu biểu là bài thơ “Nhớ rừng”
HOẠT ĐỘNG CỦA
- Hướng dẫn đọc và đọc
mẫu: giọng đọc thể hiện
cái bi, cái hùng và nỗi
chán chường …
- Đọc mẫu
- Cho HS đọc tiếp
- Nêu vài nét sơ lược về
tác giả?
+Tên: ?
+ Quê: ?
+ Sự nghiệp: ?
1.Đọc.
2.Tìm hiểu chú thích
a Tác giả: Thế Lữ (1907- 1989) là
nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào
Thơ mới (1932-1945).
- Tên: Nguyễn Thứ Lễ
- Quê: Bắc Ninh
- Sự nghiệp:
+ Viết truyện, sân khấu,
Được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh
về Văn học – Nghệ thuật năm 2003
1 Tác gia: Thế Lữ (1907- 1989)
2 Tác phẩm
- “Nhớ rừng” là tác phẩm tiêu biểu nhất
- PTBĐ: trữ tình kết hợp miêu tả và
tự sự
- Thể thơ: tám chữ, tự do
- Bố cục: 3 phần
Trang 2+ Phong cách sáng tác?
- Giới thiệu tác phẩm?
+ Giá trị:?
+ PTBĐ?
+ Thể loại?
- Cho HS tìm hiểu một số
từ khó
- Dựa vào tâm sự của con
hổ, em có thể chia bố cục
bài thơ làm mấy phần?
Nêu nội dung của mỗi
phần?
+ Tác phẩm chính: Mấy vần thơ
1935, Vàng và Máu 1934, Bên đường Thiên lôi 1936, Lê Phong phóng viên 1937
- Phong cách sáng tác: Hồn thơ dồi dào, đầy chất lãng mạn
b Tác phẩm:
- “Nhớ rừng” là tác phẩm tiêu biểu nhất mở đầu cho phong trào thơ mới phát triển
- PTBĐ: trữ tình kết hợp miêu tả và
tự sự
- Thể thơ: tám chữ, tự do
c.Các từ khó:
1,… 18 SGK
Bố cục: 5 đoạn và 2 cảnh đối lập
- P1: Cảnh con hổ bị giam cầm (1,4)
- P2: Cảnh (hồi tưởng) thời vàng son của con hổ (2,3)
- P3: Sự nuối tiếc của con hổ
- Từ ngữ nào gợi tả tâm
trạng của con hổ trong
vườn bách thú?
- Em đọc thêm đoạn 4, tì
từ ngữ gợi tả thái độ của
con hổ?
- Tác giả đã dụng biện
pháp gì trong 2 khổ thơ 1
và 4?
- Trong 2 khổ 1 và 4 đã
thể hiện tâm trang và thái
độ gì của con hổ?
Trong cảnh tù hãm đó
con hổ nhớ đến điều gì?
- Em có nhận xét gì về
cảnh giang sơn của hổ?
- Câu thơ nào đã miểu tả
được hình ảnh của hổ?
1 Canh tù hãm.
- Từ ngữ gợi tả tâm trạng:
+“Gậm” “nỗi căm hờn”
+ “Nằm dài … dần qua”
+ “Làm trò lạ mắt … đồ chơi”
- Thái độ:
+ “Khinh …lũ …ngạo mạn ”
+ “Ôm uất hận”, “ghét tầm thường, giả dối”
+ “Nhục nhằn tù hãm”
- Nghệ thuật: Liệt kê, giọng giễu nhại, nhịp ngắn dồn dập ở câu đầu, câu sau kéo dài biểu hiện nỗi chán chường, khinh miệt
=> Thể hiện tâm trạng bất lực, nỗi nhục nhã ê chề của một vị chúa tể rơi vào nghịch cảnh
b Canh vàng son.
- Cảnh sơn lâm:
+ “Bóng cả”, “cây già”, “lá gai” “cỏ sắc”, “cao cả âm u”
+ “Gió gào ngàn” “ giọng nguồn hét núi” – chốn linh thiêng, bí hiểm
- Hình ảnh vị chúa:
+ “Thét khúc trường ca dữ dội”
+ “Bước chân” “dõng dạc đường
1 Canh tù hãm
- Từ ngữ gợi tả tâm trạng:
+“Gậm” “nỗi căm hờn”
+ “Nằm dài … dần qua”
+ “Làm trò lạ mắt … đồ chơi”
- Thái độ:
+ “Khinh …lũ …ngạo mạn ” + “Ôm uất hận”, “ghét tầm thường, giả dối”
+ “Nhục nhằn tù hãm”
=> Nghệ thuật: Liệt kê, giọng giễu nhại, nhịp ngắn dồn dập
=> Thể hiện tâm trạng bất lực, nỗi nhục nhã ê chề của một vị chúa tể rơi vào nghịch cảnh
2 Canh vàng son
- Cảnh sơn lâm: chốn linh thiêng, bí hiểm
+ “Bóng cả”, “cây già”, “lá gai”
“cỏ sắc”, “cao cả âm u”
+ “Gió gào ngàn” “ giọng nguồn hét núi” – chốn linh thiêng, bí hiểm
- Hình ảnh vị chúa: oai phong lẫm liệt
Trang 3Đó là hình ảnh gì?
- Em có nhận xét gì về
cuộc sống của hổ ở rừng?
- Câu thơ nào gợi tả sức
mạnh của hổ?
- Em nhận xét gì về các
biện pháp nghệ thuật của
trong khổ 2,3?
- Em nhận xét gì về vị
chúa tể trong khổ thơ
2,3?
Quay lại thực tế, con hổ
có tâm trạng gì?
Toàn bài thơ thể hiện
điều gì của con hổ?
Thể hiện ý gì của tác giả?
hoàng”
+ “Cuộn tấm thân như song cuộn”
+ “Mắt thần” “mọi vật đều im hơi”
– oai phong lẫm liệt
- Cuộc sống:
+ “Đêm vàng bên bờ suối… uống ánh trăng tan”
+ “Tiếng chim ca giấc ngủ” – cuộc sống vàng son của bậc đế vương
- Sức mạnh”
+ “Chiều lênh láng máu”
+ “Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt”
+” Chiếm riêng phần bí mật” – phi thường bắt tất cả phải khuất phục
- Nghệ thuật:
+ Câu thơ giàu chất tạo hình, sống động
+ Bức tranh tứ bình: chúa sơn lâm say mồi đứng bên bờ suối, uống trăng đầy lãng mạn Uy lực vô biên
có chim ca cho giấc ngủ, đợi mảnh mặt trời chết, chiều lênh láng máu
=> Vẻ đẹp hùng vĩ, thơ mộng, kiêu hãnh, lẫm liệt của một vị chúa tể đầy
uy lực
=> Câu hỏi tu từ “nào đâu” làm cho giấc mộng huy hoàng của vị chúa khép lại trong u uất:
“Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”
=> Cả hai cảnh tượng của con hổ đã thể hiện sự bất hòa sâu sắc thực tại
và mơ ước mãnh liệt thế giới tự do
c Sự nuối tiếc của vị chúa.
- Tâm trạng:
+ Câu hỏi: “Hỡi oai linh, Hỡi cảnh rừng” – vô vọng
+ Hình ảnh: Cảnh “nước non” “ nơi vùng vẫy” – chỉ còn trong hoài niệm
- Thực tai: Chỉ còn nỗi “ngao ngán”
tuyệt vọng
=> Bi kịch của một vị chúa tể thất thời
3 Tổng kết:
a Nội dung:
+ “Thét khúc trường ca dữ dội” + “Bước chân” “dõng dạc đường hoàng”
+ “Cuộn tấm thân như song cuộn” + “Mắt thần” “mọi vật đều im hơi” – oai phong lẫm liệt
- Cuộc sống: thời vàng son
+ “Đêm vàng bên bờ suối… uống ánh trăng tan”
+ “Tiếng chim ca giấc ngủ” – cuộc sống vàng son của bậc đế vương
- Sức mạnh: phi thường + “Chiều lênh láng máu”
+ “Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt”
+” Chiếm riêng phần bí mật” – phi thường bắt tất cả phải khuất phục
- Nghệ thuật:
+ Câu thơ giàu chất tạo hình, sống động
+ Bức tranh tứ bình: Vẻ đẹp hùng
vĩ, thơ mộng, kiêu hãnh, lẫm liệt của một vị chúa tể đầy uy lực + Câu hỏi tu từ “nào đâu, đâu” làm cho giấc mộng huy hoàng của vị chúa khép lại trong u uất:
“Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”
=> Cả hai cảnh tượng của con hổ
đã thể hiện sự bất hòa sâu sắc thực tại và mơ ước mãnh liệt thế giới tự do
3 Sự nuối tiếc của vị chúa.
- Tâm trạng:
+ Câu hỏi: vô vọng
+ Hình ảnh cũ: Trong hoài niệm
- Thực tai: “ngao ngán” tuyệt vọng
=> Bi kịch của một vị chúa tể thất thời
III Tổng kết
Ghi nhớ: SGK/7
Trang 4 Thao luận
Cho học sinh thao luận
câu hỏi 4 SGK tr7
(3 phút)?
Cho HS đọc ghi nhớ
SGK tr 7 tập 2
- Chán ghét thực tại tầm thường tù túng
- Khao khát tự do
- Khêu gợi lòng yêu nước thầm kín
b Nghệ thuật:
- Cảm hứng lãng mạn: cảm xúc mãnh liệt, cuồn cuộn dâng trào
- Biểu tượng oai hùng của con hổ
- Từ ngữ giàu chất tạo hình, tráng lệ, khoáng đạt
- Ngôn ngữ, nhạc điệu phong phú, hàm súc, ngắt nhịp linh hoạt
- Giọng thơ: u uất, bực dọc, dằn vặt;
say sưa, tha thiết, hùng tráng
4 Củng cố, dặn do
- “Nhớ rừng” đã cho em cảm nhận gì?
- Học thuộc bài thơ và nội dung
- Chuẩn bị bài “Câu nghi vấn”
D RÚT KINH NGHIỆM