- Tiếng vang trong phòng rộng. Vì ta phân biệt được âm phát ra trực tiếp và âm truyền đến tường rồi dội trở lại đến tai ta... - Tiếng vang từ giếng sâu. Vì ta phân biệt được âm phát ra t[r]
Trang 1Tiết : 15
Tuần :15
Ngày dạy : 24/ 11/ 2014
PHẢN XẠ ÂM – TIẾNG VANG
I MỤC TIÊU :
1.1/ Kiến thức :
- Nhận biết được tiếng vang là âm phản xạ
- Nhận biết được một số vật phản xạ âm tốt và một số vật phản xạ âm kém
1.2/ Kĩ năng :
- Mô tả và giải thích được một số hiện tượng liên quan đến tiếng vang (tiếng vọng)
- Kể tên một số ứng dụng của phản xạ âm
1.3/.Thái độ :
- Cẩn thận, trung thực
- Yêu thích bộ môn
II NỘI DUNG HỌC TẬP :
- Biết được tiếng vang là một biểu hiện của phản xạ âm
III CHUẨN BỊ :
3.1/ Giáo viên : Tranh SGK hình 14.1, 14.2
3.2/ Học sinh : Bảng nhóm điền sẳn câu C4
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
4.1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện :
4.2/ Kiểm tra miệng :
Câu 1: Cầm cái muỗng khuấy một li nước ta nghe âm thanh phát ra từ li nước Âm thanh đó đã truyền qua những môi trường nào ?
Trả lời: Âm thanh đó đã truyền qua các môi trường lỏng, rắn, khí
Câu 2: Nếu nghe thấy tiếng sét sau 3 giây kế từ khi nhìn thấy tia chớp, các em có thể biết được khoảng cách từ nơi mình đứng đến chỗ sét đánh là bao nhiêu không ?
Trả lời: Khoảng cách từ chỗ ta đứng đến chỗ có tiếng sét là: 340.3 = 1020 cm Câu 3: Âm có thể truyền được qua những môi trường nào và không thể truyền được qua môi trường nào ?
Trả lời: Âm có thể truyền qua các môi trường như: chất rắn, chất lỏng và chất khí
4.3/ Tiến trình bài học :
HOẠT ĐỘNG 1 : Tìm hiểu âm phản xạ và tiếng vang (25’)
1/ Mục tiêu :
- Kiến thức : Biết được tiếng vang là một biểu hiện của phản xạ âm
- Kỹ năng : Giải thích được các hiện tượng nghe được tiếng vang
2/ Phương pháp, phương tiện dạy học :
- Phân tích, giải thích
- Hình 14.1 và 14.2
3/ Các bước của hoạt động :
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC
Bước 1: Gv treo tranh vẽ hình 14.1đồng
thời giới thiệu hiện tượng phản xạ âm
Trang 2Hs: Âm dội lại khi gặp một mặt chắn
gọi là âm phản xạ
Gv: Giới thiệu trường hợp âm phản xạ
được gọi là tiếng vang Vậy tiếng vang
là gì ?
Hs: Tiếng vang là âm phản xạ nghe
được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15
giây
Bước 2: Gv Y/c tất cả HS thảo luận trả
lời các câu C1, C2
Hs: Thảo luận trình bày vào bảng nhóm
và sau đó báo cáo cho giáo viên trên
bảng tổng hợp
Bước 3: GV sửa chửa các thảo luận theo
ý đúng
Tích hợp GDMT-HN : Trong các
phòng họp, chiếu bóng, rạp hát
thường làm bề mặt tường gồ ghề hoặc
treo rèm để phản xạ âm kém thì âm
thanh dễ nghe hơn do không có âm
phản xạ.
I Âm phản xạ - Tiếng vang :
Âm dội lại khi gặp một mặt chắn gọi là âm phản xạ
Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây
C1:
- Tiếng vang ở vùng có núi Vì ta phân biệt được
âm phát ra trực tiếp và âm truyền đến núi rồi dội lại tai ta
- Tiếng vang trong phòng rộng Vì ta phân biệt được
âm phát ra trực tiếp và âm truyền đến tường rồi dội trở lại đến tai ta
- Tiếng vang từ giếng sâu Vì ta phân biệt được âm phát ra trực tiếp và âm truyền đến mặt nước rồi dội trở lại đến tai ta
C2: Ta thường nghe thấy âm thanh trong phòng kín
to hơn khi ta nghe chính âm thanh đó ở ngoài trời vì
ở ngoài trời ta chỉ nghe được âm phát ra, còn trong phòng kín ta nghe được âm phát ra và âm phản xạ từ tường cùng một lúc nên ta nghe to hơn
C3: a) Trong cả hai phòng đều có âm phản xạ.Khi
em nói ta trong phòng nhỏ, mặc dù vẫn có âm phản
xạ từ tường phòng đến tai nhưng em không nghe thấy tiếng vang vì âm phản xạ từ tường phòng và âm nói ra đến tai em gần như cùng một lúc
b) Khoảng cách giữa người nói và bức tường để nghe rõ được tiếng vang:
S = V.t = 340 1/30 = 11,3 m
HOẠT ĐỘNG 2 : Tìm hiểu vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém (10’)
1/ Mục tiêu :
- Kiến thức : Nhận biết được vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém
- Kỹ năng : Giải thích được hiện tượng phản xạ âm
2/ Phương pháp, phương tiện dạy học :
- Phân tích, giải thích
3/ Các bước của hoạt động :
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC
Bước1: Gv giới thiệu thí nghiệm hình 14.2
và kết luận Sau đó yêu cầu hs làm câu C4
Hs: -Vật phản xạ âm tốt: mặt gương, mặt
đá hoa, tấm kim loại, tường gạch
-Vật phản xạ âm kém: miếng xốp, áo
len, ghế đẹm mút, cao su xốp
Bước 2 : Vận dụng
Gv: Hướng dẫn học sinh làm câu C5, C6,
C7, C8
Hs:
II Vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ âm kém.
Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ
âm tốt (hấp thụ âm kém) Những vật mềm, xốp có bề mặt gồ ghề thí phản xạ âm kém
III Vận dụng
Trang 3C5: Làm tường sần sùi, treo rèm nhung để
hấp thụ âm tốt hơn nên giảm tiếng vang
Âm nghe rõ hơn
C6: Mỗi khi khó nghe, người ta thường làm
như vậy để hướng âm phản xạ từ tay đến tai
giúp ta nghe được âm to hơn
C7: Âm truyền từ tàu tới đáy biển trong ½
giây Độ sâu của biển là : 1500 ½ = 750 m
C8: a, b, d
C5: Làm tường sần sùi, treo rèm nhung để
hấp thụ âm tốt hơn nên giảm tiếng vang
Âm nghe rõ hơn
C6: Mỗi khi khó nghe, người ta thường làm
như vậy để hướng âm phản xạ từ tay đến tai giúp ta nghe được âm to hơn
C7: Âm truyền từ tàu tới đáy biển trong ½
giây Độ sâu của biển là : 1500 ½ = 750 m
C8: a, b, d
V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP :
5.1/ Tổng kết :
Câu 1: Tiếng vang là gì ?
Trả lời: Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp ít nhất là 1/15 giây
Câu 2: Các vật có đặc điểm như thế nào thì phản xạ âm tốt ? phản xạ âm kém ?
Trả lời: Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt (hấp thụ âm kém) Những vật mềm, xốp có bề mặt gồ ghề thí phản xạ âm kém
Câu 3: Hãy nêu những ứng dụng của phản xạ âm mà em biết ?
Trả lời: đo độ sâu đáy biển, siêu âm
Câu 4: Tại sao khi nói chuyện với nhau ở gần mặt ao, hồ (trên bờ ao, hồ), tiếng nói nghe
rất rõ ?
Trả lời: Trên bờ ao, hồ; âm thanh phản xạ trên mặt nước hầu như không trở lại tai người nghe nên nghe rõ hơn
Câu 5: Các nhà khoa học cho biết, thông thường khi có chớp, chỉ có thể tạo ra một tiếng
sấm mà thôi Tuy nhiên, khi có dông, ta thường nghe thấy tiếng sấm phát ra thành từng tràng, kéo dài Hãy giải thích tại sao lại như vật ?
Trả lời: Tiếng sấm đầu tiên phát ra đi kèm với tia chớp, các tiếng kèm theo sau chỉ là
sự phản xạ âm của tiếng sấm đầu tiên, chính vì vậy mà ta nghe thành một tràng sấm dài
5.2/ Hướng dẫn học tập :
- Đối với bài học tiết này :
+ Học bài
+ Xem phần “có thể em chưa biết”
+ Làm bài tập: 14.1, 14.2, 14.4/SBT – 32
- Đối với bài học ở tiết học sau :
+ Chuẩn bị bài “ Chống ô nhiểm tiếng ồn ”
+ Xem trước các câu C – Kẽ bảng câu C3
VI PHỤ LỤC :