-Âm có thể truyền được qua môi trường chất rắn, lỏng, khí và âm không truyền được trong chân không.. - Vận tốc truyền âm trong chất rắn lớn hơn trong chất lỏng, trong chất lỏng lớn hơn t[r]
Trang 1Tiết PPCT: 15
NS: 27 - 11 - 2015
NG: 2 - 12 - 2015
Bài 14 : PHẢN XẠ ÂM - TIẾNG VANG
A Mục tiêu :
1 Kiến thức:
- Mô tả và giải thích được một số hiện tượng liên quan đến tiếng vang
- Nhận biết được một số vật phản xạ âm tốt và một số vật phản xạ âm kém (hay hấp thụ âm tốt)
- Kể tên một số ứng dụng của phản xạ âm
2 Kĩ năng:
- Rèn khả năng tư duy từ các hiện tượng thực tế, từ các thí nghiệm
- Phát triển năng lực quan sát, phân tích, tổng hợp, hợp tác nhóm,thuyết trình, tự giải quyết vấn đề, kĩ năng thực hành
3 Thái độ: Nghiêm túc trong học tập.
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 Giáo viên: Chuẩn bị nội dung bài học bằng powerpoint
2 Học sinh : - Học bài, chuẩn bị bài
- Đồ dùng trò chơi “điện thoại”
- Mảnh mút hoặc xốp
C Tổ chức hoạt động dạy học
Hoạt động 1( 7 phút )
1) Ổn định tổ chức: Kiểm diện học sinh
2) Kiểm tra bài cũ :
HS 1: Âm có thể truyền qua được những môi trường nào và âm không thể truyền qua được môi trường nào ? So sánh vận tốc truyền âm trong chất rắn, chất lỏng, chất khí.
Trả lời:
-Âm có thể truyền được qua môi trường chất rắn, lỏng, khí và âm không truyền được trong chân không
- Vận tốc truyền âm trong chất rắn lớn hơn trong chất lỏng, trong chất lỏng lớn hơn trong chất khí
HS 2: Bài 13.4 Nếu nghe thấy tiếng sét sau 3 giây kể từ khi nhìn thấy chớp, các em
có thể biết được khoảng cách từ mình đến chỗ sét đánh là bao nhiêu không cho vận tốc truyền âm trong không khí là 340m/s?
Bài giải
T óm t ắt
v = 340 m/s
Trang 2t = 3 s
s = ?
Khoảng cách từ mình đến chỗ sét đánh là:
s = v t = 340 x 3 = 720 m
đ/s: 720 m
Kiểm tra các nhóm: Bài 13.5: Kiểm tra đồ dùng trò chơi “điện thoại” của các nhóm.
GV cho HS các nhóm thử và nhận xét kết quả các nhóm.
3) Bài mới :
Tổ chức tình huống học tập GV chiếu hình ảnh mưa sấm sét
Trong cơn dông khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là tiếng sấm rền Tại sao lại có tiếng sấm rền? Để giải thích được hiện tượng này ta cùng nghiên cứu tiết 15 bài 14 “ Phản xạ âm - Tiếng vang “
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học
sinh
Nội dung cần đạt
Hình thành
và phát triển năng lực Hoạt động 2 : Tìm hiểu
âm phản xạ và tiếng vang:
( 13 phút )
- Cho HS đọc thông báo
SGK trang 40 Chiếu 14.1
- Âm dội lại khi gặp một
mặt chắn được gọi là gì?
- Ta nghe được tiếng vang
khi nào?
- Yêu cầu thảo luận trả lời
câu C1?
GV: Chiếu h.a hang động
và rừng cần bảo vệ
Cá nhân HS nghiên cứu SGK trang 40 Trả lời câu hỏi của GV
Âm dội lại khi gặp một mặt chắn được gọi là âm phản xạ
Ta nghe được tiếng vang khi âm phản xạ đến tai chậm hơn âm trực tiếp một khoảng thời gian ít nhất là 1/15 giây
C1: -Ta nghe tiếng vang từ
giếng nước sâu, ở vùng có núi, phòng rộng
- Tiếng vang ở vùng có núi
Vì ta phân biệt được âm phát ra trực tiếp và âm truyền đến núi rồi dội trở lại đến tai ta
I/ Âm phản xạ – Tiếng vang :
- Âm dội lại khi
gặp một mặt chắn được gọi là âm phản xạ
- Ta nghe được
tiếng vang khi âm phản xạ đến tai chậm hơn âm trực tiếp một khoảng thời gian ít nhất là 1/15 giây
NL; quan sát, phân tích, tổng hợp thuyết trình, phân tích, giải quyết vấn đề
Trang 3- Cho HS thảo luận nhóm
trả lời câu C2?
- Cho đại diện các nhóm
trình bày
- Yêu cầu học sinh đọc đề
câu C3?
- GV gợi ý:
- Tổng quãng đường âm
truyền từ người đến tường
rồi phản xạ trở lại liên hệ
như thế nào với vận tốc và
thời gian truyền âm?
Trong công thức trên t = ?
Vì sao?
- Cho HS các nhóm thảo
luận làm bài
- Yêu cầu đại diện HS lên
trình bài
- Cho HS nhóm khác
nhận xét GV chốt kết quả
- Y/c HS điền vào kết
luận
- Dựa vào c3 cho HS tìm
cách kiểm tra lớp học ( nhà
mình )
có tiếng vang ?
Cho đại diện HS xác định
GV chiếu H/a rạp hát
- HS các nhóm thảo luận cử đại diện trình bày
C2: Vì ở ngoài trời ta chỉ
nghe được âm phát ra, còn
ở trong phòng kín ta nghe được âm phát ra và âm phản
xạ từ tường cùng một lúc nên nghe to hơn
TL C3:
- Tổng quãng đường =
Vận tốc Thời gian: s = v.t
t = 1/15 giây, vì ta nghe được tiếng vang
- HS các nhóm thảo luận
làm bài cử đại diện nhóm lên trình bài
a/ Trong cả 2 phòng đều có
âm phản xạ.Vì ở trong phòng nhỏ âm phản xạ từ tường của phòng và âm nói
ra đến tai em gần như cùng lúc
b/ S = v.t Khoảng cách giữa người nói và bức tường :
S = v.t = 340 m/s 1/30s
= 11,3m
- Cá nhân HS điền vào kết
luận: Có tiếng vang khi ta
nghe thấy âm phản xạ cách
âm phát ra một khoảng thời
gian ít nhất là 1/15 giây
- HS xác định k/c bức
tường so với 11,3m và kết luận
- Khoảng cách
ngắn nhất từ người nói đến bức tường
để nghe được tiếng vang là 11,33m
NL hợp tác nhóm
Trang 4Tích hợp: Khi thiết kế các
rạp hát, cần có biện pháp để
tạo ra độ vọng hợp lí để
tăng cường âm, nhưng nếu
tiếng vọng kéo dài sẽ làm
âm nghe không rõ, gây cảm
giác khó chịu
Vậy các kĩ sư đãn có biện
pháp nào để giải quyết vấn
đề này? Ta cùng sang phần
II
Hoạt động 3 : Nghiên
cứu vật phản xạ âm tốt và
vật phản xạ âm kém :( 10
phút )
- Cho HS đọc mục II tr 41
trong SGK
- GV chiếu thí nghiệm
h14.2 cho HS quan sát
- Yêu cầu HS trả lời câu
hỏi:
- Vật như thế nào thì phản
xạ âm tốt?
- Vật như thế nào thì phản
xạ âm kém?
- Em có thể kiểm tra điều
này bằng cách nào? Cho HS
dùng dụng cụ sẵn có để kiểm
tra
- Cho HS trả lời câu C4?
Hoạt động 4 : Vận dụng
Đọc mục II tr 41 trong SGK
- Quan sát thí nghiệm.trả
lới câu hỏi của GV
- Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt (hấp thụ âm kém)
- Những vật mềm, xốp có
bề mặt gồ ghề thì phản xạ
âm kém
HS thảo luận tìm cách: Có thể dùng ống bơ để nói vào
và âm phát rakhi ống bơ không có gì và cho vào ống
bơ mảnh mút
HS trả lời
C4:
+ Vật phản xạ âm tốt : mặt gương, mặt đá hoa, tấm kim loại, tường gạch
+ Vật phản xạ âm kém:
miếng xốp, áo len, ghế đệm mút, cao su xốp
II/ Vật phản xạ
âm tốt và vật phản xạ âm kém.
- Các vật cứng, có bề mặt nhẵn, phản xạ âm tốt ( hấp thụ âm kém)
- Các vật mềm,
có bề mặt gồ ghề phản xạ âm kém
III Vận dụng
Ứng dụng của âm phản xạ:
- Xác định độ sâu
NL; quan sát, phân tích, tổng hợp thuyết trình, phân tích, giải quyết vấn đề
NL hợp tác nhóm
NL; quan sát, phân tích, tổng hợp thuyết trình,
Trang 5( 10 phút )
- Gọi lần lượt cá nhân
HS trả lời các câu C5, C6,
C7 trong SGK
- Chiếu h/a các phòng
nhạc
Chiếu h/a Tay khum có tác
dụng gì?
Hoạt động 5: ( 5 phút)
4.Củng cố Y/c HS trả lời
câu 8 giải thích tại sao em
chọn đáp án a?
- Chiếu h/a cây xanh
Cây xanh có tác dụng gì?
- Tích hợp bảo vệ cây
xanh
- Yêu cầu HS trả lời
câu mở bài:
- Cá nhân HS tự trả lời
C5, C6, C7
+ C5: làm tường sần sùi ,
treo rèm nhung để hấp thụ
âm tốt hơn nên giảm tiếng vang Âm nghe được rõ hơn
+ C6: để hướng âm
phản xạ từ tay đến tai ta giúp ta nghe được âm to hơn
+ C7: giải thích với
HS tàu phát ra siêu âm và thu được âm phản xạ của nó
từ đáy biển sau 1 giây Vậy
âm đi từ mặt nước xuống đáy biển thời gian 0,5s
Tính độ sâu của biển (gần đúng)
v = 1500 m/s ; t = 0,5s ; S =
?
v = S/t => S
= v.t = 1500 m/s 0,5s = 750m
+ C8: Cho HS thảo
luận chọn câu C8 (a,b,d)
VD: Trồng cây xung quanh bệnh viện để âm truyền đến gặp lá cây bị phản xạ ra nhiều hướng
âm truyền đến bệnh viện giảm đi
HS suy nghĩ trả lời:
- Tiếng sấm rền chính là âm
phản xạ của tiếng sấm khi gặp các mặt chắn khác nhau như các đám mây, mặt đất
của biển
- Thiết kế rạp
hát, phòng hòa nhạc phù hợp
phân tích, giải quyết vấn đề
Trang 6- Trong cơn dông khi
có tia chớp thường kèm theo
tiếng sấm Sau đó còn nghe
thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi
là tiếng sấm rền Tại sao lại
có tiếng sấm rền?
- Y/c HS đọc phần có
thể em chưa biết
- Chiếu sơ đồ tư duy
5) Hướng dẫn học sinh tự
học ở nhà:
- Học thuộc bài
- Hoàn thành các câu
từ C1 -> C8 trong SGK vào
vở bài tập
- Làm bài tập 14.1
14.6 /SBT
- Chuẩn bị bài:
“Chống ô nhiễm tiếng ồn”
…dội lại đến tai ta sau các khoảng thời gian khác nhau
- HS đọc phần có thể em
chưa biết
- trả lời nội dung sơ đồ tư
duy
- Ghi nhớ GV hướng dẫn
V/Rút kinh nghiệm: