Phuong phap thuyet minh

Lịch sử Sinh họcQuan sát, học tập tích, luỹ tri thức Vai trò: Giúp cho ng ời viết nắm bát đ ợc bản chất đặc tr ng của sự vật, để làm tốt bài văn thuyết minh, tránh sa vào trình bày các

1 Văn bản thuyết minh là gì?

A Là văn bản dùng để trình bày sự việc, diễn biến, nhân vật theo một trật tự nhất định để dẫn đến một kết thúc nhằm thuyết phục ng ời đọc, ng ời nghe.

B Là văn bản trình bày chi tiết cụ thể cho ta cảm nhận đ ợc sự vật, con ng ời một cách sinh động và cụ thể.

C Là văn bản trình bày những ý kiến, quan điểm thành

những luận điểm.

D Là văn bản dùng ph ơng thức trình bày, giới thiệu, giải thích

đặc điểm, tính chất của sự vật hiện t ợng.

2 Yêu cầu về tri thức trong văn bản thuyết minh là gì?

A Chủ quan, giàu tình cảm, cảm xúc.

B Mang tính thời sự nóng bỏng.

C Uyên bác, chọn lọc.

D Tri thức chuẩn xác, khách quan, hữu ích.

3 Trong các văn bản sau văn bản nào là văn bản thuyết minh?

A Tôi đi học B Lão Hạc.

C Hai cây phong D Ôn dịch thuốc lá.

e Con giun đất

Cây dừa và lợi ích của cây dừa với

ng ời dân

Màu xanh lục trong lá cây

Địa danh Huế

Tù tr ởng Nông Văn Vân Con giun đất

e Con giun đất

Lợi ích, vai trò và tác dụng của cây dừa đối với ng ời dân Bình Định.

Giải thích trong lá cây có chất diệp

lục nên có màu xanh.

Địa danh Huế là một trung tâm văn hoá lớn của cả n ớc

Tù tr ởng Nông Văn Vân Một cuộc khởi nghĩa lớn có

trong lịch sử.

Con giun đất và tác dụng của con giun đất

Lịch sử Sinh học

Quan sát, học tập tích, luỹ tri thức

Vai trò: Giúp cho ng ời viết nắm bát đ ợc bản chất

đặc tr ng của sự vật, để làm tốt bài văn thuyết minh, tránh sa vào trình bày các biểu hiện không tiêu biểu không quan trọng.

Ghi nhớ 1.

Muốn có tri thức để làm tốt bài văn thuyết minh,

ng ời viết phải quan sát, tìm hiểu sự vật, hiện t ợng cần thuyết minh, nhất là phải nắm bắt đ ợc bản chất, đặc tr ng của chúng, để tránh sa vào trình bày các biểu hiện, không quan trọng.

Cột A Đáp án Cột B

1.-Huế là một trong những trung tâm văn hoá, nghệ thuật

lớn của Việt Nam

- Nông Văn Vân là tù tr ởng dân tộc Tày, giữ chức tri châu

Bảo Lạc

(Cao Bằng)

a Ph ơng pháp so sánh

2 Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mình cho con ng ời:

thân cây làm máng, lá làm tranh, cọng lá trẻ nhỏ làm vách,

gốc dừa già làm chõ đồ xôi, n ớc dừa để uống, để kho cá,

kho thịt, nấu canh làm n ớc mắm,

(Cây

dừa Bình Định)

b Ph ơng pháp nêu ví dụ

3 Ngày nay, đi các n ớc phát triển, đâu đâu cũng nổi lên

chiến dịch chống thuốc lá Ng ời ta cấm hút thuốc ở tất cả

4 Các nhà khoa học cho biết trong không khí, d ỡng khí chỉ

chiếm 20% thể tích, thán khí chiếm 3% Nếu không có bổ

sung thì trong vòng 500 năm con ng ời và động vật dùng hết

số d ỡng khí ấy, đồng thời số thán khí không ngừng gia tăng

Vậy vì sao đến nay d ỡng khí vẫn còn? Đó là nhờ thực vật

5 Biển Thái Bình D ơng chiếm một diện tích lớn gần bằng

ba đại d ơng khác cộng lại và lớn gấp 14 lần diện tích biển

Bắc Băng D ơng là đại d ơng bé nhất.

e Ph ơng pháp nêu

định nghĩa, giải thích.

1 - e

2 - d

3 - b

4 - c

5 - a

Huế là một trong những trung tâm văn hoá, nghệ thuật lớn của Việt Nam Huế là một thành phố đẹp Huế đẹp của thiên nhiên Việt Nam Huế đẹp của thơ Huế đẹp của những con ng ời sáng tạo, anh dũng

Huế là sự kết hợp hài hoà của núi, sông và biển Chúng ta có thể nên núi Bạch Mã để đón gió biển Từ đèo Hải Vân mây phủ, chúng ta nghe tiếng sóng biển rì rào Từ đây buổi sáng có thể lên Tr ờng Sơn, buổi chiều tắm biển Thuận An và ban đêm ngủ thuyền trên sông H ơng

Huế đẹp với cảnh sắc sông núi Sông H ơng đẹp nh một dải lụa xanh bay l

ợn trong tay nghệ sĩ múa Núi Ngự Bình nh cái yên ngựa nổi bật trên nền trời trong xanh của Huế Chiều đến, những chiếc thuyền nhỏ nhẹ nhàng l

ớt trên dòng n ớc hiền dịu của sông H ơng Những mái chèo thong thả buông, những giọng hò Huế ngọt ngào bay l ợn trên mặt sóng, trên những ngọn

HOAẽT ẹOÄNG NHOÙM

Thụứi gian thaỷo

luaọn

3phuựt Câu 1: Xác định trong văn

bản phần nào nêu ý khái quát, phần nào phân

tích để làm rõ ý khái quát đó?

Câu 2: Hãy chỉ rõ tác giả

đã phân loại, phân tích trên những ph ơng diện nào? Việc phân tích, phân loại này có tác dụng gì trong văn bản Huế?

Hết giờ1

Câu 1: Xác định trong văn bản phần nào nêu ý khái quát, phần nào phân tích để làm rõ ý khái quát đó?

- Phần nêu ý khái quát: Huế là một trong những trung tâm văn hoá,

nghệ thuật lớn của Việt Nam Huế là một thành phố đẹp Huế đẹp của thiên nhiên Việt Nam Huế đẹp của thơ Huế đẹp của những con ng ời sáng tạo, anh dũng

- Phần phân tích: Huế là sự kết hợp Huế đã đứng lên cùng cả n ớc, chế độ phong kiến ngàn năm sụp đổ d ới chân thành Huế

Câu 2: Hãy chỉ rõ tác giả đã phân loại, phân tích trên những ph

ơng diện nào? Việc phân tích, phân loại này có tác dụng gì

trong văn bản Huế?

- Ph ơng diện:

+ Địa lí: Huế là sự kết hợp hài hoà của núi, sông và biển

+ Phong cảnh thiên nhiên: Huế đẹp với cảnh sắc sông núi, sông

+ Văn hoá và con ng ời: Huế có những công trình kiến trúc nổi tiếng đ ợc Liên hợp quốc xếp

vào hàng di sản văn hoá thế giới

+ ẩm thực: Huế còn nổi tiếng với những món ăn mà chỉ riêng Huế mới có + Lịch sử: Huế còn là một thành phố đấu tranh kiên c ờng.Tác dụng: giúp cho nguời đọc hiểu dần từng mặt của đối t ợng một

cách có hệ thống, trên cở sở hiểu đối t ợng một cách đầy đủ, toàn

diện về trung tâm văn hoá ở Huế

§Þa lÝ

S«ng H ¬ng Tr êng Quèc Häc

HuÕ

§ êng Hå ChÝ Minh

Èm thùc

Bón

bß HuÕ

Ghi nhớ 2

Để bài văn thuyết minh có sức thuyết phục, dễ hiểu, sáng rõ, ng ời ta có thể sử dụng phối hợp nhiều ph ơng pháp thuyết minh nh : nêu định nghĩ, giải thích, liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu,

so sánh, phân tích, phân loại

Bài tập 1 : Tác giả bài “Ôn dịch, thuốc lá” đã nghiên cứu, tìm hiểu rất nhiều để nêu lên yêu cầu chống nạn hút thuốc lá Em hãy chỉ ra phạm vi tìm hiểu vấn đề thể hiện trong bài viết.

HOAẽT ẹOÄNG NHOÙM

Thụứi gian thaỷo

luaọn

3phuựt

Bài tập 2 : Bài viết đã sử dụng

những ph ơng pháp thuyết minh nào để nêu bật tác hại của việc hút thuốc lá.

Hết giờ 1

Các ph ơng pháp thuyết minh:

- Ph ơng pháp liệt kê: các bệnh bị mắc do hút thuốc

- Ph ơng pháp nêu ví dụ: về việc chống hút thuốc

- Ph ơng pháp nêu số liệu: số tiền mua một bao

555, số tiền phạt

Ph ơng pháp so sánh: với AIDS, với giặc ngoại xâm

- Ph ơng pháp phân tích: tác hại của ni-cô-tin, của các bon

- Ph ơng pháp giải thích: về khói thuốc lá

Để nêu bật tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ của con ng ời.

Bài tập 3

Đọc văn bản thuyết minh sau và trả lời câu hỏi: Thuyết

minh đòi hỏi những kiến thức nh thế nào? Văn bản này đã

sử dụng những ph ơng pháp thuyết minh nào?

Ngã ba đồng lộc Ngã ba Đồng Lộc là giao điểm giữa hai đ ơng tỉnh lộ số 8 và số 15 thuộc vùng đất đồi Hà Tĩnh Trên một đoạn đ ờng khoảng 20 km mà có những

44 trọng điểm đánh phá của giặc Mĩ và đã phải chịu đựng hơn 2057 trận bom ở đây có một tập thể kiên c ờng gồm 10 cô gái tuổi đời từ 17

đến 20 làm nhiệm vụ san lấp hố bom, làm đ ờng, đào hầm trú ẩn, đảm bảo an toàn cho xe và ng ời qua lại Ngày 24-7-1968, sau 18 lần giặc Mĩ cho máy bay đánh phá ác liệt vào khi vực này, cả 10 chị em vẫn trụ lại kiên

c ờng, bất khuất, giữ vững mạch đ ờng đến hơi thở cuối cùng

Cũng trên mảnh đất anh hùng này đã sinh ra ng ời anh hùng trẻ tuổi La Thị Tám, một cô gái đầy nhiệt tình cách mạng, gan dạ, m u trí Liên tục

116 ngày đêm làm nhiệm vụ, chị đã quan sát, đánh dấu những quả bom

ch a nổ ở các trọng điểm đánh phá ác liệt Ba lần bị bom nổ vùi lấp, chị vẫn kiên c ờng bám sát trận địa, đánh dấu đủ, rõ các nút bom, phục vụ

đắc lực cho việc phá bom, đảm bảo giao thông thông suốt

Ngày nay Ngã ba Đồng Lộc trở thành một nơi t ởng niệm những tấm g

ơng oanh liệt của các cô gái thanh niên xung phong trong thời kháng chiến chống Mĩ

(Báo Quân đội nhân dân, 1975)

Bài tập 3

Đọc văn bản thuyết minh sau và trả lời câu hỏi: Thuyết

minh đòi hỏi những kiến thức nh thế nào? Văn bản này đã

sử dụng những ph ơng pháp thuyết minh nào?

a Kiến thức.

- Về lịch s , về cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu n ớc oanh liệt

- Về quân sự: trong những trận phá bom

-Về cuộc sống của các nữ thanh niên xung phong thời chống Mĩ cứu

thông suốt

3

2 4

Dòng nào nói đúng nhất các ph ơng pháp sử dụng trong bài văn thuyết minh?

A Chỉ sử dụng ph ơng pháp so sánh, định nghĩa, giải thích.

B Chỉ sử dụng ph ơng pháp nêu ví dụ,

phân tích, phân loại.

C Chỉ sử dụng ph ơng pháp liệt kê dùng số liệu.

D Cần phối hợp sử dụng các ph ơng pháp

Đoạn văn sau sử dụng ph ơng pháp

thuyết minh nào là chủ yếu?

Ngày tr ớc Trần H ng Đạo căn dặn nhà vua:

“ Nếu giặc đánh nh vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ

là giặc gặm nhấm nh tằm ăn dâu”

A Phân tích B Định nghĩa C Liệt kê D So sánh

Đáp án D