Vì vậy, cần phải có sự nghiên cứu một cách nghiêm túc và xây dựng hệ thống lý luận về công tác quy hoạch CBQL nói chung, phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học nói riêng để làm cơ sở kh
Trang 1MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Quán triệt kết luận Đại hội TW6 khóa IX, Đảng ta đã đề ra định hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2010 là “Tiếp tục quán triệt quan điểm giáo dục là quốc sách hàng đầu và tạo được sự chuyển biến cơ bản, toàn diện trong phát triển giáo dục
và đào tạo” Định hướng này đã được cụ thể hóa trong mục tiêu của chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 với những nội dung chủ yếu là: tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục, ưu tiên nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đẩy nhanh tiến độ phổ cập trung học cơ sở, đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp, chương trình giáo dục các cấp học và trình độ đào tạo
Nghị quyết 40 của Quốc hội về chủ trương đổi mới chương trình giáo dục phổ thông và Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/4/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng
về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Trong
đó yêu cầu “Ban cán sự Đảng Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chức năng cụ thể hóa các nội dung nêu trong Chỉ thị này thành cơ chế, chính sách, xây dựng kế hoạch, triển khai và chỉ đạo tốt nhiệm vụ xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí từ nay đến năm 2010
Thực hiện Nghị quyết 04-NQ/TU ngày 17/4/2007 của Tỉnh ủy về phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2010 và định hướng đến năm 2015, nhằm lập lại trật
tự kỷ cương, tạo bước chuyển biến cơ bản về quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục, thúc đẩy sự nghiệp giáo dục phát triển toàn diện nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước
Tiểu học là một cấp học của hệ thống giáo dục quốc dân, là cấp học rất nền tảng góp phần vào việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài Để các nhà trường nói chung và các trường Tiểu học nói riêng hoàn thành tốt sứ mệnh của mình, ngoài việc xây dựng và phât triển đội ngũ giáo viên thì việc lãnh đạo và quản lý
là yếu tố hết sức quan trọng Do vậy CBQL trường Tiểu học là nhân tố quyết định trong sự phát triển không chỉ của các trường Tiểu học mà kể cả cá trường THCS và THPT Sự nghiệp giáo dục-đào tạo đòi hỏi họ phải có đầy đủ phẩm chất đạo đức và
Trang 2năng lực quản lý để lãnh đạo, quản lý nhà trường, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao
Tuy nhiên, trong thực tế đội ngũ CBQL trường Tiểu học hàng năm có sự biến động
do chính sách luân chuyển cán bộ, bổ nghiệm lại theo nhiệm kỳ và đến tuổi nghỉ chế
độ theo quy định của pháp luật Bên cạnh đó, do thực hiện chủ trương Phổ cập giáo dục Tiểu học và phổ cập THCS và tình hình tăng dân số ở dịa phương nên mạng lưới các trường Tiểu học phát triển mạnh Số lượng trường Tiểu học ngày càng tăng thì đội ngũ CBQL nhà trường cũng phải tăng thêm
Muốn có đội ngũ CBQL trường Tiểu học đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng thì cần phải làm tốt cụng tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý… Để thực hiện tốt công tác phát triển CBQL nói chung, CBQL trường Tiểu học nói riêng cần phải có hệ thống lý luận về công tác phát triển đội ngũ CBQL dẫn đường
Hiện nay, ở nước ta những vấn đề có tính lý luận về công tác quy hoạch CBQL nói chung, quy hoạch phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học cũng rất mới mẻ và cũng bất cập, chưa đồng bộ nên cũng gặp rất nhiều khó khăn
Vì vậy, cần phải có sự nghiên cứu một cách nghiêm túc và xây dựng hệ thống lý luận về công tác quy hoạch CBQL nói chung, phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học nói riêng để làm cơ sở khoa học cho công tác phát triển đội ngũ CBQL trong tình hình hội nhập và phát triển đất nước
An Biên là huyện vùng sâu của Tỉnh Kiên Giang, dân số đông khoảng 106.670 người Trong đó đồng bào dân tộc khơme chiếm 16,07 %, toàn huyện có 6/10 xã thị trấn là Xã đặc biệt khó khăn thuộc chương trình 135 của Chính Phủ Kinh tế chủ yếu
là nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.Nơi có rừng U Minh lịch sử gắn liền với khu căn cứ cách mạng nổi tiến trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước.Toàn huyện có 25 trường Tiểu học , huy động 432 lớp Qui mô bình quân mỗi trường với 458 học sinh; học sinh dân tộc là 11.908 học sinh chiếm 11,27% so với học sinh Tiểu học toàn tỉnh Gần 60 hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng, chưa kể các chức danh quản lý khác trong nhà trường Mỗi lần xem xét, bổ nhiệm CBQL trường Tiểu học để thay thế số CBQL nghỉ hưu, điều động làm công tác khác hay bổ sung thêm do yêu cầu phát triển lại rất
Trang 3Cho đến nay, hầu hết số hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các trường Tiểu học đã được bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục ngắn hạn từ 3-6 tháng tại trường Cao đẳng sư phạm Kiên Giang hoặc trường Cán bộ Quản lý Giáo dục Trung Ương II thành phố Hồ Chí Minh Song trước đó, hầu hết những người được bổ nhiệm làm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng đều chấp vá, phần lớn đã lớn tuổi, chưa bổ sung cập nhất kiến thức quản
lý trong giai đoạn hiện nay Sau khi được bổ nhiệm họ rất lúng túng trong công tác quản lý, chỉ đạo Lúc bấy giờ mới cử họ đi học nghiệp vụ quản lý Vì vậy, hiệu quả quản lý cũng thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục trong tình hình hiện nay
Trong thực tế các trường Tiểu học của huyện An Biên không còn thiếu hiệu trưởng nhưng một vài trường cũng còn thiếu phó hiệu trưởng, song do mạng lưới trường Tiểu học sẽ không ngừng phát triển về số lượng, chất lượng trong thời gian tới
Để đáp ứng yêu cầu phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập THCS, đồng thời điều lệ trường tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành kèm theo quyết định
số 51/2007/QĐ - BGD & ĐT ngày 31 tháng 8 năm 2007 đã quy định sau mỗi nhiệm
kỳ 5 năm phải xem xét bổ nhiệm lại Hiệu trưởng (Điều 17, chương 2) Như vậy, việc xem xét bổ nhiệm lại hoặc bổ nhiệm mới vẫn phải tiến hành thường xuyên Đội ngũ CBQL trường Tiểu học vẫn không ngừng được tăng lên để đáp ứng với yêu cầu của thực tiễn Bên cạnh việc xây dựng kế hoạch, đề án xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, CBQL của huyện cũng đưa ra giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học trong huyện đang khó khăn trong việc xem xét, lựa chọn người có đủ phẩm chất và năng lực bổ sung vào đội ngũ CBQL các trường Tiểu học
Vì vậy, giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học của huyện An Biên trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2015 là rất cần thiết và mang tính chiến lược lâu
dài Chính vì lẽ đó, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu về “Giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học của huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2011-2015
”
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trang 4Đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học của huyện An Biên từ năm 2011 đến năm 2015; từ đó chủ động tạo nguồn, đề bạt, bổ nhiệm… góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường Tiểu học
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đội ngũ CBQL trường Tiểu học ở huyện An Biên
3.2 Khách thể nghiên cứu
Công tác phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học
4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Đội ngũ CBQL trường Tiểu học của huyện An Biên vẫn còn thiếu và phát triển chưa đồng bộ, năng lực quản lý nhà trường cũng nhiều bất cập, ngoài ra cần có nguồn cán bộ thay thế cho một số chuẩn bị về hưu, sức khoẻ yếu và luân chuyển công tác
Do vậy cần nghiên cứu tất cả các giải pháp phát triển đội ngũ CBQL thích hợp thông qua lập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng xây dựng đội ngũ kế cận, dự nguồn nhằm đảm bảo cả về số lượng, tiêu chuẩn và đồng bộ về cơ cấu , góp phần nâng cao hiệu quả dạy
và học ở trường tiểu học đáp ứng được mọi yêu cầu đổi mới của sự nghiệp phát triển
giáo dục của địa phương
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học
5.2 Nghiên cứu và đánh giá thực trạng đội ngũ CBQL ở các trường Tiểu học và giải pháp phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học huyện An Biên trong những năm qua
5.3 Đề xuất giải pháp nhằm thực hiện việc phát triển đội ngũ CBQL trường Tiểu học huyện An Biên giai đoạn 2011- 2015
6 GIỚI HẠN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đội ngũ CBQL trường Tiểu học huyện An Biên có nhiều chức danh quản lý cụ thể như: Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn Trong phạm vi đề tài này chỉ nghiên cứu giải pháp triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các trường Tiểu
Trang 5học huyện An Biên Để thực hiện đề tài, ngoài việc nghiên cứu các tài liệu có liên quan, cần khảo sát 25 trường Tiểu học huyện An Biên
7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
7.1 Nhóm các Phương pháp nghiên cứu lý luận:
- Tổng hợp, phân tích và nghiên cứu các tài liệu về lý luận liên quan đến đề tài
- Tìm hiểu các nghị quyết của Đảng, các văn bản của Nhà nước về xây dựng phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục ở Trung ương và địa phương
- Tham khảo các tài liệu về kinh nghiệm ngoài nước trong xây dựng đội ngũ cán
bộ quản lý giáo dục cấp trường
7.2 Nhóm các Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra, khảo sỏt
- Phương pháp chuyên gia
7.3 Phương pháp xử lý số liệu
8 DỰ KIẾN CẤU TRÚC LUẬN VĂN
Mở đầu
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học huyện
An Biên, tỉnh Kiên Giang
Chương 3: Các giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trong các trường tiểu học ở huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang
Kết luận và khuyến nghị
Tài liệu tham khảo
Phụ lục
Trang 6CHƯƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN
LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Nghiên cứu ngoài nước
Xây dựng ,phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đã được nhiều tác giả nghiên cứu, đề cập tới như:
Alma Harris- Nigel Bennett- đã đề cập đến phương pháp lãnh đạo và quản lý nhà trường hiệu quả
Leonard Nadle đã đa ra sơ đồ quản lý nguồn nhân lực, diễn tả mối quan
hệ và các nhiệm vụ của công tác quản lý nguồn nhân lực
Daniel R.Beerens chủ trơng tạo ra một “ nền văn hóa” của sự thúc đẩy, có động lực và luôn học tập ( Creating a Culture of Motivation and Learning) trong đội ngũ; coi đó là giá trị mới, yếu tố chính tạo nên nhà giáo
1.1.2 Nghiên cứu trong nước
Ở Việt Nam, một số công trình nghiên cứu khá chuyên sâu về quản lý và phát triển nguồn lực con ngời
Trang 7Phạm Minh Hạc: Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục NXB Giáo dục, Hà Nội, 1996, đã nêu vấn đề giáo dục toàn diện thế hệ trẻ
Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo: Phân tích sâu về quản lý giáo dục, trong đó có đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục
Đặng Huỳnh Mai: Một số vấn đề về đổi mới quản lý giáo dục tiểu học vì sự phát triển bền vững NXB Giáo dục, Hà Nội, 2006, đã đề cập định hướng về sự phát triển bền vững của giáo dục tiểu học
Mỗi công trình đề cập đến những khía cạnh khác nhau nhưng điểm chung nhất
là khẳng định vai trò của quản lý trong phát triển giáo dục, phát triển nguồn nhân lực
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
- Quản lý nhà trường
- Quản lý nhà trường tiểu học
- Cán bộ quản lý nhà trường tiểu học
- Đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
- Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
- Giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
1.3 Phòng giáo dục và đào tạo trong phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học
1.3.1 Chức năng nhiệm vụ và quyền hạn
1.3.2 Vai trò của phòng giáo dục và đào tạo trong phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học
1.4 Nội dung phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
1.4.1 Quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
- Số lượng
- Cơ cấu (tuổi, giới tính )
- Năng lực quản lý
- Năng lực thực hiện
1.4.2 Chuẩn cán bộ quản lý trường tiểu học
- Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống
Trang 8- Kiến thức chuyên môn
- Kỹ năng quản lý
1.4.3 Tuyển dụng và sử dụng
- Tuyển dụng
- Đào tạo, bồi dưỡng
- Sử dụng
- Chính sách đãi ngộ
- Kiểm tra, đánh giá
1.5 Vị trí trường tiểu học trong đổi mới giáo dục
1.5.1 Trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.5.2 Trường tiểu học trong cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
- Sứ mệnh
- Chức năng
- Nhiệm vụ
1.6 Đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học trước yêu cầu đổi mới giáo dục
- Vị trí của cán bộ quản lý trong trường tiểu học
- Những yêu cầu đổi mới đối với cán bộ quản lý trường tiểu học
- Nhiệm vụ và quyền hạn của cán bộ quản lý trường tiểu học
- Những yếu tố tác động đến đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học Tiểu kết chương 1
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN AN BIÊN TỈNH KIÊN GIANG
2.1 Đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang
2.1.1 Địa lý tự nhiên và kinh tế - xã hội
2.1.2 Khái quát về phát triển giáo dục ở huyện An Biên
2.2 Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học ở huyện
An Biên tỉnh Kiên Giang
2.2.1 Số lượng
2.2.2 Giới tính
Trang 92.2.4 Trình độ chuyên môn
2.2.5 Năng lực quản lý
2.2.6 Phẩm chất
2.3 Thực trạng giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học ở huyện An Biên
2.3.1 Nhận thức về công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý ở trường tiểu học
2.3.2 Công tác quy hoạch
2.3.3 Tuyển dụng và sử dụng
2.3.4 Đào tạo và bồi dưỡng
2.3.5 Chính sách đãi ngộ
2.3.6 Kiểm tra, đánh giá
2.3.7 Nhận xét chung
- Mặt mạnh
- Mặt yếu
2.3.8 Nguyên nhân
- Chủ quan
- Khách quan
Tiểu kết chương 2
CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC Ở HUYỆN AN BIÊN TỈNH KIÊN GIANG TỪ NĂM
2011 ĐẾN NĂM 2015
3.1 Định hướng phát triển giáo dục tiểu học ở huyện An Biên tỉnh Kiên Giang đến năm 2015
3.1.1 Dự báo mạng lưới trường
3.1.2 Dự báo quy mô học sinh
3.1.3 Dự báo số lượng giáo viên
3.2 Nguyên tắc đề xuất các giải pháp
- Tính cần thiết
- Tính khả thi
- Tính phù hợp
Trang 10- Tính hiệu quả
- Tính đồng bộ
- Tính kế thừa
3.3 Đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học ở huyện An Biên tỉnh Kiên Giang
3.3.1 Giải pháp 1: Tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
- Mục tiêu
- Nội dung
- Các bước thực hiện
- Điều kiện thực hiện
3.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý cho các trường tiểu học huyện An Biên tỉnh Kiên Giang
- Mục tiêu
- Nội dung
- Các bước thực hiện
- Điều kiện thực hiện
3.3.3 Giải pháp 3: Đổi mới tuyển dụng và sử dụng hợp lý đội ngũ cán bộ quản
lý trường tiểu học
- Mục tiêu
- Nội dung
- Các bước thực hiện
- Điều kiện thực hiện
3.3.4 Giải pháp 4: Đẩy mạnh công tác đào tạo lại và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
- Mục tiêu
- Nội dung
- Các bước thực hiện
- Điều kiện thực hiện
Trang 113.3.5 Giải pháp 5: Thực hiện tốt chế độ, chính sách tạo động lực cho đội ngũ cán
bộ quản lý trường tiểu học
- Mục tiêu
- Nội dung
- Các bước thực hiện
- Điều kiện thực hiện
3.3.6 Giải pháp 6: Phát huy quyền dân chủ và tự chủ của cán bộ quản lý trường tiểu học
- Mục tiêu
- Nội dung
- Các bước thực hiện
- Điều kiện thực hiện
3.3.7 Tăng cường kiểm tra, thanh tra và đánh giá đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học
- Mục tiêu
- Nội dung
- Các bước thực hiện
- Điều kiện thực hiện
3.3.8 Mối quan hệ giữa các giải pháp
3.4 Thăm dò tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất
- Tính cần thiết
- Tính khả thi
Tiểu kết chương 3
Kết luận và khuyến nghị
1/ Kết luận
2/ khuyến nghị