Vật lý lớp 10 NC

Hoạt động 4 ....phút: Hướng dẫn về nhà: Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Ghi câu hỏi và BTVN - Sự chuẩn bị cho bài sau... Hoạt động 4 ....phút: Hướng dẫn về nhà: Hoạt

Trang 1

Ngày soạn :

Tiết 31 BÀI TẬP VỀ ĐỘNG LỰC HỌC

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Hiểu được phương pháp giải bài tập động lực học

- Vẽ được hình biểu diễn các lực chi phối chuyển động của vật

Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm

Mô phỏng các bước giải bài tập

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động I: ( phút): Kiểm tra bài cũ

Hoạt động của

- Nêu câu hỏi nhận biết đại lượng chung trong cả hai bài toán

*Bài toán thuận

*Bài toán nghịch

Bài 1(SGK)

a)Điều kiện vật trượt

Trang 2

trả lời câu

- Nhận xét câu trả lời

- Yêu cầu HS đọc bài 1, 2 trong sgk

- Nêu câu hỏi Yêu cầu HS đưa ra cách giải bài toán động lực học

- Gợi ý về các bước giải bài toán động lực học

- Nhận xét câu trả lời Nhấn mạnh các bước giải

ms

m

F P

Hoạt động 3 ( phút): Bài tập vận dụng, củng cố:

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

- Suy nghĩ và trả lời bài tập 1

sgk

- Giải bài tập 2 sgk

Trình bày lời giải bài tập 2

- Gải bài tập 3 skg

- Trình bày lời giải bài tập 3

_ Ghi tóm tắt các kiến thức cơ

bản: phương pháp giải bài toán

- Nhận xét lời giải bài 2 và 3

- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy

Hoạt động 4 ( phút): Hướng dẫn về nhà:

Hoạt động của học

sinh

Sự trợ giúp của giáo viên

- Ghi câu hỏi và BTVN

- Sự chuẩn bị cho bài

sau

- Nêu câu hỏi và BT về nhà

- Y/ cầu: HS chuẩn bị bài sau

Trang 3

Ngày soạn:

Tiết 32 CHUYỂN ĐỘNG CỦA HỆ VẬT

A MỤC TIÊU:

- Hiểu được khái niệm về hệ vật, nội lực, ngoại lực

- Biết cách phân tích bài toán chuyển động của hệ vật

2 Kỹ năng:

Biết vận dụng các định luật Newton để khảo sát chuyển động của hệ vật gồm hai vật nối với nhau bằng sợi dây Qua thí nghiệm kiểm chứng, HS thấy rõ và tin tưởng ở tính đúng đắn của định luật II Newton

Ôn tập về: các định luật Newton, lực ma sát, lực căng dây

3 Gợi ý ứng dụng CNTT:

Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan đến

chuyển động của hệ vật

Chuẩn bị một số đoạn video về chuyển động của hệ vật trong thực tế

Hoạt động 1: ( phút): khái niệm về hệ vật, nội lực và ngoại

Nội dung kiến thức

HS hình dung

chuyển động của đoàn tàu gồm nhiều toa

- Nêu câu

1 Khái niệm về hệ vật

Xét bài toán SGK

Chọn hệ quy chiếu là trục Ox gắn với mặt bàn và cùng hướng với chuyển động của hệ vật

Aïp dụng định luật II Niutơn cho từng vật,

ta có:

Trang 4

- Gợi ý sự

tương tác giữa các toa với nhau, giữa các toa với mặt đất

- Nêu câu hỏi:

- Nhận xét

- Nêu câu hỏi: đặc điểm của nội lực

- Nhận xét

2 2 2 ms 2

1 1 1 1 ms

a m F

T

a m T F F

= +

= + +

Chiếu 2 phương trình trên lên phương Ox:

1

1 ms 1 1

m

F T F

;

2

2 ms 2 2

m

F T

2 1

2 2 1 1

m m

F F F a

m m

F T F

T F a

ms ms



Trong đó ∑F là tổng của các ngoại lực;

∑mlà tổng khối lượng của các vật trong hệ

Nhận xét: Các nội lực không gây gia tốc cho hệ vì chúng xuất hiện từng cặp trực đối với nhau

Hoạt động : ( phút): Ví dụ khác về hệ vật

- Nêu bài toán trong sgk

- Yêu cầu HS quan sát hình 24.1, nêu câu hỏi C1

- Yêu cầu HS đọc sgk và viết biểu thức định luật II cho hệ vật

- Nhận xét

- Nêu bài toán 2 trong sgk (một số ví dụ khác về hệ vật)

- Nêu câu hỏi C2

- Gợi ý HS trả lời câu hỏi C2

- Yêu cầu HS giải bài toán

2 sgk

- Nhận xét

2.Ví dụ khác về hệ vật

Trang 5

Hoạt động 3 ( phút): vận dụng, củng cố:

- Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

- Giải bài tập 1, 2, 3 sgk

- Trình bày câu trả lời

- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ

bản: hệ vật, nội lực, ngoại

lực Biểu thức định luật II đối

với hệ vật

- Nêu câu hỏi

- Nhận xét câu trả lời của HS

- Nêu bài tập 1, 2, 3 sgk

- Nhận xét đáp án của HS

sinh

sau

Ngày soạn:

Tiết 33 ,34 THỰC HÀNH: XÁC ĐỊNH HỆ SỐ MA SÁT

Trang 6

( 2 TIẾT)

A MỤC TIÊU:

- Củng cố kiến thức về lực ma sát giữa hai vật; phân biệt

ma sát trượt, ma sát nghỉ, ma sát nghỉ cực đại, lực ma sát trong mặt phẳng nghiêng

- Nắm vững cách dùng lực kế, máy đo thời gian hiện số

2 Kỹ năng:

- Củng cố và nâng cao kỹ năng làm thí nghiệm, biết phân tích

ưu, nhược điểm của các phương án để lựa chọn, khả năng làm việc theo nhóm

- Kỹ năng phân tích lực

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

Cần làm trước cả hai phương án thí nghiệm

- Bài soạn: cần có câu hỏi định hướng thảo luận chọn

phương án; có dự kiến phương án sẽ lựa chọn; dự kiến cấu trúc bảng số liệu; dự kiến phân nhóm; dự báo vướng mắc của học sinh khi giải quyết

- Dụng cụ: Tuỳ theo cách tổ chức hoạt động nhóm mà cần chuẩn bị khác nhau

2 Học sinh:

- Đọc sgk trước khi làm thí nghiệm, suy nghĩ về cơ sở lý

thuyết của các phương án, chuẩn bị các câu hỏi thắc mắc

- Có thể tham gia chế tạo các dụng cụ đơn giản theo Yêu cầu của GV

- Chuẩn bị giấy để viết báo cáo

Chuẩn bị một số đoạn video về thí nghiệm ảo minh hoạ, các đoạn băng về việc tiến hành của một số lớp đã làm trước

Chuẩn bị một số hình vẽ về việc bố trí thí nghiệm

Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan

Hoạt động 1: ( phút): Cơ sở lý thuyết và xây dựng phương án

tiến hành thí nghiệm:

Trang 7

- Hiểu Yêu cầu

của bài thực hành

-Trình bày các ý

tưởng các nhân

- Thảo luận

- Thống nhất các

phương án khả thi

- Nêu Yêu cầu của bài thực hành

- Nêu câu hỏi: bằng một số dụng cụ đã cho và các kiến thức đã học hãy đưa ra phương án tiến hành thí nghiệm đáp ứng yêu cầu của bài thực hành

- Gợi ý, dẫn dắt Hs dùng các phương án khả thi

- Nêu kết luận về các phương án khả thi

Tiết 34

Hoạt động 2 ( phút): Tiến hành thí nghiệm:

- Hoạt động nhóm

- Nhận nhiệm vụ

- Làm thí nghiệm theo nhóm:

lắp ráp, bố trí thí nghiệm,

tiến hành đo, ghi kết quả thí

nghiệm

- Xử lý kết quả tạm thờ

- Làm thí nghiệm xong, thu dọn

dụng cụ thí nghiệm

- Tổ chức hoạt động nhóm

- Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm

- Quan sát HS tiến hành thí nghiệm

- Giải đáp thắc mắc khi cần thiết

- Nhắc nhở HS khi cần thiết

- Bao quát toàn bộ lớp học

- Kiểm tra toàn bộ dụng cụ thí nghiệm

Hoạt động 3 ( phút): vận dụng, củng cố:

học sinh

- Trả lời câu hỏi a, b

phần 5 trong sgk

- Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi a, b phần 5 sgk

- Nhận xét câu trả lời của HS

- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ làm thực hành

học sinh

- Ghi nhớ Yêu cầu

của GV: hoàn thành

bản báo cáo

- Sự chuẩn bị cho

bài sau

- Yêu cầu HS về nhà viết bản báo cáo

TN, thông báo thời hạn nộp

Tên bài: BÀI TẬP

A/ Mục tiêu:

Trang 8

1/ Kiến thức: Củng cố các kiến thức trong chương II

2/ Kỹ năng: Vận dụng các kiến thức đã học để giải một số

C/ Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1/ Chuẩn bị của giáo viên: Bµi tỊp tr¾c nghiÖm

2/ Chuẩn bị của học sinh: Lµm c¸c bµi tỊp SGK Các kiến thức

trong chương II

D/ Tiến trình lên lớp:

I/ Ổn định:

II/ Kiểm tra bài cũ:Phát biểu các định luật Niu-tơn,đặc điểm

của các loại lực

III/ Bài mới:

1/ Đặt vấn đề: Chúng ta đã hoàn thành những bài học của

chương II ,để khắc sâu kiến thức ta làm một số bài tập sau

2/ Triển khai bài:

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ

TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC

A/ Hoạt động 1: Giải

các bài tập 2 T109 SGK

GV: (Gọi 2 HS lên giải 2

bài 4 và 5 trang 118 SGK,

cả lớp quan sát và nhận

xét)

B/ Hoạt động 2: Giải

các bài tập 3 T109 SGK

GV: (Yêu cầu HS tóm

tắt, vẽ hình và xác định

lực trước khi giải)

C/ Hoạt động 3: (15')

Giải các bài

GV: (Tiếp tục gọi 1 HS

B A

m m

g m m a

Câu 4(Ra thêm).Vật đang đứng yên ở đỉnh

A của một khối hình nêm nhờ ma sát(hình vẽ).

Tìm thời gian vật trượt hết chiều dài của nêm,khi nêm chuyển động nhanh dần

đều sang bên trái với gia tốc a= 2m/s 2

Trang 9

lên giải bài 4 Cả lớp

quan sát và cho nhận

xét)

α = 20 0 Hệ số ma sát trượt giữa mặt nêm và vật là µ t = 0,45.

b) Nếu hợp lực có độ lớn F = 2 N,thì góc giữa hai lực F1và F2

bằng bao nhiêu? A.00; B.600.C.900.D1800

c) Nếu hợp lực có độ lớn F = 10 N,thì góc giữa hai lực F1và F2

bằng bao nhiêu?A.00; B.600.C.900.D1800

Câu 2.a)Hãy phân tích lực F thành hai lực thành phần F1và F2 theo hai phương vuông góc ox và oy như hình.b)Độ lớn của hai lực thành phần F1và F2 là bao nhiêu? A F1= F2 =0,866F B F1=1/2F; F2

Câu 5.a) Tại sao áo có bụi, ta rũ áo lại sạch bụi ? b)Tại sao khi

vẩy bút máy thì lại ra mực? c)Tại sao người ta có thể tra cán vào búa bằng cách cho cán vào búa rồi đập mạnh cán búa xuống nền gạch?

Câu 6.Một vật đang chuyển động với vận tốc 5m/s.Nếu bỗng

nhiên các lực tác dụng vào nó mất hết thì: A.Vật dừng lại ngay B.vật chuyển động chậm dần rồi dừng lại C.vật không đổi hướng và chuyển động với tốc độ không đổi 5m/ s D.vật đổi hướng chuyển động

IV/ Củng cố: Phương pháp giải bài toán chuyển động của hệ

vật

V/ Dặn dò :Ô tập chuẩn bị kiểm tra học kì I

Tiết 36 KIỂM TRA HỌC KỲ I

KIEƠM TRA HÓC KYØ I – NAÍM HÓC 2008 -2009

Lôùp 10 NC - Thôøi gian : 45 phuùt

*****

Cađu 1 (2,5ñ).

ÑEĂ

LẸ

Trang 10

Nêu khái niệm gia tốc,viết biểu thức của gia tốc (có chú thích các đại lượng) trong chuyển động thẳng biến đổi đều.

Câu 2 (2,5đ)

Phát biểu và viết biểu thức định luật III Niu – tơn Trong hiện tượng búa đóng vào đinh thì đinh có tác dụng vào búa không? Nếu có thì tại sao búa hầu như đứng yên?

Câu 3 (2,5đ)

Một vật được buông rơi tự do tại nơi có g = 9,8 m/s2

a. Tính quãng đường vật rơi được trong 3 giây đầu

b. Tính vận tốc của vật ở cuối giây thứ tư

c. Tính quãng đường vật rơi được trong giây thứ tư

Câu 4 (2,5đ).

Một vật khối lượng m = 1kg đặt trên mặt phẳng nghiêng góc α =300 Vật được kéo bởi lực F hợp với phương nghiêng gócβ để vật chuyển động đều đi lên trên mặt phẳng nghiêng Biết hệ số ma sát giữa vật và mặt phẳng nghiêng là µ = 0,3 Lấy g = 9,8 m/s2

a. Với β= 200 , tính độ lớn lực kéo F

b. Thay đổi góc β thích hợp để lực kéo bé nhất Tính lực kéo bé nhất ấy

F

α

β

Trang 11

KIỂM TRA HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2008 -2009

Lớp 10 NC - Thời gian : 45 phút

*****

Câu 1 (2,5đ).

Định nghĩa chuyển động thẳng biến đổi đều.Viết biểu thức của gia tốc (có chú thích các đại lượng) trong chuyển động thẳng biến đổi đều

Câu 2 (2,5đ)

Phát biểu định luật I Niu – tơn Giải thích tại sao: khi tra cán búa người ta đặt búa trên cán rồi tra cán búa xuống nền nhà cứng?

Câu 3 (2,5đ)

Một vật được buông rơi tự do tại nơi có g = 9,8 m/s2

a. Tính vận tốc của vật ở cuối giây thứ ba

b. Tính quãng đường vật rơi được trong bốn giây đầu

c. Tính quãng đường vật rơi được trong giây thứ năm

Câu 4 (2,5đ)

Một vật khối lượng m = 1kg đặt trên mặt phẳng nghiêng góc α =300 Vật được kéo bởi lực F hợp với phương nghiêng gócβ để vật chuyển động đều đi lên trên mặt phẳng nghiêng Biết hệ số ma sát giữa vật và mặt phẳng nghiêng là µ = 0,3 Lấy g = 9,8 m/s2

a.Với β= 150 , tính độ lớn lực kéo F

b.Thay đổi góc β thích hợp để lực kéo bé nhất Tính góc β khi đó

Trang 12

ĐÁP ÁN

KIỂM TRA HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2008 -2009

t

v v a

t

v v a

- Trong đó : a gọi là gia tốc, đơn vị là m/s2

v0 là vận tốc ở thời điểm t0

v là vận tốc ở thời điểm t

Câu 2.

- Khi vật A tác dụng lên vật B một lực, thì vật B cũng tác dụng trở lại vật A một lực Hai lực này là hai lực trực đối

Chọn hệ trục xoy như hình

Các lực tác dụng vào vật m:

Chiếu (*) lên phương ox ,ta có:

Fcos β −F ms−mgsin α = 0 (1) (vật chuyển động đều a

α

( 1,5 điểm ) ( 0,75 điểm )

( 0,25 điểm )

( 1,5 điểm )

( 0,5 điểm )

( 1,0 điểm ) ( 1,0 điểm )

( 0,5 điểm )

( 0,25 điểm )

( 0,25 điểm ) ( 0,5đ )

( 0,25 điểm )

Trang 13

Chiếu (*) lên phương oy, ta có:

Fsin β +N−Pcos α = 0 ⇒ N =mgcos α −Fsin β (2)

Với F ms = µN = µmgcos α − µFsin β (3)

Thế (3) vào (1) ta có :

F =mgcos(µβcos+αµ+sinsinβα)

a.Thay số : m =1kg,g = 9 , 8m/s2,α = 30 0,β = 20 0,µ = 0 , 3, ta có:

F 7 , 144N

20 sin 3 , 0 20 cos

) 30 sin 30 cos 3 , 0 ( 8 , 9 1

0 0

≈ +

+

=

µ µ

α α

µ β

α α

µ

)

1 ( tan sin 1

) sin cos ( sin

cos

) sin cos (

1 2

mg mg

3 , 0 1

) 30 sin 30 cos 3 , 0 ( 8 , 9 1 1

) sin cos

(

2

0 0

+

=

µ

α α

( 0,25 điểm )

Trang 14

ĐÁP ÁN KIỂM TRA HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2008 -2009

t

v v a

t

v v a

- Trong đó : a gọi là gia tốc, đơn vị là m/s2

v0 là vận tốc ở thời điểm t0

v là vận tốc ở thời điểm t

Câu 2 ( 2,5 điểm )

- Phát biểu định luật I: (sgk Vật lý 10NC – Trang 65)

- Khi tra cán búa người ta tra búa xuống nền nhà cứng vì: Khi búa chạm vào nền nhà, cán búa dừng lại đột ngột, khi đó đầu búa có khối lượng lớn nên quán tính lớn tiếp tục chuyển động xuống ngập sâu đầu cán Người ta không làm ngược lại vì cán búa có khối lượng nhỏ quán tính nhỏ

Chọn hệ trục xoy như hình

Các lực tác dụng vào vật m:

Chiếu (*) lên phương ox ,ta có:

Fcos β −F ms −mgsin α = 0 (1) (vật chuyển động đều

a = 0)

Chiếu (*) lên phương oy, ta có:

Fsin β +N−Pcos α = 0 ⇒ N =mgcos α −Fsin β (2)

( 1,5 điểm )

( 1 điểm )

( 1 điểm ) ( 1 điểm )

Trang 15

Với F ms = µN = µmgcos α − µFsin β (3)

Thế (3) vào (1) ta có :

F =mgcos(µβcos+αµ+sinsinβα)

a Thay số : m =1kg,g = 9 , 8m/s2,α = 30 0,β = 15 0,µ = 0 , 3, ta có:

F 7 , 135N

15 sin 3 , 0 15 cos

) 30 sin 30 cos 3 , 0 ( 8 , 9 1

0 0

≈ +

+

=

µ µ

α α

µ β

α α µ

)

1 ( tan sin 1

) sin cos ( sin

cos

) sin cos (

1 2

mg mg

1 ( tan

( 0,25 điểm )

Trang 16

- Biết định nghĩa giá của lực, phân biệt giá với phương

- Biết định nghĩa trọng tâm của vật rắn

- Nắm vững điều kiện cân bằng của một vật rắn dưới tác dụng của hai lực, biết vận dụng điều kiện ấy để tìm phương pháp xác định đường thẳng đứng, xác định trọng tâm vật rắn, xác định điều kiện cân bằng của một vật trên giá đỡ nằm ngang

2 Kỹ năng:

- Vận dụng giải thích một số hiện tượng cân bằng và giải một số bài toán đơn giản về cân bằng

- Suy luận logic, vẽ hình

- Biểu diễn và trình bày kết quả

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

Biên soạn các câu hỏi dưới dạng trắc nghiệm cho phần

củng cố bài theo nội dung câu hỏi 1-5 sgk

Chuẩn bị các thí nghiệm hình 26.1; 26.3; 26.6

2 Học sinh:

Ôn tập điều kiện cân bằng của hệ lực tác dụng lên chất điểm

- GV có thể biên soạn các câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và củng cố

- Chuẩn bị những hình ảnh cân bằng của các vật

- Mô phỏng các lực cân bằng, cách xác định trọng tâm của vật

Hoạt động I: ( phút): Kiểm tra bài cũ: cân bằng của chất điểm: Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

- Nêu điều kiện cân bằng của hệ

lực tác dụng lên chất điểm?

- Biểu diễn lực cân bằng trên

hình vẽ?

- Đặt câu hỏi cho HS

- Yêu cầu HS lên bảng vẽ

- Nhận xét và cho điểm

Trang 17

Hoạt động 2 ( phút): khảo sát cân bằng của vật rắn dưới tác

dụng của hai lực Trọng tâm của vật rắn:

sinh

- Trả lời câu hỏi:

Vật chịu tác dụng

của những lực nào?

So sánh giá, phương,

chiều , độ lớn?

- Vẽ hình minh hoạ

- Lấy các ví dụ thực

- Làm TN, Yêu cầu

HS quan sát thí nghiệm

- Nêu các câu hỏi

- Nhận xét các câu trả lời

- Vẽ hình minh hoạ

- Giúp HS rut ra kết luận : điều kiện cân bằng của vật rắn, 2 lực trực đối

- Làm TN , Yêu cầu

HS quan sát TN Nêu câu hỏi:

- Hướng dẫn HS tìm hiểu khái niệm trọng tâm

3.Trọng tâm của vật rắn

Trọng tâm là điểm đặt của trọng lực tác dụng lên vật

Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu cân bằng của vật rắn treo ở

đầu dây Cách xác định trọng tâm của vật rắn mỏng, phẳng:

học sinh

Kiến thức cơ bản

- Quan sát H26.4 Trả

lời câu hỏi C1, C2

- Hướng dẫn HS cách xác định trọng tâm

4.Cân bằng của vật rắn treo ở đầu dây

5.Xác định trọng tâm

F 

P 

Trang 18

- Chú ý dạng đặc

biệt trên hình 26.7,

kiểm tra lại

- Nêu một số dạng đặc biệt, kiểm nghiệm lại

Hoạt động 4 ( phút): Tìm hiểu cân bằng của vật rắn trên giá

đỡ nằm ngang Các dạng cân bằng:

học sinh

Kiến thức cơ

bản

- Quan sát H26.8 Trả

lời câu hỏi tại sao

Lấy ví dụ?

- Cho HS đọc sách, nêu câu hỏi, hướng dẫn HS giải thích

- Cho HS đọc sách để rút ra điều kiện

- Cho HS thảo luận, trình bày các dạng cân bằng

6.Cân bằng của vật trên giá đỡ nằm ngang

P

N = −

7.Các dạng cân bằng

(Ba dạng cân bằng)

Hoạt động 5 ( phút): Vận dụng, củng cố:

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo

viên

- Thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi

trắc nghiệm theo nội dung câu 1, 5

sgk; bài tập 1 sgk

- Ghi nhận kiến thức: điều kiện cân

bằng của vật rắn dưới tác dụng

của hai lực, cách xác định trọng

tâm, nhận biết các dạng cân bằng

- Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của các nhóm

- Yêu cầu: trình bày đáp án

- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ day

sinh

sau

- Nêu câu hỏi và BT về nhà:1SGK

P 

N 

Trang 19

- Nắm được điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác

dụng của ba lực song song và hệ quả

- Có khái niệm về ngẫu lực và momen ngẫu lực

2 Kỹ năng:

- Vẽ hình tổng hợp và phân tích lực

- Rèn luyện tư duy logic

Ôn tập quy tắc hình bình hành lực tác dụng lên chất điểm

GV có thể biên soạn các câu hỏi trắc nghiệm cho phần

kiểm tra bài cũ và củng cố bài

Chuẩn bị những hình ảnh cân bằng của các vật

Mô phỏng các lực cân bằng

- Nêu quy tắc hình bình

hành lực?

- Vẽ hình biểu diễn

- Nhận xét câu trả lời của

bạn

- Nêu câu hỏi

- Cho HS vẽ hình

Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu quy tắc hợp hai lực đồng quy: Hoạt động

của học sinh

- Đọc sgk phần - Yêu cầu HS đọc sgk, 1.Quy tắc tổng hợp

Trang 20

1, xem hình 27.1,

trả lời câu hỏi:

Thế nào là hai

cần chú ý và

khái niệm hai

hai lực đồng quy

2

F

F=  + 

Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu cân bằng của một vật rắn dưới

tác dụng của ba lực không song song:

học sinh

- Xem hình 27.3, trình

bày cách suy luận

trong sgk để đưa ra

- Gợi ý HS cách trình bày đáp án

- Gợi ý cách chứng minh, nhận xét kết quả

- Làm thí nghiệm, Yêu cầu

HS quan sát, kiểm tra lại kết quả vừa thu được ở trên

- Nêu câu hỏi, Yêu cầu HS xem hình 27.5

- Cho HS xem

2.Cân bằng của một

vật rắn dưới tác dụng của 3 lựckhông song song

a)Điều kiện cân bằng

0

3 2 1

2 1

Trang 21

- Thảo luận nhóm, trả lời các

câu hỏi trắc nghiệm theo nội

dung câu 1-3 sgk, bài tập 1,2 sgk

- Làm việc cá nhân giải bài tập

3

- Ghi nhận kiến thức: quy tắc

tổng hợp hai lực, ba lực

đồng quy, đồng phẳng

- Yêu cầu: Nêu câu hỏi, nhận xét câu trả lời của các nhòm

- Yêu cầu : HS trình bày đáp án

sinh

Trang 22

1/ Kiến thức: Củng cố các kiến thức cân bằng của vật rắn 2/ Kỹ năng: Vận dụng các kiến thức đã học để giải một số

2/ Chuẩn bị của học sinh: Lµm c¸c bµi tỊp SGK.

II/ Kiểm tra bài cũ: Quy tắc hợp lực đồng quy?Điều kiện cân

bằng của vật rắn dưới tác dụng của hai lực,ba lực?

1/ Đặt vấn đề: Để khắc sâu kiến thức ta làm một số bài

tập sau

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC

A/ Hoạt động 1: Giải các

bài tập 1 T126SGK

B/ Hoạt động 2: Giải bài

tập 2 T126 SGK

GV: (Gọi 1 HS lên giải bài

3trang 126 SGK, cả lớp quan

sát và nhận xét)

GV: (Yêu cầu HS tóm tắt, vẽ

hình và xác định lực trước

khi giải)

C/ Hoạt động 2: (20') Giải

các bài tập 3 trang 126SGK

GV: (Tiếp tục gọi 1 HS lên

giải bài 3 trang 126 SGK Cả

Bài 1.Đáp án D

Bài 2.T126.SGK

Hd:Viết điều kiện

cân bằng của quả cầu

P N

Trang 23

lớp quan sát và cho nhận

yếu tố nào ?

A.Độ cao của trọng tâm

B.Diện tích mặt chân đế

C.Độ cao của trọng tâm và diện tích mặt chân đê.ú

D.Độ cao của trọng tâm,diện tích mặt chân đế và khối lượng

IV/ Củng cố: Điều kiện cân bằng của dưới tác dụng của

các lực không song song

V/ Dặn dò :Đọc trước bài mới

Ngày soạn:

Tiết 40 QUY TẮC HỢP LỰC SONG SONG.

ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN DƯỚI

TÁC DỤNG CỦA BA LỰC SONG SONG.

Trang 24

2 Kỹ năng:

- Biết cách suy luận dẫn đến điều kiện cân bằng của 1 vật rắn chịu tác dụng của 3 lực không song song

- Trình bày được thí nghiệm minh hoạ

- Vận dụng được điều kiện cân bằng để giải một số bài tập

Mô phỏng các lực cân bằng theo hình vẽ

sinh

- Điều kiện cân bằng của

vật rắn dưới tác dụng

của ba lực không song

song?

- Vẽ hình minh hoạ?

- Nêu câu hỏi

- Yêu cầu một HS lên bảng vẽ hình

Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu quy tắc hợp hai lực song song

cùng chiều:

Hoạt động

của học sinh

- Thảo luận đưa

- Cùng HS làm thí nghiệm

-Hướng dẫn: lập bảng kết quả

- Gợi ý rút ra kết luận

- Yêu cầu HS trình bày quy tắc

- Cho HS thảo luận, hướng dẫn

1.Thí nghiệm tìm hợp lực của hai lực song song

Trang 25

ra quy tắc tìm

hợp lực của

nhiều lực song

chiều, áp dụng

giải thích trọng

- Hướng dẫn phân tích

- Hướng dẫn giải bài tập sgk

- Nhận xét kết quả

Kết quả: P =P1 + P2

P1h1= P2h2

2.Quy tắc hợp hai lực song song cùng chiều

a)Quy tắc

2

1 F F

F = +

1

2 2

1

d

d F

F

= (chia trong)b)Hợp nhiều lựcc)Lí giải về trọng tâm của vật rắn

d)phân tích một lực thành hai lực song song cùng chiều

e)Bài tập vận dụng

Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu điều kiện cân bằng của vật rắn

dưới tác dụng của ba lực song song Quy tắc hợp hai lực song song trái chiều

học sinh

- Thảo luận về tác

dụng của ngẫu

lực Đại lượng

- Yêu cầu HS xem hình vẽ, đọc phần

3, thảo luận về điều kiện cân bằng

- Gợi ý HS suy luận

- Cho HS xem hình, hướng dẫn suy luận tìm hợp lực của hai lực của hai lực song song trái chiều

- Cho HS tìm hiểu phần 5

- Hướng dẫn HS

3.Điều kiện cân bằng của vật rắn dưới tác dụng của ba lực song song cùng chiềuĐiều kiện cân bằng

0

2 2 1

Về độ lớn

2 1

2

d

d F

F =

4.Quy tắc hợp lực song song trái chiều

Trang 26

đặc trưng cho tác

dụng làm quay là

- Nhận xét các ví dụ

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo

viên

- Thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi

trắc nghiệm theo nội dung câu 1-3 sgk

- Làm việc cá nhân giải bài tập 2

- Ghi nhận kiến thức: tổng hợp hai

lực song song cùng chiều và trí

chiều Điều kiện cân bằng của vật

rắn chịu tác dụng của ba lực song

song Momen ngẫu lực

- Yêu cầu: Nêu câu hỏi, nhận xét câu trả lời của các nhóm

sinh

sau

- Nêu câu hỏi và BT về nhà : 1,2, 3 SGK

Trang 27

- Biết điều kiện cân bằng của vật rắn có trục quay cố định.

- Vận dụng giải thích một số hiện tượng vật lý và một số bài tập đơn giản

2 Kỹ năng:

- Phân tích lực tác dụng lên vật rắn

- Vận dụng giải thích các hiện tượng và giải bài tập

Ôn tập các kiến thức về đòn bẩy

Mô phỏng các lực cân bằng theo hình vẽ

- Đòn bẩy là gì? Lấy ví dụ

- Các đại lượng đặc trưng

của đòn bẩy?

- Momen ngẫu lực ?

- Đặt câu hỏi Cho HS lấy VD

Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu tác dụng của một lực lên 1 vật

rắn có trục quay cố định:

- Thảo luận: tác

dụng làm quay của

- Nhận xét cách trình bày

- Rút ra kết luận

1.Nhận xét về tác

dụng của một lực lên một vật rắn có trục quay cố định

Trang 28

Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu định nghĩa momen của lực đối

với trục quay:

học sinh

tả hoạt động của

cân đĩa, cuốc chim

H29.5; 29.6

- Trả lời câu hỏi C2

- Cùng HS làm thí nghiệm, ghi kết quả thí nghiệm

- Nêu ý nghĩa vật lí của momen

- Cho HS xem hình, thảo luận

- Nêu câu hỏi C2

2.Momen của lực đối

với trục quay

M1+M2+

học sinh

- Thảo luận nhóm,

trả lời các câu hỏi

có trục quay cố

- Yêu cầu: Nêu câu hỏi, nhận xét câu trả lời của các nhóm

4.Ứng dụng

a)Cân đĩa

b)Cuốc chim

Trang 29

định và ứng dụng

của nó

học sinh

- Ghi câu hỏi và

BTVN

- Sự chuẩn bị cho

bài sau

2/ Chuẩn bị của học sinh: Lµm c¸c bµi tỊp SGK Các kiến thức

trong chương III

II/ Kiểm tra bài cũ: Định nghĩa ngẫu lực?Tác dụng của ngẫu

lực? Momen ngẫu lực ?Điều kiện cân bằng của vật có trục quay cố định?

Trang 30

1/ Đặt vấn đề: Chúng ta đã hoàn thành những bài học của

chương III ,để khắc sâu kiến thức ta làm một số bài tập sau

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC

A/ Hoạt động 1: Giải các

bài tập 1 T118 SGK

GV: (Gọi 2 HS lên giải 2 bài 2

và 3 trang 136 SGK, cả lớp

quan sát và nhận xét)

B/ Hoạt động 2: Giải bài

tập 4 T 136 SGK

GV: (Yêu cầu HS tóm tắt, vẽ

hình và xác định cánh tay

đòn của các lực)

Bài 1.Đáp án D Bài 2 M P/o =M F/o ⇔P.GO=F.OA ⇒

OA

GO P

F = .

Bài 3.Trục quay tạm thời là đường

thẳng tiếp xúc giữa búa và mặt gỗ

Bài 4 Hd

Fđh.OC = F.Oacos300

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Câu 2.Một người gánh hai thùng hàng, thùng A nặng 200N và

thùng B nặng 300N được mắc vào hai đầu một chiếc đòn gánh dài 1m.Để đòn gánh nằm thăng bằng thì vai người đó đặt ở đâu?

A.Cách thùng A 40cm.B.Cách thùng A 60cm

C.Cách thùng A 50 cm D.Đặt tại điểm nào trên đòn gánh.

Câu 3.Hai lực F1, F2 trong hình vẽ tạo thành

một ngẫu lực ,với F1 = F2 = 15N.Biết AB = 30cm

Momen ngẫu lực có giá trị A.M = 450N.m

B.M = 4,5 N.m C.M = 9 N.m D.M = 2,25N.m

Câu 4.Để chiếc thước AB (hình vẽ bên) nằm thăng bằng khi treo

vật có khối lượng 4kg thì cần tác dụng một lực tối thiểu băng bao nhiêu vào điểm O2?

A.4N B.8N C.40N D.80N.

IV/ Củng cố: Nội dung chính của chương

V/ Dặn dò : Đọc trước bài thực hành ,chuẩn bị báo cáo

Trang 31

- Sử dụng các dụng cụ thí nghiệm: lực kế.

- Tính cẩn thận trong khi làm thí nghiệm, xử lý các sai số

- Trình bày báo cáo thí nghiệm

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm

- Dự kiến phân các nhóm

- Kiểm tra chất lượng của các nhóm dụng cụ

- Làm trước thí nghiệm

2 Học sinh:

- Đọc kỷ nội dung bài thực hành để tìm hiểu cơ sở lý

thuyết

- Chuẩn bị báo cáo thí nghiệm

Chuẩn bị những đoạn video về những thao tác khó trong hướng dẫn tiến hành thí nghiệm

- Quy tắc tổng hợp hai lực

đồng quy, hai lực song song

- Đặt câu hỏi cho HS

- Yêu cầu vẽ hình

Trang 32

cùng chiều?

- Biểu diễn quy tắc trên hình

vẽ

Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu cơ sở lý thuyết Chọn phương

án thí nghiệm:

- Trình bày đáp án

Thảo luận: Chọn phương án

thí nghiệm, các bước tiến

hành thí nghiệm

- Yêu cầu HS thảo luận

- Hướng dẫn cách biểu diễn, trình bày

- Nhận xét đáp án

- Hướng dẫn HS chọn phương án thí nghiệm

- Nhận xét các bước tiến hành

Hoạt động 3 ( phút): Thực hành thí nghiệm:

- Hoạt động nhóm: phân công

nhỏm trưởng, thư ký điều

khiển hoạt động của nhóm

- Tiến hành thực hành 3 lần

- Ghi chép kết quả

- Thảo luận kết quả

- Yêu cầu các nhóm phân nhóm trưởng, thư ký

- Hướng dẫn mẩu

- Yêu cầu HS thực hành 3 lần, ghi kết quả, thảo luận ý kiến

Hoạt động 4 ( phút): Trình bày kết quả thí nghiệm:

- Căn cứ vào báo cáo thí

nghiệm, kết quả thảo luận

của nhóm, thức tự các nhóm

cử người trình bày kết quả

thu được từ thí nghiệm

- Yêu cầu các nhóm trình bày

- Nhận xét kết quả các nhóm

- Đánh giá nhận xét kết quả bài thực hành

- Sự chuẩn bị cho bài sau

Trang 33

Ngày soạn:

CHƯƠNG IV: CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN

Tiết 45 ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG

A MỤC TIÊU:

- Nắm được khái niệm hệ kín

- Nắm vững định nghĩa động lượng và nội dung định luật bảo toàn động lượng áp dụng cho hệ kín

Thí nghiệm va chạm giữa các quả cầu treo trên sợi dây

Bảng ghi kết quả thí nghiệm

2 Học sinh:

Định luật bảo toàn công ở lớp 8

Chuẩn bị thí nghiệm va chạm giữa các quả cầu treo trên sợi dây

- GV có thể biên soạn các câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và củng cố

- Thí nghiệm va chạm giữa các vật

- Thí nghiệm trên đệm không khí

Trang 34

Hoạt động I: ( phút): Tìm hiểu khái niệm hệ kín:

lấy thí dụ

- Yêu cầu HS đọc sgk

- Hướng dẫn HS tìm hiểu về hệ vật, hệ kín, nội lực, ngoại lực

- Nêu câu hỏi hệ kín và lấy thí dụ

1.Hệ kín

Một hệ vật được gọi là hệ kín khi các vật trong hệ chỉ tương tác với nhau mà không tương tác với các vật ở ngoài vật

Hoạt động 2 ( phút): tìm hiểu các định luật bảo toàn:

HS

Sự trợ giúp của GV Kiến thức cơ bản

- Xem sgk phần 2

- Trả lời câu hỏi

- Trả lời câu hỏi,

nêu tác dụng

của định luật

bảo toàn

- Yêu cầu HS xem sgk

- Nêu câu hỏi đã học định luật bảo toàn nào, có tác dụng gì?

- Nêu câu hỏi tìm tác dụng của các định luật bảo toàn

2.Các định luật bảo

toànĐịnh luật bảo toàn cho biết đại lượng vật lý đặc trưng cho trạng thái của hệ được bảo toàn

Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu động lượng và định luật bảo

và trả lời câu hỏi

của giáo viên

- Yêu cầu HS xem sgk phần 3b

- Hướng dẫn HS tìm hiểu khái niệm động lượng

- Nêu câu hỏi tìm hiểu khái niệm động lượng và ý nghĩa của nó

3.Định luật bảo toàn động lượng

a)Tương tác của hai vật trong một hệ kín

Theo định luật III tơn: F1 = −F2

Niu-' 2 2

' 1 1 2 2 1

Trang 35

P=P'

Hoạt động 4 ( phút): Thí nghiệm kiểm chứng:

học sinh

- HS quan sát thí

nghiệm và rút ra

nhận xét

- làm thí nghiệm kiểm chứng

- Không có thí nghiệm thì giới thiệu thí nghiệm và cách tiến hành

- Trả lời câu hỏi về động

- Nêu tóm tắt kiến thức của bài

- Yêu cầu HS ghi tóm tắt kiến thức trọng tâm của bài

sinh

Tiêu đề	Động lực học
Người hướng dẫn	GV: Vừ Thanh Tđm
Trường học	THPT Gio Linh
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	Bài tập

Định dạng
Số trang	73
Dung lượng	9,57 MB

Vật lý lớp 10 NC

Tiết 50 THẾ NĂNG THẾ NĂNG TRỌNG TRƯỜNG

.2952N B.4000N C 2000N D 1000N