SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng phân môn chính tả cho học sinh lớp 3

Bên cạnh những nỗ lực, cố gắng của đôngđảo giáo viên tiểu học nhằm nâng cao hiệu quả việc dạy học chính tả,còn thấy một số xu hướng, hiện tượng giảng dạy kém hiệu quả, làm trìtrệ việc nâ

Viết đúng chính tả giúp cho học sinh có điều kiện để sử dụng Tiếng Việtđạt hiệu quả cao trong việc học tập các bộ môn văn hoá trong việc viết các vănbản thư từ Chính vì vậy dạy chính tả cho học sinh có một ý nghĩa vô cùng quantrọng, nó trở thành đòi hỏi cơ bản của người học

Như vậy chúng ta thấy vị trí của phân môn chính tả cũng vô cùng quantrọng, dạy chính tả cho học sinh tức là dạy trẻ "học chữ" từ dạng nói sang dạngviết Dạy chính tả là dạy cho học sinh tri thức và kỹ năng chính tả, phát triểnnăng lực sử dụng ngôn ngữ ở dạng thức viết vào hoạt động giao tiếp Ở giaiđoạn đầu tiên (bậc tiểu học) trẻ tiếp tục được hoàn thiện năng lực nói tiếng mẹ

đẻ, xuất phát từ dạng thức nói, từ hệ thống ngữ âm tiếng mẹ đẻ để dạy trẻ họcchữ Trẻ biết chữ mới có phương tiện để giao tiếp, để học tiếng việt và các mônkhoa học tự nhiên cũng như các môn khoa học xã hội khác Trẻ không biết chữ,không có điều kiện tiếp xúc ngôn ngữ văn học, không thể tiếp thu tri thức vănhoá, khoa học một cách bình thường được Biết chữ là biết đọc thông viết thạotiếng mẹ đẻ hoặc đọc thông viết thạo một ngôn ngữ Muốn đọc thông viết thạotrẻ em phải được học chính tả, chính tả là môn học có tính chất cụ thể Nó có vịtrí quan trọng trong giai đoạn học tập đầu tiên của trẻ em Nó cũng có ý nghĩaquan trọng đối với việc học tập tiếng việt và học tập các bộ môn khoa học

1.2 Cơ sở thực tiễn

Trong những năm gần đây phong trào đổi mới phương pháp dạy học đãphát triển rộng khắp ở tất cả các trường tiểu học Dạy học phát huy tính tích cựccủa học sinh nhằm xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực là một vấn

đề đã được khẳng định và là một yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao chất lượngdạy học trong nhà trường hiện nay Bởi vì xét theo thực tế nếu người giáo viênchưa phát huy được tính tích cực của học sinh trong giờ học thì khi đó chấtlượng giáo dục sẽ chưa thể nâng cao được Điều này nó được thể hiện ở hầu hết

tất cả các môn học và dạy học phân môn chính tả cũng không nằm ngoài yêucầu đó

Xuất phát từ tình hình thực tiễn, việc nâng cao chất lượng dạy học chính

tả ở cấp Tiểu học nói chung và học sinh lớp 3 nói riêng là điều mà bản thân tôicũng như một số bạn bè đồng nghiệp luôn trăn trở

Trước hết, chúng ta hãy nhìn lại tình hình dạy học chính tả hiệnnay của các trường tiểu học Bên cạnh những nỗ lực, cố gắng của đôngđảo giáo viên tiểu học nhằm nâng cao hiệu quả việc dạy học chính tả,còn thấy một số xu hướng, hiện tượng giảng dạy kém hiệu quả, làm trìtrệ việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh ở phân môn này.Những biểu hiện đó có thể tóm tắt như sau :

Một số giáo viên tiến hành dạy một số tiết chính tả với xu hướng “choxong” một số bài học đã quy định Hoặc là cố gắng đọc cho học sinh chép hếtbài chính tả đã quy định với đầy đủ các bước lên lớp rồi thả nổi kết quả, chấtlượng của học sinh

Có thể nói hiện tượng này một phần do năng lực và sự phấn đấucủa học sinh còn hạn chế, song cũng có phần do chất lượng giảng dạycủa giáo viên kém hiệu quả, biện pháp thiếu tích cực và bỏ rơi số họcsinh yếu kém

Trước tình hình đó, dĩ nhiên là có nguyên nhân Song dù ở phíachủ quan hay khách quan thì trước hết ta vẫn thấy sự nhận thức vềnghiệp vụ, phương pháp và nguyên tắc dạy học chính tả của giáo viênchưa thật toàn diện Đây là vấn đề cần khắc phục

Do vậy đề tài tôi chọn là : “Một số biện pháp nâng cao chất lượng

phân môn chính tả cho học sinh lớp 3 trường Tiểu học Phong Vân, huyện Lục Ngạn.” Tôi rất mong những suy nghĩ của mình sẽ phần nào

đóng góp cho việc dạy học chính tả ở trường tiểu học, đặc biệt là các emlớp 3 đạt kết quả tốt hơn

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

- Đề xuất phương pháp dạy chính tả để nâng cao chất lượng môn chính tảcho học sinh lớp 3

- Giúp giáo viên, học sinh dạy học chính tả nhẹ nhàng thoải mái

- Nâng cao hiệu quả học chính tả học sinh viết đúng các âm vần dễ lẫn, giúphọc sinh viết chữ đẹp

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể

Đề tài này tập trung nghiên cứu về một số biện pháp chủ yếu nhằm nângcao chất lượng môn chính tả cho học sinh lớp 3

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh lớp 3 trường Tiểu học Phong Vân – Lục Ngạn – Bắc Giang

4 Giả thiết khoa học

Hiện nay việc nâng cao chất lượng phân môn Chính tả cho học sinh lớp 3

trường Tiểu học Phong Vân và các trường tiểu học khác trên địa bàn huyện Lục

Ngạn nói chung chưa đạt hiệu quả cao Việc nghiên cứu một số biên pháp nhằmnâng cao chất lượng môn chính tả sẽ góp phần nâng cao chất lượng chữ viết đápứng nhu cầu hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài tập trung thực hiện 3 nhiệm vụ chính sau đây:

5.1 Nghiên cứu những lý luận có liên quan đến đề tài

5.2 Tìm hiểu tầm quan trọng của môn chính tả

5.3 Phân tích thực trạng chất lượng môn chính tả của học sinh lớp 3trường Tiểu học Phong Vân

5.4 Trên cơ sở lý luận và thực tiễn đề xuất những biện pháp có tính khảthi nhằm nâng cao chất lượng môn chính tả, chất lượng giáo dục học sinh

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Do thời gian hạn hẹp tôi chỉ tập chung thống kê số lỗi chính tả mà họcsinh thường mắc, điều tra để nắm vững trình độ học sinh, phân loại các đốitượng theo năng lực ở từng lớp để tìm biện pháp khắc phục

Ngoài việc thống kê về các lỗi thường mắc về phụ âm đầu, vần, phụ âmcuối vần, thanh điệu (dấu ? ) còn lưu ý việc học sinh viết thiếu chữ, bỏ trốngnhiều chữ, chữ viết cẩu thả biến dạng từ đó có những biện pháp dạy học thíchhợp để nâng cao chất lượng dạy học chính tả cho học sinh lớp 3 qua việc dạy

học sinh viết đúng âm đầu l/n, tr/ch, d/r/gi mà học sinh hay viết nhầm lẫn.

7 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp đọc tài liệu: Phương pháp này được thực hiện nhằmnghiên cứu lý thuyết, làm cơ sở cho phần lập luận

- Phương pháp điều tra - đối chứng: Phương pháp này nhằm điều tra thựctrạng việc dạy và học chính tả đối chứng kết quả

- Phương pháp thực nghiệm

- Phương pháp thống kê.

- Phương pháp tổng kết - rút kinh nghiệm

8 Cấu trúc sáng kiến: Sáng kiến kinh nghiệm gồm 3 phần

Phần 1 : MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn sáng kiến

2 Mục đích nghiên cứu

3 Khách thể, đối tượng nghiên cứu

4 Giả thiết khoa học

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

6 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu

7 Các phương pháp nghiên cứu

Phần 2 NỘI DUNG CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHÂN MÔN CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 3

TRƯỜNG TIỂU HỌC PHONG VÂN, HUYỆN LỤC NGẠN

1.1 Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Biện pháp

Theo Từ điển Tiếng Việt của Nhà xuất bản Từ điển bách khoa Hà Nội năm 2005:

Biện pháp là cách hành động lựa chọn sao cho phù hợp với mục đích

Theo Từ điển Tiếng Việt phổ thông của Viện ngôn ngữ học : Biện pháp là

cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể.

Như vậy, biện pháp là một bộ phận tổ thành của phương pháp, có nghĩa là

để sử dụng một phương pháp nào đó phải sử dụng nhiều biện pháp khác nhau vàcùng một biện pháp có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau

1.1.2 Chất lượng

Phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính cơ bản của sự vật, chỉ rõ nó làcái gì, tính ổn định tương đối của sự vật phân biệt nó với các sự vật khác Chấtlượng là đặc tính khách quan của sự vật

Chất lượng biểu hiện ra bên ngoài qua các thuộc tính Nó là cái liên kếtcác thuộc tính của sự vật lại làm một, gắn bó với sự vật như một tổng thể, baoquát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sự vật, sự vật trong khi vẫn còn là bảnthân nó thì không thể mất chất lượng của nó

Sự thay đổi chất lượng kéo theo sự thay đổi của sự vật về căn bản Chấtlượng của sự vật bao giờ cũng gắn liền với tính quy định về số lượng của nó vàkhông thể tồn tại ngoài tính quy định ấy Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thốngnhất của chất lượng và số lượng

1.1.3 Nâng cao chất lượng

Ta biết chất lượng của sự vật là thuộc tính bản chất của sự vật ấy nó luôngắn liền với tính quy định về số lượng

Thuộc tính bản chất của sự vật được làm rõ hơn, nổi bật đúng thuộc tínhbản chất của chúng hơn nữa, nâng cao chất lượng chính là nâng cao về số lượng

và làm rõ đúng thuộc tính bản chất của sự vật

1.2 Nội dung kiến thức cần truyền thụ cho học sinh

- Về tri thức: Giáo viên cần trang bị cho học sinh những kiến thức về ngữ

âm học, về từ vựng - ngữ nghĩa học có liên quan đến chính tả Cụ thể là dạy họccho học sinh phải biết vận dụng những kiến thức về ngữ âm học Tiếng Việt vàoviệc loại bỏ lỗi chính tả, biết phát hiện từng loại lỗi, nhất là việc xây dựng cácquy tắc chính tả, các “mẹo” chính tả, giúp học sinh ghi nhớ cách viết 1 cách kháiquát và có hệ thống

- Về kỹ năng: Dạy cho học sinh biết viết đúng chính tả chữ viết rõ ràng

đúng mẫu, viết hoa đúng quy định Có khả năng tự phát hiện và sửa lỗi chính tả,viết đúng tốc độ đã quy định Biết kết hợp luyện tập chính tả với việ rèn luyệncách phát âm, củng cố nghĩa của từ, trau dồi về ngữ pháp góp phần phát triểnmột số thao tác tư duy cơ bản cho học sinh như so sánh, liên tưởng, ghi nhớ.Ngoài ra còn hướng dẫn cho các em tư thế ngồi viết, cách cầm bút, để vở cáchtrình bày bài viết cũng là một kỹ năng đặc thù của việc dạy chính tả mà giáoviên cần thường xuyên quan tâm

1.3 Các kỹ năng học sinh cần đạt

Có người hiều rằng kỹ năng là những nấc thang đầu tiên, kỹ xảo là nhữngnấc thang cuối nằm trên cùng một thang độ đánh giá kỹ năng thực hiện một hoạtđộng nào đó Nhưng nhiều người cho rằng kỹ xảo là một thành tố của kỹ năng,

là những yếu tố của kỹ năng đã được tự động hoá Ở đây, chúng tôi cho rằngquan điểm thứ hai là hợp lý hơn vì trong thực tế không phải bất kì kỹ năng nàocũng có thể và cần đẩy lên được tới mức độ tự động hoá

Trong việc đánh giá năng lực của học sinh có thể đưa ra những chỉ sốnhằm lượng hoá việc đánh giá chất lượng của kỹ xảo Chẳng hạn người ta có thểdựa vào:

- Mức độ tự động hoá của thao tác

- Chất lượng của thao tác (có mắc lỗi hay không)

- Thời gian thực hiện thao tác

- Kết quả của thao tác

Để xác định độ thuần thục của thao tác và chất lượng của kỹ năng viếtchính tả cũng có thể được xác định cụ thể bằng những chỉ số nào đấy Từ cáchhiểu trên từ kỹ năng và kỹ xảo, chúng tôi thấy trong việc xây dựng quy trình dạychính tả học sinh lớp 3 cần đạt những kỹ năng sau:

- Viết đúng chính tả, chữ viết rõ ràng, viết hoa đúng quy định, đúng mẫuchữ, có khả năng phát hiện và sửa lỗi chính tả Có thói quen và biết cách lập sổtay chính tả, hệ thống hoá các quy tắc đã học.

- Không mắc quá 5 lỗi/ 1 bài có độ dài khoảng 80 – 100 chữ (tiếng)

- Viết đúng tốc độ quy định

- Kết hợp luyện tập chính tả với việc rèn cách phát hiện củng cố nghĩa của

từ, trau dồi về ngữ pháp góp phần phát triển một số thao tác tư duy cơ bản chohọc sinh như so sánh liên tưởng, ghi nhớ

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VIỆC DẠY PHÂN MÔN CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 3

TRƯỜNG TIỂU HỌC PHONG VÂN, HUYỆN LỤC NGẠN

2.1 Thực trạng của việc dạy chính tả cho học sinh lớp 3 ở trường Tiểu học Phong Vân

Huyện Lục Ngạn cũng như một số huyện khác trong tỉnh Bắc Giang

thường có một số người nói ngọng, viết sai tiếng, từ có phụ âm đầu l/n).

Ở trường Tiểu học Phong Vân huyện Lục Ngạn, học sinh cũng rất hay nóingọng dẫn đến viết sai chính tả

2.2 Khảo sát thực tế

Dựa trên thực trạng khó khăn nêu trên của cả giáo viên và học sinh Tôi đãtiến hành điều tra kết quả chính tả qua đợt kiểm tra cuối học kì 1 của một số lớptrong trường năm học 2018 - 2019 Tôi thấy kết quả làm các bài tập dạng phân

biệt : l n; ch/tr ; s/x… không cao Sau đó tôi tiến hành khảo sát 2 lớp 3A1, 3A2

của trường

Đề bài khảo sát

Câu 1 : Điền ch hay tr?

- ưa đến ưa mà trời đã nắng ang ang

- ong ạn mẹ em để én bát, ai lọ, xoong ảo

- ăm ú; ắt iu; ậm ạp

Câu 2 : Điền s hay x?

- Học inh ở kí túc á

- Trạm á ở gần trụ ở uỷ ban …ã

- Phố á dạo này ạch ẽ hơn trớc

- cây anh, cây im, cây oài, cây ung

- Con óc, con ốc ên, con cá ấu

Câu 3 : Điền vào chỗ trống l hay n

- đất cao anh, răng anh, bay ả bay a

- xây thành đắp uỹ

- u a u ống

- ong anh, ặng ề, .ặng ẽ

KẾT QUẢ BÀI KHẢO SÁT THU ĐƯỢC NHƯ SAU

- Chính vì thế chưa tạo được hứng thú khi dạy và học các phân môn này,thay vào đó là sự nhàm chán đơn điệu

- Trong giờ dạy tập viết, chính tả giáo viên chưa thực sự chú trọng đến

nguyên nhân mà học sinh viết nhầm lẫn giữa các phụ âm đầu như: “l/n, tr/ch, d/

r/gi” Nguyên nhân chính là do cách phát âm của học sinh chưa đúng, quên mặt

chữ ghi âm, không nắm được nghĩa của từ, nghe hiểu còn hạn chế

Giáo viên chưa chú ý đến sửa từng loại lỗi chính tả cho các em bằng cáchcung cấp cho các em “mẹo chính tả” Trong trường hợp không khái quát đượcbằng quy tắc giáo viên còn lúng túng trong việc đưa ra cách chữa lỗi bằngphương pháp không có ý thức, việc chữa lỗi này chưa thực sự mang lại hứng thúcho các em

- Một nguyên nhân nữa là: để hoàn thành khối lượng kiến thức bài dạy,bài tập ngày càng nhiều nên các em phải tăng tốc độ viết trong giờ học, giờ làmbài nên chữ viết không được nắn nót, chữ viết không đúng với mẫu chữ quy

định Nhiều em viết bút bi chữ rất láu, thường mất nét và các em không có ýthức viết đúng chính tả.

Chính vì lẽ đó mà người giáo viên cần phải coi việc dạy học chính tả làluyện kỹ năng viết chữ đúng, viết đẹp Đây là một quá trình rèn luyện lâu dài vàgian khổ đối với học sinh tiểu học Người giáo viên tiểu học phải thật kiên trì, tỷ

mỉ rèn kỹ năng viết chữ cho học sinh thường xuyên Vì vậy việc dạy học chính

tả phải thực hiện theo đúng phương pháp, cách thức cần chú trọng nhiều tớiphương pháp luyện tập tránh chỉ lý thuyết suông.Tôi tiến hành đề xuất phươngpháp mới: Tôi trực tiếp dạy mỗi tuần 2 tiết chính tả tại lớp thực nghiệm là lớp3A1 và lấy lớp 3A2 là lớp đối chứng

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHÂN MÔN CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 3 TRƯỜNG TIỂU HỌC PHONG VÂN, HUYỆN LỤC NGẠN

Dựa trên đặc điểm và tình hình trường Tiểu học Phong Vân, với nhữngthuận lợi và khó khăn về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, học sinh Tôi mạnhdạn đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học phân mônChính tả cho Học sinh lớp 3 trường Tiểu học Phong Vân cụ thể như sau:

3.1 Nhà trường cần xây dựng được một kế hoạch chỉ đạo phù hợp với thực tế của trường

Trước tiên, tôi thấy cần phải giúp giáo viên xác định được đúng nhiệm vụmục tiêu của phân môn chính tả, từ chỗ xác định được mục tiêu cụ thể, đúnghướng thì sẽ là điều kiện tất yếu quyết định sự lựa chọn nội dung và phươngpháp dạy học chính tả

Muốn định hướng tốt thì Ban giám hiệu phải nắm vững mọi văn bản, chỉđạo chuyên môn và cần có sự triển khai kịp thời, sâu rộng tới giáo viên để họnắm chắc và có kế hoạch thực hiện theo đúng các văn bản đó Đặc biệt là cácvăn bản chỉ đạo về yêu cầu kỹ năng kiến thức chính tả lớp 3

Ở lớp 3 nội dung phân môn chính tả gồm:

* Chính tả đoạn bài:

Bài viết chính tả được trích hoặc tóm tắt từ nội dung bài tập được tríchhoặc tóm tắt từ nội dung bài tập đọc trước đó hay nội dung biên soạn mới có độdài khoảng 60 - 70 chữ

+ Về hình thức: Có 3 hình thức chính tả đoạn bài được sử dụng là : Chính

tả tập chép (Có 4 tiết ở tuần 1; 3; 5; 7) ; chính tả nghe viết và chính tả nhớ viết(Trong đó chủ yếu là chính tả nghe - viết còn chính tả nhớ - viết được dạy từtuần 8 của HKI)

+ Thư ba là do ảnh hưởng của cách phát âm đia phương

- Về nội dung các bài chính tả âm vần là những bài tập được lựa chọn,được đặt trong ngoặc đơn

Ví dụ: (2); (3) Mỗi bài tập lựa chọn gồm 2 đến 3 bài tập nhỏ danh chocác vùng phương ngữ nhất định

- Về hình thức: Rất phong phú và đa dạng mang tính tình huống và thểhiện rõ quan điểm giao tiếp trong dạy học

Ví dụ như các dạng bài sau:

+ Phân biệt cách viết các từ dễ lẫn trong câu, trong đoạn

+ Tìm tiếng có nghĩa điền vào ô trống cho phù hợp

+ Tự rút ra qui tắc chính tả qua các bài tập thực hành v.v…

Khi đã nắm chắc những yêu cầu cơ bản về phân môn chính tả lớp

3 rồi thì chắc chắn sẽ tạo ra được phương thức dạy thật phù hợp với đốitượng học sinh

Với yêu cầu trên khi dạy chính tả nghe viết, nhớ viết yêu cầu học sinhphải nghe đúng viết đúng, đọc trơn, không vừa đánh vấn vừa viết, có ý thứcphân biệt các thành phần âm, vần dễ nhầm lẫn trên chữ viết Củng cố và hoànthiện, tri thức cơ bản về hệ thống chữ viết và ngữ âm tiếng Việt, hệ thống chữcái, môi liên hệ giữa âm chữ cái, cấu tạo cách viết chữ

Cung cấp tri thức cơ bản về hệ thống quy tắc chuẩn, thống nhất chính tảtiếng Việt Rèn kỹ năng nghe, viết, đọc, hiểu chữ viết tiếng việt Trang bị cho họcsinh một công cụ quan trọng để học tập tốt các môn học khác và để giao tiếp

Viết đúng chính tả nghe viết, chính tả tập chép (những bài tập đọc đãhọc), viết đúng các âm tiết dễ nhầm, dễ lẫn phụ âm đầu, vần và thanh

Yêu cầu về kỹ năng: Bài viết từ 60 - 70 chữ tốc độ viết trongkhoảng 15 phút

Phát triển ngôn ngữ và tư duy khoa học cho học sinh Chính tả có quan hệvới tập viết, tập đọc, từ ngữ, ngữ pháp, tập làm văn là những phân môn tiếngViệt góp phần bồi dưỡng cho học sinh những tình cảm và phẩm chất tốt đẹp qua

sử dụng ngôn ngữ: tính khoa học tính chính xác và tính thẩm mỹ

Bên cạnh việc chỉ đạo kịp thời đúng theo các văn bản chuyên môn thì Bangiám hiệu cần phải tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, trang thiết bị

cho việc dạy và học như cung cấp đủ bàn ghế, ánh sáng, sách giáo khoa, sáchtham khảo, đồ dùng dạy học v.v…

Cần quan tâm tạo điều kiện bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, động viên khích

lệ giáo viên tự bồi dưỡng nâng cao tay nghề

Phát động và triển khai tốt các phong trào thi đua dạy và học, đổi mớiphương pháp dạy học, nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn, đi sâu bàn

về nội dung đổi mới phương pháp dạy học : Dạy lấy học sinh làm trung tâm giáoviên giảng giải ít, hướng dẫn học sinh tìm nội dung mới, học sinh phải chủ độnglàm việc, tự giác tích cực trong giờ học, dưới sự điều khiển của giáo viên tìm vàtiếp thu kiến thức của bài học Đồng thời trong họp chuyên môn cần bàn cách sửdụng đồ dùng dạy học sao cho thật hiệu quả Ban giám hiệu cần bố trí thời giancùng dự sinh hoạt tổ chuyên môn để cùng giáo viên trong tổ nghiên cứu về nộidung sách giáo khoa, phương pháp dạy chính tả, đồng thời tăng cường dự giờthăm lớp để quan sát giờ dạy của giáo viên, kết quả học tập của học sinh để từ

đó thấy được những mặt ưu và những tồn tại trong giờ chính tả qua đó tìm hiểunguyên nhân dẫn đến tình trạng ít hiệu quả trong giờ dạy chính tả

Ở giai đoạn đầu các lớp tiểu học (lớp 1, 2, 3) khi viết chính tả ở kiểu bài ngheviết thường học sinh hay mắc những lỗi do phát âm không phân biệt gây nên Họcsinh mắc lỗi vì quên mất mặt chữ đành viết theo kiểu "đọc sao viết vậy"

Trong giờ chính tả học sinh xác định cách viết đúng chính tả qua việc tiếpnhận chính xác âm thanh của lời nói, cách viết đúng là xác định được mối liên

hệ giữa âm thanh và chữ viết do đó muốn học sinh viết đúng thì khi dạy chính tảgiáo viên cần phải biết kết hợp với việc rèn luyện phát âm Muốn vậy thì giáoviên cần phải đọc đúng và yêu cầu học sinh cũng phải rèn luyện để đọc đúng bởi

vì phát âm như thế nào thì viết như thế ấy giữa cách đọc và cách viết thống nhấtvới nhau (theo nguyên tắc chung) nhưng trong thực tế thì mối liên hệ giữa đọc

và viết (viết chính tả) rất phong phú và đa dạng

Tuy theo từng địa phương đều có sự sai lệch về cách phát âm và theo đặcđiểm tâm sinh lý của trẻ tiểu học, trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh nên còn có rấtnhiều em còn nói ngọng, đọc ngọng Nếu giáo viên quá lạm dụng hình thứcnghe - viết thực hiện theo phương án "nghe thế nào viết thế ấy" thì sẽ không đạthiệu quả cao trong giờ chính tả được

Ngoài ra lỗi chính tả của học sinh còn do không hiểu biết đầy đủ về quytrình chính tả, nội dung ngữ nghĩa của từ, vì vậy ở giai đoạn này bất kể ở kiểubài chính tả nào nếu giáo viên biết kết hợp cho học sinh tri giác nhận mặt chữ(chữ viết) gắn với nghĩa của từ bằng con đường tự thao tác và yêu cầu học sinhviết chính tả bằng con đường "ghi nhớ" mặt chữ thì lỗi chính tả sẽ giảm rõ rệt

Về phương pháp giảng dạy thì một điều rất dễ nhận thấy đó là sự hạn chếcủa việc sử dụng hình thức diễn giải, đàm thoại theo phương pháp truyền thống,phương pháp diễn giải nếu lạm dụng nó thì sẽ làm cho học sinh tiếp thu bài mộtcách thụ động, cô nói như thế nào thì trò nghe vậy, học sinh khó ghi nhớ hoặcnhớ lúc đó song lại quên ngay, kể cả khi giáo viên diễn giải rất tận tình, rất kỹcách viết từng chữ

Ví dụ như giáo viên vừa giảng vừa viết lên bảng để phân tích âm tiết: "Từkhuỷu tay bao gồm 2 tiếng tiếng khuỷu và tiếng tay ; Tiếng khuỷu gồm có âm

kh vần uyu và thanh hỏi v.v " Nhưng khi kiểm tra bài viét của học sinh vẫn có

những học sinh viết sai chữ khuỷu

Nhưng cũng vẫn là chữ "khuỷu tay" giáo viên cho học sinh tự mình ghi lạibằng tri giác, tự phân tích âm tiết bằng các thao tác của chính bản thân học sinhvào bảng con bảng lớp, vào nháp Sau đó gọi học sinh trình bày giáo viên chỉnhận xét khẳng định sự đúng sai thì học sinh sẽ nhớ lâu hơn và sẽ viết chính xáchơn Đặc biệt là trong khi luyện viết nếu có học sinh viết sai thì giáoviên có thể cho học sinh so sánh bài mình với bài bạn tự tìm chỗ sai và

tự sửa vào bài của mình

Hình thức dạy học đàm thoại yêu cầu học sinh phải hoạt động sôi nổi,phải nói nhiều nhưng trong giờ chính tả thì việc nói nhiều chưa hẳn là tốt ví dụnhư trong giờ chính âm vần nếu giáo viên chỉ đặt câu hỏi học sinh trả lời (nói);giáo viên viết lên bảng học sinh chép vào vở, bên ngoài quan sát thì giờ học rấtsôi nổi song kết quả vẫn bị hạn chế, học sinh vẫn viết sai cả những chữ vừa được

so sánh Điều này chứng tỏ cho ta thấy trong giờ chính tả việc giáo viên đặt câuhỏi để học sinh trả lời cũng là việc làm cần thiết song cần phải có mức độ và cầnphải kết hợp với các phương pháp khác làm sao để cho học sinh vừa được nói

Khi chữa lỗi chính tả cho học sinh thì giáo viên cần cho học sinh tựđối chiếu bài của mình với bài của cô đã chép trên bảng lớp hoặc xemsách giáo khoa và chữa bài của mình sau dó cho học sinh đổi vở chữa bàichéo theo bàn hoặc giáo viên đọc cho học sinh soát lỗi từng câu có chỉdẫn những chữ sai để học sinh sửa Học sinh được tự phát hiện lỗi sai và

tự mình sửa thì sẽ nhớ lâu hơn và khi viết lại sẽ chính xác hơn

Khi đã tìm hiểu rõ nguyên nhân học sinh hay mắc lỗi chính tả Bangiám hiệu cùng với giáo viên trực tiếp dạy trao đổi bàn bạc xây dựng giáo

án, phương pháp, hình thức tổ chức tiết dạy v.v…, nhằm nâng cao chấtlượng dạy học phân môn chính tả

3.2 Giáo viên cần phải tăng cường thao tác phân tích âm tiết ở học sinh

Phân tích ngôn ngữ là phương pháp đặc thù trong dạy tiếng Việt Lỗichính tả của học sinh có thể xẩy ra ở một hay nhiều bộ phận cấu tạo nên chữ viết

do đó khi phân tích chữ viết bắt buộc học sinh phải quan sát chữ viết một cáchtường tận, buộc học sinh phải suy nghĩ, tư duy, tay viết ra chữ Khi được thaotác nhiều chữ và nghĩa sẽ gắn chặt vào trí nhớ giúp cho học sinh viết đúng hơn

và làm giảm lỗi chính tả trong bài viết của học sinh

Ví dụ: ở bài chính tả nghe viết: "Trên đường mòn Hồ Chí Minh" (Lớp 3học kỳ II)

Sau khi giới thiệu bài, giáo viên đọc bài viết chính tả, cho một học sinhđọc lại các em khác quan sát vào bài viết trong sách giáo khoa hoặc bài viết trênbảng lớp suy nghĩ tìm những chữ khó viết trong bài (trơn, lầy, thung lũng, kéothẳng, đỏ bừng)

Khi học sinh nêu những chữ khó viết trong bài giáo viên dùng phấn màugạch chân những chữ đó đồng thời có thể đưa thêm một số chữ học sinh hay viếtsai theo tiếng địa phương hoặc theo đối tượng học sinh của lớp Yêu cầu họcsinh phân tích cấu tạo chữ, từ khó vừa tìm (Học sinh phân tích miệng những chữkhó đặc biệt tiêu biểu ở trong bài mà học sinh hay mắc lỗi, những chữ khác chỉcho học sinh tập viết lại và giáo viên nhận xét)

3.3 Giáo viên tăng cường việc tri giác chữ viết bằng nhiều thao tác cho học sinh

Đối với bài chính tả âm vần khi dạy giáo viên cần cho học sinh hiểu thêmnghĩa của từ bên cạnh việc thao tác phân tích chữ Việc học sinh hiểu nghĩa của

từ là một trong những cơ sở giúp học sinh viết đúng chính tả

Những thao tác điền từ, đặt câu, tạo từ đều được thực hiện bởi sự phốihợp của nhiều giác quan, trong một tiết học cùng với tư duy học sinh được tainghe, miệng đọc, mắt nhìn, tay viết chữ thì sẽ giúp học sinh ghi nhớ lâu hơn