- Viết đoạn văn có sử dụng phó từ - Chuẩn bị bài tiếp theo: tìm hiểu chng về văn miêu tả: đọc kĩ văn bản, trả lời câu hỏi để nắm được các thao tác chính của văn miêu tả.. TÌM HIỂU CHUNG [r]
Trang 1Tuần 20 Tiết 73
Ngày soạn … /01/2013
Ngày dạy …./01/2013
Văn bản:
BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIấN
(Tụ Hoài)
A/ muc tiêu bài học:Giỳp học sinh:
1 Kiến thức:- Cảm nhận ý nghĩa, nội dung của truyện: Tớnh kiờu căng của tuổi trẻ cú thể làm hại đến người khỏc, khiến ta phải õn hận suốt đời, cần sống đoàn kết với mọi người
- Hiểu được nghệ thuật miờu tả loài vật sinh động, lời kể ở ngụi thứ nhất tự nhiờn, ngụn ngữ chớnh xỏc, giàu tớnh tạo hỡnh
2 Kĩ năng:- Rốn kĩ năng đọc, học tập cỏch miờu tả loài vật của tỏc giả Tụ Hoài
- KNS: Tự nhận thức và xác định cách ứng xử: sống khiêm tốn và biết tôn trọng người khác Giao tiếp, phản hồi, lắng nghe tích cực trình bày suy nghĩ, ý tưởng, cảm nhận của bản thân về những giá trị về nội dung, nghệ thuật của truyện
3 Thái độ:- Giỏo dục khụng cú tớnh kiờu căng, hống hỏch, yêu đồng loại
B/ Chuẩn bị:
1 Thầy: Soạn bài, chuẩn bị tài liệu chuẩn kiến thức, tài liệu liên quan…
2 Trò: Soạn kĩ bài trước khi đến lớp
C/ Kĩ thuật và phương pháp dạy học
- PP vấn đáp,PP thuyết trình, Kĩ thuật động não, Kĩ thuật 1 phút
D/ tiến trình tiết dạy:
* Ổn định lớp:
* Kiểm tra vở soạn bài:
* Bài mới:
Trên thế giới và nước ta có những nhà văn nổi tiếng gắn bó cả cuộc đời viết của mình cho đề tài trẻ em,một trong những đề tài khó khăn và thú vị bậc nhất Tô hoài là một trong những tác giả như thế Truyện đồng thoại đầu tay của Tô Hoài: Dế Mèn phiêu lưu kí (1941) Nhưng Dế Mèn là ai? Chân dung
và tính nết nhân vật này như thế nào, bài học cuộc đời đầu tiên mà anh ta nếm trải ra sao? đó chính là
nội dung bài học đầu tiên của học kì hai này?
GV : mời HS đọc chỳ thớch *
? Nờu những nột chớnh về cuộc đời & sự nghiệp nhà
văn Tụ Hoài?
- Tờn thật là Nguyễn Sen (1920) quờ ở làng Nghĩa
Đụ phủ Hoài Đức, Hà Đụng nay thuộc quận Cầu
Giấy Hà Nội
-Giỏo viờn cú thể giới thiệu cho cỏc em 1 số tỏc
phẩm của Tụ Hoài
Tỏc phẩm" Dế Mốn phiờu lưu kớ", "Vừ sĩ bọ ngựa"
=> viết nhiều chuyện cho thiếu nhi và cỏc đề tài về miền
nỳi, Hà Nội : Vợ chồng A Phủ, Miền Tây, Người ven
thành, Cát bụi chân ai, Chiều chiều.
- GV mở rộng về hoàn cảnh sáng tác tác phẩm:
(TGiả viết tác phẩm vào khoảng 21 tuổi Thời kì đó
phong trào mặt trận dân tục dân chủ Đông Dương
rầm rộ lôi cuốn thanh niên giác ngộ chính trị CM
I TèM HIỂU CHUNG:
1 Tỏc giả:
- Tụ Hoài tờn thật là Nguyễn Sen, (1920), lớn lờn
ở Nghĩa Đụ - Hoài Đức – Hà Tõy(Cầu Giấy – Hà Nội) ễng viết văn từ trước CMT8/1945, viết nhiều thể loại, rất thành cụng về miờu tả, văn viết cho thiếu nhi
2 Tỏc phẩm :
- In lần đầu năm 1941, là tỏc phẩm nổi tiếng và đặc sắc của Tụ Hoài viết về loài vật dành cho thiếu nhi
- Tỏc phẩm gồm 10 chương
- Trớch từ chương I
Trang 2Giáo viên : Nguyễn Văn Nguyên
Các nhân vật: Mèn, Trũi đều được tác giả thể hiện
cho những đường nét tư tưởng xã hội đó Lí tưởng
của Mèn là được đi khắp nơi hô hào mọi loài cùng
xây dựng thế giới đại đồng- thế giới công bằng
không có áp bức chiến tranh…)
Thể loại của tác phẩm là kí nhưng thực chất vẫn là
một truyện "Tiểu thuyết đồng thoại" một sáng tác
chủ yếu là tưởng tượng và nhân hoá
- Đây là tác phẩm văn học hiện đại lại nhiều lần
nhất được chuyển thể thành phim hoạt hình, múa rối
được khán giả, độc giả nước ngoài hết sức hâm mộ
Năm 1959 tác phẩm được xuất bản bằng tiếng
Nga
- Đọc hào hứng, kiờu hónh, to, vang, chỳ ý nhấn
giọng ở cỏc tớnh từ, động từ miờu tả khi Dế Mốn tả chõn
dung mỡnh
- Giọng trịch thượng – Dế Mốn trờu chị Cốc
- Giọng chậm, buồn, sõu lắng, cú phần bi thương –
Dế mốn hối hận
- Chỳ ý những đoạn đối thoại
? Cõu chuyện được kể ở ngụi thứ nhất theo lời của
nhõn vật chớnh? Tỏc dụng?
? Túm tắt đoạn trớch?
(Giỏo viờn gọi học sinh túm tắt tiếp sức)
Giỏo viờn kiểm tra lại một vài chỳ thớch trong SGK
? Văn bản cú thể gồm mấy phần? Xỏc định giới hạn
và nờu nội dung chớnh từng phần?
- Phần 1: Từ đầu đến thiên hạ
Bức chân dung tự hoạ của Dế mèn( Hình ảnh Dế
Mèn)
- Phần 2: Còn lại
Mèn trêu chị Cốc dẫn đến bài học đầu tiên
? Ngay từ đầu văn bản, người đọc đó được nghe
những lời tự giới thiệu của chàng Dế Mốn? Em hóy
tỡm chi tiết này?
? Vậy “Chàng Dế … trỏng” ấy đó hiện lờn qua
những nột miờu tả cụ thể nào? Về hỡnh dỏng, hoạt
động?
II ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN:
1 Đọc - kể túm tắt:
- Tạo nờn sự thõn mật, gần gũi giữa người kể và bạn đọc; dễ biểu hiện tõm trạng, ý nghĩ, thỏi độ của nhõn vật đối với những gỡ xảy ra ở xung quanh & đối với chớnh mỡnh
2 Chỳ thớch:
3 Bố cục:
- 2 đoạn
+ Đ1: Từ đầu… “Đứng đầu thiờn hạ rồi”
=>Miờu tả vẻ đẹp cường trỏng của Dế Mốn.
+ Đ2: Cũn lại:
=>Bài học đường đời đầu tiờn của Dế Mốn.
4 Phõn tớch:
a) Hỡnh dỏng, tớnh cỏch của Dế Mốn.
“Tụi là một chàng Dế thanh niờn cường trỏng”
+ Hỡnh dỏng:
Đụi càng mẵn búng; Vuốt: Cứng, nhọn hoắt; đụi cỏnh: dài; đầu to nổi từng tảng; hai răng đen nhỏnh; rõu dài uốn cong hựng dũng.
+ Hành động:
Đạp phanh phỏch, vỗ cỏnh phành phạch, nhai ngoàm ngoạm, trịnh trọng vuốt rõu.
Trang 3? Khi miờu tả hỡnh ảnh “Chàng Dế” tỏc giả đó sử
dụng nhiều từ loại, loại từ nào?
GV : Dùng hàng loạt các động từ, tính từ ,biện pháp
so sánh từ ngữ đắt giá
->Tạo nên sự khoẻ mạnh cường tráng của Dế Mèn
đồng thời cho thấy Dế mèn kiêu căng hợm hĩnh,
không biết tự biết mình, biết người
? Em cú nhận xột gỡ về trỡnh tự miờu tả?
? Cỏch miờu tả như vậy cú tỏc dụng gỡ?
? Và qua lời miờu tả ấy, em hỡnh dung ra hỡnh ảnh Dế
Mốn như thế nào?
? Cú ý kiến cho rằng: Mang vẻ đẹp như vậy nờn Dế
Mốn cú quyền “lấy làm hónh diện với bà con về vẻ
đẹp của mỡnh” Em cú ý kiến như thế nào?
(Học sinh thảo luận).
? Và ở Dế Mốn điều đú đó được thể hiện như thế
nào?
? Dế Mốn tự nhận mỡnh là “ tợn lắm”, “xốc nổi”,
ngụng cuồng”, em hiểu những lời núi đú như thế
nào?
( DM tự thấy mỡnh liều lĩnh, thiếu chớn chắn, cho
mỡnh là nhất, khụng coi ai ra gỡ )
? Từ đú em cú nhận xột gỡ về tớnh cỏch DM?
- GV Đây là một đoạn văn rất độc đỏo, đặc sắc về
nghệ thuật tả vật ,bằng cách nhân hoá, dựng nhiều
tính từ, động từ, từ láy, so sánh rất chọn lọc,
chớn,chính xác Tô Hoài đã để cho Dế Mốn tự hoạ
bức chõn dung của mỡnh vụ cựng sống động, phự
hợp với thực tế, hớnh dỏng, tập tớnh của loài dế,
cũng như một số thanh thiếu niờn và nhiều thời Dế
Mốn cường trỏng, khoẻ mạnh, kiờu căng, hợm hĩnh
mà khụng tự biết Điểm đỏng khen cũng như điểm
đỏng chờ trỏch của chàng Dế mới lớn này
? Đứng trước hỡnh ảnh Dế Mốn trong đoạn I Em cú
thỏi độ, tỡnh cảm ra sao?
(Thảo luận).
Tiểu kết:
? Tất cả những tỡnh cảm đú được tạo nờn khi ta
được chứng kiến những chi tiết miờu tả rất đặc sắc
với nghệ thuật nhõn hoỏ tài tỡnh?
-> Dựng nhiều động từ, tớnh từ, từ lỏy.
-> Lần lượt miờu tả từng bộ phận cơ thể gắn miờu tả hỡnh dỏng và miờu tả hành động.
- HS: Hỡnh ảnh nhõn vật hiện lờn rừ nột, thờm sinh động, vừa miờu tả hỡnh dạng chung, vừa làm nổi bật cỏc chi tiết quan trọng của đối tượng
=> Vẻ đẹp cường trỏng, trẻ trung, đầy sức sống,
tự tin, yờu đời của Dế Mốn.
- Đú là tình cảm chớnh đỏng
- Khụng nhất trớ: Nếu khụng xỏc định được rừ ràng thỡ tỡnh cảm ấy rất gần với thúi kiờu căng,
tự phụ, xem thường mọi người, hung hăng, xốc nổi, gõy hại cho bản thõn và mọi người
- Tớnh cỏch.
-> Đi đứng oai vệ, cà khịa với bà con trong xúm, quỏt mắng mấy chị Cào Cào, đỏ ghẹo anh Gọng Vú.
- Tưởng mỡnh sắp đứng đầu thiờn hạ rồi.
(Yờu quý: sống tự lập, cú vẻ đẹp…Quỏ kiờu căng, …).
=>Quỏ kiờu căng, hợm hĩnh, khụng tự biết mỡnh.
- HS …
Nghệ thuật: miờu tả , nhõn hoỏ tài tỡnh.
Nội dung: DM là một chàng dộ thanh niờn
Trang 4Giáo viên : Nguyễn Văn Nguyên
? Theo em DM trong phần đầu cú gỡ đẹp, cú gỡ chưa
đẹp?
cường trỏng, khỏe mạnh, hựng dũng, hấp dẫn Tuy nhiờn DM lại cú tớnh kiờu căng, ngạo mạn.
* Củng cố
? Những nét tiêu biểu về tác giả, tác phẩm Bài học đường đời đầu tiên?
? Vậy theo em chi tiết nào là đặc sắc, thỳ vị nhất, vỡ sao?
* Hướng dẫn:
- Học kĩ bài, chuẩn bị tốt tiết sau
Tuần 20 Tiết 74
Ngày soạn 01 /01/2012
Ngày dạy 04 /01/2012
Văn bản : BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIấN
(Tụ Hoài)
A/ mục tiêu bài học:Giỳp học sinh:
1 Kiến thức: - Cảm nhận ý nghĩa, nội dung của truyện: Tớnh kiờu căng của tuổi trẻ cú thể làm hại đến người khỏc, khiến ta phải õn hận suốt đời, cần sống đoàn kết với mọi người
- Hiểu được nghệ thuật miờu tả loài vật sinh động, lời kể ở ngụi thứ nhất tự nhiờn, ngụn ngữ chớnh xỏc, giàu tớnh tạo hỡnh
2 Kĩ năng:- Rốn kĩ năng đọc, học tập cỏch miờu tả loài vật của tỏc giả Tụ Hoài
3 Thái độ:- Giỏo dục khụng cú tớnh kiờu căng hống hỏch, yêu đồng loại, yêu môn học
B/ chuẩn bị :
1 Thầy: Soạn bài, chuẩn bị tài liệu chuẩn kiến thức, tài liệu liên quan
2 Trò: Soạn kĩ bài trước khi đến lớp
C/ Kĩ thuật và phương pháp dạy học
- PP vấn đáĐảng, PP thuyết trình, Kĩ thuật động não, Kĩ thuật 1 phút
D/ tiến trình tiết dạy:
* Ổn định lớp:
* Kiểm tra: ? Tóm tắt văn bản Bài học đường đời đầu tiên?
* Bài mới:
Kiêu căng hống hách nhất thời sẽ làm cho con người ta phải ân hận suốt đời Tác giả Tô Hoài đã thật tinh tế khi ông gửi gắm điều dăn dạy nhỏ bé mà sâu xa này trong tác phẩm của mình Thực tế bài học này ra sao mời các em đi tìm hiểu: Phần còn lại của tác phẩm!
- Học sinh kể lại truyện: Đoạn từ Câu chuyện ân
hận đầu tiên
? Cú thể núi một nột đặc sắc khỏc của văn bản
này khụng chỉ ở cỏc chi tiết hỡnh ảnh miờu tả mà
ở khả năng tạo liờn kết giữa cỏc đoạn Vậy em cú
thể tỡm cõu văn liờn kết đ1 & đ2 ?
(Đõy là một chi tiết rất quan trọng, chỳng ta
thường bị lỳng tỳng và khụng thành cụng khi thực
hiện thao tỏc chuyển ý, liờn kết đoạn).
? Người hàng xúm đầu tiờn trong cuộc sống tự lập
của Dế Mốn là Dế Choắt Hóy xem Dế Mốn nhỡn
Dế Choắt bằng con mắt như thế nào?
b) Bài học đường đời đầu tiờn của Dế Mốn.
- HS …
“Chao ụi! Cú biết đõu rằng… lại được”
-Dế Choắt: – Người hàng xúm đầu tiờn của Dế
Mốn Như một gó nghiện thuốc phiện, cỏnh ngắn
Trang 5? Thỏi độ của Dế Mốn đối với Dế Choắt ra sao?
? Nhận xột về cỏch miờu tả DC của Tụ Hoài?
? Qua đú chỳng ta dễ dàng nhận ra hỡnh ảnh Dế
Choắt trong cỏi nhỡn của Dế Mốn?
? Thấy chị Cốc đang kiếm ăn, D Mèn nghĩ ra kế
gì ?
? Sự việc đó xảy ra ? Tại sao Dế Mốn làm như
vậy ? Đú là hành động mang tớnh chất như thế
nào?
? Vỡ sao em lại cú đỏnh giỏ như vậy?
? Sau sự việc đỏng tiếc xảy ra với Dế Choắt, Dế
Mốn cú thỏi độ như thế nào?
? Chi tiết nào cho ta thấy dược thỏi độ của DM
đó cú sự thay đổi?
? Thỏi độ ấy giỳp chỳng ta hiểu thờm nột tớnh
cỏch nào ở Dế Mốn?
? Và em hóy hỡnh dung Dế Mốn đó cú tõm trạng
như thế nào khi đứng lặng hồi lõu trước nấm mồ
của Dế Choắt?
(H/s tự do thảo luận).
? Bài học đường đời đầu tiờn của Dế Mốn là gỡ?
(Nờn biết sống đoàn kết, thõn ỏi với mọi người
kẻ kiờu căng cú thể làm hại người khỏc khiến phải
õn hận suốt đời)
?Em có nhận xét gì về nghệ thuật kể, tả của Tô
Hoài?
(Nét đặc sắc về NT: Thể loại truyện đồng thoại rất
phù hợp với lứa tuổi thiếu niên
+ Nhân vật Mèn, Choắt được miêu tả sống động
phù hợp với tâm lý người mà không xa lạ với đặc
điểm của loài vật
+ Ngôi kể thứ nhất tạo cho truyện có không khí
thân mật gần gũi giữa người đọc với nhân vật
chính Người kể chuyện )
?Qua đoạn trích vừa học em học tập được gì ở Dế
ngủn, rõu một mẩu, mặt mũi ngẩn ngơ, hụi như Cỳ Mốo, cú lớn mà khụng cú khụn, …
- Thỏi độ của Dế Mốn:
+ Gọi là “chỳ mày” (mặc dự bằng tuổi).
+ Hếch răng, xỡ một hơi rừ dài, mắng khụng chỳt bận tõm, …
=> Dế Mèn kiêu căng, hách dịch, coi thường người hàng xóm yếu đuối của mình.
- Miờu tả: tớnh từ, từ lỏy.
=> Dế Choắt yếu ớt, xấu xớ, lười nhỏc, đỏng khinh trong cỏi nhỡn của Dế Mốn.
- Dế Mèn: Nghĩ kế trêu chị Cốc
- Dế Mốn trờu chị Cốc => Muốn ra oai với Dế Choắt, đú khụng phải là hành động dũng cảm mà
là hành động ngụng cuồng.
- Vỡ: Khi nghe Cốc mổ Dế Choắt: Khiếp, nằm in thin thớt
- Dế Choắt bị chị Cốc hiểu lầm, mổ đau => Dế Mốn hốt hoảng lo sợ bất ngờ về cỏi chết và lời khuyờn của Dế Choắt.
“ Tụi hối lắm anh mà chết là chỉ tậi tụi ”
=> Dế Mốn cũn cú tỡnh cảm đồng loại, cũn biết ăn năn, hối lỗi.
“ DM quỳ xuống nõng DC lờn bài học đường đời đầu tiờn”-> DM cay đắng vỡ lỗi lầm của mỡnh, xút thương DC, mong DC sống lại, nghĩ đến việc thay đổi cỏch sống của mỡnh.
- Bài học đầu tiờn của Dế Mốn: là tỏc hại của
tớnh nghịch ranh, ớch kỷ Hống hỏch hóo trước người yếu nhưng lại hốn nhỏt trước kẻ mạnh, khụng tớnh đến hậu quả ra sao.
Bài học về sự ngu xuẩn của tớnh kiờu ngạo đó dẫn đến tội ỏc.
Soỏng phaỷi ủoaứn keỏt thaõn aựi vụựi moùi ngửụứi.
Trang 6Giáo viên : Nguyễn Văn Nguyên
mèn và cần tránh xa những đức tính gì của Dế
Mèn?
- Học sinh thảo luận nhóm bàn
- Đại diện nhóm trình bày kết quả
- GV kết luận
? Văn bản đó cú những đặc điểm nghệ thuật gỡ nổi
bật?
(Tưởng tượng trờn cơ sở sự thật)
? Nội dung chủ yếu của đoạn trớch là gỡ?
? Em học tập được gỡ qua bài học hụm nay ?
Ghi nhớ – SGK
? Đọc cõu cuối của đoạn trớch và em cảm nhận
được nột đặc sắc gỡ?
(Đõy là lối kết thỳc vừa cú khả năng gúi kết sự
việc lại vừa mở ra hướng suy nghĩ => H/s tập
viết
- Gv chia thành hai nhóm là 2 bài tập
- Các nhóm cử đại diện trình bày?
Yêu cầu: Đoạn văn hoàn chỉnh (4-5 câu)
Nội dung: Theo từng bài tập
5 Tổng kết
a NT: Truyện được viết theo lối đồng thoại, loài vật cũng biết suy nghĩ, núi người Phộp nhõn hoỏ tài tỡnh dựa trờn những am hiểu kỹ càng về loài vật
- Sử dụng ngụn ngữ miờu tả sinh động, sắc nột khiến hỡnh ảnh nhõn vật hiện lờn sinh động và hấp dẫn
b ND: Bài học về thúi kiờu căng ngạo mạn, Tinh thần đoàn kết thõn ỏi yêu thương nhau
- HS đọc ghi nhớ - sgk
- HS đọc Cõu cuối của đoạn trớch vừa thuật lại sự việc, vừa gợi tả tõm trạng mang ý nghĩa sõu sắc
III Luyện tập
1 Viết đoạn văn diễn tả tâm trạng của Mèn sau khi chôn cất dế Choắt
2 Viết đoạn văn cảm nhận nhân vật Dế Choắt về câu nói cuối đời cà cái chết thảm thướng
* Củng cố:
? Thay thế một số từ đồng nghĩa hoặc gần nghĩa với một số từ sau:
- mẫm búng
- phanh phỏch
- rung rinh
- đen nhỏnh
? Qua bài học em thấy cỏch miờu tả loài vật của nhà văn Tụ Hoài cú gỡ đặc biệt? Từ đú em nhận thấy
DM cú điểm nào đỏng yờu, điểm nào đỏng chờ?
* Hướng dẫn:
Học bài: - Học thuộc phần ghi nhớ SGK, hiểu được cỏch viết văn miờu tả, nghệ thuật nhõn hoỏ khi
miờu tả loài vật
- Đọc thờm những chương khỏc của “Dế Mốn phiờu lưu ký”
- Học tập nghệ thuật miờu tả của tỏc giả Tụ Hoài
- Viết đoạn văn: Hỡnh dung tõm trạng của Dế Mốn khi đứng lặng hồi lõu trước nấm mộ của Dế Choắt Hoặc đọan văn cảm nhận về nhõn vật DM
- Cỏc nhúm tập đọc phõn vai
Chuẩn bị bài tiếp theo: Phú từ Yờu cầu HS dọc kĩ bài, tỡm hiểu cỏc ngữ liệu, trả lời cõu hỏi để nắm được phú từ là gỡ, cỏc loại ý nghĩa của phú từ
Tuần 20 Tiết 75
Ngày soạn 01 /01/2012
Ngày dạy 05 /01/2012
Tiếng Việt
PHể TỪ a/mục tiêu bài học:Giỳp học sinh:
1 Kiến thức:- Nắm được khỏi niệm phú từ.- Hiểu và nhớ được cỏc loại ý nghĩa chớnh của phú từ
Trang 72 Kĩ năng:- Biết đặt cõu cú chứa phú từ để thể hiện cỏc ý nghĩa khỏc nhau.
3 Thái độ: - Giỏo dục ý thức tớch cực tự học, yêu môn học , yêu Tiếng Việt …
b/ chuẩn bị:
1 Thầy: Soạn bài, chuẩn bị tài liệu chuẩn kiến thức, tài liệu liên quan…
2 Trò: Soạn kĩ bài trước khi đến lớp
c/ Kĩ thuật và phương pháp dạy học
- PP vấn đáBắc Giang, PP thảo luận, PP thuyết trình,Kĩ thuật động não,Kĩ thuật 1 phút…
d/tiến trình tiết dạy:
* Ổn định lớp:
* Kiểm tra bài cũ:
? Kể tờn cỏc từ loại em đó được học ở học kỳ I?
? Xỏc định cỏc từ loại trong VD sau:
Dế Choắt là tờn tụi đó đặt cho nú một cỏch trịch thượng và chế giễu
* Bài mới:
Các em đã được học một số từ loại như: DT, ĐT, TT, ST, LT, CT các em đã học ở học kì I, sang học kì
II này chúng ta còn được tìm hiểu một số từ loại khác cũng rất hay và bổ ích Một trong số đó là Phó từ Hôm nay thầy trò mình cùng nhau đi tìm hiểu!
- GV treo bảng phụ
Đọc VD trong SGK
? Cỏc từ “đó, cũng, vẫn, chưa, thật, …" bổ
sung ý nghĩa cho những từ nào?
? Đọc lại những từ ngữ được bổ sung ý
nghĩa?
? Những từ được bổ sung ý nghĩa thuộc loại
từ nào?
? Như vậy trong cỏc cụm động từ, cụm tớnh
từ những từ làm nhiệm vụ bổ sung ý nghĩa ở
vị trớ nào?
=> Đú là những phú từ.
Ghi nhớ - SGK
GV ghi túm tắt
? Vậy em hiểu thế nào là phú từ?
BT nhanh: Xỏc định phú từ trong VD?
a Thế rồi Choắt tắt thở Tụi thương lắm
b Ai ơi chua ngọt đó từng
Non xanh nước bạc ta đừng quờn nhau
I PHể TỪ LÀ Gè:
1 Vớ dụ: SGK.
- HS quan sát, đọc
2 Nhận xột:
a, Đó đi; cũng ra; vẫn chưa thấy Thật lỗi lạc
b, Soi gương được; rất ưa nhỡn; to ra;
rất bướng
- Những từ “đó, vẫn, cũng, …” bổ sung ý nghĩa cho cỏc động từ, tớnh từ
- Những từ “đó, vẫn, cũng …” cú thể đứng trước hoặc đứng sau động từ, tớnh từ
3 Kết luận :
- HS trả lời, đọc ghi nhớ
- Thế rồi Choắt tắt thở Tụi thương lắm
- Ai ơi chua ngọt đó từng
Non xanh nước bạc ta đừng quờn nhau
II CÁC LOẠI PHể TỪ:
1.Vớ dụ
Trang 8Giáo viên : Nguyễn Văn Nguyên
? Xỏc định cỏc phú từ trong VD?
? Sắp xếp cỏc phú từ ở cỏc VD trong phần I
& II vào bảng?
? Hóy so sỏnh cỏc cụm từ cú phú từ và cụm từ
khụng cú phú từ rồi rỳt ra ý nghĩa của phú từ?
? Em cú thể bổ sung cỏc phú từ khỏc vào
bảng phõn loại ?
Lưu ý: Phõn biệt phú từ vời động từ.
- Tụi ra ngoài chơi
Động từ
- Đầu tụi to ra
Phú từ
? Nờu cỏc loại phú từ
(Tiờu chớ phõn loại phú từ chớnh là dựa vào
nội dung và ý nghĩa mà cỏc phú từ đú bổ sung
cho động từ, tớnh từ)
đó đến; khụng cũn ngửi
thời gian phủ định
? Như vậy có mấy loại phó từ?
Coự hai loaùi phoự tửứ lụựn:
+Phoự tửứ ủửựng trửụực ẹT, TT
+Phoự tửứ ủửựng sau ẹT, TT
GV cho HS đọc ghi nhớ - sgk
Bài tập 1:
Đọc và xỏc định phú từ
- HS đọc VD
2 Nhận xột
- Phú từ: lắm, đừng, khụng, đó, đang
Chổ QHTG ủaừ, ủang Chổ mửực ủoọ thaọt, raỏt laộm Chổ sửù TDTT cuừng, vaón
Chổ sửù Pẹ khoõng, chửa Chổ sửù CK ủửứng
Chổ KQ vaứ Hửụựng vaứo, ra Chổ khaỷ naờng ủửụùc
+ Chỉ thời gian : đó, đang
+ Chỉ mức độ : Thật, rất, lắm
+ Sự tiếp diễn tg tự : cũng
+ Sự phủ định : khụng, chưa, chẳng
+ Sự cầu khiến : đừng, hóy
+ Kết quả & hướng : được, ra
+ Khả năng : vẫn, chưa
- HS bổ sung
- HS nghe
- HS nêu:
3 Kết luận :
- HS trả lời
- HS đọc ghi nhớ
III LUYỆN TẬP:
a Đã (thời gian)
- Không còn (không: phủ định, còn: sự tiếp diễn tương tự)
- Đã (thời gian)
- Đều (Sự tiếp diễn)
- Đương, sắp (Thời gian)
- Lại (Tiếp diễn…
- ra (kết quả và hướng)
- Cũng, sắp (Sự tiếp diễn – thời gian)
Trang 9Bài tập 2:
Viết đoạn văn “Thuật lại sự việc Dế Mốn trờu
chị Cốc” trong đú cú sử dụng phú từ và nờu ý
nghĩa của phú từ đú?
- GV đọc chậm rãi, học sinh viết, lưu ý
l,n,tr,ch
- Học sinh chấm chéo (GV thu 5 bài chấm)
b Đã (Thời gian)
- Được (Kết quả)
- HS viết
* Yêu cầu
- Viết đoạn văn ngắn (3 đến 5 câu) thuật lại sự việc Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt có sử dụng phó từ và cho biết dùng phó từ để làm gì?
- Phương thức biểu đạt: Tự sự
Moọt hoõm, thaỏy chũ Coỏc ủang kieỏm moài, Deỏ Meứn tỡm caựch treõu chũ Coỏc roài chui toùt vaứo hang Chũ Coỏc raỏt bửùc mỡnh, tỡm ủửựa gheùo mỡn Khoõng thaỏy Deỏ Meứn, nhửng chũ Coỏc thaỏy Deỏ Choaột ủang loay hoay trửụực cửỷa hang Chũ truựt cụn giaọn leõn ủaàu Deỏ Choaột
3 Bài tập 3
Chính tả (Nghe, viết) Bài học đường đời đầu tiên (Từ: Những gã xốc nổi -> những cử chỉ ngu dại của mình thôi)
* Củng cố:
? Thế nào là phú từ? Cú mấy loại phú từ? ý nghĩa của phú từ?
* Hướng dẫn:
Học bài: - Hiểu phú từ và cỏc loại phú từ
- Biết xỏc định chớnh xỏc cỏc phú từ
- Biết so sỏnh việc sử dụng phú từ và khụng sử dụng phú từ để dựng cho phự hợp., hoàn thành bài tập trong SGK
- Viết đoạn văn cú sử dụng phú từ
- Chuẩn bị bài tiếp theo: tỡm hiểu chng về văn miờu tả: đọc kĩ văn bản, trả lời cõu hỏi để nắm
được cỏc thao tỏc chớnh của văn miờu tả Học thuộc ghi nhớ và hoàn thành bài tập trong SGK
Tuần 21 Tiết 76
Ngày soạn: 01 /01/2012
Ngày dạy 06 /01/2012
Tập làm văn:
TèM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIấU TẢ
a/ mục tiêu bài học:Giỳp học sinh:
1 Kiến thức:- Nắm được những hiểu biết chung nhất về văn miờu tả trước khi đi sõu vào một số thao tỏc chớnh nhằm tạo lập văn bản này
2 Kĩ năng: - Nhận diện một số bài văn, đoạn văn miờu tả
- Hiểu được trong những tỡnh huống nào thỡ dựng văn miờu tả
3 Thái độ:- Giỏo dục tinh thần tự giỏc học tập, yêu môn học
B/ chuẩn bị :
1 Thầy: Soạn bài, chuẩn bị tài liệu chuẩn kiến thức, tài liệu liên quan
2 Trò: Soạn kĩ bài trước khi đến lớp
c/ Kĩ thuật và phương pháp dạy học
- PP vấn đáp,PP thuyết trình, Kĩ thuật động não, Kĩ thuật 1 phút
d/ tiến trình lên lớp:
* Ổn định lớp:
* Kiểm tra bài cũ:
Trang 10Giáo viên : Nguyễn Văn Nguyên
? Em đó được học cỏch tạo lập văn bản theo phương thức biểu đạt nào của học kỳ I?
? Theỏ naứo laứ vaờn tửù sửù?
? Đoạn đầu của văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” được viết theo phương thức biểu đạt nào?
A Tự sự B Miờu tả C Biểu cảm.
* Bài mới:
Học kì I các em đã được tìm hiểu : Văn kể chuyện đời thường và văn kể chuyện tưởng tượng
Văn miêu tả là một thể văn tuy không mới đối với các em từ bậc học tiểu học các em đã làm quen với văn miêu tả về người, cảnh Nhưng nó lại ẩn chứa rất nhiều điều thú vị và ấn tượng Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu sâu sắc hơn về văn miêu tả.
- GV cho HS đọc và suy nghĩ về 3 tỡnh huống
trong SGK
GV cho HS thảo luận:
? Ở tỡnh huống nào cần sử dụng văn miờu tả?
- Em cú thể nờu thờm một vài tỡnh huống
tương tự cần sử dụng văn miờu tả
GV chia nhóm:
Nhúm 1: tỡnh huống 1
Baực ủi theõm 1 ngaừ tử nửừa, queùo phaỷi, caờn thửự 2 laứ
nhaứ chaựu, coự coồng raứo sụn vaứng, trong saõn coự 2
chaọu hoa mai
Nhúm 2: tỡnh huống 2
Chieỏc aựo maứu hoàng nhaùt, ụỷ haứng dửụựi phớa beõn
tay traựi, ngoaứi cuứng, coồ troứn, xung quanh coự vieàn
nhửừng boõng hoa nhoỷ maứu traộng, tay ngaộn
Nhúm 3: tỡnh huống 3
Laứ ngửụứi coự voực daựng to cao, khoeỷ maùnh
GV:Vaọy caỷ 3 tỡnh huoỏng treõn ta phaỷi duứng vaờn
mieõu taỷ
? Vậy em hiểu sự cần thiết phải sử dụng văn
miờu tả như thế nào?
GV cho HS tiếp tục thảo luận:
Đọc 2 đoạn văn miờu tả Dế Mốn & Dế Choắt
trong văn bản “Bài học đường đời đầu tiờn”
? Hai đoạn văn này giỳp em hỡnh dung được đặc
điểm nổi bật nào của 2 nhõn vật
? Nhửừng chi tieỏt, hỡnh aỷnh naứo ủaừ giuựp cho em
hỡnh dung ủửụùc ủieàu ủoự?
GV: Do quan saựt neõu leõn ủửụùc ủaởc ủieồm, tớnh
I THẾ NÀO LÀ VĂN MIấU TẢ:
1 Vớ dụ
- HS đọc
2 Nhận xột
- HS thảo luận
- Cả 3 tỡnh huống đều cần sử dụng văn miờu tả vỡ căn
cứ vào cỏc hoàn cảnh và mục đớch giao tiếp:
+ T/h1: Tả con đường và ngụi nhà để người khỏch nhận ra, khụng bị lạc
+ T/h2: Tả cỏi ỏo cụ thể để người bỏn hàng khụng lấy lẫn đỡ mất thời gian
+ T/h3: Tả chõn dung người lực sỹ
=> Văn miờu tả giỳp người đọc, người nghe hỡnh dung ra được những đặc điểm, tớnh chất nổi bật của một sự vật, hiện tượng nào đú.
- HS tiếp tục thảo luận:
Đoạn1: DM: “Đụi càng vuốt rõu “
Đoạn 2: DC: “ Chàng Dế Choắt hang tụi “
=> (+ Hỡnh ảnh Dế Mốn: to lớn, cường trỏng, mạnh mẽ
+ Hỡnh ảnh Dế Choắt: ốm yếu, gầy cũm, đỏng thương)
->DM: càng, chõn, kheo, đầu, cỏnh, răng, rõu, những động tỏc ra oai khoe sức khoẻ
->DC: dỏng người gầy gũ, dài lờu ngờu như gó nghiện thuốc phiện, như người cởi trần mặc ỏo gi-lờ, mặt mũi xấu xớ, ngẩn ngẩn ngơ ngơ