Bài tập lớn môn luật đất đai hãy phân tích tính minh bạch, công khai, dân chủ trong quản lý sử dụng đất đai. Từ đó hãy chứng minh tính minh bạch, công khai, dân chủ trong quản lý sử dụng đất đai hiện nay.
Trang 1BÀI TẬP LỚN MÔN LUẬT ĐẤT ĐAI
ĐỀ TÀI: Hãy phân tích vai trò của vấn đề minh bạch, công khai và dân chủ trong quản lý nhà nước về đất đai Bằng các quy định của pháp luật hiện hành hãy chỉ rõ: Luật Đất đai 2013 quan tâm, chú trọng tới tính minh bạch, công khai và dân chủ trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
LỜI MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết, đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, tài sản thiêng liêng của mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, có vai trò quan trọng góp phần vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước Là đề tài nghiên cứu đầy hấp dẫn và thú vị đối với sinh viên đang được học trên ghế nhà trường như chúng em Vấn đề đầu tiên chúng em nghiên cứu là về vai trò của công khai, minh bạch và dân chủ trong quản lý Nhà nước về đất đai Từ nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước ta trên cơ sở xây dựng chế độ
sở hữu toàn dân về đất đai đã luôn quan tâm đến việc quản lí thống nhất vốn đất quốc gia
từ trung ương tới từng địa phương Vấn đề quản lý đất đai không đơn thuần chỉ là xây dựng, kiện toàn hệ thống cơ quan quản lý đất đai mà còn quan trọng hơn là nêu được các nội dung quản lý, quy định chặt chẽ về mặt pháp các nội dung của nó Vai trò của vấn đề minh bạch, công khai và dân chủ đối với quản lý đất đai là vô cùng quan trọng tránh việc dẫn tới những bất cập, thiếu sót trong quản lý Nhà nước về đất đai Vấn đề thứ hai mà chúng em nghiên cứu là những quy định trong Luật Đất đai 2013 đã chú trọng tới minh bạch, công khai, dân chủ trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Giúp khắc phục những bất cập, tồn tại trong việc quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn thiếu công khai, minh
Trang 2bạch và dân chủ Trong quá trình nghiên cứu, chúng em đã cố gắng hết sức mình nhưng
do trình độ kiến thức còn hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót Chúng em mongnhận được sự góp ý của thầy, cô để bài làm của bọn em được hoàn thiện hơn
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
ĐỀ BÀI: Hãy phân tích vai trò của vấn đề minh bạch, công khai và dân chủ trong quản lý nhà nước về đất đai Bằng các quy định của pháp luật hiện hành hãy chỉ rõ: Luật Đất đai 2013 quan tâm, chú trọng tới tính minh bạch, công khai và dân chủ trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
I Hãy phân tích vai trò của vấn đề minh bạch, công khai và dân chủ trong quản lý nhà nước về đất đai
- Công khai: theo từ điển tiếng Việt, công khai “là việc không giữ kín, mà để cho mọi
người đều có thể biết” Công khai ở đây được hiểu là mọi hoạt động của Nhà nước phải được công bố hoặc phổ biến, truyền tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, làm chomọi người dân có thể tiếp cận được các quyết định của nhà nước một cách dễ dàng
- Minh bạch: là “rõ ràng, rành mạch” Minh bạch nghĩa là không những phải công khai
mà còn phải trong sáng, không khuất tất, không rắc rối, không gây khó khăn cho côngdân trong tiếp cận thông tin Đảm bảo khả năng tiếp cận được thông tin, sẵn sàng thamgia trao đổi một cách thẳng thắn, trung thực về quá trình ban hành các chính sách và thựchiện các quy định quản lý Nhà nước về đất đai
Trang 3- Dân chủ là chế độ chính trị trong đó toàn bộ quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, dodân thực hiện trực tiếp hoặc thông qua đại diện do dân bầu ra Nền dân chủ ở Việt Nam lànền dân chủ Xã hội chủ nghĩa tất cả quyền lực thuộc về nhân dân, nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân là trọng tâm
- Công khai, minh bạch chính là “ chìa khóa” cho dân chủ phải thực hiện tốt vấn đề côngkhai, minh bạch thì dân mới có thể thực hiện quyền làm chủ của mình
Vì vậy vai trò của công khai, minh bạch và dân chủ đối với các quy định về quản lý Nhà nước về đất đai là vô cùng quan trọng Bởi khi Nhà nước rõ ràng, rành mạch trong việc thực hiện các quy định pháp luật thì nhân dân mới có thể tiếp cận được với đất đai, tránh tình trạng người dân “ đói” thông tin về đất đai, đến việc thực hiện các quy định về đất đai chưa hợp lý dẫn đến việc lãng phí đất đai và xảy ra nhiều bất cập khác
1 Vai trò của tính công khai, minh bạch và dân chủ đối với các quy định về quản lý địa giới và điều tra cơ bản về đất đai là:
2 Vai trò của tính công khai, minh bạch và dân chủ đối với các quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
a Cơ sở pháp lý:
- Điều 35 đến Điều 51 Luật Đất đai 2013
- Khoản 1 Điều 3 Luật Đất đai 2013 có quy định:
2 Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử
dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường
và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của cácngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế - xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảngthời gian xác định
3 Kế hoạch sử dụng đất là việc phân chia quy hoạch sử dụng đất theo thời gian để thực
hiện trong kỳ quy hoạch sử dụng đất
b Tính công khai, minh bạch và dân chủ có vai trò đối với các quy định về quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất là:
- Đối với Nhà nước:
+ Các cơ quan có thẩm quyền phải đặc biệt quan tâm chú trọng tới việc thực hiện các nguyên tắc và căn cứ để lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Đặc biệt trong nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải nêu cao tinh thần công khai, minh bạch giúp
Trang 4cho việc thực hiện công tác quy hoạch được hiệu quả hơn thể hiện qua việc lấy ý kiến củangười dân trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
+ Các cơ quan có chuyên môn tuân thủ các quy trình quy phạm để giúp Chính phủ và UBND các cấp trong việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất từ cấp quốc gia đến cấp địa phương tránh tình trạng không tuân thủ các quy định dẫn đến việc sai phạm trong công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
- Đối với người sử dụng đất:
+ Giúp cho người dân có thể tiếp cận đầy đủ thông tin về quy hoạch, kế hoạch để biết
và thực hiện tránh tình trạng người dân không có đầy đủ thông tin về quy hoạch, kế hoạch được phê duyệt hay còn gọi là người dân “đói” thông tin quy hoạch, kế hoạch
sử dụng đất Dẫn đến tình trạng như vậy là do phần lớn các việc làm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cho đến trình tự pháp lý được phê duyệt là do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện
+ Tránh tình trạng “ quy hoạch treo” làm ảnh hưởng đến các vấn đề:
Quy hoạch treo gây lãng phí tài nguyên đất đai
Ảnh hưởng đến phát triển kinh tế: không thực hiện được các kế hoạch phát triển kinh tế theo định hướng, kế hoạch đã định, hạ tầng kỹ thuật giao thông, môi trường, cơ sở vật chất,
Đảo lộn cuộc sống của người dân: sống trong vùng đất quy hoạch treo sẽ thiếu thốn vật chất, văn hóa xã hội, cuộc sống không ổn định, cuộc sống thiếu kế hoạch, định hướng lâu dài
Làm đảo lộn các vấn đề xã hội: thiếu hạ tầng xã hội trường học, y tế
+ Tránh tình trạng việc thực hiện các ý tưởng quy hoạch chỉ thể hiện quan điểm chủ quan của người làm quy hoạch mà chưa thể hiện được chiến lược tổng thể phát triển kinh tế- xã hội, quan điểm của người dân góp ý kiến đó chưa được lưu tâm một cách đầy đủ
+ Khắc phục tình trạng quy hoạch không khả thi ở nhiều địa phương
+ Thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có tác động rất lớn tới quyền lợi của người dân Vì làm tốt việc này vừa tạo được sự đồng thuận giữa cơ quan chức năng, chủ đầu tư và người dân trong quá trình triển khai dự án, vừa ngăn chặn tình trạng tham nhũng liên quan đến đất đai Đặc biệt, việc quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được minh bạch, công khai sẽ góp phần giảm khiếu kiện về đất đai
+ Giúp cho người dân có thể giám sát được các kế hoạch, hoạt động quy hoạch kế hoạch sử dụng đất một cách rõ ràng và chi tiết nhất
Trang 53 Vai trò của tính công khai, minh bạch và dân chủ đối với các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất.
a Cơ sở pháp lý:
- Các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất được pháp luật quy định trong Luật Đất Đai 2013: từ Điều 52 đến Điều 60
- Các quy định của pháp luật về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất
đã thể hiện rõ đó là các hành vi pháp lý có liên quan chặt chẽ với nhau của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc phân chia và phân chia lại một cách hợp
lý quỹ đất đai thống nhất vì lợi ích của Nhà nước và mọi tổ chức, cá nhân sử dụng đất
b Tính công khai, minh bạch và dân chủ có vai trò đối với các quy định về giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất là:
- Vai trò đối với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích chuyển đổi sử dụng đất:
+ Nhằm giới hạn phạm vi, các quyền hạn về giao đất, cho thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất với mục đích làm cho các cơ quan có thẩm quyền này thống nhất và hợp lí vừa không phân tán, thả nổi cho cấp dưới, vừa không tập trung quan liêu ở bên trên, làm cho các cơ quan thấy được trách nhiệm của mình trong lĩnh vực giao đất, cho thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất Tránh tình trạng lạm quyền trong giaođất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất
+ Nhà nước phải xem xét các nhu cầu sử dụng đất để từ đó có thể áp dụng những hìnhthức sử dụng đất hợp lý với từng nhu cầu cụ thể tránh tình trạng giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất còn tùy tiện ở một số địa phương hiện nay Giúp cho việc sử dụng đất một cách tiết kiệm và hiệu quả, giúp cho việc huy động tốt các nguồn lực đất đai để phát triển kinh tế từng địa phương
+ Giúp nhà nước quản lý chặt chẽ quản lý chặt chẽ đất đai tránh việc chuyển mục đích
sử dụng đất tràn lan, không đúng quy định đã đặt ra dẫn đến việc sử dụng đất lãng phí,không hợp lý
+ Ngoài ra còn có vai trò giúp cho việc Nhà nước thực hiện việc phân phối và phân phối lại đất đai hợp lí và công bằng qua giao đất, cho thuế đất và chuyển đổi mục đích
sử dụng đất không có sự lạm quyền chủ cơ quan có thẩm quyền
+ Tránh sự chồng chéo về cơ chế, thẩm quyền và thiếu minh bạch về việc thực hiện một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất về quản lý nhà nước về đất đai
+ Nâng cao năng lực quản lý hiệu quả của Nhà nước về đất đai trong việc quy định chặt chẽ các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất
Trang 6- Vai trò đối với người sử dụng đất:
+ Giúp đáp ứng các nhu cầu sử dụng đất của người dân một cách triệt để, đồng thời cũng phải xác nhận lại các nhu cầu sử dụng đất của họ để điều chỉnh sao cho hợp lý hơn
+ Giúp cho người sử dụng đất sẽ thực hiện quyền làm chủ của mình được lựa chọn hình thức sử dụng đất phù hợp với nhu cầu sử dụng đất của mình và năng lực tài chính Tránh tình trạng lựa chọn không phù hợp sau đó được giao đất, hay cho thuê đất không phù hợp dẫn đến việc sử dụng đất đai không hợp lý, lãng phí đất đai thậm chí còn không thể thực hiện được các nghĩa vụ tài chính khi sử dụng đất
+ Đối với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất cần phải xin phép: công khai, minh bạch sẽ giúp người dân hiểu được trường hợp người sử dụng đất của mình có phải tuân theo các quy định của pháp luật về việc thủ tục xin phép hay không từ đó thực hiện các thủ tục hành chính, nghĩa vụ tài chính một cách đầy đủ nhất
+ Đối với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất không phải xin phép: tạo sự thuận tiện cho người sử dụng đất, tránh việc thực hiện các thủ tục không cần thiết gây mất thời gian Đồng thời, qua việc đăng ký với văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất
sẽ giúp cho Nhà nước nắm được tình hình, hiện trạng sử dụng đất của người sử dụng
4 Vai trò của tính công khai, minh bạch và dân chủ đối với các quy định về thu hồi đất :
a Cơ sở pháp lý
- Các quy định của pháp luật về thu hồi đất quy định trong Luật Đất đai 2013: Điều 61 đến Điều 94 Luật Đất đai 2013
- Khoản 1 Điều 3 Luật Đất đai 2013 có quy định:
11 Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của
người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai
12 Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích
đất thu hồi cho người sử dụng đất
14 Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi
để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển
b Tính công khai, minh bạch và dân chủ có vai trò đối với các quy định về thu hồi đất là:
Trang 7- Vai trò đối với thẩm quyền thu hồi đất: là căn cứ để nhà nước, cơ quan có thẩm quyền lập ra các quy định phù hợp, để đảm bảo tính đại diện của nhà nước về quản
lý đất đai và đảm bảo tính làm chủ của nhân dân “đất đai thuộc sở hữu toàn dân”
do nhà nước làm đại diện chủ sở hữu
- Vai trò của công khai, minh bạch trong hoạt động thu hồi đất:
+ Vai trò trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị thu hồi đất:
Giúp cho người bị thu hồi đất biết rằng nguyên nhân dẫn đến việc bị thu hồi đất và việc bị thu hồi đất có đúng với thẩm quyền và quy định của pháp luật không, tránh được trường hợp quyền và lợi ích bị xâm phạm
Bảo đảm quyền của người dân được tham gia ý kiến để giám sát việc thực hiện bảo vệ quyền lợi của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của người sửdụng đất khi Nhà nước thu hồi đất
+ Vai trò trong việc xác định trình tự, thủ tục thu hồi đất từ phía cơ quan Nhà nước
có thẩm quyền:
Giúp cho người sử dụng đất nắm được trình tự, thủ tục thu hồi đất và từ đó giám sát hoạt động của cơ quan có thẩm quyền và phát hiện ra những sai sót,thiếu công khai, minh bạch và dân chủ trong quá trình Nhà nước thu hồi đất
Giúp cho người dân có thể giám sát được hoạt động thu hồi đất của cơ quan nhà nước một cách rõ ràng và chi tiết nhất
Thông tin thu hồi đất có tác động rất lớn tới quyền lợi của người dân Vì làmtốt việc này vừa tạo được sự đồng thuận giữa nhà nước với người dân trong hoạt động thu hồi đất, ngăn chặn tình trạng tham nhũng, thu hồi đất tràn lan
vì những mục đích tư lợi cá nhân
Việc thu hồi đất được tiến hành công khai, minh bạch sẽ góp phần giảm khiếu kiện về đất đai
- Vai trò đối với các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư:
+ Về phía Nhà nước: Tạo được niềm tin trong nhân dân; là một yếu tố cơ bản để phòng và chống tham nhũng trong nước ta hiện nay
Trang 8thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi bị xâm hại.
Giúp người sử dụng đất biết được đất, tài sản gắn liền với đất của mình có
đủ điều kiện để được bồi thường theo quy định của pháp luật không Nhằm hạn chế trường hợp đi khởi kiện tràn lan nhưng chứng cứ không rõ ràng, khởi kiện sai, khởi kiện không đúng pháp lý Tránh được những kiện tụng không đáng có về đất đai
5 Vai trò của tính công khai, minh bạch và dân chủ đối với các quy định về đăng kí đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là:
a Cơ sở pháp lý:
- Điều 95 đến Điều 109 Luật Đất đai 2013
- Theo điều 3 Luật Đất đai 2013 quy định:
“15 Đăng ký đất đai, nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất là việc kê khai và ghi
nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắnliền với đất và quyền quản lý đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính
16 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn
liền với đất là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền
sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụngđất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất.”
b Tính công khai, minh bạch và dân chủ đối với các quy định về đăng kí đất đai, cấpgiấy chứng nhận quyền sử dụng đất có những vai trò vô cùng quan trọng cơ bảnnhư sau:
- Vai trò đối với quy định về đăng kí quyền sử dụng đất:
+ Đối với Nhà nước:
Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà Nước trong quá trìnhthực hiện đăng kí đất đai
Thông qua việc đóng góp ý kiến của người dân sẽ giúp cho nhà nước thayđổi các thủ tục trình tự đăng kí đất để phù hợp với mong muốn của nhân dânđồng thời không làm mất đi tính bắt buộc của việc đăng ký đất đai
Cơ quan đăng kí có trách nhiệm đăng kí cho người sử dụng và lưu trữ toàn
bộ thông tin về đất đai để quản lí hồ sơ địa chính đảm bảo sự minh bạch vềđất đai, hạn chế trường hợp khai gian, khai lận trong đăng kí đất đai Đồngthời, cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác cho cơ quan nhà nước và người
sử dụng đất khi có hoạt động kiểm tra đăng kí đất
+ Đối với người sử dụng đất:
Là một công cụ để người dân có thể thực hiện các quyền làm chủ một cách
rõ ràng và chi tiết nhất
Trang 9 Công khai danh mục các văn bản quy định về đăng kí đất đang có hiệu lựcthi hành: để người sử dụng đất có thể dễ dàng tra cứu, tìm hiểu trước đểgiảm bớt thời gian khi thực hiện Ví dụ như đăng kí đất đai bao gồm đăng kílần đầu và đăng kí biến động, đăng kí lần đầu được thực hiện trong cáctrường hợp nào ? Đăng kí biến động được thực hiện trong các trường hợpnào ? Chủ thể là ai, hình thức đăng kí như thế nào,… Bên cạnh đó, xác địnhđược trình tự thủ tục mà cơ quan nhà nước áp dụng với trường hợp đăng kíđất của mình đúng pháp luật chưa Từ đó, thực hiện các quyền khiếu nại, tốcáo của mình khi có hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp.
Ngoài ra, còn có vai trò trong việc giúp người sử dụng đất biết được mìnhđược tiếp cận đất dưới hình thích cho thuê hay cho thuê lại và đất đó đãđược đăng kí hay chưa Loại trừ trường hợp người cho thuê đất khai gian,khai lận, làm giả giấy tờ về mảnh đất định cho thuê
- Vai trò đối với các quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
+ Đảm bảo cho hoạt động cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được tiếnhành đúng kỷ cương trong khuôn khổ hiến pháp, pháp luật
+ Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, là cơ sở để các cá nhân, tổchức trong quần chúng nhân dân thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình.Như trong quá trình cấp giấy chứng nhận sử dụng đất, người dân phát hiện cơquan có thẩm quyền đã không công khai, minh bạch gây khó khăn cho ngườidân thì họ có quyền căn cứ vào yêu cầu phải công khai, minh bạch và dân chủtrong quản lý đất đai của nhà nước để khiếu nại yêu cầu cơ quan có thẩmquyền giải quyết
+ Phát huy quyền làm chủ của nhân dân theo cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nướcquản lý, nhân dân làm chủ", gắn nghĩa vụ, trách nhiệm và quyền lợi của nhândân, đồng thời khắc phục tình trạng tiêu cực, sách nhiễu, phiền hà, tắc trách,chậm trễ, tham nhũng; góp phần đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất, sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; bảo đảm đúng thờigian quy định, công bằng, công khai, dân chủ và đúng pháp luật
+ Công khai danh mục các văn bản quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất, sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đang có hiệu lực thihành để nhân dân có thể dễ dàng tra cứu, tìm hiểu trước để giảm bớt thời giankhi thực hiện Chẳng hạn như người dân sẽ biết được các nguyên tắc cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất, chủ thể nào có thẩm quyền cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất, trường hợp nào được cấp giấy chứng nhận quyền sửdụng đất, trường hợp nào không được cấp,…
+ Tính công khai, minh bạch và dân chủ giúp cho quyền và nghĩa vụ của cácchủ thể trong quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được thực hiệnmột cách công bằng
Trang 10Qua đó có thể thấy vai trò vô cùng quan trọng của tính công khai, minh bạch, dân chủ trong đăng kí đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Vì vậy nhà nước cần thường xuyên giám sát, kiểm tra công tác thực hiện tính công khai, minh bạch và dân chủtrong vấn đề quản lý đất đai để đạt được kết quả tốt nhất
6 Vai trò của tính công khai, minh bạch và dân chủ đối với giá đất và các khoản thu tài chính từ đất đai là:
- Các khoản thu tài chính về đất đai:
+ Là các nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất đối với Nhà nước về cơ bản baogồm:
- Vai trò đối với các quy định về giá đất:
+ Đối với nhà nước:
Nhằm kiểm soát, xác định giá đất: để làm công cụ quản lý, điều tiết các quan
hệ các quan hệ pháp luật đất đai
Khuyến khích việc khai thác sử đất có hiệu quả: bởi khi xác định giá đất công khai, minh bạch và dân chủ đã đáp ứng nhu cầu của người dân Từ đó góp phần ổn định giá cả quyền sử dụng đất thị trường bất động sản
Giúp nhà nước kiểm soát thị trường bất động sản: tránh sự độc quyền thông tin về giá đất làm cho thị trường bất động sản không minh bạch
Giá đất của Nhà nước phải phù hợp với giá đất trên thị trường: tránh việc chenh lệch quá lớn vớ giá đất trên thị trường làm mất cân bằng thị trường bất động sản
+ Đối với người sử dụng đất:
Trang 11 Khi giá đất được xác định rõ ràng rành mạch sẽ giúp người sử dụng đất thuận tiện trong việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính, giúp việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính được nhanh hơn, hiệu quả hơn
Khi người sử dụng đất thực hiện các giao dịch về quyền sử dụng đất sẽ được
an toàn, hạn chế rủi ro
- Vai trò đối với các nghĩa vụ tài chính về đất:
+ Đối với Nhà nước:
Tạo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước
Là công cụ để Nhà nước quản lý đất đai, điều tiết thị trường quyền sử dụng đất, thị trường bất động sản
Sẽ có những hình phạt nghiêm khắc đối với các khoản thu tài chính đối với người sử dụng đất mà không rõ nguồn gốc của các cơ quan có thẩm quyền+ Đối với người sử dụng đất:
Sự công bằng xã hội khi việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính về đất đai
Các đối tượng chính sách sẽ được miễn, giảm nghĩa vụ tài chính về đất đai thể hiện sự khuyến khích, động viên của Nhà nước đối với họ
II Bằng các quy định của pháp luật hiện hành hãy chỉ rõ: Luật Đất đai 2013 quan tâm, chú trọng tới tính minh bạch, công khai và dân chủ trong quy hoạch, kế hoạch
sử dụng đất.
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai có ý nghĩa to lớn trong công tác quản lý và sửdụng đất Việc quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai một cách có hiệu quả sẽ giúp choviệc sử dụng đất đai hợp lý và tiết kiệm, đạt các mục tiêu nhất định phù hợp với các quyđịnh của Nhà nước.Trong những năm qua, các quy định của pháp luật về quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất không ngừng được bổ sung, hoàn thiện Trong lần sửa đổi này, Luậtđất đai năm 2013 vẫn tiếp tục kế thừa những những quy định về quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất còn phù hợp của Luật đất đai 2003 đồng thời đã sửa đổi, bổ sung một số quyđịnh mới nhằm tạo hành lang pháp lý ngày càng đầy đủ, hoàn thiện hơn Đặc biệt, LuậtĐất đai năm 2013 đã quan tâm chú trọng tới công khai, minh bạch và dân chủ trong quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất
1 Thứ nhất, Luật Đất đai quan tâm chú trọng tính minh bạch, công khai và dân chủ trong nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
- Cơ sở pháp lý: “Điều 35 Nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất”
- Thể hiện việc chú trọng tính minh bạch, công khai và dân chủ trong nguyên tắclập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quy định tại Điều 35 Luật Đất Đai năm
2013 Ngay trong Khoản 6 Điều 35 Luật Đất đai 2013 đã quy định: trong nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải “dân chủ và công khai”
Trang 12+ Tính công khai: trong nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải tuân thủ những nguyên tắc nhất định để đảm bảo quy hoạch, kế hoạch có hiệu quả Đặc biệt là phải công khai các thông tin về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất từ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cấp hành chính đến quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc phòng, anh ninh bảo đảm nền độc lập, chủ quyền của quốc gia Trong suốt quá trình quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chú trọng đến việc công bố công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải làm như thế nào để đảm bảo cho người dân được tiếp cận thông tin một cách đầy đủ, chi tiết nhất giúp hiểu và làm theo các quy định của pháp luật về quản lý đất đai Tránh tình trạng người dân “đói” thông tin quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất.
+ Tính minh bạch: trong nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất việc công khai thông tin phải rõ ràng, không khuất tất, không rắc rối, không gây khó khăn cho người sử dụng đất trong tiếp cận thông tin Nếu công khai mà lại công khai thông tin “giả” không đúng sự thật, hay thông tin không rõ rãng, chính xác thìkhông đảm bảo được khả năng tiếp cận được thông tin Các cơ quan có thẩm quyền phải sẵn sàng tham gia trao đổi một cách thẳng thắn, trung thực về quá trìnhban hành các chính sách và thực hiện các quy định quản lý Nhà nước về đất đai + Tính dân chủ: thực hiện việc tuân theo quy định của Luật Hiến pháp 2013, Luật Đất đai năm 2013 đã tuân theo nguyên tắc “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về tay Nhân dân”,
“nhà nước phải bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân”, nhân dân sẽ được lấy ý kiến để xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất sao cho phù hợp vớimong muốn, nguyện vọng của người dân Người dân có quyền thể hiện tiếng nói của họ, mong muốn của họ từ đó họ đặt niềm tin vào quy hoạch, kế hoạch sửu dụng đất của Nhà nước
2 Thứ hai, Luật Đất đai quan tâm chú trọng tính minh bạch, công khai và dân chủ thể hiện trong việc lấy ý kiến về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
- Cơ sở pháp lý: “Điều 43 Lấy ý kiến về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất”
+ Tính công khai: ngay trong Điểm a Khoản 1 Điều 43 đã quy định
Trên trang thông tin điện tử của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh sẽ phải công khai thông tin về nội dung của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để lấy ý kiến đóng góp của nhân dân về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, cấp tỉnh
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện sẽ được thực hiện thông qua hình thức tổ chức hội nghị, lấy ý kiến trực tiếp và công khai thông tin nội dung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên trang thông tin điện tử của Ủy