Ngaøy xöa coù oâng vua noï sai moät vieân quan ñi doø la khaép nöôùc tìm ngöôøi taøi gioûi.Vieân quan aáy ñaõ ñi nhieàu nôi, ñeán ñaâu quan cuõng ra nhöõng caâu ñoá oaùi aêm ñeå h[r]
Trang 1PHỊNG GIÁO DỤC MỘC HĨA
TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO
TRƯỜNG TH&THCS THẠNH TRỊ
KÍNH CHÚC QUÝ THẦY CÔ ĐẠT ĐƯỢC NHIỀU THÀNH CÔNG TRONG SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Số từ là gì?Cần phân biệt số từ như thế nào?
Câu 2: Em hãy dựa vào vị trí trong cụm danh từ
Hãy xác định đâu là lượng từ?
A.Các hoàng tử B Canh b n, canh n m ố ă
C Cả mấy vạn tướng lĩnh
Tl:-Số từ là những từ chỉ số lượng và thứ tự của sự
vật Khi biểu thị số lượng sự vật, số từ thường đứng
trước danh từ Khi biểu thị thứ tự , số từ đứng sau
danh từ
-Cần phân biệt số từ với những danh từ chỉ đơn
gắn với ý nghĩa số lượng.
Trang 3TUAÀN: 15
TIEÁT : 57 TIEÁT : 57 TUAÀN: 15
I Chỉ từ là gì ?
1 Tìm hiểu các ví dụ
Trang 4Ngày xưa có ông vua nọ sai một viên quan đi dò
la khắp nước tìm người tài giỏi.Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái ăm để hỏi mọi người Đã mất nhiều công tìm
kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người
nào thật lỗi lạc.
Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có hai cha con nhà
nọ đang làm ruộng (Em bé thơng minh)
Trang 5Ngày xưa có ông vua nọ sai một viên quan đi dò
la khắp nước tìm người tài giỏi.Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái ăm để hỏi mọi người Đã mất nhiều công tìm
kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người
nào thật lỗi lạc.
Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có hai cha con nhà
nọ đang làm ruộng (Em bé thơng minh)
? Các từ gạch chân ở ví dụ trên bổ Sung ý nghĩa cho
từ nào?
Nọ Ơng vua ấy Viên quan
Trang 6Ngày xưa có ông vua nọ sai một viên quan đi dò
la khắp nước tìm người tài giỏi.Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái ăm để hỏi mọi người Đã mất nhiều công tìm
kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người
nào thật lỗi lạc.
Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có hai cha con nhà
nọ đang làm ruộng (Em bé thơng minh)
?: Các từ ơng vua, viên quan, làng, nhà thuộc từ loại nào?
+ Thuộc từ loại danh từ
?Vậy các từ : ấy, kia, nọ bổ sung ý nghĩa cho từ loại nào?
Trang 7ôâng vua nọ
ôâng vua nọ viên quan ấy viên quan ấy
Trang 8cha con nhà nọ cha con nhà nọ
Trang 9- viên quan / viên quan
- Ơng vua / ơng vua
- làng / làng
- nhà / nhà
Nghĩa chưa cụ thể
thiếu tính xác định Nghĩa cụ thể hơn, xác định vị trí sự vật trong không gian.
So sánh các từ và cụm từ sau:
ấy nọ
Danh
từ
cụm DT
kia nọ
Trang 10Hồi , ở Thanh Hóa có một người làm nghề đánh cá tên là Lê Thận Một đêm ,Thận thả lưới ở một bến vắng như thường lệ
ấy
nọ
Trang 11So sánh các cụm từ sau đây :
* Giống nhau : Chỉ từ ấy, nọ cùng xác định vị trí sự vật
Trang 12CHỈ TỪ
Chỉ từ: là những từ dùng để trỏ vào sự vật,
nh m ằ xác định vị trí sự vật trong không gian hoặc thời gian
Trang 13 Chỉ từ: là những từ dùng để trỏ vào sự vật,
nh m ằ xác định vị trí sự vật trong không gian hoặc thời gian
II Hoạt động của chỉ từ trong câu
1.Tìm hiểu các ví dụ
Trang 14hai cha con nhà nọ
Pt ps
Một hôm, viên quan đi qua
, chợt thấy bên vệ đường có đang làm ruộng
hai cha con nhà nọ
làng kia
một cánh đồng
Trang 15a/Cuộc chống Mĩ cứu nước
của nhân dân ta dù phải kinh
qua gian khổ, hi sinh nhiều
hơn nữa, song nhất định
thắng lợi hoàn toàn
là điều chắùc chắn.//
Trang 16b/ Từ đấy nước ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi và có tục ngày Tết làm bánh chưng bánh giầy
//
TRn CN VN
Làm trạng ngữ
Trang 17Từ đấy nước ta chăm nghề trồng trọt,chăn nuôi và có tục ngày tết làm bánh chưng bánh giầy.
- Phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
- Chủ ngữ hoặc trạng ngữ trong câu.
- Phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
- Chủ ngữ hoặc trạng ngữ trong câu.
Từ phân tích ví dụ trên em hãy cho biết Chỉ từ giữ chức vụ gì trong câu?
Trang 18CHỈ TỪ
I/ Bài học:
1/ Khái niệm:
Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật.
3/ Hoạt động của chỉ từ trong câu:
2/ Tác dụng: Xác định vị trí sự vật trong không gian hoặc thời gian.
- Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
- Làm chủ ngữ hoăïc trạng ngữ trong câu.
Tuần: 15
Tiết : 57
Trang 19Tuần: 15
I/ Bài học:
1/ Khái niệm:
Chỉ tư:ø Là những từ dùng để trỏ vào sự vật.
2/Tác dụng: Xác định vị trí sự vật trong không gian hoặc thời gian.
3/ Hoạt động của chỉ từ trong câu:
- Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
- Làm chủ ngữ hoăïc trạng ngữ trong câu.
III/ Luyện tập:
Trang 20a/ Vua cha ngẫm nghĩ rất lâu rồi chọn hai thứ
bánh ấy đem tế Trời, Đất cùng Tiên vương.
(Bánh chưng, bánh giầy)
b/
Đấy hoa thiên lí,đây sen TâyHồ.
c/ Nay ta đưa năm mươi con xuống biển, nàng đưa
năm mươi con lên núi, chia nhau cai quản các
phương.
d/ Từ đó nghĩa khí của nghĩa quân ngày một tăng.
(Con Rồng cháu Tiên) (Ca dao)
Bài tập 1: Tìm và xác định ý nghĩa, chức vụ ngữ
pháp của chỉ từ.
Đấy vàng đây cũng đồng đen
Trang 21Bài tập 1(sgk ,trang 138)
Trang 22a/ hai thứ bánh _ _ Định vị sự vật trong không gian.Phụ ngữ sau trong cụm danh từ
b/ vàng cũng đồng đen
hoa thiên lí, sen Tây Hồ.
Đấy
Đấy
đây
đây
_ Định vị sự vật trong không gian làm chủ ngữ
c/ ta đưa năm mươi con xuống biển Nay
_ Định vị sự vật trong thời gian làm trạng ngữ
d/ Từ nhuệ khí của nghĩa quân ngày một tăng đó
ĐÁP ÁN
Trang 23Bài tập 2: Thay các cụm từ in đậm bằng những chỉ từ thích hợp và giải thích vì sao cần thay như vậy
a/ tráng sĩ đuổi đến chân núi Sóc (Sóc Sơn)
Đến chân núi Sóc, một mình một ngựa, tráng sĩ
lên đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại rồi cả người lẫn
ngựa từ từ bay lên trời.
Thay bằng chỉ từ: Đấy, đó
b/ Người ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa đã
thiêu cháy một làng, cho nên làng bị lửa thiêu cháy về sau gọi là làng Cháy.
Thay bằng chỉ từ: Đó , ấy Cần viết như vậy để tránh lỗi lặp từ.
Cần viết như vậy để tránh lỗi lặp từ.
Trang 24a/ Giặc tan vỡ Đám tàn quân giẫm đạp lên nhau
chạy trốn, tráng sĩ đuổi đến chân núi Sóc (Sóc
Sơn) Đến đấy , một mình một ngựa, tráng sĩ lên
đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa
từ từ bay lên trời.
b/ Người ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa đã
thiêu cháy một làng, cho nên làng đó về sau
gọi là làng Cháy.
Bài tập 2: Thay các cụm từ in đậm bằng những chỉ từ thích hợp và giải thích vì sao cần thay như vậy
Trang 25Bài tập 3: Có thể thay các chỉ từ trong đoạn
dưới đây bằng những từ hoặc cụm từ nào không? Rút ra nhận xét về tác dụng của chỉ từ.
Năm ấy đến lượt Lí Thông nộp mình Mẹ con hắn nghĩ kế lừa Thạch Sanh chết thay Chiều hôm đó, chờ Thạch Sanh kiếm củi về, Lí thông dọn một mâm rượu thịt ê hề mời ăn, rồi bảo:
Đêm nay, đến phiên anh canh miếu thờ, ngặt vì dở cất
mẻ rượu, em chịu khó thay anh, đến sáng thì về.
=> Khơng thể thay được Điều này cho chúng ta thấy chỉ từ rất quan trọng Chúng cĩ thể chỉ ra những sự vật , thời điểm khĩ gọi thành tên , giúp người nghe
người đọc định vị được các sự vật thời điểm ấy trong chuỗi sự vật hay trong dịng thời gian vơ tận
Trang 26Ô chữ gồm năm kí tự, đây là từ loại dùng để trỏ vào sự vật.
C H Ỉ T Ừ ư2
CHÚC MỪNG
Trang 27Tác dụng của chỉ từ là:
a Xác định vị trí sự vật trong thời gian
b Xác định vị trí sự trong không gian
c Cả a và b đều đúng.
d Cả a và b đều sai.
Trang 28a Làm chủ ngữ
b Làm trạng ngữ
c Phụ ngữ sau trong cụm danh từ
d Tất cả đều đúng.
Chỉ từ giữ chức vụ gì trong câu?
CHÚC MỪNG CÁC
Trang 29- Học kĩ nội dung bài học.
- Hoàn tất các bài tập vào vở.
- Tập viết đoạn văn ngắn có sử dụng chỉ từ.
- Chuẩn bị bài : Luyện tập kể chuyện tưởng tượng.