Tìm hiểu Địa lý Tỉnh Đồng Tháp

nhân dân Việt Nam và nước ta có rất nhiều làng nghề dệt chiếu nổi tiếng, trong đó không thể quên nhắc đến chiếu Định Yên của Đồng Tháp. Không chỉ là quê hương của đồng lúa, vườn cây[r]

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO ĐỒNG THÁP TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHÂU THÀNH 1

-ĐỊA LÝ 12

Bài 44-45: TÌM HIỂU ĐỊA LÝ TỈNH ĐỒNG THÁP

ĐỊA LÝ ĐỊA PHƯƠNG

TỈNH ĐỒNG THÁP

Tiết 49-50, Bài 44-45

TÌM HIỂU ĐỊA LÝ TỈNH ĐỒNG THÁP

Thứ ba, ngày 23 tháng 03, năm 2010

II TỰ NHIÊN

1 Tài nguyên

− Tài nguyên đất.

− Tài nguyên nước.

− Tài nguyên khoáng sản:

cát, sét, kao lanh, than

bùn.

− Sinh vật: rừng tràm

10.000ha, VQG Tràm

Chim.

II TỰ NHIÊN (tt)

2 Khí hậu

II TỰ NHIÊN (tt)

3 Sông ngòi

III DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI

1 Dân tộc

III DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI (tt)

2 Dân số

III DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI (tt)

3 Trình độ học vấn

IV KINH TEÁ

1 Cô caáu GDP

IV KINH TEÁ (tt)

2 Noâng nghieäp

2 Noâng nghieäp (tt)

2 Noâng nghieäp (tt)

2 Noâng nghieäp (tt)

2 Noâng nghieäp (tt)

IV KINH TẾ (tt)

3 Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp

3 Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp (tt)

3 Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp (tt)

3 Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp (tt)

3 Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp (tt)

IV KINH TEÁ (tt)

4 Dòch vuï

4 Dòch vuï (tt)ï

4 Dòch vuï (tt)ï

4 Dòch vuï (tt)ï

4 Dòch vuï (tt)ï

V NÉT CHÍNH QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN

− Hoàn thành 3 khu công nghiệp: Trần Quốc Toản, Sa Đéc, Sông Hậu;

− Nâng cấp: thành phố Cao Lãnh thành đô thị loại II; thị trấn Mỹ An, Lấp Vò lên đô thị loại IV

− Phát triển thị trấn, thị tứ thành đô thị loại V

− Đầu tư khu kinh tế cửa khẩu Dinh Bà và Thường Phước

− Xây dựng các chợ chuyên doanh: chợ trái cây Mỹ Hiệp, chợ nông sản thực phẩm Thanh Bình, chợ hoa Sa Đéc,… Xây dựng hệ thống siêu thị trong các thị trấn

− Đầu tư đường Hồ Chí Minh, Đường tỉnh 844 (Trường Xuân

- An Long)…

Sếu đầu đỏ

loài chim quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam và của thế giới (Sách đỏ IUCN).

 Trong tâm linh

người Việt, hạc là

loài chim biểu tượng cho sức mạnh, lòng chung thuỷ và sự

trường tồn nên

trong đình, chùa và trên các bàn thờ của nhiều gia đình, hạc

là vật thiêng được

thờ ở vị trí trang

trọng.

Hình dạng

Trong các loài chim biết bay sếu đầu đỏ là loài chim cao nhất thế giới Sếu đầu đỏ có bộ lông màu xám, đầu và cổ trụi lông, màu đỏ Chim non có bộ lông màu sẫm hơn

Nhiều con sếu cao đến gần 2 m, bộ lông xám mượt, cổ cao, đôi cánh dang rộng khi bay

Sinh sản

Chúng sinh sản mỗi năm một lần, mỗi lứa có hai trứng Tổ làm trên mặt đất.

Sinh thái

Sếu đầu đỏ sống trong các vùng ngập nước cạn và ăn tạp.

Hiện có ba phân loài được biết đến:

antigone ) được tìm thấy ở miền bắc

Ấn Độ, Pakistan và Nepal Có vào

khoảng 10.000 con

gilliae ) được tìm thấy ở

Queensland, Australia Có khoảng 5.000 con

Sếu đầu đỏ phương Đông ( Grus antigone sharpii ) trước đây từng xuất hiện trên khắp Đông Nam Á nhưng hiện nay chỉ còn lại ở

Campuchia và Việt Nam

Ở Việt Nam hiện sếu chưa sinh sản, chỉ trở lại trong mùa khô với số

lượng khoảng 800 đến 1.000 con ở các vùng thuộc đồng bằng sông

Cửu Long như Hòn Chông (huyện

Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang) và

Vườn quốc gia Tràm Chim (Tam

Nông-Đồng Tháp)

Riêng tại Vườn quốc gia Tràm

Chim, do việc quản lý thủy văn

chưa phù hợp đã làm thu hẹp diện tích đồng cỏ năng không còn

nguồn thức ăn cho chim sếu dẫn đến mật độ cá thể của loài chim

nầy bị giảm theo hàng năm

Tuy nhiên việc quản lý hệ sinh thái không hợp lý trong thời gian dài đã làm thay đổi mạnh mẽ môi trường đất ngập nước ở đây

Mực nước bên trong vườn quốc gia Tràm Chim luôn được giữ ở mức

cao quanh năm nhằm phòng chống cháy rừng, dẫn đến việc giảm sút

đáng kể diện tích các vùng đồng cỏ

là nơi sinh sống của sếu và nhiều

loài sinh vật khác

Đồng cỏ năng, nguồn thức ăn chính của sếu, vừa giảm diện tích vừa

không tạo củ

Hoàng đầu ấn và cỏ năng kim

Hậu quả là đàn sếu ở Tràm Chim đã giảm sút nghiêm trọng về số lượng Thậm chí như năm

2002, số lượng sếu đếm được ở Tràm Chim vào mùa cao điểm tháng ba chỉ là 11 con!

Mật độ cá thể sếu (Grus antigone) thay đổi qua từng năm ở VQG Tràm

Chim (1986 - 2006)

Trong bối cảnh các khu vực đất

ngập nước tự nhiên ở Hà Tiên, Kiên Lương tiếp tục biến mất và sự

thành công trong phục hồi hệ sinh thái ở vườn quốc gia Tràm Chim là điều chưa chắc chắn, nếu xu hướng này tiếp tục diễn ra trong vài năm sắp tới, khả năng VN không còn

sếu là hoàn toàn có thể xảy ra.        

Chế độ bảo vệ nghiêm ngặt trong nhiều năm qua đã dẫn tới xung đột gay gắt giữa VQG và cộng đồng và cũng đã không ngăn cản được sự

xâm nhập vào bên trong để khai

thác tài nguyên, dẫn đến sự suy

kiệt tài nguyên (cá, củi, cỏ).

2/ Vấn đề quản lý thủy văn cho phù hợp với nhu cầu của hệ sinh thái

đất ngập nước, trong bối cảnh chế

độ thủy văn toàn vùng Đồng Tháp Mười đã thay đổi do sự phát triển

hệ thống kênh đào rộng khắp

Từ việc quản lý thủy văn chưa phù hợp đã làm thu hẹp diện tích đồng

cỏ năng, nhất là năng kim

( Eleocharis atropurpurea ) làm cho không còn nguồn thức ăn cho chim sếu dẫn đến mật độ cá thể của loài chim nầy bị giảm theo hàng năm

Vấn đề phát triển du lịch sinh thái, sao cho vừa mang lại lợi ích cho cộng

đồng, đóng góp cho bảo tồn mà không gây tác hại lên hệ sinh thái.

Sự xâm lấn của các loài ngoại lai xâm hại Hiện nay Vườn Quốc Gia Tràm Chim đang

bị đe dọa nghiêm trọng bởi sự xâm lấn

của cây mai dương (Mimosa pigra), một loài thực vật được IUCN xếp trong 100

loài ngoại lai xâm hại nguy hiểm nhất thế giới Nếu không kiểm soát được, trong

vòng 10-15 năm nữa, toàn bộ vườn quốc gia sẽ bị loài này xâm lấn thành loài độc tôn Sự đa dạng sinh học sẽ mất đi hoàn toàn.

Cây mai dương

S O

S !

ĐÔI NÉT VỀ LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG

• Trải bao thăng trầm của

• Nằm bên bờ Tiền Giang ngọt

ngào phù sa, dồi dào tôm cá, đã

từ lâu thị xã Sa Đéc nổi tiếng với

nghề làm bánh phồng tôm Từ

con tôm nước ngọt qua bàn tay

khéo léo, tài hoa của người thợ -

người dân Sa Đéc đã tạo nên

một sản phẩm truyền thống độc

đáo: “Bánh phồng tôm Sa

Giang” Đó là những chiến bánh

tròn vành vạnh, ngã màu vàng

đục tựa như vầng trăng rằm ở

làng quê Việt Nam, có hương vị

thơm nồng, cay cay đậm đà, đã

• Có lẽ vì vậy mà trên khắp mọi miền đất nước, trên những bàn tiệc tùng, liên hoan, lễ tết… đĩa bánh

phồng tôm bao giờ cũng được đặt ở vị trí trung tâm như một đoá đại cúc bên cạnh những món ăn dân tộc khác Chắc cũng chính

vì vậy mà các lò sản xuất bánh phồng tôm trong

nước đều lấy chữ “Giang” ghép đặt tên cho sản

phẩm của mình như: bánh phồng tôm Linh Giang,

Trương Giang…

• Việc lấy uy tín làng nghề

để tiếp cận thị trường cũng

là điều dễ hiểu Dù vậy

báng phồng tôm Sa Giang vẫn là nhãn hiệu duy nhất trong số các mặt hàng

bánh phồng tôm trong

nước đạt tiêu chuẩn Châu

Âu về chất lượng sản

phẩm Bằng nhiều nổ lực, sáng tạo, bánh phồng tôm

Sa Đéc nói chung ngày

càng vươn rộng ra thị

trường trong và ngoài

nước

2 Nghề làm nem ở Lai Vung

• Tuy là một tỉnh chưa giàu

riêng biệt ở mỗi địa

phương Nếu ở SaĐéc nổi

tiếng với nghề trồng hoa

kiểng, bánh phồng tôm, hủ

tiếu bột lọc, thì ở Lai Vung

lại nổi tiếng với nghề làm

nem Nghề này cũng khá

công phu và lắm bí quyết

“Lai Vung là xứ lạ lùng Nem chua mà ngọt, thơm nồng mà say”.

• Nem Lai Vung bán chạy

nhất là vào dịp vía Bà ở

Châu Đốc hay trong dịp tết

cổ truyền Bởi tiện dụng ở chổ mua rồi có thể ăn

được ngay hoặc làm quà biếu người thân trong một chuyến đi xa Người ăn

thong thả mở từng lớp lá chuối xanh bên ngoài sẽ

thấy một miếng nem tươi rối, đỏ hồng điểm xuyết

thêm hạt tiêu đen, lát tỏi

trắng mỏng bọc trong chiếc

là dong non thật xinh xắn

• Và vị ngọt thanh, chua đầm của

chiếc nem sẽ làm cho bạn tan

đi những cảm giác chán ngán bởi thịt mỡ đầy ấp của ngày tết Một đĩa dưa kiệu, vài ba chiếc nem cũng đủ làm cho ly rượu mừng xuân thêm hồng đượm nghĩa tình Đặc biệt là món nem nướng, dùng loại nem vừa

được gói xong chưa lên nem chua, nướng trên vỉ than đỏ

hồng, đứng xa vài chục mét

bạn cũng ngửi được mùi thơm ngào ngạt của nó Món này ăn kèm với bún, rau thơm, nước chấm tỏi, ớt thiệt là hết ý Đây cũng là món ăn phổ biến trong các bữa tiệc của người dân

Nam bộ và đã chinh phục cả

những thực khách nước ngoài.

• Nhiều du khách đến miền Tây,

ngoài việc thưởng thức các

món ăn đặc sản, họ còn có cái thú ngồi trên những chiếc

xuồng ba lá, nhỏ, nhẹ, chòng chành trên các con sông nhỏ, kênh rạch ngắm cảnh, ngắm người Đối với người dân vùng sông nước chiếc xuồng trở

nên hết sức cần thiết và quen thuộc như lời một ca khúc của

cố nhạc sĩ Xuân Hồng viết về Đồng Tháp: “Chiếc xuồng quê hương tôi đã có tự lâu rồi,

gắng bó mỗi cuộc đời người dân trên Đồng Tháp” Thật vậy, xuồng là phương tiện đi lại,

sinh sống đồng thời là “nhà” trong mùa nước lũ, là “Công sự” chiến đấu trong thời kỳ

chiến tranh…

• Một trong những làng nghề

đóng xuồng nổi tiếng ở

Đồng Tháp là ở xã Long

Hậu, huyện Lai Vung Nơi

đây tập trung trên 200 cơ sở đóng xuồng Từ những loại

gỗ bình dị như: gáo, dênh dênh đến loại cây sao bền chắc… những ngừơi thợ

đóng xuồng ở Long Hậu đã đóng góp cho người dân

vùng sông nước những

chiếc xuồng mộc mạc, một vật dụng đã từng khơi

nguồn cảm hứng cho cả thơ

ca, nhạc hoạ…

3 Nghề dệt chiếu Định An-Định Yên

• Giúp em đôi chiếu em nằm,

• đôi chăn em đắp, đôi trằm em đeo…

• Chiếu luôn gắn liền với đời sống

nhân dân Việt Nam và nước ta có

rất nhiều làng nghề dệt chiếu nổi

tiếng, trong đó không thể quên

nhắc đến chiếu Định Yên của

• Dệt, đan chiếu thảm từ cây lát

là nghề sản xuất thủ công có tiềm năng to lớn ở Đồng Tháp với lực lượng lao động sẵn có, cùng với nguồn nguyên liệu tại chỗ rất dồi dào là cây lát

Người dân Định Yên hộ nào cũng có từ 1-2 khung dệt trở lên Nghề dệt chiếu tuy thăng trầm vất vả nhưng người dân Định Yên với nghề cha truyền con nối vẫn một lòng cần mẫn

để tiếp tục duy trì và phát triển làng nghề truyền thống Hằng năm các hộ ở đây sản xuất ra hàng triệu sản phẩm tiêu thụ khắp vùng đồng bằng sông

Cửu Long và miền Đông Nam

Bộ

• Đến Định Yên bạn sẽ thích thú

khi nơi này lúc nào cũng đầy

màu sắc từ trong nhà ra ngoài ngõ bởi những sợi lát xanh, đỏ, vàng, trắng, tím… Thật thú vị

nếu được tận mắt chứng kiến cảnh tất bật của những nguời thợ lành nghề từ già, trẻ, gái,

trai bên khung dệt, cọng lát, sợi trân… để sản xuất ra những

manh chiếu xinh xắn, đẹp mắt; cùng với đôi tay khéo léo của những người thợ nhuộn màu lát, in hoa văn, vành, viền…

Nghề dệt chiếu đòi hỏi sự điêu luyện, tinh xảo và những bí

quyết riêng để tạo ra những sản phẩm chiếu bền, đẹp…

4 Nghề làm bột ở Sa Đéc

• Thị xã Sa Đéc là một

trong những đầu mối

trung chuyển lương thực

lớn nhất vùng đồng bằng

sông Cửu Long và là địa

phương nổi tiếng với làng

nghề làm bột gạo Hình

thành và phát triển từ nửa

thế kỉ nay, có lẽ do điều

kiện tự nhiên thuận lợi :

nguồn nước ngọt quanh

năm, thổ nhưỡng, thời tiết

• Bột lọc Sa Đéc còn nổi tiếng với bí quyết sản xuất gia

truyền, độc đáo Các thực phẩm được chế biến tử bột lọc Sa Đéc có chất lượng

tuyệt vời, dai mà mềm,

thơm ngon đặc trưng, khiến bạn ăn một lần nhớ mãi

Chính vì thế mà hủ tiếu Sa Đéc – một trong những món

ăn được làm từ bột gạo Sa Đéc- từ lâu đã là đặc sản nổi tiếng, đến nay vẫn luôn được mọi nguời ưa chuộng với sợi hủ tiếu có độ dai

vừa phải, kết hợp với nước lèo thơm lừng, ngọt đậm đà

• Hiện nay, nhà máy bột Bích Chi ở

số 45 quốc lộ 80 thị xã Sa Đéc là nhà máy sản xuất bột lớn nhất tại Đồng Tháp, với sản phẩm mang nhãn hiệu “bột Bích Chi” đã có

uy tín trên thị trường trong và

ngoài nước từ những năm trước

1975 Công suất hiện tại của nhà máy là 1200 tấn bột và 3000 tấn ngũ cốc/ năm Đóng ở địa thế

thuận lợi, nằm trong vùng

nguyên liệu dồi dào cùng với đội ngũ công nhân lành nghề, nhà

máy bột Bích Chi đang xúc tiến việc liên doanh với các đối tác

đầu tư trong và ngoài nước nhằm đổi mới máy móc thiết bị, nâng cao công suất, đưa thương hiệu

“bột Bích Chi” đứng vững và tiếp tục khẳng định tên tuổi trên thị

trường trong nước và thế giới

Làng hoa Sa Đéc vào xuân

Làng hoa Sa Đéc vào xuân

Sa Đéc nằm ở tỉnh

Đồng Tháp, cách

TP.HCM 140 km

về phía tây nam

Đây là vựa hoa lớn

qua rất thuận lợi

cho việc phát triển

léo của người trồng

hoa, chăm hoa; nhờ

• Vào làng quê hiền

hoà Tân Quy Đông,

hương thơm kỳ ảo

Thược dược; tú cầu;

lan; cau bình rượu;

mai chiếu thủy; tùng

• Nhưng nhiều nhất về số

lượng, chủng loại ở đây

chính là hoa hồng Dường như các nàng hồng kiêu

sa, lộng lẫy nhất đều đã tụ hội về đây Làng hoa hiện nay còn lưu giữ được trên

50 giống hoa hồng : hồng nhung đỏ thắm, hồng

Grada tím sen, hồng

Cleopatre màu hồng phấn, hồng Korokit màu gạch

tôm nhạt, hồng Masseille màu trắng, hồng Elizabet phơn phớt hồng, hồng

Comfidence màu vàng hột

gà, hồng Maccasa màu

cam…

• Không những vậy, làng hoa

Tân Quy Đông bên bờ sông Tiền quanh năm lộng gió, màu

mỡ phù sa còn là xứ sở của nhiều loại cây kiểng quý hiếm, tuổi thọ hàng trăm năm Mỗi thế cây, dáng đứng đều thắm đượm nền văn hoá và triết

học phương Đông Có những loại cây rất bình dị, gần gũi

với đời sống hằng ngày như khế, cau, bùm sum, si, mai… qua bàn tay khéo léo tài hoa của các nghệ nhân đã trở

thành những cây kiểng quý,

có hình dáng đẹp, lạ

• 1 ha hoa kiểng ở đây

có thể mang lại cho

nguời trồng hoa thu

đang tiếp tục đưa

thương hiệu hoa Sa

Đéc vươn cao, vươn

• Đến với làng hoa

kiểng Sa Đéc, bạn

được đắm mình

trong thế giới của

muôn hoa với vô