Cây khô nghe sấm nức chồi, Tình chồng nghĩa vợ giận rồi lại thương.. Cây khô chết đứng giữa đồng, Làm dâu chí nguyện mẹ chồng còn chê.. Công cha như núi ngất trời, Nghĩa mẹ như nước ở ng
Trang 1Tiền Giang: Ca Dao Gia Đình
Anh đi cách trở sơn hà
Bậu coi cửa nhà, kính mẹ, dạy con
Anh ơi: uống rượu thì say
Bỏ ruộng ai cày, bỏ giống ai gieo
Bông cúc bên sông là bông cúc thủy
Chợ Sài Gòn xa chợ Mỹ cũng xa
Viết thơ thăm hết nội nhà
Trước thăm phụ mẫu, sau là thăm em.
Cách một khúc sông kêu bằng cách thủy Chợ Sài Gòn xa, chợ Mỹ cũng xa
Bấy lâu sao anh không trở lại nhà?
Trước thăm phụ mẫu sau là thăm em
Cất tiếng kêu cô mỹ nữ
Đứng giữ tảng đá, chuông đồng
Lòng cô muốn đi tu phải thối của cho chồng Ông thôn nhận mộc
Ông cả đứng thị thiềng
Bao nhiêu tiền của phải thối liền cho anh
Cây khô nghe sấm nức chồi,
Tình chồng nghĩa vợ giận rồi lại thương Cây khô chết đứng giữa đồng,
Làm dâu chí nguyện mẹ chồng còn chê Con mà chẳng kể mẹ cha,
Chẳng vướng họa nọ cũng là tai kia
Con ơi đừng khóc, mẹ rầu,
Cha con khổ cực dãi dầu nắng mưa
Con cậu cho học chữ nho
Cháu cậu, cậu bắt chăn bò chăn trâu
Công cha như núi ngất trời,
Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển đông Núi cao biển rộng mênh mông
Cù lao chín chữ, ghi lòng con ơi!
Trang 2Cha chài, mẹ lưới, con câu
Thằng rể đi xúc, con dâu đi mò
Cha mẹ già để lại anh nhờ,
Nhang tắt anh đốt, đèn lờ anh khêu
Cha mẹ già đầu bạc như nón bông,
Sao anh không phụng dưỡng, đi mênh mông chơi hoài?
Cha ơi! Khéo liệu cơm gắp mắm,
Ép gả con vào cố đấm ăn xôi
Bây giờ do dáng con người
Mẹ cha gả bán cho nơi chẳng vừa
Trái duyên khôn ép, khôn ưa
Trách mình đã lỡ, trách cha đã lầm
Chim quyên ăn trái nhãn lồng
Lia thia quen chậu, vợ chồng quen hơi
Chim quyên đứng tựa bụi riềng
Kiếm nơi đức hạnh trai hiền gởi thân
Chim quyên lau liếng bụi riềng
Kiếm nơi con thảo, mẹ hiền gởi thân
Chim trời ai dễ đếm lông
Nuôi con ai dễ kể công tháng ngày
Chim không lót ổ lựa chỗ nhiều nhành
Gái khôn kiếm chỗ trai lành gởi thân
Chào cô trước mũi tiên phuông (phong)
Chào người sau lái mặt vuông chữ điền
Chào rồi tôi hỏi thăm liền:
Người nào là vợ của Lục Vân Tiên?
Nói cho tôi biết chào liền chị dâu
Người nào là vợ tôi đâu?
Nói cho tôi biết chào luôn một lần
Chồng thương chẳng sợ chi ai
Đũa bếp cho dài kẹp cổ mụ gia
Chồng chùi vợ dệt chiếu hoa
Tay đưa khổ dập, đôi đà xứng đôi
Trang 3Chồng tới thì vợ phải lùi
Chồng tới vợ tới thì dùi vào lưng
Chuối non vú ép chát ngầm
Trai tơ đòi vợ khóc thầm thâu đêm
Khóc rồi mẹ lại đánh thêm
Vợ đâu tao cưới nửa đêm cho mầy
Chuối chát, măng chua
Bốn mùa cực khổ
Em tu hành, anh chỉ chỗ cho em tu hành
Kia kìa hai vị phật sanh
Cha già, mẹ yếu sao em đành đi tu?
Chữ phú nằm trên chữ quới (qui)
Chữ kim ngọc đối chữ kim lang
Anh ở nhà được chữ thanh nhàn
Bắt em đi cấy mướn, hai hàng lụy rơi
Cút cụt đuôi ai nuôi mày lớn
Cha mẹ cút già, cút trốn cút đi
Dang tay đánh thiếp sao đành
Tấm rách ai vá, tấm lành ai may
Đầu hôm anh nói anh đau,
Tôi đi mua con tép bạc về nấu canh rau đây nè
Đờn ông đi biển có đôi,
Đờn bà đi biển mồ côi một mình
Đèn hết dầu
Tim lại nhấp nhem
Em muốn về giữ niềm trung hiếu để mấy đứa em đặng nhờ Đèn xanh đèn đỏ
Anh coi không rõ anh nói đèn màu
Rút gươm đâm họng máu trào
Để anh ở lại “bài cào”, “các tê”
Đói lòng ăn chén cháo môn,
Nhịn ăn nuôi mẹ cho tròn hiếu trung
Đói lòng ăn hạt chà là
Để cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng
Trang 4Đường đi những lách cùng lau
Cha mẹ ham giàu ép uổng duyên em
Em ơi! Em ngủ cho lâu,
Để mẹ đi cấy tháng ba mẹ về
Mẹ về bắt ếch lột da
Để nạc phần cha, để xương phần mẹ, để lòng phần em Gái nữ nhi nhà nghèo lấy chi nuôi mẹ,
Em bắt đỡ cua còng nấu hẹ mẹ ăn
Ghe lành ai nỡ trét chai
Gái hư chồng để khoe tài làm chi
(Mèo lành ai nỡ cắt tai,
Gái hư chồng để khoe tài làm chi)
Gió mùa thu mẹ ru con ngủ
Năm canh chầy thức đủ năm canh
Gió đưa cây cửu lý hương
Giờ xa cha mẹ thất thường bữa ăn
Gió đưa bụi chuối sau hè,
Anh mê vợ bé bỏ bè con thơ
Gió đưa bụi chuối tùm lùm,
Mẹ ghẻ như hùm ai dám làm dâu
Kiềng vàng em chẳng muốn đeo,
Em đeo kiềng bạc đỡ nghèo mẹ cha
Không đánh để bậu luông tuồng
Cầm roi đánh bậu thì buồn dạ anh
Làm dâu khó lắm anh ơi!
Làm rể đứng ngồi cơm sẵn mà ăn
Làm thơ đem dán cây cui
Cúi đầu lạy mẹ làm suôi chỗ gần
Có chồng buôn tảo bán tần
Chằm, khâu, vá rách miễn gần mẹ cha
Làm chay đốt bảy đống rơm
Khói lên nghi ngút chẳng thơm chút nào
Ngọc Hoàng phán hỏi Nam Tào
Ở dưới dương thế đứa nào đốt rơm?
Trang 5Lên non mới biết non cao,
Nuôi con mới biết công lao mẹ già
Lúc em bước chơn (chân) ra
Má ở nhà có dặn:
Công sanh thành là nặng
Điều tình ái là khinh
Hãy đừng tham sắc đắm tình
Lánh xa tửu điếm, trà đình chớ vô
Lựu ly nửa nước, nửa dầu,
Nửa thương cha mẹ, nửa sầu căn dươn (duyên)
Má ơi! Chuột chạy đám gừng
Thân con nhở nhít má đứng đánh con
Má ơi! Đừng đánh con đau
Để con bắt ốc, hái rau má nhờ
Má ơi! Đừng đánh con hoài
Để con câu cá, hái xoài má ăn
Má ơi! Con má hư rồi
Má đừng trang điểm phấn dồi uổng công
Mạ non đem cấy đất biền
Làm trai muốn vợ chạy tiền không ra
Mấy đời cơm nguội lên hơi
Ai về làm bé thảnh thơi bao giờ
Mẹ già như trái chín cây
Gió đưa trái rụng, con rày mồ côi
Mẹ già ở chốn lều tranh
Sớm thăm tối viếng mới đành dạ con
Mỗi đêm, mỗi thắp đèn trời
Cầu cho cha mẹ sống đời với con
Một nhà vui sống chữ hòa,
Một đời vui sống chẳng qua chữ cần
Một mai thiếp có xa chàng,
Đôi bông thiếp trả, đôi vàng thiếp xin
Trang 6Một mai thiếp có xa chàng
Đầu xanh thiếp cạo, áo tràng thiếp may Một mai bóng xế cội tùng
Mũ rơm ai đội, áo thùng ai mang Một mai ai đứng bên kinh
Ai phò giá triệu, ai rinh quan tài?
- Bên kinh đã có con trai
Giá triệu con gái, quan tài nàng dâu Hỡi nào chàng rể, ở đâu?
Chàng rể uống rượu đi sau nói xàm Ngó lên nhang tắt, đèn mờ
Mẫu thân mất sớm, bàn thờ quạnh hiu Ngó lên nuột lạt mái nhà
Bao nhiêu nuột lạt thương bà bấy nhiêu Nhiều tay vỗ nên bộp,
Có cột mới nên kèo
Vợ chồng giúp đỡ đói nghèo có nhau Người mà trọn đạo làm con
Mai sau mới biết làm tròn phận cha Người ta, con trước, con sau,
Thân anh chưa vợ như cau chưa buồng Nước trong thấy đá,
Cá lội thấy hình
Có đôi cũng lịch, một mình cũng xong Nước lên khỏi chậu, tròn âu
Qua lo cho bậu làm dâu không rồi Quít rụng bờ ao, ngọt ngào anh chuộng Trái mận hồng đào, rụng cuống anh chê Rương xe chìa khóa em cầm
Giang sơn em vác, nợ nần em lo
Sống thì cơm chẳng cho ăn
Chết thì xôi thịt, làm văn tế ruồi
Tôm càng lột vỏ, bỏ đuôi,
Giã gạo cho trắng mà nuôi mẹ già
Trang 7Tay cầm bầu rượu chiếc nem,
Mãi vui quên hết lời em dặn dò
Thiếp than phận thiếp còn thơ
Lấy chồng xa xứ bơ vơ một mình
Thương chồng nấu cháo le le
Nấu canh bông súng, nấu chè hột sen
Tiếng đồn cha mẹ anh giàu
Sao anh ăn bận như tàu chuối te
Trăng rằm, mười sáu trăng treo
Vợ cưới chưa chắc, vợ theo chắc gì Trắng da vì bởi má cưng,
Đen da vì bởi lội bưng cắt bàng
Túc mình con nhền nhện lăng loàng Mấy trăm sợi chỉ mỗi đàng mỗi giăng Tưởng lấy anh cho lành tấm áo
Hay đâu lấy anh rồi bán áo nuôi anh
Ví dầu chồng thấp vợ cao,
Qua sông nước lớn, cõng tao bớ mầy Vịt nằm bờ mía rỉa lông
Cảm cảnh thương chồng đi học đường xa Đường xa, xa lắm anh ơi!
Viết thơ thơ lạc, gởi lời lời quên