PHONG CACH NGON NGU NGHE THUAT

[r]

I Ngôn ngữ nghệ thuật

Ngồi rèm th a rủ thác đòi phen ”

(Trích "Tình cảnh lẻ loi của ng ời chinh phụ" - Ngữ văn

10 tập II)

Nhận xét:

tả một cách đúng nhất cách cảm, cách nghĩ của mình

 sử dụng ngôn ngữ một cách nghệ thuật.

=> Gợi hình ảnh ng ời chinh phụ trong nỗi khắc khoải, bồn chồn, cô đơn, lẻ loi một mình.

- Kh¸i niÖm Ng«n ng÷ nghÖ thuËt lµ

ng«n ng÷ gîi h×nh, gîi c¶m ® îc dïng trong v¨n b¶n nghÖ thuËt.

* Ví dụ 1:

2- Phân loại ngôn ngữ trong văn bản nghệ thuật

“ ở đó có một con sông lớn, trên sông bắc một cái cầu dài ớc hơn nghìn th ớc, gió tanh, sóng xám, hơi lạnh thấu x ơng Hai bên cầu có

đến vạn quỷ Dạ Xoa mắt xanh tóc đỏ, hình dáng nanh ác Hai con quỷ dùng gông dài, thừng lớn gông trói Tử Văn mà giải đi rất nhanh.”

(Trích "Chuyện chức phán sự đền Tản Viên"- Ngữ văn 10 tập

II)

“Này thầy tiểu ơi!

Thầy nh táo rụng sân đình

Em nh gái dở đi rình của chua Thầy tiểu ơi”

(Trích chèo quan âm Thị Kính)

* Ví dụ 2:

“ Gà eo óc gáy s ơng năm trống,

Hoè phất phơ rủ bóng bốn bên

Khắc giờ đằng đẵng nh niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa ”

(Trích "Tình cảnh lẻ loi của ng ời

chinh phụ" - Ngữ văn 10 tập II)

* Ví dụ 3:

* Nhận xét:

- Giống nhau:

Đều sử dụng ngôn ngữ đã đ ợc gọt giũa

để diễn đạt dụng ý của ng ời viết.

+ Ví dụ 1 : lời kể kết hợp với miêu tả và sử dụng hàng loạt các từ ngữ gợi hình ảnh: sông lớn, cầu dài, gió tanh, sóng xám, hơi lạnh thấu x ơng -> gợi sự rùng rợn trên đ ờng đi đến Minh ti.

trạng, tính cách của nhân vật, có câu hát đệm tạo

nên âm điệu của chèo.

+Ví dụ 2 :* các yếu tố ngôn ngữ đ ợc tổ chức, sắp xếp trong khuôn khổ thể thơ song thất lục bát.

* nghệ thuật: sử dụng từ láy, biện pháp so sánh, có vần điệu -> diễn tả thấm thía nỗi cô đơn của ng ời chinh phụ.

- Khác nhau :

B¶ng ph©n lo¹i ng«n ng÷ trong v¨n b¶n nghÖ

thuËt.

Ng«n ng÷ th¬ C¸c thÓ th¬, ca dao, hß,

Ng«n ng÷ tù sù TruyÖn ký, tiÓu thuyÕt… Miªu t¶, trÇn thuËt…Miªu t¶, trÇn thuËt…

Ng«n ng÷ s©n

khÊu KÞch, chÌo, tuång C¸ thÓ ho¸ (nh©n vËt nãi thÓ hiÖn t©m

tr¹ng, c¸ tÝnh,)…

tr¹ng, c¸ tÝnh,)…

3 Chức năng của ngôn ngữ nghệ thuật.

* Ví dụ:

“ Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng Nhị vàng bông trắng lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.”

( Ca dao Việt Nam).

* Nhận xét:

-Trong đầm, lá xanh, bông trắng, nhị vàng, hôi, tanh,

- Đảo trật tự từ ở câu 2 và 3, nghệ thuật so sánh

Nơi sinh sống, cấu tạo, màu sắc, sự trong sạch của cây sen -> ca ngợi vẻ đẹp của hoa sen.

Khẳng định cái đẹp có thể hiện hữu và bảo tồn ngay trong những môi tr ờng có nhiều cái xấu.

Từ ngữ

Từ ngữ - nghệ thuật

Chức năng thông tin

Chức năng thẩm mĩ

Sơ đồ chức năng của ngôn ngữ

nghệ thuật

Chức năng

4 Ph¹m vi sö dông cña ng«n ng÷ nghÖ thuËt.

Ng«n ng÷ nghÖ thuËt

V¨n b¶n

nghÖ thuËt

(Chñ yÕu)

Lêi nãi h»ng

ngµy

V¨n b¶n thuéc phong c¸ch kh¸c

II- LuyÖn tËp

C©u 1: Ng«n ng÷ nghÖ thuËt lµ ng«n ng÷ gîi h×nh gîi c¶m vµ ® îc dïng chñ yÕu trong v¨n b¶n nghÖ thuËt §óng hay sai ?

C©u 2: Ng«n ng÷ nghÖ thuËt kh¸c ng«n ng÷ hµng ngµy ë

chøc n¨ng:

a th«ng tin c thÈm mÜ

§óng

c thÈm mÜ.

Bµi tËp vÒ nhµ:

1.Em h·y t×m ng«n ng÷ gîi h×nh gîi c¶m trong mét v¨n b¶n tù

sù hoÆc v¨n b¶n th¬ mµ em yªu thÝch

2 VËn dông nh÷ng hiÓu biÕt vÒ ng«n ng÷ nghÖ thuËt, em h·y viÕt mét

®o¹n v¨n thÓ hiÖn c¶m nhËn cña m×nh vÒ v¨n b¶n mµ em yªu thÝch nãi trªn