6 giãn phế quản

định nghĩa • Giãn phế quảngpq là một bệnh đặc trng bởi tăng khẩu kính của phế quản liên tục, vĩnh viễn và không hồi phục • Chụp cắt lớp thờng, chụp cắt lớp điện toán CT- scanner là ph

Gi·n phÕ qu¶n

PGS TS BS.Hoµng Hång Th¸i

Bé m«n Néi §¹i häc Y Hµ néi

định nghĩa

• Giãn phế quản(gpq) là một bệnh đặc trng bởi

tăng khẩu kính của phế quản liên tục, vĩnh

viễn và không hồi phục

• Chụp cắt lớp thờng, chụp cắt lớp điện toán( CT- scanner) là phơng pháp chẩn đoán có giá trị

Cơ chế

Về phơng diện tổ chức học

+Tổ chức liên kết,sợi chun bị tiêu huỷ,thay vào đó là tổ

chức viêm,thâm nhập BC đa nhân, limphocyt và đại

Qóa tr×nh viªm nhiÔm ph¸t triÓn sang vïng phæi lµnh g©y

viªm phÕ nang, viªm phæi kÌm theo

• Tæn th¬ng khu tró hoÆc lan to¶ dÔ dµng ®a BN vµo t×nh tr¹ng suy h« hÊp sím vµ rÊt nÆng

Nguyên nhân

• Về nguyên tắc: GPQ không phải là bệnh bẩm sinh mà là tổn thơng phổi có do mắc một số bệnh từ hồi còn nhỏ

Dạng tổn thơng mà ngời ta cho là bẩm sinh thờng xảy ra ở:

• BN bị bệnh màng trong (Mucovisidose) hay trong bệnh xơ nang tuỵ biểu hiện:

+ GPQ lan toả

+ Suy hô hấp sớm, nặng trong dạng đồng hợp tử

+ Vk thờng là: tụ cầu, P.aeruginosa

Nguyªn nh©n

• ThiÕu hôt miÔn dÞch:

+ThiÕu hoÆc kh«ng cã Gammaglobulin

• C¸c bÖnh c¶nh kh¸c:

 ThËn ®a nang, tuþ ®a nang

 BÖnh Katagener

Nguyªn nh©n

• GPQ m¾c ph¶i (cã thÓ khu tró hoÆc lan to¶)

D¹ng khu tró:

Lµ hËu qu¶ cña

SÑo hÑp PQ (sau chÊn th¬ng, sÑo do h¹ch lao vì vµo PQ)

ChÌn Ðp PQ do h¹ch

T¾c PQ do u,dÞ vËt, ¸p xe phæi, nÊm PQ

Nguyên nhân

Dạng lan toả:

• Hậu quả của viêm PQ - phổi khi còn nhỏ,

do adenovirut và các virus đờng hô hấp

khác

• Do bị sởi, ho gà

Đó là nguyên nhân thờng gặp ở các nớc đang phát triển

Chẩn đoán

Chẩn đoán GPQ tơng đối dễ trớc một BN kể có khạc đờm

từ lâu.Triệu chứng chức năng và thực thể khá rõ ràng Tình huống phát hiện:

 1- Ho khạc đờm nhiều

 Tái phát nhiều lần do đợt nhiễm trùng PQ phổi

 Thờng về sáng

 Đờm có 4 lớp: bọt,nhầy bọt,nhầy mủ, mủ

 Khối lợng,màu sắc thay đổi theo tình trạng bội nhiễm hoặc không bội nhiễm

ChÈn ®o¸n…

3- Khã thë :

• Lóc ®Çu sau g¾ng søc ,sau c¶ khi nghØ

• Cã khi xuÊt hiÖn nh c¬n hen (dÔ nhÇm)

Khám lâm sàng

Khám LS rất quan trọng cho chẩn đoán

Hiện tợng tăng tiết PQ biểu hiện:

• Ran rít, ngáy cả hai thì, ran bọt, ran nổ

Ngoài ra:

 Thể trạng nói chung tốt,không sốt,sốt trong đợt bội nhiễm

 Móng tay, chân khum, hình dùi trống

 Có tím môi, đầu chi

 Có khi tím toàn thân: dấu hiệu suy hô hấp

 Biểu hiện suy thất phải kín đáo, muộn

Cận lâm sàng

1-XQ phổi: có HC phế quản có khi đơn độc

hoặc phối hợp với các tổn thơng khác:

Tiờu chuẩn chản đoỏn GPQ trờn

CT - scan

- Đờng kính trong của phế quản lớn hơn

động mạch đi kèm

- Các phế quản không nhỏ dần trên một đoạn dài 2 cm có chia nhánh phế quản

Cận lâm sàng

3- Chụp nhấp nháy phổi :

Vùng phổi bị GPQ có ít hoặc không có m/m nuôi dỡng

Xác định mức độ tổn thơng trớc khi xét phẫu

thuật bảo đảm ca mổ an toàn

 Xác định chính xác VK gây bệnh,là cơ sở chọn

KS cho điều trị

CËn l©m sµng

5-Chøc n¨ng h« hÊp:

 Gi¶m oxy phÕ nang

 T¨ng CO2 m¸u §M râ rÖt khi cã GPQ lan to¶ giai ®o¹n tiÕn triÓn

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

1.Tất cả những trường hợp ho khạc đờm mạn tính: lao phổi, bệnh bụi phổi, mucovisidosis,

áp xe phổi mạn tính

2 COPD

3 HPQ

4 Tất cả những trường hợp ho ra máu

7 Erythromycin 0,25g x 2/6 tháng – nhiều năm

II- §iÒu trÞ ngo¹i khoa:

Khi: GPQ khu tró,1 bªn

 GPQ diÖn tÝch nhá

 Ho m¸u t¸i ph¸t nhiÒu

 NhiÔm trïng t¸i ph¸t gÇn nhau

 Cã nguy c¬ suy h« hÊp m¹n tÝnh

H×nh ¶nh xquang

H×nh ¶nh xquang

H×nh ¶nh xquang

H×nh ¶nh xquang

H×nh ¶nh xquang

H×nh ¶nh xquang

H×nh ¶nh xquang

H×nh ¶nh néi soi

H×nh ¶nh xquang

Xquang trong Gpq

Xquang trong Gpq