ChÞ Thao lín tuæi h¬n nªn dù tÝnh t¬ng lai còng thiÕt thùc h¬n, cã Ýt nhiÒu tõng tr·i nªn kh«ng dÔ dµng hån nhiªn, m¬ méng nhng rÊt thÝch h¸t vµ ghi chÐp bµi h¸t. Trong c«ng viÖc rÊt b×n[r]
Trang 1Lu Đức Hạnh (Chủ biên)
Lu Tuyết Hiên - Nguyễn Mai Hơng - Lê Văn Khải Trịnh Trọng Nam - Trịnh Duy Tuân - Lê Thị Anh Thơ
đề thi vào lớp 10 Trung học phổ thông
Xuất bản năm 2006
Phần đề thi
Đề số 1
I trắc nghiệm
1 Khái niệm văn bản nhật dụng chủ yếu đề cập tới chức năng, đề tài và tính cập
nhật của nội dung văn bản chứ không phải là một khái niệm thể loại Hãy chọn
Đúng hoặc Sai cho nhận định trên.
A Đúng B Sai
Trang 22 Nối tên văn bản ở cột A với phơng thức biểu đạt ở cột B để có đợc kết luận
chính xác nhất về hình thức của mỗi một văn bản nhật dụng
Đấu tranh cho một thế giới hoà bình Tự sự và miêu tả
Ôn dịch, thuốc lá Thuyết minh, nghị luận và biểu cảm
Ca Huế trên sông Hơng Thuyết minh và miêu tả
Cuộc chia tay của những con búp bê Nghị luận và biểu cảm
3 Điền cụm từ còn thiếu vào chỗ trống để hoàn chỉnh nhận định :
"Khi học văn bản nhật dụng, nhất thiết phải liên hệ với "
4 Trong văn bản "Phong cách Hồ Chí Minh", cốt lõi của phong cách Hồ Chí
Minh là gì ? Hãy chọn đáp án đúng nhất
A Vẻ đẹp của sự hiểu biết sâu rộng
B Vẻ đẹp của lối sống giản dị, thanh đạm
C Vẻ đẹp văn hoá với sự kết hợp hài hoà giữa tinh hoa văn hoá dân tộc và tinhhoa văn hoá nhân loại
D Vẻ đẹp của một lối sống hiện đại
1 Trong các yêu cầu sau, yêu cầu nào là yêu cầu cao nhất của văn bản nhật
dụng ? Khoanh tròn vào đáp án đúng nhất
C Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới
D Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000
3 Chọn Đúng hoặc Sai cho nhận định sau : Văn bản nhật dụng có thể sử dụng
mọi thể loại, mọi kiểu văn bản
4 Những nội dung cụ thể sau tơng ứng với những phần nào trong bố cục của văn
bản "Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em" Hãy điền tên từng phần vào trớc dấu hai chấm và sắp xếp lại các phần theo
trật tự đúng nh trong văn bản
A .: Nêu lên thực tế cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiệnnay: khổ cực về nhiều mặt, tình trạng bị rơi vào hiểm hoạ
B .: Những điều cần phải làm của từng quốc gia và cộng
đồng thế giới, vì sự sống còn, phát triển của trẻ em
C .: Khẳng định những điều kiện thuận lợi cơ bản để cộng
đồng quốc tế có thể đẩy mạnh việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em
II tự luận
Khủng bố đang diễn ra hàng ngày tại một số nớc và có nguy cơ bùng nổ trêntoàn thế giới Những suy nghĩ của em về vấn đề này ?
Trang 3Đề số 3
I trắc nghiệm
1 Các văn bản nhật dụng ở lớp 8 và lớp 9 đã đề cập tới những vấn đề nào trong
các vấn đề sau đây ? Khoanh tròn vào đáp án đúng
A Môi trờng
B Văn hoá
C Dân số và tơng lai loài ngời
D Quan hệ giữa con ngời và thiên nhiên
E Giáo dục
G Quyền sống của con ngời
H Bảo vệ hoà bình, chống chiến tranh
I Hội nhập thế giới và giữ gìn bản sắc dân tộc
K Danh lam thắng cảnh
2 Hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là nội dung của văn
bản nhật dụng nào ?
3 Điền từ còn thiếu vào chỗ trống để hoàn chỉnh kết luận về thể loại của văn bản
"Đấu tranh cho một thế giới hoà bình" :
"Về thể loại, văn bản này thuộc loại "
4 Tuyên bố của Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em đợc công bố vào ngày, tháng,
1 Đề cập, bàn luận, thuyết minh, miêu tả, đánh giá những vấn đề, những hiện
t-ợng gần gũi, bức thiết đối với đời sống trớc mắt của con ngời và cộng đồng, làbiểu hiện cho tính chất gì của văn bản nhật dụng ?
2 Hãy sắp xếp lại hệ thống luận cứ trong văn bản "Đấu tranh cho một thế giới
hoà bình" (G.Mac-ket) sao cho chính xác nhất với cách trình bày của tác giả.
A Cuộc chạy đua vũ trang làm mất đi khả năng cải thiện đời sống cho hàng
tỉ ngời
B Kho vũ khí hạt nhân đang đợc tàng trữ có khả năng huỷ diệt cả trái đất vàcác hành tinh khác trong hệ mặt trời
C Tất cả chúng ta phải có nhiệm vụ ngăn chặn cuộc chiến tranh hạt nhân,
đấu tranh cho một thế giới hoà bình
D Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngợc lại lí trí của loài ngời mà còn ngợclại với lí trí của tự nhiên, phản lại sự tiến hoá
3 Chọn Đúng hoặc Sai cho nhận định sau : Bài học quan trọng đợc rút ra từ văn
bản "Phong cách Hồ Chí Minh" là : cần phải hoà nhập với khu vực và quốc tế
nh-ng cũnh-ng cần phải giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc
Trang 42 Trong câu thơ sau sử dụng biện pháp tu từ nào ? Khoanh tròn vào đáp án đúng.
"Bà về năm đói làng treo lới Biển động, Hòn Mê giặc bắn vào"
(Mẹ Tơm - Tố Hữu)
C Cờng điệu D Nói giảm, nói tránh
3 Điền các từ còn thiếu vào chỗ trống trong đoạn văn sau :
"Nguyên Hồng (1918 - 1982) tên khai sinh là ,quê ở thànhphố .Trớc Cách mạng, ông sống chủ yếu ở thành phốcảng , trong một xóm lao động nghèo
" " là tập hồi kí kể về tuổi thơ cay đắngcủa tác giả Đoạn trích " " là chơng IV củatác phẩm
4 Trong bài thơ "Nhớ rừng" (Thế Lữ) sự tơng phản, đối lập gay gắt giữa hai thế
giới, hai cảnh tợng : vờn bách thú chật hẹp và núi rừng hùng vĩ có ý nghĩa thểhiện điều gì ? Khoanh tròn vào đáp án đúng nhất
A ý thức của nhân vật trữ tình về sự thiếu thống nhất của hiện thực
B Nỗi bất hoà sâu sắc với thực tại và niềm khao khát tự do mãnh liệt củanhân vật trữ tình
Đấu tranh cho 1 thế giới hoà bình Nghị luận và biểu cảm
Ôn dịch, thuốc lá Thuyết minh, nghị luận và biểu cảm
Ca Huế trên sông Hơng Thuyết minh và miêu tả
Cuộc chia tay của những con búp bê Tự sự và miêu tả
Câu 3 : Thực tiễn cuộc sống
Câu 4 : C
II tự luận
Dàn bài
Trang 51 ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc của thanh thiếu niên Việt Nam đợc
biểu hiện ở nhiều phơng diện : cách sống, lối sống, quan niệm, suy nghĩ, ở hoạt
động, nói năng, ăn mặc, ứng xử
Qua những biểu hiện trên, có thể thấy rõ ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dântộc của thanh thiếu niên Việt Nam là nh thế nào ?
2 Xem xét nguyên nhân của vấn đề này phải nhìn ở cả 2 mặt : khách quan và chủ
quan Khách quan là sự tác động của môi trờng sống, của bối cảnh thời đại Chủquan là bản thân sự vận động trong t duy của đối tợng : các thanh niên, thiếu niên
đã quan tâm, suy nghĩ ở mức độ nào về vấn đề này
3 Với một ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc nh vậy, thanh thiếu niên Việt
Nam đang tác động nh thế nào đến bộ mặt văn hoá dân tộc, đang để lại một kếtquả ra sao cho tơng lai, đặc biệt là trong bối cảnh quá trình hội nhập quốc tế đangdiễn ra sôi động
4 Xã hội, gia đình, bản thân mỗi thanh niên, thiếu niên nên làm gì để góp phần
khẳng định bản sắc văn hoá Việt Nam trong cộng đồng quốc tế
điều đợc quan tâm đặc biệt của xã hội
Hơn bất kì ai, thanh niên, thiếu niên là những đối tợng bén nhạy nhất với cácyếu tố văn hoá Nhìn vào thế hệ trẻ hôm nay, đặc biệt là thành viên của thế hệ 8X,9X ngời ta thấy biểu hiện một ý thức đối với bản sắc văn hoá dân tộc Thế hệ trẻbây giờ nhanh nhạy hơn, năng động hơn, hiện đại hơn, đó là dấu hiệu đáng mừng,bởi nó chứng tỏ tuổi trẻ Việt Nam luôn nắm bắt và theo kịp những yêu cầu củathời đại Thế nhng, hãy quan sát kĩ một chút, chúng ta sẽ thấy trong cái năng
động, hiện đại đó còn có rất nhiều điều đáng suy ngẫm
Đầu tiên là từ những cái dễ thấy nhất nh đi đứng, nói năng, ăn mặc, phụctrang Xu hớng chung của giới trẻ là bắt chớc, học theo phim nớc ngoài, theo cácdiễn viên, các ca sĩ nổi tiếng Những mái tóc nhuộm nhiều màu, những bộ quần
áo cộc cỡn, lạ mắt, những cử chỉ đầy kiểu cách, những câu nói lẫn lộn Tiếng Anh,Tiếng Việt đó là biểu hiện của một thứ văn hoá đua đòi phù phiếm Sự chân ph-
ơng, giản dị mà lịch lãm, trang nhã vốn là biểu hiện truyền thống của ngời ViệtNam đã không đợc nhiều bạn trẻ quan tâm, để ý Chạy theo những hình thức nhvậy cũng là biểu hiện của việc quay lng lại với bản sắc văn hoá dân tộc ở mộtchiều sâu khó thấy hơn là quan niệm, cách nghĩ, lối sống Rất nhiều thanh, thiếuniên Việt Nam không nắm đợc lịch sử dân tộc dù đã đợc học rất nhiều, trong khi
đó lại thuộc lòng vanh vách tiểu sử, đời t của các diễn viên, ca sĩ ; không biết,không hiểu và không quan tâm tới các lễ hội dân gian vốn là sinh hoạt văn hoá
truyền thống lâu đời của nhân dân trong khi rất sành về "chát", về ca nhạc, cà
phê Ngày lễ, tết họ đến nhà thờ hoặc vào chùa hái lộc nhng không biết bàn thờgia tiên đã có những gì Họ coi sự cần cù, chăm chỉ là biểu hiện của sự cũ kĩ,lạc hậu Tất cả đều là biểu hiện của một sự thiếu ý thức trong giữ gìn bản sắc
Trang 6văn hoá dân tộc Tiếp xúc với nhiều công dân trẻ tuổi, ngời ta thấy dấu ấn củabản sắc văn hoá Việt Nam là rất mờ nhạt, mà đậm nét lại là một thứ văn hoángoại lại hỗn tạp Đó là một thực trạng đang khá phổ biến hiện nay.
Có hai nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng trên : nguyên nhân khách quan
và nguyên nhân chủ quan Về phía khách quan, đó chính là tác động của môi tr ờng sống, của bối cảnh thời đại Thời đại đất nớc mở cửa giao lu, hội nhập với thếgiới cho nên văn hoá bên ngoài theo đó mà tràn vào Việt Nam Đâu đâu cũng cóthể dễ dàng bắt gặp hình ảnh của một thứ văn hoá mới, hiện đại và đầy quyến rũ.Trong một không gian chung nh vậy, những nét văn hoá cổ truyền của ngời Việtdờng nh đang có nguy cơ trở nên yếu thế
-Về chủ quan, thế hệ trẻ ngày nay ít quan tâm để ý đến vấn đề bản sắc vănhoá Họ thiếu ý thức giữ gìn, bởi thực chất là họ không hiểu đợc bản sắc văn hoádân tộc là gì và cũng không cần hiểu
Những công dân trẻ Việt Nam sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Việt Namnhng lại không giống một ngời dân nớc Việt Họ có bề rộng nhng thiếu chiềusâu, chiều sâu của một tâm hồn Việt, một tính cách Việt Văn hoá dân tộc làcội rễ bền vững của tâm hồn mỗi con ngời, không lớn lên và bám chắc vào cội
rễ đó, mỗi con ngời chỉ còn là một cá nhân lạc loài giữa cộng đồng của mình
Đó là hậu quả đầu tiên dành cho chính mỗi ngời, đặc biệt là những ngời trẻtuổi Và hãy tởng tợng, nếu thế hệ hôm nay quên đi bản sắc văn hoá dân tộcmình thì trong một tơng lai không xa chúng ta sẽ còn lại gì ? và những thế hệtiếp nối sau này sẽ ra sao ? Bản sắc văn hoá là linh hồn, là gơng mặt riêng củamỗi dân tộc, là yếu tố quan trọng để khẳng định vị thế của dân tộc đó ở giữacộng đồng thế giới Đánh mất bản sắc riêng trong nền văn hoá của mình là
đánh mất quá khứ, mất lịch sử, mất cội nguồn và chúng ta chỉ còn là một con
số không ở giữa nhân loại Thế hệ trẻ là những ngời nắm giữ tơng lai của đấtnớc, bởi vậy, nâng cao ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là một điều vôcùng cần thiết
Vậy thì cần làm gì để thực hiện đợc điều đó Trớc hết, là phải từ sự tự giác ýthức của mỗi ngời Mỗi thanh niên, thiếu niên phải thực sự thấy đợc giá trị củavăn hoá dân tộc - những giá trị đợc chắt lọc và đúc kết từ ngàn đời, đợc gìn giữ,
kế thừa qua bao thăng trầm của lịch sử, đã và đang ăn sâu trong máu thịt của mỗingời dân để dù có đi đâu, sống ở nơi nào, con ngời đó vẫn luôn là ngời dân nớcViệt
Gia đình, cộng đồng xã hội cũng phải chung sức, chung lòng để tô đậm thêmnữa những giá trị văn hoá đó trong sự trà trộn phức tạp của những luồng văn hoákhác Mặt khác, cũng cần phải thấy rằng, giữ gìn ở đây không có nghĩa là kh kh
ôm lấy cái đã có Cần phải kế thừa phát huy nhng đồng thời cũng phải phát triển
nó lên bằng cách kết hợp có lựa chọn với những yếu tố văn hoá mới tích cực Từ
đó hình thành một nền văn hoá Việt Nam vừa truyền thống, vừa hiện đại, đadạng, vừa thống nhất, đảm bảo đợc yêu cầu "hoà nhập nhng không hoà tan" trongmột thời đại mới Thực hiện điều này là trọng trách, là nghĩa vụ của mỗi côngdân, của mỗi thanh, thiếu niên hôm nay
Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là đóng góp có ý nghĩa đầu tiên cho đất nớc
mà mỗi thanh thiếu niên có thể làm và hãy làm bắt đầu từ việc điều chỉnh, uốnnắn chính những hành vi, ý thức của bản thân mình
Đề số 2
I trắc nghiệm
Câu 1: D
Câu 2: C
Trang 71 Nạn khủng bố đang lan tràn trên khắp mọi khu vực của thế giới Ngày nào
cũng có cảnh đổ máu bởi khủng bố Khủng bố đang là nỗi lo chung của tất cả cácdân tộc
2 Mâu thuẫn, xung đột chính trị giữa các quốc gia, dân tộc, các tổ chức, phe phái
là nguyên nhân của tình trạng này
3 Khủng bố đe doạ nghiêm trọng tới mọi mặt của đời sống con ngời từ tính
mạng đến của cải, từ vật chất tới tinh thần, khiến nơi nơi đều bao trùm một bầukhông khí căng thẳng, hoảng loạn Sự phát triển kinh tế, chính trị, văn hoá củacác quốc gia đều bị ảnh hởng bởi nguy cơ khủng bố
4 Tất cả mọi ngời, mọi quốc gia đều phải cùng thể hiện rõ quyết tâm đẩy lùi
khủng bố bằng những biện pháp cụ thể ; bảo vệ trái đất khỏi nạn khủng bố cũngchính là bảo vệ mái nhà chung của tất cả chúng ta
Kết bài:
Thế giới sẽ tơi đẹp hơn nếu nh con ngời không đối đầu và tàn hại lẫn nhau
Bài viết tham khảoKhát vọng lớn nhất của nhân loại từ thuở xa xa đến giờ vẫn là khát vọng vềmột nền hoà bình thực sự và vĩnh cửu Thế nhng trong lịch sử, nhân loại cũng đãbao lần phải chứng kiến cảnh bầu trời xanh của trái đất trong vẩn đục bởi khóilửa chiến tranh Hiện nay, nạn khủng bố ở rất nhiều quốc gia trên thế giới đangphá vỡ bầu không khí hoà bình của tất cả mọi ngời
Từ "khủng bố" đã trở thành một từ rất quen thuộc đối với con ngời hôm nay.
Gắn liền với nó là cảnh đổ máu tang thơng, là ngời chết, là đổ nát tan hoang, lànỗi kinh hoàng ám ảnh bao ngời sống sót
Các phơng tiện thông tin ngày nào cũng sẵn những tin về những thảm cảnh
nh vậy Tai hoạ khủng bố có thể đến với bất kì ai, ở bất cứ nơi nào : trong nhàhàng, siêu thị, trờng học, nhà trẻ, công viên, bến xe, máy bay Cách thức khủng
bố cũng rất đa dạng : gài bom, tấn công trực tiếp, bắt cóc con tin, đặc biệt nguyhại là bọn khủng bố có thể sử dụng cả vũ khí sinh học, hoá học để reo giắc thảmhoạ cho con ngời Khủng bố ngày càng trở nên nghiêm trọng, bởi qui mô và mức
độ tàn phá của nó Thế giới hẳn sẽ không bao giờ quên đợc ngày 11 tháng 9, ngày
mà toà tháp đôi chọc trời, biểu tợng cho sức mạnh và nền kinh tế Mĩ đổ sụpxuống trong tiếng la hét kinh hoàng của hàng ngàn ngời Đấy là hồi chuông cảnhbáo có sức thuyết phục nhất về tội ác khủng bố Tác giả của những vụ khủng bốlại là những kẻ giấu mặt đang tạo thành một tổ chức mà mạng lới của nó có mặt ởhầu khắp các khu vực của thế giới Bởi thế, không một ai trên thế giới biết tai hoạ
có thể sẽ đổ ập xuống đầu mình lúc nào Một bầu không khí lo lắng, hoang mang
đang bao trùm lên cuộc sống của toàn nhân loại
Đằng sau mỗi một vụ khủng bố bao giờ cũng tồn tại một nguyên nhân Nhngnguyên nhân bao trùm của mọi cuộc khủng bố vẫn là những bất đồng về chính
Trang 8trị, dẫn đến mâu thuẫn, xung đột dai dẳng về chính trị, về sắc tộc, về tôn giáotrong cộng đồng thế giới.
Hậu quả mà nạn khủng bố để lại là vô cùng nghiêm trọng Hàng năm, những
vụ khủng bố đã cớp đi không biết bao nhiêu sinh mạng con ngời, gây nên cảnh
đổ máu tàn khốc, cảnh cha mất con, vợ mất chồng, gia đình, ngời thân li tán.Những ngời may mắn sống sót thì trở thành ngời tàn phế, mang di chứng suốt
đời Khủng bố còn làm tiêu tốn biết bao nhiêu công sức, của cải của con ngời Tàisản, nhà cửa, các công trình kiến trúc mà bao ngời phải nỗ lực trong nhiều nămtháng mới tạo dựng lên đợc chỉ trong một tích tắc đã bị huỷ hoại hoàn toàn.Nhiều ngời bị đầy vào cảnh không nhà, không cửa, tay trắng chỉ trong giây phút.Kèm theo đó, nguy hiểm hơn là môi trờng sống của trái đất bị đặt trong nguy cơ
bị huỷ diệt bất cứ lúc nào Đây là những hậu quả tức thời trớc mắt mà ai cũng cóthể nhìn thấy Bên cạnh đó, còn tồn tại những hậu quả lâu dài cho tơng lai loàingời Khủng bố khiến cho mâu thuẫn, xung đột trên thế giới ngày càng trở nêngay gắt quyết liệt Khối thống nhất, nền hoà bình mà nhân loại nỗ lực xây dựng
đã bị xâm hại và lung lay thực sự Khủng bố cha phải là một cuộc chiến tranhcông khai trên một phạm vi rộng nhng tiến hành khủng bố là cách tốt nhất đểnuôi dỡng mầm mống và làm bùng phát chiến tranh trên toàn thế giới Nhân loại
sẽ nh thế nào, sẽ đi về đâu khi chiến tranh lại bùng nổ trong lúc hậu quả của haicuộc chiến tranh thế giới ở thế kỉ XX hãy còn đó Không chỉ có vậy, nạn khủng
bố lan tràn khiến tất cả mọi ngời ở khắp nơi trên trái đất mất đi cảnh giác an toàn,cảnh giác yên tâm trong cuộc sống Trái đất là ngôi nhà chung và là ngôi nhà duynhất của loài ngời giữa vũ trụ, thế nhng con ngời đang cảm thấy sợ khi sống dớimái nhà của mình Nỗi ám ảnh về khủng bố len lỏi vào cuộc sống bình yên củamọi ngời và đang mài mòn, thách thức sức chịu đựng của tất cả Khả năng huỷhoại thần kinh loài ngời của nó còn lớn và tai hại gấp nhiều lần khả năng làm đổmáu hay phá huỷ tài sản
Khủng bố, đó là kẻ thù của một nhân loại tiến bộ và văn minh
Cần làm gì để ngăn chặn nguy cơ này ? Các nớc trên thế giới đều coi đây làvấn đề an ninh quốc gia và có rất nhiều biện pháp thiết thực, cơng quyết để bảo
vệ tính mạng, tài sản cũng nh cuộc sống của ngời dân Tuy nhiên, vẫn cha thể hết,cha thể chấm dứt tình trạng này Cuộc đấu tranh với nạn khủng bố sẽ còn kéo dài
và vô cùng nan giải, bởi kẻ thù của chúng ta cũng tựa một con quái vật khổng lồ
ẩn mình trong bóng tối, nó sẵn sàng tấn công con ngời bất cứ lúc nào nhng khôngbao giờ lộ mặt Để có thể chiến thắng đợc, loài ngời phải xích lại gần nhau hơnnữa và phải bắt đầu từ những việc tởng rất xa xôi : giáo dục, hình thành chonhững thế hệ tơng lai một tình yêu hoà bình bền vững Có nh vậy, trái đất củachúng ta mới mãi mãi là một tổ ấm giữa dải thiên hà mênh mông lạnh lẽo
Thế giới sẽ tuyệt vời biết mấy nếu ngày mai sẽ không còn bạo lực, không cònthù hằn và chết chóc ! Con ngời tàn hại lẫn nhau thực chất là đang tàn hại chínhmình ! Hãy góp một tiếng nói chung vào cuộc chiến chống khủng bố trên toànthế giới
Trang 9Mở bài :
Tình trạng nhiều thiếu niên phải sớm rời mái nhà của mình để đến nhữngthành phố kiếm sống đã trở thành tình trạng phổ biến
Thân bài :
1 Số lợng trẻ em từ nông thôn đến thành thị kiếm sống hiện nay là rất nhiều Các
em thuộc đủ mọi lứa tuổi, làm nhiều công việc khác nhau Cuộc sống của các emrất vất vả, khó nhọc
2 Nguyên nhân khiến các em phải rơi vào tình trạng này thì rất nhiều nhng nhiều
nhất vẫn là do cái nghèo Cái nghèo làm nảy sinh nhiều cảnh ngộ, chịu thiệt thòinhiều nhất từ những cảnh ngộ đó là những đứa trẻ Bên cạnh đó còn do sự thiếuquan tâm của ngời lớn
3 Tình trạng này sẽ dẫn đến nhiều hậu quả khó lờng, không chỉ đối với xã hội
mà đối với trớc hết là bản thân các em Sống xa gia đình, trong một môi trờngphức tạp, tuổi lại còn nhỏ, chắc chắn sẽ ảnh hởng không ít tới tâm hồn, nhận thứccủa các em Từ đó mà sẽ có tác động ngợc lại của các em đối với môi trờngchung của xã hội
4 Cần phải có những biện pháp, những giải pháp để giảm thiểu và dần dần xoá
bỏ tình trạng này Đó cũng là cách để xã hội góp tay thực hiện vấn đề quyền trẻ
đợc yêu thơng, bảo vệ và học tập đầy đủ Đó là quyền mà bất kì đứa trẻ nào cũng
đợc hởng Thế nhng trong thực tế thì không phải nh vậy Có rất nhiều bạn nhỏ khilớn lên đã phải sớm rời bỏ mái nhà để tìm đến kiếm sống ở những thành phố,những khu đô thị xa lạ Hiện tợng này không còn là cá biệt mà đã trở thành mộttình trạng phổ biến, một vấn đề của cả xã hội
Đặt chân đến bất kì thành phố, khu đô thị dù lớn, dù bé nào ngời ta cũng cóthể dễ dàng bắt gặp những đứa trẻ lang thang đến từ nhiều vùng quê khác nhau
Đó là những cô bé, cậu bé tuổi còn rất nhỏ, tâm hồn còn rất ngây thơ, non nớt.Các em đáng lẽ phải đang ở nhà và cắp sách đến trờng nh bao bạn nhỏ cùng tranglứa khác, nhng lại phải một thân một mình bơn chải kiếm sống Các em tìm đếnthành phố với mục đích lớn nhất là kiếm tiền để nuôi sống bản thân và giúp đỡgia đình Mỗi em tự tìm cho mình một công việc : em đánh giày, em bán báo, em
đi làm ngời giúp việc trong các gia đình, các quán ăn Bất cứ việc gì làm đợc và
có ngời cần các em đều có thể làm Việc ít, ngời nhiều - nhiều khi phải tranh cớp,giành giật mới kiếm đợc miếng ăn ít ỏi
Một mình giữa nơi đông đúc, không có ngời thân thích bên cạnh, các em phải
tự lo cho mình mọi chuyện, từ ăn uống đến chỗ ngủ qua đêm rồi khi ốm đau bệnhtật Cuộc sống của các em rất bếp bênh và khổ cực, có biết bao nhiêu cay đắng,rủi ro rình rập theo mỗi bớc chân của những đứa trẻ này Nhìn khuôn mặt của các
em, ngời ta thấy hiện rõ sự mệt mỏi, cái già dặn trớc tuổi bên cạnh chút hồnnhiên, non nớt của tuổi thơ còn sót lại Đấy là điều khiến chúng ta, bạn và tôi,những đứa trẻ may mắn đang đợc che chở dới mái ấm gia đình và ngày ngày cắpsách đến trờng, không thể không suy nghĩ
Đứa trẻ nào cũng muốn đợc yêu thơng, đợc chăm sóc, đợc sống giữa vòng taygia đình và bạn bè Thế nhng, tại sao vẫn có nhiều bạn nhỏ phải tự bớc vào đờikiếm sống sớm đến vậy ? Nguyên nhân đầu tiên của tình trạng này vẫn là do cáinghèo Nơi các bạn nhỏ này bớc chân ra đi đều là những vùng nông thôn xa xôi
Trang 10Gia đình có mỗi một nghề làm ruộng, đất thì ít, anh chị em thì đông, đến ngàymùa đầu tắt mặt tối mà vẫn không đủ ăn Không có tiền đi học, các bạn nhỏ ởnhà rồi rời nhà đi kiếm sống để bớt gánh nặng cho gia đình Cũng có khi là docảnh cha mẹ không hoà hợp, suốt ngày cãi cọ, không để ý đến con cái, các emcũng tự bỏ nhà lên phố rồi cha mẹ li thân, li dị, hay do mất cha, mất mẹ khiếncác em không còn chỗ dựa Nói chung, có trăm nghìn lí do đẩy các bạn nhỏ vàocảnh tha phơng Đằng sau tất cả những lí do đó vẫn phải khẳng định một điều đó
là sự thiếu quan tâm của ngời lớn Nếu các bậc làm cha, làm mẹ biết nghĩ cho các
em nhiều hơn thì chắc chắn dù trong bất cứ hoàn cảnh nào họ cũng sẽ không đểcho con em mình vào đời bơn chải vật lộn với miếng ăn khi còn quá nhỏ dại nhvậy Sống trong cảnh thiếu thốn, cảnh không yên ổn của gia đình đã là một thiệtthòi, giờ phải rời mái nhà đang che chở cho các em, một thân một mình ma nắngchốn xa lạ, đó là lời cảnh báo cho cả xã hội về vấn đề đảm bảo những quyền lợichính đáng cho tất cả mọi đứa trẻ
Tình trạng trẻ em từ nông thôn ra thành phố kiếm sống đã và đang để lại rấtnhiều những hậu quả nghiêm trọng Sống trong một môi trờng đua chen phức tạp,tiếp xúc với đồng tiền, với cơ chế thị trờng quá sớm khiến nhận thức, nhân cách,tâm hồn của các em phát triển một cách lệch lạc, không tự nhiên và thiếu lànhmạnh Thật khó mà dám khẳng định là tất cả những đứa trẻ đó sẽ có một tơng laibình thờng và và tốt đẹp Bị ép phải già trớc tuổi, phải từ giã tuổi thơ khi còn quánhỏ, phải sống trong cô đơn ghẻ lạnh, không có một bàn tay vỗ về chăm sóc,không có ngời chỉ đờng dẫn lối ai dám đảm bảo rằng, tất cả những em nhỏ đó
sẽ đều trở thành những công dân lơng thiện và có ích Thực tế cho thấy nhiều đứatrẻ trong số đó đã trở thành tội phạm trớc khi trở thành một công dân Chúng móctúi, cớp giật, trộm cắp, lừa đảo, sa vào các tệ nạn xã hội và trở thành gánh nặngcủa cộng đồng Đa phần các em nhỏ khi mới rời nhà đi đều là những đứa trẻ hiềnlành, ngây thơ, chỉ sau một thời gian đã trở thành những đứa trẻ hoàn toàn khác.Lối sống nơi đô thị đã làm mất đi ở các em bản tính trong sáng, hồn nhiên, vô t
Đó là những di chứng tinh thần rất có hại cho các em khi đến tuổi trởng thành
Nh vậy, tình trạng trẻ em rời nhà đến kiếm sống ở các thành phố sẽ tạo nênnhững hậu quả khôn lờng đối với chính những đứa trẻ và với toàn xã hội Cầnphải làm gì để xoá bỏ tình trạng này để trẻ em tất cả mọi vùng miền đều đợc h-ởng những quyền chính đáng mà các em có Đây là trách nhiệm không của riêng
ai Sự quan tâm là điều đầu tiên cần phải có Và trớc hết phải là từ gia đình, cha
mẹ và những ngời thân của các em Tạo dựng cho các em một mái ấm bình yên,cho các em một môi trờng trong lành để các em đợc lớn lên, đợc trởng thành mộtcách tự nhiên, lành mạnh là điều các bậc làm cha, làm mẹ phải làm Mỗi địa ph -
ơng cũng cần có những biện pháp cụ thể để giúp những em nhỏ có hoàn cảnh đặcbiệt giải quyết những khó khăn vớng mắc Ví nh giúp các em có việc làm ngaytrên quê hơng mình, hỗ trợ để các em có đủ điều kiện đến trờng và rộng hơn là cảxã hội Dành cho các em một cái nhìn độ lợng, nhân ái, một cử chỉ quan tâm dù
là rất nhỏ bé, là mỗi ngời đã và đang góp phần đem đến cho mỗi số phận tộinghiệp đó những giá trị rất lớn lao
Nhà nớc đã có nhiều hành động cụ thể để giải quyết vấn đề này Nh giao chocác tỉnh, các địa phơng đa các em trở về, tạo công ăn việc làm, giúp các em ổn
định cuộc sống tại quê nhà, đợc học tập, vui chơi nh mọi đứa trẻ khác Việc làmnày bớc đầu đã tạo nên những biến đổi rất tích cực, rất nhiều bạn nhỏ đã yên tâmtrở về, lao động và sinh hoạt trên quê hơng mình, tìm thấy niềm vui mới Sự quantâm của Nhà nớc là rất kịp thời và thiết thực Tuy nhiên, để chấm dứt hẳn tìnhtrạng này thì cần có thời gian và sự quan tâm hơn nữa của tất cả mọi ngời trongcộng đồng
Một xã hội không thể coi là văn minh, là công bằng và tiến bộ khi mà ở đâu
đó vẫn có nhiều đứa trẻ bị đẩy ra đờng kiếm tiền thay cho việc đến trờng đi học.Cho các em một quá khứ êm đềm, một hiện tại bình yên hạnh phúc và một tơng
Trang 11lai đợc đảm bảo, đó cũng là cách để tạo dựng một thế giới tốt đẹp cho tất cả mọingời.
Thân bài :
1 Rất nhiều đứa trẻ từ những năm tháng ấu thơ cho đến khi trởng thành hiếm khi,
thậm chí cha bao giờ đợc nghe một lời bảo ban, khuyên nhủ dịu dàng của cha mẹ.Bất kì lúc nào, trong bất cứ chuyện gì, cha hoặc mẹ, hoặc cả cha lẫn mẹ đều cómột hình thức duy nhất đối với các em : quát tháo, mắng chửi bằng những lời lẽhết sức gay gắt, thô bạo ; hay nặng hơn là dùng roi vọt và đánh đập Biện phápnày đợc áp dụng trong tất cả mọi việc, mọi tình huống, chỉ cần cha mẹ khôngcảm thấy hài lòng, thì dù là chuyện nhỏ nh cái nhà cha đợc sạch, quần áo cha
đợc gọn gàng, đến những chuyện lớn hơn, nh bị điểm kém, đi học về muộn, bịcô giáo phê bình, đánh nhau, cãi lộn cha mẹ đều ngay lập tức dạy dỗ conmình bằng cách này Đối với họ, đấy là cách giáo dục con cái tốt nhất, bởi vìlàm nh vậy các em sẽ sợ và không bao giờ dám phạm lỗi nữa Theo họ đó còn
là cách để thể hiện tình yêu thơng, bởi vì "thơng cho roi cho vọt"
2 Thực chất, cách giáo dục này không phải là một biện pháp tích cực và có hiệu
quả Điều này đã đợc minh chứng bằng thực tế Rất nhiều đứa trẻ bớc ra khỏinhững năm tháng ấu thơ với nỗi ám ảnh không bao giờ mất về cách đối xử thôbạo của cha mẹ đối với bản thân mình Làm bất cứ việc gì cũng có thể bị chửimắng và khi lỡ phạm lỗi thì bị đánh đập thậm tệ Cứ ròng rã liên tục nh vậy, cuốicùng những đứa trẻ không tiến bộ lên chút nào mà thậm chí là còn ngợc lại : từngoan thành h, từ hiền thành dữ, từ thông minh lanh lợi hoá ra lì lợm, chậmchạp Nhìn chung, có hai xu hớng phát triển cơ bản : hoặc là quậy phá nghịchngợm, hoặc là trở nên trầm cảm khó gần Trớc mặt cha mẹ, các em dờng nhngoan hơn, nhng thực chất cái ngoan đó chỉ là đối phó Thậm chí, nhiều em đã cónhững phản ứng rất tiêu cực : bỏ nhà đi, hoặc tự vẫn Tất cả những biến đổi nhvậy đều là biểu hiện của sự tổn thơng trầm trọng về mặt tinh thần Đối với những
đứa trẻ này, tuổi thơ tơi đẹp trở thành những năm tháng u ám kinh hoàng ; tổ ấmgia đình có thể trở thành địa ngục trần gian và cha mẹ trong mắt các em là nhữngcon ngời nào đó hết sức xa lạ và độc đoán Các em mất đi cảm giác đợc yêu th-
ơng, che chở, lúc nào cũng thon thót lo sợ và lâu dần có thể trở nên trơ lì Đó là
điều rất nguy hiểm, bởi lẽ nó sẽ để lại một dấu ấn trong nhân cách, tâm hồn củacác em sau này
Giáo dục con cái bằng cách này sẽ để lại những hậu quả lớn, không chỉ đốivới trớc mắt mà còn là về lâu dài trong tơng lai của các em, của xã hội
3 Cha mẹ, ai cũng yêu thơng con cái, ai cũng muốn những đứa con của mình
tr-ởng thành nên ngời Thế nhng, giáo dục con cái nh thế nào để các em vừa cảmnhận đợc tình yêu thơng đó vừa có sự tiến bộ trong nhân cách là điều rất quantrọng Đứa trẻ nào cũng có thể dễ dàng mắc sai lầm Và đằng sau mỗi sai lầm đó
Trang 12bao giờ cũng có một nguyên nhân, một lí do Cha mẹ muốn dạy dỗ các em mộtcách có hiệu quả thì phải bắt đầu từ những nguyên nhân đó Tìm hiểu nguyênnhân, phân tích cặn kẽ phải trái, khuyên răn nhẹ nhàng nhng cơng quyết, thêmmột chút cảm thông độ lợng thiết nghĩ không có đứa trẻ nào mà lại không nghe,không trở nên tiến bộ Kiềm chế cơn nóng giận là điều quan trọng khi giáo dụctrẻ em Nhiều đứa trẻ rơi vào cảm giác oan ức, rồi đâm ra oán giận cha mẹ vì họkhông bao giờ để ý đến nguyên nhân vì sao các em làm nh vậy mà ngay lập tức
xỉ vả, thợng cẳng chân hạ cẳng tay cho hả cơn giận mà thôi
"Thơng cho roi cho vọt", điều đó không có nghĩa là bất cứ lúc nào cũng có
thể sử dụng bạo lực đối với trẻ em Đến một mức độ nào đó, chính những ngờilàm cha, làm mẹ đã và đang xâm phạm đến quyền trẻ em ngay trong gia đình củamình - điều mà cả xã hội đang quan tâm và bảo vệ
Thân bài :
1 Rừng đợc ví là lá phổi xanh của trái đất Thế nhng, lá phổi này đang ngày càng
nhỏ đi ở Việt Nam, hàng năm có hàng chục ngàn ha rừng bị phá huỷ Nhữngcánh rừng xanh thẫm, những khu rừng nguyên sinh giàu có giờ chỉ còn là vùng
đất trống đồi trọc, phơi ra những gốc cổ thụ trơ trọi, những thảm thực vật cằn cỗi.Những xe gỗ vẫn lặng lẽ đều đặn di chuyển về xuôi và những cánh rừng cũnglặng lẽ biến mất, để lại những khoảng trống ngày càng lớn trên bề mặt trái đấtcủa chúng ta
2 Rất dễ thấy nguyên nhân của vấn đề này Ngời ta chặt rừng để lấy gỗ bán và
lấy đất canh tác Rừng bảo vệ che chở cho con ngời nhng đang bị tàn phá bởichính lòng tham và sự thiếu ý thức, thiếu nhận thức của con ngời
3 Khi những cánh rừng bị tàn phá và biến mất, hậu quả không hiện ra cụ thể và
ngay lập tức Nó sẽ đến rất từ từ, nhng sẽ rất lâu dài và khủng khiếp
Rừng trả lại cho trái đất một bầu không khí trong lành Hiện nay, bầu khôngkhí đang bị ô nhiễm và vẩn đục bởi bộ máy thanh lọc nó đang trở nên yếu đi Hạnhán, lũ lụt, thiên tai ngày càng tăng cũng bởi một phần từ đó
Rừng bị tàn phá dẫn đến hiệu ứng nhà kính và trái đất của chúng ta đangngày càng nóng lên, những khối băng khổng lồ ở hai địa cực có nguy cơ tan chảy
Trang 13Sự cân bằng sinh thái bị phá huỷ và con ngời sẽ sống nh thế nào khi môi trờng tựnhiên không còn.
Nh vậy, phá rừng để lấy gỗ và lấy đất, cái lợi là dành cho một vài ngời nhngcái hại là dành cho tất cả Sự tồn tại của trái đất giữa vũ trụ đang bị đe doạ bởichính bàn tay con ngời
4 Cần phải ngăn chặn ngay tình trạng này Tất cả mọi ngời trong xã hội phải ý
thức sâu sắc về sự nguy hiểm và mức độ nghiêm trọng của nạn phá rừng hiện nay,
từ đó có chung một thái độ cơng quyết trong việc bảo vệ rừng Làm ngơ, tiếp taycho bọn buôn gỗ lậu cũng chính là đang khuyến khích cho nạn phá rừng ngàycàng phát triển Nhng cũng cần có thêm nhiều biện pháp cứng rắn và chặt chẽhơn trong vấn đề này, cần kiên quyết xử lí những kẻ trực tiếp và gián tiếp phárừng, giúp dân từ bỏ thói quen canh tác lạc hậu Đồng thời, việc trồng rừng để bổsung diện tích rừng bị phá, phủ xanh đất trống đồi trọc, nhân thêm nhiều cánhrừng mới là một việc làm rất hiệu quả và là việc phải làm của con ngời
Anh Khải
Đề số 1
I trắc nghiệm Bài tập 1
1 Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thành đoạn văn sau về tác
2 Điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống cuối mỗi nhận định sau :
Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu sáng tác năm nào ?
A Đầu năm 1948
B Cuối năm 1948
C Đầu năm 1949
D Đầu năm 1950
3 Khoanh tròn vào chữ cái đứng trớc nhận định nêu khái quát và đầy đủ nhất về
giá trị nội dung bài thơ Đồng chí :
A Bài thơ ca ngợi tình đồng chí, đồng đội gắn bó sâu nặng, đồng thời thểhiện vẻ đẹp bình dị mà cao cả của ngời lính cách mạng trong buổi đầu chốngPháp
B Bài thơ viết về cuộc sống sinh hoạt, chiến đấu của những ngời lính bộ
đội Cụ Hồ nơi chiến trờng Việt Bắc
C Bài thơ thể hiện tình cảm của quê hơng đối với những ngời lính bộ đội
Cụ Hồ, đồng thời miêu tả cuộc sống gian lao, thiếu thốn của những ngời lính
4 Điền nội dung thích hợp vào ô trống theo sơ đồ sau.
Cách phát triển của từ vựng
Trang 14(2) (3) (4) (5)
5 Trong các trờng hợp sau, từ "chân" ở trờng hợp nào đợc dùng với nghĩa gốc,
nghĩa chuyển theo phơng thức ẩn dụ, nghĩa chuyển theo phơng thức hoán dụ
a) Đề huề lng túi gió trăng,
Sau chân theo một vài thằng con con
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
b) Năm học sinh lớp 9A có chân trong đội tuyển của trờng đi dự "Hội khỏePhù Đổng"
c) Dù ai nói ngả nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững nh kiềng ba chân
(Ca dao)
6 Khoanh tròn vào chữ cái đứng đầu ý kiến em cho là đúng.
A Trong văn bản tự sự, ngời viết cần đa ra các luận điểm, luận cứ mộtcách đầy đủ có hệ thống
B Trong văn bản tự sự, nghị luận là yếu tố xen kẽ cốt làm nổi bật sự việc
và con ngời, làm cho câu chuyện thêm phần triết lý
C Trong văn tự sự, không cần yếu tố nghị luận
7 Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi :
"Về đến nhà, chàng la um lên cho hả giận Vợ chàng khóc mà rằng :
- Thiếp vốn con kẻ khó, đợc nơng tựa nhà giàu Sum họp cha thỏa tình chăn gối, chia phôi vì động việc lửa binh Cách biệt ba năm giữ gìn một tiết Tô son điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu tờng hoa cha hề bén gót Đâu có sự mất nết h thân nh lời chàng nói Dám xin bày tỏ để cởi mối nghi ngờ Mong chàng đừng một mực nghi oan cho thiếp.
(Trích truyện Ngời con gái Nam Xơng)
a) Câu nào sau đây có thể coi là luận điểm chính của đoạn văn ? Khoanh tròn chữcái đứng đầu ý đúng
A Thiếp vốn con kẻ khó, đợc nơng tựa nhà giàu
B Dám xin bày tỏ để cởi mối nghi ngờ
C Mong chàng đừng một mực nghi oan cho thiếp
b) Yếu tố nghị luận trong đoạn văn trên có tác dụng gì ?
A Lên án tính đa nghi quá mức của chàng Trơng
B Giúp lời phân trần của Vũ Nơng có sức thuyết phục
C Nêu lên nỗi khổ của Vũ Nơng
Bài tập 2
1 Điền đúng (Đ) hoặc sai (S) vào ô vuông phía sau mỗi câu khi nói về Chính
Hữu
a) Ông sinh năm 1926 tại tỉnh Nghệ An
b) Từng tham gia trung đoàn thủ đô
c) Sáng tác nhiều tập thơ lớn
d) Trớc khi có bài Đồng chí, ông đã có bài thơ viết về anh lính thị thành.
e) Thơ ông đậm chất lính trẻ trung, tinh nghịch, dí dỏm
2 Câu thơ "Gian nhà không mặc kệ gió lung lay" (Đồng chí) có thể hiểu ?
A Cách nói gồng mình lên để dứt khoát ra đi
B Không quan tâm
C Tinh thần tráng sĩ bất khuất quyết ra đi Khoanh tròn vào chữ cái ở đầucâu
Cách phát triển của từ vựng
Phát triển số l ợng từ ngữ
Trang 153 Trong số các bài thơ sau, bài nào của nhà thơ Phạm Tiến Duật ? Khoanh tròn
vào chữ cái đứng ở đầu câu
A Trờng Sơn đông, Trờng Sơn tây.
B Gửi em cô thanh niên xung phong.
C Đồng chí lái chính, đồng chí lái phụ và tôi.
D Tâm sự ngời lái xe
4 Trả lời về bài thơ Nhớ sau đây :
a) Hãy chọn từ ngữ nào tác giả dùng trong số các từ ngữ cho sau đây để điền vào
chỗ trống hoàn thành câu thơ cuối : (gia đình, lng đèo, con đờng)
Cái vết thơng xoàng mà đa viện
Hàng còn chờ đó tiếng xe reo Nằm ngửa nhớ trăng nằm nghiêng nhớ bến
Nôn nao ngồi dậy nhớ
b) Tác giả đã có lời bình ngắn gọn bài thơ nh sau : "Ngời ta khen bài thơ hay ở hai câu sau Tôi lại thấy hay ở hai câu đầu" Theo em ý kiến này nh thế nào ?
A Tác giả muốn đối lập cách hiểu với bạn đọc
5 Câu thơ : Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
6 Trong các câu sau đây, câu nào liệt kê đúng về hoán dụ trong Bài thơ về tiểu
đội xe không kính ? Khoanh tròn chữ cái đứng ở đầu câu đúng câu đúng.
A Con mắt, trái tim, nét mặt, cái nhìn
B Con mắt, mái tóc, trái tim, niềm vui
C Nụ cời, mặt, tim, mái tóc, con mắt
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trớc
Chỉ cần trong xe có một trái tim
(Bài thơ về tiểu đội xe không kính - Phạm Tiến Duật)
2 Trong bài thơ Đồng chí, tình đồng chí, đồng đội đợc biểu hiện cụ thể ở những
phơng diện nào ? Khoanh tròn chữ cái ở câu đúng
A Thể hiện ở sự cảm thông sâu sắc với những tâm t nỗi lòng của nhau
Trang 16B Thể hiện ở việc cùng nhau chia sẻ những gian lao, thiếu thốn trong cuộcsống chiến đấu gian khổ.
C Thể hiện ở sự yêu thơng, đùm bọc lẫn nhau, giúp nhau có thêm sứcmạnh để vợt qua mọi gian khổ, thử thách
D Cả A, B, C đều đúng
3 Tìm trong bài Đồng chí đoạn thơ vẽ nên bức tranh về tình đồng chí, đồng đội,
một biểu tợng đẹp về cuộc đời ngời chiến sĩ ?
a) Đoạn thơ :
b) Hình ảnh Đầu súng trăng treo có ý nghĩa tả thực hay biểu tợng ?
4 Khoanh tròn vào nhận xét đúng về từ Hán Việt.
A Từ Hán Việt là từ mợn của tiếng nớc ngoài
B Là từ mợn của tiếng Hán, nhng đợc phát âm và dùng theo cách dùng từcủa tiếng Việt
C Là từ do ông cha ta sáng tạo ra
D Cả A, B, C đều đúng
5 Điền đúng (Đ) hoặc sai (S) vào ô trống cuối mỗi nhận định sau :
A Trong tiếng Việt, có một khối lợng khá lớn từ Hán Việt
B Trong tiếng Việt, từ mợn tiếng Châu Âu chiếm khoảng 60 %
C Từ Hán Việt trở thành một bộ phận quan trọng của tiếng Việt
D Trong tiếng Việt khối lợng từ Hán Việt rất ít đợc sử dụng
6 Gạch chân các từ Hán Việt trong đoạn thơ sau :
Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân
Ngựa xe nh nớc áo quần nh nêm
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
7 Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi :
Chao ôi ! Đối với những ngời ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn ; không bao giờ ta thấy họ là những ngời đáng thơng ; không bao giờ ta thơng Vợ tôi không ác, nhng thị khổ quá rồi Một ngời đau chân có lúc nào quên đợc cái chân đau của mình để nghĩ đến một cái gì khác nữa đâu ? Khi ngời ta khổ quá thì ngời ta chẳng còn nghĩ đến ai đợc nữa Cái bản tính tốt của ngời ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỷ che lấp mất Tôi biết vậy, nên tôi chỉ buồn chứ không nỡ giận.
(Nam Cao, Lão Hạc)
a) Lời văn trong đoạn trích trên là của ai ? : b) Ngời ấy đang thuyết phục ai ? : c) Thuyết phục điều gì ? :
II tự luận
1 Vẻ đẹp của ngời lính trong khổ cuối bài thơ Đồng chí của Chính Hữu.
2 Từ hiểu biết về bài Đồng chí của Chính Hữu, em hãy viết một đoan văn theo
luận đề :
Đồng chí mang một vẻ đẹp của thời đại mới.
Trang 17Đề số 3
I trắc nghiệm
1 Khoanh tròn vào chữ cái đầu ý kiến em cho là đúng về nhà thơ Phạm Tiến
Duật
A Sinh năm 1941 ở miền đồng bằng Phú Thọ
B Một trong những gơng mặt hàng đầu của thơ chống Mỹ
C Ngời đợc mệnh danh là "Viên ngọc thơ ca Trờng sơn"
D Ngời vừa sáng tác thơ vừa viết tiểu thuyết
2 Trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính, tác giả đã sáng tạo ra một hình ảnh
độc đáo Đó là hình ảnh nào ? Khoanh tròn vào ý em chọn
A Hình ảnh ngời lính
B Hình ảnh những chiếc xe không kính
C Hình ảnh nụ cời ha ha
D Hình ảnh đầu tóc bụi phun trắng xóa
3 Phạm Tiến Duật sáng tạo hình ảnh những chiếc xe không kính nhằm :
A Làm nổi bật hình ảnh những ngời lính lái xe hiên ngang, dũng cảm mà sôi nổi trẻ trung
B Làm nổi bật những khó khăn thiếu thốn về điều kiện vật chất và vũ khí của những ngời lính trong cuộc kháng chiến
C Nhấn mạnh tội ác của giặc Mĩ trong việc tàn phá đất nớc ta
D Làm nổi bật sự vất vả, gian lao của những ngời lính lái xe
4 Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống :
Thuật ngữ là từ ngữ biểu thị (1) khoa học, công nghệ và thờng đợc
dùng trong các văn bản (2) ,
Thờng mỗi (3) chỉ biểu thị một (4) và ngợc lại mỗi (5) chỉ biểu thị bằng một (6)
5 Biệt ngữ xã hội là loại từ : A Chỉ dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định B Chỉ dùng khi ngời nói muốn gọi thẳng tên sự vật, hành động, tính chất
mà mình nói tới C Biệt ngữ xã hội chính là tiếng địa phơng D Biệt ngữ xã hội còn gọi là tiếng lóng 6 Cho dãy từ sau : ẩn dụ, hoán dụ, nhảy nhót, cục cằn, lao xao, danh từ, ngỗng, gậy, trứng, ba- dơ, hóa học, địa lí, quay phim, trúng tủ. Hãy xác định và xếp chúng vào ba cột sau : Những từ thông thờng Những thuật ngữ Biệt ngữ
7 Tìm một đoạn văn, hoặc đoạn thơ đã học ở lớp 9 mà trong đoạn văn, đoạn thơ đó có sử dụng yếu tố nghị luận
II tự luận
Trang 18Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật đã cho thấy hành
trang mang theo con đờng ra trận là trái tim yêu nớc ý kiến của em ?
D Tất cả các ý trên
2 Để thể hiện nội dung Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Phạm Tiến Duật đã sử
dụng giọng điệu nh thế nào ? Đánh dấu X vào ô vuông các câu đúng :
A Tự nhiên và ngang tàng
B Sôi nổi và tinh nghịch
C Lời thơ gần với lời nói chân thực, sinh động thờng ngày
D Lời thơ chải chuốt, cầu kỳ
3 Từ mỗi câu thơ ở cột A, hãy nêu nội dung thích hợp vào cột B :
1 Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng
2 Bụi phun tóc trắng nh ngời già
Cha cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc
Nhìn nhau mặt lấm cời ha ha
3 Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
4 Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trớc
Chỉ cần trong xe có một trái tim
4 Điền nội dung thích hợp vào các ô trống
(1) (2) (3)
5 Gạch dới những từ dùng sai trong các câu sau và tìm từ thích hợp để thay thế.
a) Vào học, cả lớp rất vắng lặng
b) Thông qua Truyện Kiều, Nguyễn Du phê bình xã hội phong kiến đã chà
đạp lên quyền sống của con ngời
Các cách trau dồi vốn từ
Trang 19d) Đồng khởi : e) Đồng dao :
1 Tìm từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống trong đoạn văn sau về nhà thơ Huy
Cận
Huy Cận ( ), tên đầy đủ là (2) quê ở làng(3) huyện (4) , tỉnh (5) Trớc Cáchmạng Tháng Tám, ông nổi tiếng với tập thơ (6) Ông là mộttrong những nhà thơ tiêu biểu của nền thơ (7) HuyCận đã đợc nhận giải thởng (8) về văn học nghệ thuật năm1996
2 Bài Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận sáng tác năm nào ?
A Năm 1958
B Năm 1959
C Năm 1960
3 Cảm hứng chủ đạo của tác phẩm là gì ?
A Cảm hứng về thiên nhiên đất nớc
B Cảm hứng về lao động và niềm vui trớc cuộc sống mới
C Cảm hứng về công cuộc đổi mới
5 Điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống cuối mỗi nhận định sau :
A Từ tợng thanh là từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên, của con ngời
B Từ tợng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật
C Trong tiếng Việt từ tợng hình nhiều hơn từ tợng thanh
6 Cho các dãy từ sau : ào ào, choang choang, lắc l, lảo đảo, lanh lảnh, sang
sảng, rũ rợi Em hãy xếp các từ trên vào hai cột tơng ứng:
A Từ tợng thanh :
B Từ tợng hình :
7 a) Gạch chân các từ tợng hình trong 2 câu thơ sau :
Lom khom dới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chợ mấy nhà
(Bà Huyện Thanh Quan) b) Những từ tợng hình trong 2 câu thơ trên có tác dụng gì ?
Trang 20b) Làn thu thủy nét xuân sơn,
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
Một hai nghiêng nớc nghiêng thành,
Sắc đành đòi một tài đành họa hai
(Truyện Kiều ) c) Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn
Một ngọn lửa, chứa niềm tin dai dẳng.
(Bếp lửa)
Bài tập 2
Trình bầy hiểu biết của em về bài Đoàn thuyền đánh cá bằng cách thực
hiện các yêu cầu sau :
1 Bài thơ có một câu thơ mà có rất nhiều ngời đã thừa nhận : nhờ câu này mà
biển khơi trở nên lung linh, dào dạt, sống động, kỳ ảo hẳn lên Theo em đó là câuthơ nào ?
2 Câu thơ : Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi có thể hiểu là :
A Nghệ thuật hoán dụ, chỉ muôn triệu mắt cá li ti, phản chiếu ánh rạng
đông càng trở nên huy hoàng
B Nghệ thuật nhân hóa, chỉ vẻ đẹp của biển trời tổ quốc
C Một hình ảnh tởng tợng, không có thật thờng gặp trong thơ Huy Cận
D Tả cảnh đợc mùa cá và cảnh biển tráng lệ lúc rạng đông
3 Hình ảnh Mặt trời xuống biển là lúc đoàn thuyền ở t thế :
A Chuẩn bị xuất phát khỏi bờ
B Xuất phát từ đảo xa bờ
4 Từ lại trong câu Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi có nghĩa là :
A Lặp lại một hoạt động thông lệ
B Nh một sự thách thức biển khơi
C Một từ bình thờng, không đặc sắc
5 "Con cá cầm đuốc dẫn thơ về" Đây là câu thơ của Chế Lan Viên
còn thiếu một chữ chỉ một loài cá biển Trong bài Đoàn thuyền đánh cá của Huy
Cận có nói về loài cá này Em hãy tìm và điền vào chỗ trống
II Phần tự luận
1 Không khí lao động khẩn trơng, khỏe khoắn và tơi vui trong bài thơ Đoàn
thuyền đánh cá của Huy Cận.
2 Chép lại theo trí nhớ 4 câu thơ đầu và 4 câu thơ cuối bài Đoàn thuyền đánh cá.
a) Phân tích ý nghĩa của hai hình ảnh thơ Mặt trời xuống biển và Mặt trời đội biển Bình luận tính chính xác của hai từ xuống và đội.
b) Trong hai đoạn thơ này, tác giả diễn tả tâm trạng của ai ? Đó là tâm trạng gì ?
Trang 212 Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá đợc bố cục theo trình tự nào ?
A Trình tự thời gian từ hoàng hôn tới bình minh
B Trình tự một chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh cá
C Cả A, B
3 Trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá có rất nhiều từ hát đợc lặp đi lặp lại Vậy
nội dung các câu hát có ý nghĩa nh thế nào ?
A Biểu hiện sức sống căng tràn của thiên nhiên
B Biểu hiện niềm vui, sự phấn chấn của ngời lao động
C Thể hiện sức mạnh vô địch của con ngời
D Thể hiện sự bao la hùng vĩ của biển cả
4 Con thuyền đánh cá trong bài thơ mang vẻ đẹp kì vĩ, khổng lồ, hòa nhập với
thiên nhiên rộng lớn Hãy tìm trong bài thơ khổ thơ mang nội dung đó ?
5 Điền Đ (đúng), hoặc S (sai) vào ô trống cuối mỗi dòng sau về các loài cá đợc nhắc đến trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá : A Cá bạc, cá thu, cá nhụ, cá chim, cá đé B Cá bạc, cá nhụ, cá thu, cá đuối, cá song C Cá bạc, cá thu, cá nhụ, cá chim, cá đé, cá song 6 Huy Cận kể tên nhiều loài cá nh vậy trong bài Đoàn thuyền đánh cá nhằm mục đích gì ? A Ca ngợi sự giàu có, phong phú đa dạng về các loài cá của biển cả B Nhấn mạnh sự nhộn nhịp của cảnh đánh cá C Thể hiện niềm vui sớng của ngời dân miền biển 7 Để thể hiện các nội dung trên, tác giả đã sử dụng nghệ thuật nào ? A Lời thơ dõng dạc, điệu thơ nh khúc hát say mê, hào hứng B Hình ảnh đặc sắc kết hợp bút pháp lãng mạn và sức tởng tợng phong phú C Sử dụng nhiều biện pháp tu từ nhân hóa, so sánh D Giọng thơ khỏe khoắn, sôi nổi, bay bổng E Tất cả các ý trên 8 Đọc bài thơ sau của Hồ Chí Minh và thực hiện các yêu cầu ở phía dới. Tiếng suối trong nh tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Cảnh khuya nh vẽ ngời cha ngủ, Cha ngủ vì lo nỗi nớc nhà. (Cảnh khuya) a) Em hãy chuyển bài thơ trên thành một đoạn văn miêu tả không sử dụng phép so sánh cũng nh các biện pháp nghệ thuật khác
b) So sánh bài thơ của Bác với đoạn văn vừa viết, rồi khoanh tròn vào chữ cái trớc nhận xét đúng :
A Đoạn văn viết không giúp cho ngời đọc hình dung cảnh rừng về khuya
và nỗi lo lắng cho vận mệnh đất nớc của Bác
B Bài thơ của Bác giúp em hình dung cụ thể hơn thiên nhiên ở núi rừng Việt Bắc về đêm khuya và đặc biệt là hình ảnh Bác
C Đoạn văn giúp ngời đọc hình dung cụ thể hơn
9 Điền các từ : tết, xanh, hồng, trắng, vào chỗ trống trong khổ thơ sau cho thích
hợp :
Dải mây đỏ dần trên đỉnh núi,
Sơng lam ôm ấp nóc nhà gianh,
Trang 22Trên con đờng viền trắng mép đồi
Ngời các ấp tng bừng ra chợ
II tự luận
1 Hãy chọn một số câu thơ có giá trị nghệ thuật độc đáo trong bài Đoàn thuyền
đánh cá của Huy Cận để viết một bài văn có tên đề :
Những hình ảnh thơ tráng lệ và lãng mạn
2 Viết lời bình cho khổ thơ sau đây :
Câu hát căng buồm với gió khơi
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
(Đoàn thuyền đánh cá, Huy Cận)
Đề số 7
I trắc nghiệm
1 Điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống cuối mỗi nhận định sau về Bằng Việt :
A Bằng Việt sinh năm 1941, quê ở huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây
B Ô ng làm thơ từ những năm 60
C Ông trởng thành trong cuộc kháng chiến chống Pháp
D Ông trởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ
E Giọng thơ trầm lắng, nghĩ ngợi, mợt mà, thờng khai thác những kỉ niệmthiếu thời
2 Bài thơ Bếp lửa sáng tác trong hoàn cảnh nào ?
A Năm 1963 khi tác giả đang là sinh viên học ngành Luật ở nớc ngoài
B Năm 1964 khi tác giả đang học tại Hà Nội
C Năm 1963 tại quê hơng tác giả
3 Điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống cuối mỗi nhận định sau về Bếp lửa :
A Tác giả dùng từ ngọn lửa và bếp lửa với ý nghĩa hoàn toàn giống nhau.
B Tuy gần nghĩa nhau nhng nếu cụm từ bếp lửa gợi nhắc về bà và những
kỷ niệm thân thiết bên bà thì ngọn lửa lại nhấn mạnh đến tấm lòng, tình yêu và
niềm tin trong trái tim bà
4 Trong bài thơ Bếp lửa, hình ảnh tay bà đã nhóm lên ngọn lửa hay cũng chính là
a) So sánh 1 Biến các sự vật không phải là ngời trở nên có đặc điểm
tính chất, hoạt động nh con ngời
b) ẩn dụ 2 Đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có
nét tơng đồng
c) Nhân hóa 3 Gọi tên một sự vật, hiện tợng này bằng tên sự vật, hiện
t-ợng khác có nét tơng đồng với nód) Hoán dụ 4 Gọi tên sự vật này bằng tên sự vật khác có quan hệ gần gũi
với nóNối :
6 Bài thơ Bếp lửa là tác phẩm :
A Trữ tình kết hợp với bình luận, triết lí
B Biểu cảm kết hợp với miêu tả, tự sự, bình luận
C Chỉ có tự sự và biểu cảm
Trang 237 Tìm và phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ trong các câu sau :
a) Ngời ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ
(Hồ Chí Minh, Ngắm trăng)
b) Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, em nằm trên lng
(Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ)
8 Khổ thơ sau còn thiếu một câu Hãy làm thêm câu cuối sao cho đúng vần, hợp
với nội dung cảm xúc từ ba câu trên
Mỗi độ thu về lòng xao xuyến lạ Nhớ nôn nao tiếng trống buổi tựu trờng
Con đờng nhỏ tiếng nói cời rộn rã
.
II tự luận
1 Phân tích bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt
2 Bằng một bài văn ngắn, hãy viết cảm nhận của em về hình ảnh ngời bà trong
bài thơ Bếp lửa
Đề số 8
I trắc nghiệm Bài tập 1
Trình bầy hiểu biết của em về bài thơ Bếp lửa bằng cách thực hiện các yêu
A Từ thuở ấu thơ - Qua tuổi niên thiếu - Đến tuổi trởng thành
B Từ tuổi trởng thành - Đến thuở ấu thơ
3 Theo em, nỗi niềm nào của ngời cháu vang vọng trong lời thơ sau đây ?
Tu hú ơi ! Chẳng đến ở cùng bà Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa.
A Nhớ nhà, nhớ quê hơng
B Thơng xót đời bà lận đận
C Muốn nhắn gửi nhớ thơng, an ủi đến bà
D Cả A, B, C đều đúng
4 Từ bếp lửa của bà, nhà thơ đã thốt lên : "Ôi kì lạ và thiêng liêng bếp lửa" Em
hiểu thế nào về điều kì lạ, thiêng liêng này ?
a) Bếp lửa của bà kì lạ vì : b) Bếp lửa của bà thiêng liêng vì :
5 Qua bài thơ, Bằng Việt muốn nhắn gửi đến bạn đọc triết lí nào ?
A Những kỉ niệm thân thiết nhất của tuổi thơ luôn có sức tỏa sáng nâng đỡcon ngời suốt hành trình dài rộng của cuộc đời
Trang 24B Tình yêu, lòng biết ơn bà thể hiện sự gắn bó với gia đình là khởi đầu củatình yêu con ngời, tình yêu đất nớc.
C Cả A, B
Bài tập 2
1 Điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống cuối mỗi nhận định sau về thơ tám chữ
A Thơ tám chữ là thể thơ mỗi dòng tám chữ, có cách ngắt nhịp rất đadạng
2 Tìm và phân tích giá trị của phép tu từ trong bài ca dao sau :
Bà già đi chợ Cầu Đông Xem một quẻ bói lấy chồng lợi chăng ? Thầy bói gieo quẻ nói rằng :
Lợi thì có lợi nhng răng chẳng còn
(Ca dao)
a) Phép tu từ : b) Giá trị :
II tự luận
Từ bếp lửa đời đến Bếp lửa trong thơ Bằng Việt
Đề số 9
I trắc nghiệm Bài tập 1
Trả lời câu hỏi về tác giả Nguyễn Khoa Điềm và Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ.
1 Điền Đ (đúng) hoặc S (sai)vào ô trống cuối mỗi nhận định sau :
A Nguyễn Khoa Điềm sinh năm 1943 tại xã Phong Hòa, huyện Phong
Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
B Ông thuộc thế hệ nhà thơ trởng thành trong chống Pháp
C Ông là nhà thơ tiêu biểu trong thời chống Mĩ
D Thơ ông giàu chất suy t, cảm xúc dồn nén
E Ông là ủy viên Bộ chính trị, trởng ban t tởng văn hóa Trung Ương khoáIX
G Là con trai của nhà lí luận Hải Triều
2 Hoàn cảnh sáng tác bài thơ :
A Năm 1971, khi tác giả đang công tác ở chiến khu miền Tây tỉnh ThừaThiên
B.Năm 1969 khi tác giả đang công tác tại Quảng Nam
C Năm 1970, khi tác giả mới tốt nghiệp đại học
3 Bố cục bài thơ có gì đặc biệt Khoanh tròn vào chữ cái ý em chọn.
A Bài thơ chia làm hai đoạn, mỗi đoạn mở đầu bằng lời ru trực tiếp và kếtthúc cũng bằng lời ru trực tiếp của ngời mẹ
B Bài thơ chia làm ba đoạn, mỗi đoạn có hai khổ và đều mở đầu bằng hai
câu "Em Cu Tai đừng rời lng mẹ" và kết thúc bằng lời ru trực tiếp của ngời
mẹ
C Bài thơ chia làm bảy đoạn mỗi đoạn bắt đầu bằng lời ru của mẹ
4 Hình ảnh ngời mẹ Tà ôi đợc tác giả miêu tả trong những công việc gì ?
A Mẹ giã gạo, mẹ tham gia sản xuất góp phần nuôi bộ đội kháng chiến
Trang 25B Mẹ tham gia đào hầm nuôi giấu cán bộ hoạt động bí mật.
C Mẹ cùng các anh trai, chị gái tham gia chiến đấu bảo vệ căn cứ, dichuyển lực lợng để kháng chiến lâu dài
D Cả A, C
5 Từ những công việc của ngời mẹ cho thấy mẹ là ngời thế nào?
A Ngời mẹ bền bỉ, quyết tâm trong công việc, lao động, kháng chiến ờng ngày
th-B Ngời mẹ thắm thiết yêu con
C Ngời mẹ nặng tình thơng dân làng, quê hơng, bộ đội, khao khát đất nớc
độc lập tự do
D Cả A, B, C
Bài tập 2
1 Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi :
áo anh rách vai Quần tôi có vài miếng vá
Chân không dày Thơng nhau tay nắm lấy bàn tay
Đêm nay rừng hoang sơng muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo
(Chính Hữu, Đồng chí) a) Trong các từ : vai, miệng, chân, tay, đầu, ở đoạn thơ, từ nào đợc dùng theo
nghĩa gốc, từ nào dùng theo nghĩa chuyển ?
- Từ dùng theo nghĩa gốc :
- Từ dùng theo nghĩa chuyển : b) Nghĩa chuyển đợc hình thành theo phơng thức ẩn dụ : c) Nghĩa chuyển đợc hình thành theo phơng thức hoán dụ :
2 Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi :
Phụ nữ Việt Nam anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.
a) Có thể thay từ phụ nữ (Hán Việt) trong câu trên bằng từ đàn bà (thuần Việt)
đ-ợc không ?
A Có thể
B Không thể
b) Nếu thay từ phụ nữ bằng đàn bà trong trờng hợp trên thì :
A Câu văn vẫn giữ nguyên sắc thái biểu đạt
B Câu văn sẽ mất đi sắc thái trang trọng
II tự lụân
1 Phân tích hình ảnh ngời mẹ trong bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lng
mẹ của Nguyễn Khoa Điềm
2. Phân tích đoạn thơ :
Em Cu Tai ngủ trên lng mẹ ơi
Lng đa nôi và tim hát thành lời
Tình thơng của ngời mẹ Khát vọng của ngời mẹ
Trang 262 Tìm khổ thơ diễn tả cụ thể và xúc động nhất công việc lao động vất vả của
ng-ời mẹ ở chiến khu
3 Các câu thơ sau nói lên điều gì ở ngời mẹ.
- Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần
- Con mơ cho mẹ hạt bắp lên đều
- Con mơ cho mẹ đợc thấy Bác Hồ
A Ngời mẹ có nhiều giấc mơ đẹp về tơng lai
B Ngời mẹ muốn gửi trọn niềm mong mỏi vào giấc mơ của con với hivọng nếu đời mẹ cha thực hiện đợc thì mai sau khôn lớn con sẽ là ngời tiếp tụcthực hiện ớc mơ đó
C Ngời mẹ rất yêu nớc, yêu đồng bào
D Ngời mẹ rất yêu lao động và công việc kháng chiến
4 a) Câu thơ cuối của mỗi khúc hát ru là gì ?
b) ý nghĩa của các câu thơ cuối là gì ? Đánh dấu X vào ô vuông ở cuối câu đúng
A Nói lên nỗi mong ớc của ngời mẹ với đứa con
B Niềm tin tởng của ngời mẹ vào đứa con
C Niềm tự hào của ngời mẹ về đứa con
D Nói lên mơ ớc cuộc sống sẽ trở nên no đủ
5 Hình ảnh nào trong một câu thơ khiến tác giả Vũ Nho viết : "Đến đây ta mới
hiểu tại sao Nguyễn khoa Điềm đặt tên cho khúc hát ru là Khúc hát ru những em
bé lớn trên lng mẹ"
A Mặt trời của mẹ em nằm trên lng
B Mai sau khôn lớn làm ngời tự do
C Lng đa nôi và tim hát thành lời
D Ngủ ngoan A Kay ơi, ngủ ngoan A Kay hỡi
6. Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
II tự luận 1.
Viết về những kỉ niệm sâu sắc với một ngời bà kính yêu trong đó có sử dụng yếu
tố nghị luận
2 Từ hai câu thơ :
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi Mặt trời của mẹ em nằm trên lng
Trang 27Hãy viết một bài văn với nhan đề : Mặt trời của mẹ
Đề số 11
I trắc nghiệm Bài tập 1
1 Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thành đoạn văn giới thiệu về
tác giả Nguyễn Duy
Nguyễn Duy tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ, sinh năm (1) quê ởlàng(2) nay thuộc phờng (3) thành phố (4) Năm 1966 Nguyễn Duy gia nhập quân đội, từng tham gia chiến đấu ởnhiều chiến trờng Ông là nhà thơ trởng thành trong(5) Nguyễn Duy đã đợc trao giải nhất cuộc thi thơ của báo văn nghệ năm(6) Tập thơ (7) của Nguyễn Duy đãdợc tặng Giải A của hội nhà văn Việt Nam năm 1984
2 Bố cục của bài thơ ánh trăng có đặc điểm gì ?
A Bài thơ miêu tả hình ảnh vầng trăng từ lúc mọc cho đến lúc lặn
B Bài thơ nh một câu chuyện nhỏ đợc kể theo trình tự thời gian
C Bài thơ nh một vở kịch có nhiều xung đột, mâu thuẫn
3 Hình tợng ánh trăng trong bài thơ có ý nghĩa gì ?
A Là hình ảnh của thiên nhiên rừng núi
B Là biểu tợng cho quá khứ nghĩa tình
C Là lời tự nhắc nhở và nhắc nhở mỗi ngời về lẽ sống thủy chung
D Cả A, B, C
4 a) Vầng trăng là hình ảnh trung tâm trong bài thơ Vậy vầng trăng trong bài
thơ đợc xem là gì ?
A Trăng là ngời bạn tri kỉ, nghĩa tình
B Vầng trăng bị xem nh ngời dng qua đờng
C Cả A, B đúng
b) Giải thích tại sao tác giả lại xem vầng trăng nh vậy ?
5 Bài thơ kết hợp tự sự với trữ tình, vậy nhân vật trữ tình là ai ?
A Vầng trăng của tuổi thơ, gắn với chiến tranh và hòa bình
B Ngời lính
C Cái tôi của tác giả
D Cái tôi trữ tình của bài thơ
1 Đọc hai dị bản của câu ca sau và trả lời câu hỏi
- Râu tôm nấu với ruột bầu Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon
- Râu tôm nấu với ruột bù Chồng chan vợ húp gật gù khen ngon
Trang 28a) Trong trờng hợp trên, gật đầu hay gật gù thể hiện thích hợp hơn ý nghĩa cần
2 Tìm những từ thuộc cùng một trờng từ vựng chỉ các hoạt động đánh cá trên
biển của đoàn thuyền đánh cá trong đoạn thơ sau :
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lớt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận lới vây giăng
(Huy Cận, Đoàn thuyền đánh cá)
II tự luận
Từ bài thơ ánh trăng của Nguyễn Duy hãy viết về những suy t của ngời
lính sau chiến tranh
Đề số 12
I trắc nghiệm
1 Khổ thơ nào trong bài ánh trăng thể hiện tập trung nhất ý nghĩa biểu tợng của
hình ảnh vầng trăng, chiều sâu t tởng mang tính triết lí của tác phẩm ?
- Khổ thơ
- ý nghĩa biểu tợng của hình ảnh vầng trăng trong khổ thơ trên ?
2 Điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống cuối mỗi nhận định sau về chủ đề và ý
nghĩa của bài thơ ánh trăng.
A Từ một câu chuyện riêng, bài thơ cất lên lời tự nhắc nhở thấm thía vềthái độ, tình cảm đối với những năm tháng quá khứ gian lao, tình nghĩa, đối vớithiên nhiên, đất nớc bình dị, hiền hậu
B ánh trăng không chỉ là chuyện của riêng nhà thơ, chuyện của một ngời
mà có ý nghĩa với cả một thế hệ
C Bài thơ còn có ý nghĩa với nhiều ngời, nhiều thời bởi nó đặt ra vấn đềthái độ đối với quá khứ, với những ngời đã khuất và cả đối với chính mình
D ánh trăng là bài thơ miêu tả vẻ đẹp của trăng rằm.
E Bài thơ nằm trong mạch cảm xúc "Uống nớc nhớ nguồn" gợi lên đạo lísống thủy chung đã trở thành truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
3 Khoanh tròn vào ý đúng về kết cấu, giọng điệu của bài thơ ánh trăng
A Bài thơ nh một câu chuyện riêng, có sự kết hợp hài hòa, tự nhiên giữa tự
E Lời thơ trau chuốt, mợt mà, giọng điệu đằm thắm
4 Đọc truyện cời sau và trả lời câu hỏi :
Trang 29Chồng vừa ngồi xem bóng đá vừa nói :
- Đội này chỉ có một chân sút, thành ra mấy lần bỏ lỡ cơ hội ghi bàn
Vợ nghe thấy thế liền than thở :
II tự luận
1 Phân tích bài thơ ánh trăng của Nguyễn Duy để cảm nhận đợc bài học sâu sắc
mà tác giả muốn gửi gắm
2 Viết lời bình cho đoạn thơ sau :
Ngửa mặt lên nhìn mặt
Đủ cho ta giật mình
(ánh trăng, Nguyễn Duy)
Đề số 13
I trắc nghiệm Bài tập 1
Đọc kỹ đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bằng cách khoanh tròn vào chữcái đầu trớc câu trả lời đúng nhất :
"Có ngời hỏi :
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cời nhạt một tiếng, vơn vai nói to:
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lén đa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũ con, tủi thân, nớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng nó cũng bị ngời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng
ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại và rít lên :
Chúng mày ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nớc để nhục nhã thế này."
Trang 30C Nguyễn Thành Long
D Nguyễn Quang Sáng
3 Đoạn trích trên nói lên tâm trạng tủi hổ, đau xót của ông Hai trong những phút
giây nghe tin dữ làng Chợ Dầu theo giặc, lập tề Đúng hay sai ?
7 Loại dấu câu nào đợc sử dụng trong lời đối thoại, và lời độc thoại ?
A Dấu hai chấm
B Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?
C ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
D Cha mẹ tiên s nhà chúng nó !
Bài tập 2
1 Em hãy khoanh tròn chữ cái ở đầu các ý trả lời đúng về nhà văn Kim Lân :
A Nhà văn chuyên viết truyện ngắn, sinh năm 1920 tại xứ Kinh Bắc
B Ngời viết không nhiều, nhng đợc yêu mến rất nhiều ở nớc ta
C Sáng tác thành công nhất là đề tài nông dân bị tha hóa
D Ngời chuyên viết về thú "phong lu đồng ruộng"
E Nhà văn thuộc thế hệ đầu tiên của nền văn học mới Việt Nam sau năm1945
2 Tình huống nào bộc lộ sâu sắc nhất tình yêu làng, yêu nớc ở nhân vật ông Hai
trong tác phẩm "Làng" ? Khoanh tròn chữ cái ý đúng nhất.
A Ông Hai rất yêu làng Chợ Dầu và hay khoe làng
B Ông yêu làng, nhng không muốn đi tản c vì phải xa làng
C Ông nghe tin từ những ngời vừa tản c lên, rằng làng mình đã lập tề theogiặc
D Ông đợc tin cải chính, làng ông không theo giặc, vẫn là làng Chợ Dầuanh hùng, thủy chung, ông vô cùng hạnh phúc và lại đi khoe làng
3 Để diễn tả tâm trạng của nhân vật ông Hai khi nghe tin làng ông phản bội, tác
giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả tâm lý nhân vật ? Khoanhtròn chữ cái ý đúng
Trang 314 Nhà văn Kim Lân dùng giọng kể thủ thỉ, tâm tình với cách dùng từ, dùng câu
giản dị với ngời nông dân nhng vẫn trau chuốt, chọn lọc, điều này thể hiện rõnhất ở đoạn văn nào ? Khoanh tròn vào chữ cái đầu ý em chọn
A Đoạn nói về làng quê ông Hai qua lời ông kể
B Đoạn kể lúc ông nhận tin vui trở về nhà
C Đoạn ông nói chuyện với đứa con út
D Đoạn kể lúc ông nhận tin đồn làng ông theo Tây
1 Làng của Kim Lân thuộc thể loại gì ? Khoanh tròn vào chữ cái đầu ý đúng
C Truyện đợc xây dựng trên các biến cố, sự kiện bên ngoài, từ đó làm rõchủ đề văn bản
4 Dòng nào sau đây nói đúng nhất về tính cách ông Hai trong tác phẩm Làng ?
A Yêu và tự hào về làng quê của mình
B Căm thù giặc Tây và những kẻ theo Tây làm Việt gian
C Thủy chung với kháng chiến, với cách mạng, với lãnh tụ
D Cả A, B, C
5 Dòng nào nêu nhận xét không phù hợp với những nét đặc sắc về nghệ thuật sử
dụng ngôn ngữ trong truyện Làng của Kim Lân ? Khoanh tròn vào chữ cái câu
em chọn
A Sử dụng khẩu ngữ, ngôn ngữ ngời nông dân
B Có sự thống nhất về sắc thái, giọng điệu giữa ngôn ngữ nhân vật, ngônngữ trần thuật
C Ngôn ngữ trong truyện vừa có nét chung của ngời nông dân, vừa đậm cátính nhân vật
D Ngôn ngữ giàu màu sắc tình cảm, biểu cảm
6 Tâm lý nhân vật chính- ông Hai trong tác phẩm Làng đợc tác giả miêu tả bằng
cách nào? Khoanh tròn chữ cái câu em chọn
A Bằng hành động cử chỉ
B Bằng lời đối thoại
C Bằng lời độc thoại
D Cả A, B, C
Trang 327. Hình thức độc thoại của nhân vật trong văn bản tự sự có hai hình thức biểuhiện : độc thoại ; độc thoại nội tâm Đúng hay sai ?
Đọc đoạn văn sau đây và thực hiện các yêu cầu ở phía dới :
"Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo Vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm thờng ngày.
2 Mẩu chuyện giữa hai vợ chồng ông Hai ở đây là đối thoại nh thế nào ? Đánh
dấu X vào ô vuông để trả lời
3 Hình thức đối thoại này có ý nghĩa :
II tự luận
1 Viết một đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn, trong đó sử dụng cả hình
thức độc thoại và độc thoại nội tâm
2 Hãy chỉ ra các hình thức đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm trong trích dẫn
dới đây Phân tích tác dụng của các hình thức đó trong mỗi đoạn văn
"Có ngời hỏi :
- Sao bảo làng chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !
Ông Hai trả tiền nớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cời nhạt một tiếng, vơn vai nói to :
- Hà, nắng gớm, về nào
Ông lão vờ đứng lãng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng cời nói xôn xao của
đám ngời mới tản c lên ấy vẫn cứ dõi theo Ông nghe rõ cái giọng lanh lảnh của ngời đàn bà cho con bú :
- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đợc ngời ta còn thơng Cái giống Việt gian bán nớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát !
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lén đa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũ con, tủi thân, nớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng nó cũng bị ngời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại và rít lên :
Trang 33Chúng mày ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nớc để nhục nhã thế này."
(Làng, Kim Lân)
Đề số 15
I trắc nghiệm Bài tập 1
2 Câu nào sau đây nêu đúng chủ đề của truyện Lặng lẽ Sa Pa ?
A Truyện ca ngợi những con ngời lao động bình dị, lặng lẽ âm thầm cốnghiến cho đất nớc
B Anh thanh niên làm công tác khí tợng và cả thế giới những ngời nh anh
C Vẻ đẹp bình dị của các nhân vật, nhất là anh thanh niên
3 Nhân vật anh thanh niên đợc nhà văn giới thiệu bằng cách nào ?
A Tự giới thiệu về mình
B Tác giả miêu tả trực tiếp
C Hiện ra qua sự nhìn nhận, đánh giá của nhân vật khác
D Đợc giới thiệu qua lời kể của ông họa sĩ già
4 Truyện "Lặng lẽ Sa Pa" đợc trần thuật chủ yếu từ điểm nhìn và ý nghĩ của
5 Đọc đoạn văn sau và cho biết phơng thức biểu đạt.
"Những nét hớn hở trên mặt ngời lái xe chợt duỗi ra rồi bẵng đi một lúc, bác không nói gì nữa Còn nhà họa sĩ và cô gái cũng nín bặt, vì cảnh trớc mắt bỗng hiện lên đẹp một cách kì 1ạ Nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây Những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay bằng bạc dới cái nhìn bao che của những cây tử kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ớt sơng, rơi xuống đờng cái, luồn cả vào gầm xe."
6 Nhận xét sau đúng hay sai ?
Một trong những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn và góp vào thành công của
truyện "Lặng lẽ Sa Pa" là chất trữ tình.
7 Câu văn nào sau đây không sử dụng lời dẫn trực tiếp ?
A "Âý thế là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói :
Trang 34A Sao ngời ta bảo anh là ngời cô độc nhất thế gian ?
B Ngời con trai mừng quýnh cầm cuốn sách còn đang cời cời nhìn khắp khách đi xe bây giờ đã xuống cả.
C Tuổi già cần nớc chè : ở Lào Cai đi sớm quá
9 Giá trị nghệ thuật góp phần tạo nên thành công của truyện "Lặng lẽ Sa Pa"
A Xây dựng tình huống truyện hợp lí
B Cách kể chuyện tự nhiên
C Kết hợp giữa tự sự, trữ tình với bình luận
D Cả A, B, C
Bài tập 2
1 Trong tác phẩm Lặng lẽ SaPa, nhà văn không đặt tên cụ thể cho nhân vật là vì :
A Cuộc gặp của các nhân vật trong truyện quá bất ngờ, vội vã, không cầnxng tên
B Nhà văn muốn nói họ chẳng là ai nhng lại là tất cả
C Chi phối cách viết truyện : họ là những con ngời vô danh, sống đẹp cómặt ở khắp nơi
D Cần tìm một hớng lí giải khác
2 Cảm hứng âm vang từ Lặng lẽ Sa Pa có thể là gì ? Đánh dấu X vào ô vuông ý
sai
a) Nơi nghỉ mát và đầy cảm hứng nghệ thuật
b) Sa Pa không hề lặng lẽ bởi âm vang tình ngời
c) Nơi những con ngời âm thầm cống hiến mà không đòi hởng thụ
d) Âm vang từ cuộc gặp, nảy nở một tình yêu lứa đôi
3 Vấn đề "thèm ngời" của anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa có thể hiểu là gì ?
A Đây là con ngời hết sức cô đơn
B Đây là con ngời tình cảm
C Một chi tiết "giật gân"
D Một chi tiết thừa
4 Khi đọc xong Lặng lẽ Sa Pa, các bạn đã thốt lên :
A Cuộc đời đẹp thật
B Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình
C Quá lý tởng, không có thật
D Một nơi nghỉ mát tuyệt vời
Khoanh tròn vào chữ cái câu em cho là đúng
II tự luận
1 Phân tích nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa" của
Nguyễn Thành Long để thấy đợc vẻ đẹp trong cách sống, tâm hồn và những suynghĩ của nhân vật
2 Cảm nhận của em về những điều âm vang từ "Lặng lẽ Sa Pa"
đứng dậy Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.
- Ô ! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này !
Anh thanh niên vừa vào, kêu lên Để ngời con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái Cô kĩ s mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.
Trang 35- Chào anh - đến bậu cửa, bỗng nhà họa sĩ già quay lại chụp lấy tay ngời thanh niên lắc mạnh - Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại Tôi ở với anh ít hôm đ ợc chứ ?
Đến lợt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho anh nắm, cẩn trọng rõ ràng, nh ngời ta cho nhau cái gì chứ không phải là cái bắt tay Cô nhìn thẳng vào mắt anh
- những ngời con gái sắp xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta nh vậy.
D Nguyễn Khoa Điềm
3 Đoạn trích kể về ai, về sự việc gì ?
A Kể việc anh thanh niên xuống núi gặp bác lái xe
B Kể về phút chia tay giữa họa sĩ, cô kĩ s và anh thanh niên
C Kể về lời hứa quay lại gặp anh thanh niên của ông họa sĩ
4 Ngời kể chuyện trong đoạn trích này xuất hiện ở hình thức nào ?
A Ngôi thứ nhất B Ngôi thứ ba
5 Những câu : "Anh thanh niên giật mình nói to, giọng cời nhng đầy tiếc rẻ" ;
"Nhà họa sĩ tiếc rẻ đứng dậy" ; "Cô kĩ s mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi" là lời ngời kể chuyện giấu mình nhng có mặt ở khắp nơi trong văn bản.
Trang 362 Phơng châm về chất 2 Khi nói cần tế nhị, tôn trọng ngời khác
3 Phơng châm quan hệ 3 Nội dung lời nói phải đáp ứng yêu cầu của cuộcgiao tiếp, không thiếu, không thừa
4 Phơng châm cách thức 4 Không nói những điều mà mình không tin là đúnghay không có bằng chứng xác thực.
5 Phơng châm lịch sự 5 Cần nói vào đúng đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề
A Bác có thấy con lợn cới của tôi chạy qua đây không ?
B Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà.
C Rùa có nuôi đợc không ?
D Cậu học bơi ở đâu vậy ?
4 Cho các thành ngữ sau Thành ngữ nào dùng để chỉ tình huống hội thoại về
5 Trong những câu tục ngữ, ca dao sau, câu nào không liên quan đến khẳng định
vai trò của ngôn ngữ trong đời sống và khuyên ta trong giao tiếp cần tế nhị
A Ăn có nhai, nói có nghĩ.
B Nói cho có đầu có đũa.
C Kim vàng ai nỡ uốn câu
Ngời khôn ai nỡ nói nhau nặng lời
D Ăn trông nồi, ngồi trông hớng.
6 Trong th mời dự đám cới của một nữ học viên ngời Châu Âu đang học tiếng
Việt, có một dòng chữ:
"Ngày mai chúng ta làm lễ thành hôn, mời thầy đến dự"
Hãy chọn một trong các từ ngữ sau để thay thế cho từ ngữ xng hô sai "chúng ta".
7 Lời dẫn trực tiếp, lời dẫn gián tiếp chủ yếu đợc dùng nhiều trong văn nghị
luận, văn thuyết minh Đúng hay sai ?
8 Khái niệm nào sau đây nêu đầy đủ nhất về lời dẫn trực tiếp ?
A Dẫn trực tiếp là nhắc lại nguyên văn lời nói, ý nghĩ của ng ời hoặc nhânvật
B Dẫn trực tiếp là lời dẫn đợc đặt trong dấu ngoặc kép
C Dẫn trực tiếp là nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của ngời hoặcnhân vật ; lời dẫn trực tiếp đợc đặt trong dấu ngoặc kép
9 Đọc câu văn sau, trả lời câu hỏi :
Trong "Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ ba của
Đảng", Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định rằng chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
Lời dẫn "chúng ta phải ghi nhớ công lao dân tộc anh hùng" là lời dẫn
nào trong các cách sau :
A Lời dẫn gián tiếp
B Lời dẫn trực tiếp
10 Lời dẫn gián tiếp là cách dẫn nh thế nào ?
Trang 37A Là lời dẫn đợc đặt trong dấu ngoặc kép.
B Là lời dẫn không đặt trong dấu ngoặc kép
C Là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của ngời hoặc nhân vật, có điều chỉnh chothích hợp ; lời dẫn gián tiếp không đặt trong dấu ngoặc kép
II tự luận
1 Giải nghĩa các thành ngữ sau và cho biết những thành ngữ này có liên quan
đến phơng châm hội thoại nào ?
- Ăn ốc nói mò - Nói dơi nói chuột.
- Ăn không nói có - Hứa hơu hứa vợn.
- Cãi chày cãi cối.
2 Viết một đoạn văn nghị luận có nội dung liên quan đến ý kiến dới đây Trích
dẫn ý kiến đó theo hai cách : dẫn trực tiếp và dẫn gián tiếp
"Giản dị trong đời sống, trong quan hệ vối mọi ngời, trong tác phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn quần chúng nhân dân hiểu đợc, nhớ đợc, làm đợc."
(Phạm Văn Đồng - "Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa
và khí phách của dân tộc, lơng tâm của thời đại")
3 Cho đoạn văn sau :
"- Trời ơi, chỉ còn có năm phút !
Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cời nhng đầy tiếc rẻ Anh chạy ra nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn Nhà họa sĩ tặc lỡi
đứng đậy Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.
- Ô ! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này !
Anh thanh niên vừa vào, kêu lên Để ngời con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái Cô kĩ s mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.
- Chào anh - đến bậu cửa, bỗng nhà họa sĩ già quay lại chụp lấy tay ngời thanh niên lắc mạnh.
- Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại Tôi ở với anh ít hôm đợc chứ ?
Đến lợt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho anh nắm, cẩn trọng rõ ràng, nh ngời ta cho nhau cái gì chứ không phải là cái bắt tay Cô nhìn thẳng vào mắt anh
- những ngời con gái sắp xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta nh vậy.
- Chào anh."
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Hãy chọn nhân vật anh thanh niên là ngời kể chuyện, sau đó chuyển đoạnvăn này thành một đoạn văn có nhân vật, sự kiện, lời văn và cách kể chuyện phùhợp ngôi thứ nhất
Đề số 18
I trắc nghiệm Bài tập 1
Trình bầy hiểu biết của em về tác phẩm Chiếc lợc ngà (Nguyễn Quang
Sáng) bằng cách thực hiện các yêu cầu sau :
1 Chiếc lợc ngà của Nguyễn Quang Sáng đợc viết trong hoàn cảnh nào ?
Trang 38A Kể về cuộc gặp gỡ cuối cùng của hai cha con ông Sáu.
B Thái độ và hành động của bé Thu với ba
C Tình cha con thắm thiết, sâu nặng của ông Sáu và bé Thu trong hoàncảnh éo le của chiến tranh
D Tình đồng đội giữa ông Sáu và bạn
4 Từ nào trong các từ sau không phải là từ địa phơng Nam Bộ ?
A Cái vá B Thẹo
C Nói trổng D Lúi húi
5 Câu văn sau : "Những lúc rỗi, anh ca từng chiếc răng lợc, thận trọng, tỉ mỉ và
cố công nh ngời thợ bạc" cho em biết điều gì ở con ngời ông Sáu ?
A Với ông Sáu, chiếc lợc ngà là vật quý giá
B Chiếc lợc ngà là vật thiêng liêng, làm dịu nỗi ân hận và chứa đựng baonhiêu tình cảm, yêu mến, nhớ thơng ông Sáu dành cho con gái
C Ông Sáu là ngời dành hết tâm trí, công sức vào công việc - làm chiếc
- Cơm sôi rồi, chắt nớc giùm cái !
- Cơm sôi rồi, nhão bây giờ !
A H hỗn
B Ương ngạnh
C Láu lỉnh
D Láu cá
8 Lí do nào bé Thu không tin ông Sáu là ba của nó ?
A.Vì mặt ông Sáu có vết thẹo
và đôi vai nhỏ bé của nó run run."
A Sự thay đổi đột ngột về thái độ và hành động bé Thu trớc phút ông Sáulên đờng
B Nỗi buồn của Thu khi biết cha nó sắp xa nó
C Nỗi sợ hãi khi nghĩ nó không thể giữ đợc ba nó ở lại nhà
D Tình yêu, nỗi mong nhớ với ngời cha xa cách bị dồn nén bấy lâu, naybùng ra mạnh mẽ và hối hả, cuống quýt, có xen lẫn cả sự hối hận
10 Chi tiết sau : "nghe bà kể nó nằm im, lăn lộn và thỉnh thoảng lại thở dài nh
ngời lớn" nói lên tâm trạng gì ở nhân vật bé Thu ?
1 Trong các ý sau, đâu là chủ đề của Chiếc lợc ngà ?
A Viết về tình cha con
B Viết về sự trởng thành của một thế hệ ngời Việt Nam
Trang 39C Viết về nỗi đau chiến tranh do quân địch gieo rắc thời chống Mĩ
D Viết về lòng căm thù giặc
2 Tình huống thể hiện mãnh liệt tình cảm của ngời con với cha ?
3 Tình huống thể hiện tình cảm sâu sắc giữa cha với con ?
4 Những nét tính cách nào là của bé Thu ?
A Tình cảm sâu sắc, mạnh mẽ nhng rất dứt khoát, rạch ròi
B Cứng cỏi đến mức ơng ngạnh
C Bé bỏng, hồn nhiên, ngây thơ
D Có sự trải nghiệm sớm do hoàn cảnh chiến tranh (khôn trớc tuổi)
E Tất cả các ý trên
5 Chi tiết "chiếc lợc ngà" (đồng thời là tên truyện) là một ý nghĩa quan trọng.
Một bạn học sinh đã nêu ra ý nghĩa của chi tiết này Em hãy điền Đ (đúng) hoặc
S (sai) vào các ô vuông
a) Chiếc lợc ngà nối kết hai cha con ông Sáu kể cả lúc ông đã hi sinh
b) Chiếc lợc ngà là biểu tợng của tình cha con trắng trong, quí giá, bất diệt
c) Chiếc lợc ngà là kỉ vật thiêng liêng của một thời chiến tranh
d) Chiếc lợc ngà nói lên những hi sinh thầm lặng của một lớp ngời đi trớc
6 Sau đây là các câu nói về chiếc lợc ngà của ông Sáu Em hãy sắp xếp lại sao
cho hợp lí bằng cách đánh số thứ tự vào các ô vuông để có thể hiểu đợc
A Dù cha chải tóc con gái, lợc ngà gỡ rối phần nào tâm trạng ông Sáu
B Hằng đêm, ông ngắm nhìn và mài lên tóc cho nó thêm bóng mợt
C Đó là biểu tợng trắng trong, quí giá bất diệt của tình cha con
D Trớc khi vĩnh biệt con, ông chuyển nó cho một ngời bạn nh chuyển giao
7 Các ý sau đây, ý nào đúng với nhà văn Nguyễn Quang Sáng ?
A Ông nổi tiếng với hai tác phẩm "Quán rợu ngời câm" và "Dòng sông phẳng lặng".
B Cuộc đời ông gắn với hai cuộc kháng chiến của dân tộc
C Tác phẩm của ông chủ yếu viết về ngời nông dân Nam Bộ
D Giọng văn mộc mạc, chân thành, sâu sắc và đậm đà chất Nam Bộ
8 Sau đây là những chi tiết nói về phản ứng của bé Thu với ngời cha Em hãy
điền số thứ tự vào ô vuông đặt trớc mỗi câu để làm rõ phản ứng ấy
A Cô bé gan lì mặc cho ngời thân khuyên nhủ
B Nguyên do là vết thẹo trên mặt ngời cha
C Kịch tính nhất là tình huống hắt đổ miếng trứng cá khỏi chén cơm khiến
ông Sáu nổi giận đánh con
D Sự ngây thơ của một đứa trẻ nhng đầy cá tính
E Cô bé nhìn cha với cặp mắt cảnh giác, xa lạ
G Thu nhất định không nhận cha
9 Việc ông Sáu đánh con là :
A Một hành động bất lực diễn tả sự thất vọng của ngời cha
B Phản ứng phức tạp của ngời đàn ông giàu tình cảm
C Một hành động diễn tả khát khao cháy bỏng tình cha con
D Sự bồng bột đáng tiếc của một ngời cha thơng con
E Cần tìm một cách trả lời khác
II tự luận
1 Cảm nghĩ của em về tình cha con trong chiến tranh qua truyện Chiếc lợc ngà
của Nguyễn Quang Sáng
Trang 402 Học xong truyện Chiếc lợc ngà của Nguyễn Quang Sáng em hãy viết hai bài
văn ngắn để triển khai các luận đề :
a) Bé Thu và một tình yêu cha đằm thắm, kì lạ.
b) Ông Sáu - Ngời hi sinh cả cuộc đời để gìn giữ tình cha con bất diệt.
Đề số 19
I trắc nghiệm
1 Sau đây là tên các tác phẩm - tác giả truyện và thơ hiện đại cùng với năm sáng
tác những tác phẩm này còn để lẫn lộn Em hãy sắp xếp chính xác vào các cộtsau đây để có thể biết đợc tác giả, tác phẩm, năm sáng tác
- Làng, Lặng lẽ Sa Pa, Đồng chí, Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Chiếc
l-ợc ngà, Bếp lửa, ánh trăng, Đoàn thyền đánh cá.
2 Nhận xét nào dới đây đúng với phơng thức biểu cảm trong thơ trữ tình ?
Khoanh tròn chữ cái đầu dòng để trả lời
A Chủ thể trữ tình thờng hiện ra trong hình tợng cái "tôi" trữ tình
B Cái tôi trữ tình chính là tác giả muốn nhắn nhủ thông điệp về cuộc đời
C Cái tôi trữ tình có thể trùng với cái tôi tác giả nhng có thể không xuấthiện trực tiếp mà hóa thân vào một nhân vật trữ tình nào đó
D Lời bộc bạch trữ tình có thể hớng vào một đối tợng cụ thể, hoặc là nóivới chính mình, hay là biểu hiện ra trớc mọi ngời
E Lời bộc bạch tâm trạng cảm xúc luôn là khát vọng mãnh liệt, nó chiphối tất cả, lấn át tất cả
3 Bài thơ nào có lời bộc bạch trữ tình hớng vào một đối tợng cụ thể ?
A Nói với con
C Mùa xuân nho nhỏ
5 Bài thơ nào có lời bộc bạch trữ tình tự biểu hiện ra trớc mọi ngời ?
A Bài thơ về tiểu đội xe không kính
B Mùa xuân nho nhỏ
C Đoàn thuyền đánh cá
D Đồng chí
6 Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống.
a) Bài Đồng chí sử dụng , đa những chi tiết, hình ảnh
thực của đời sống ngời lính vào thơ gần nh là trực tiếp