TiÕt kh¸ng thÓ v« hiÖu ho¸ kh¸ng nguyªnb. TiÕt men ph¸ huû mµng.[r]
Trang 1Tuần: 07 - Tiết: 14
Ngày soạn: … /9/2010
Ngày dạy: … /10/2010
Bài : 14 Bạch cầu - miễn dịch
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
- HS trả lời đợc 3 hàng rào phòng thủ bảo vệ khỏi các tác nhân gây nhiễm
- Trình bày khái niệm miễn dịch
- Phân biệt miễn dịch tự nhiên và miễn dịch nhân tạo
- Có ý thức tiêm phòng bệnh dịch
2 Kỹ năng
Rèn một số kỹ năng:
- Quan sát tranh hình SGK
- Khái quát hoá kiến thức
- Vận dụng kiến thức giải thích thực tế
- Hoạt động nhóm
3 Thái độ
Giáo dục ý thức bảo vệ cơ thể, rèn luyện cơ thể
ii Các kĩ năng sống cơ bản đợc giáo dục trong bài
- Kĩ năng giải quyết vấn đề: giải thích đợc cơ chế bảo vệ cơ thể nhờ hoạt động của bạch cầu
- Kĩ năng tìm kiếm và sử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh ảnh để tìm hiểu các hoạt động sống của bạch cầu
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trớc nhóm, tổ, lớp
- Kĩ năng ra quyết định rèn luyện sức khoẻ để tăng cờng hệ miễn dịch của cơ thể iii phơng pháp dạy- học
- Trực quan
- Động não
- Tranh luận tích cực
- Dạy học nhóm
Iv phơng tiện dạy- học
GV: Tranh phóng to hình 14.1, 14.2, 14.3
T liệu về miễn dịch
v tiến trình dạy – học
1 ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
?1: Nêu thành phần cấu tạo của máu, chức năng của huyết tơng và hồng cầu? ?2: Môi trờng trong của cơ thể gồm những thành phần nào? Chúng có quan hệ với nhau nh thế nào?
3 Bài giảng
Mở bài: Khi em bị mụn ở tay, tay sng tấy và đau vài hôm rồi khỏi, trong nách có hạch Vậy do đâu mà tay khỏi đau? Hạch ở trong nách là gì?
Trang 2Hoạt động 1:
Tìm hiểu các hoạt động chủ yếu của bạch cầu
trong bảo vệ cơ thể chống lại tác nhân gây nhiễm
Mục tiêu:
Chia ra 3 hàng rào phòng thủ bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh đó là:
Đại thực bào, Lim phô B, Lim phô T
Hoạt động dạy Hoạt động học Nội dung
- GV nêu câu hỏi:
+ Thế nào là kháng
nguyên, kháng thể?
+ Sự tơng tác giữa
kháng nguyên và kháng thể
theo cơ chế nào?
- HS nghiên cứu thôn tin, quan sát hình 14.2 SGK tr.45 tự trả lời câu hỏi
HS khác bổ sung rút ra kết luận
* Kết luận 1:
- Kháng nguyên là phân tử ngoại lại có khả năng kích thích cơ thể tiết kháng thể
- Kháng thể: Là những phân tử Prôtêin do cơ thể tiết ra chống kháng nguyên
- GV nêu câu hỏi:
+ Vi khuẩn, vi rút khi
xâm nhập vào cơ thể sẽ gặp
những hoạt động nào của
bạch cầu?
- Cá nhân đọc thông tin, kết hợp quan sát hình 14.1, 13.3, 14.4 tr.45, 46 SGK ghi nhớ kiến thức
- Cơ thể: Chìa khoá ổ khoá
+ Sự thực bào là gì?
Những loại bạch cầu nào
thờng tham gia thực bào?
+ Tế bào B đã chống
lại các kháng nguyên bằng
cách nào?
+ Tế bào T đã phá huỷ
các tế bào cơ thể nhiễm vi
khuẩn, vi rút bằng cách
nào?
- GV nhận xét phần
trao đổi của các nhóm và
giảng giải thêm kiến thức
nh thông tin bổ sung để HS
có cái nhìn khái quát hơn
- Quay trở lại vấn đề
mở bài, em hãy giải thích:
Mụn ở tay sng tấy rồi tự
khỏi
- HS trình bày lại đầy
đủ 3 hàng rào phòng thủ bảo vệ cơ thể
- HS vận dụng kiến thức trả lời
+ Do hoạt động của bạch cầu đã tiêu dịêt vi khuẩn ở mụn
+ Hạch ở nách là bạch cầu đợc huy động đến
* Kết luận 2: Bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng cách:
- Thực bào: bạch cầu hình thành chân giả bắt và nuốt vi khuẩn rồi tiêu hoá + LIM PHÔ B: Tiết kháng thể vô hiệu hoá vi khuẩn
+ LIM PHÔ T: Phá
Trang 3- GV liên hệ với căn bệnh
thế kỷ AIDS để HS tự giải
thích
huỷ tế bào đã bị nhiễm vi khuẩn bằng cách nhận diện
và tiếp xúc với chúng
Hoạt động 2
Miễn dịch Mục tiêu: HS nắm đợc khái niệm miễn dịch, phân biệt đợc miễn dịch tự nhiên và miễn dịch nhân tạo
Hoạt động dạy Hoạt động học Nội dung
- GV cho một ví dụ:
Dịch đau mắt đỏ có một số
ngời mắc bệnh, nhiều ngời
không bị mắc Những ngời
không mắc đó có khả năng
miễn dịch với dịch bệnh
này?
- GV hỏi:
+ Miễn dịch là gì?
(GV lu ý: HS thờng không
chú ý hiện tợng môi trờng
xung quanh có mầm bệnh)
- HS nghiên cứu SGK tr.43 trao đổi nhóm trả lời câu hỏi Yêu cầu:
- GV nêu câu hỏi:
+ Có những loại miễn
dịch nào?
+ Sự khác nhau giữa
các loại miễn dịch đó là gì?
- HS nghiên cứu SGK kết hợp kiến thức thực tế và các thông tin trên phim ảnh
trao đổi nhóm thống nhất câu trả lời
Kết luận:
- Miễn dịch: Là khả năng không mắc một số bệnh của ngời dù sống ở môi trờng có vi khuẩn gây bệnh
- GV giảng giải về
vắcxin:
+ yêu cầu HS liên hệ
bản thân và thực tế
+ Rem hiểu gì về dịch
SARS và dịch cúm do vi
rút H5N1 gây ra vừa qua?
+ Hiện nay trẻ em đã
đợc tiêm phòng những
bệnh nào? và kết quả nh
thế nào?
- Đại diện nhóm trình bày nhóm khác bổ sung
HS đọc kết luận SGK
Có 2 loại:
+ Miễn dịch tự nhiên: Khả năng tự chống bệnh của cơ thể ( do kháng thể)
+ Miễn dịch nnhân tạo: Tạo cho cơ thể khả năng miễn dịch bằng văc xin
vi Kiểm tra đánh giá
Hãy đánh dấu vào câu trả lời đúng.
1- Hãy chọn 2 loại bạch cầu tham gia vào quá trình thực bào
a Bạch cầu trung tính
b Bạch cầu a axit
c Bạch cầu a kiềm
Trang 4d Bạch cầu đơn nhân.
e LIM PHÔ bào 2- Hoạt động nào là hoạt động của LIM PHÔ B::
a Tiết kháng thể vô hiệu hoá kháng nguyên
b Thục bào bảo vệ cơ thể
c Tự tiết chất bảo vệ cơ thể
3- Tế bào T phá huỷ tế bào cơ thể bị nhiễm bằng cách nào?
a Tiết men phá huỷ màng
b Dùng phân tử Prôtêin đặc hiệu
c Dùng chân giả tiêu diệt Vii Dặn dò
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục: Em có biết?“ ”
- Tìm hiểu về cho máu và truyền máu
Bổ sung kiến thức sau tiết dạy.