SỰ LÀNH vết THƯƠNG (PHẪU THUẬT THỰC HÀNH)

Sự LVT tốt đưa đến kết quả : sẹo nhỏ, phục hồi chức năng sớm - PTV phải làm gì để VT lành tốt ?... CƠ CHẾ CỦA SỰ LVT2.. GĐ xung huyết GĐ viêm : QĐ sự LVT nhanh hay chậm Plaquette Histami

SỰ LÀNH VẾT

THƯƠNG

I ĐẠI CƯƠNG

1 Hiện tượng sinh học thay thế mô

2 VT sạch hay dơ đều có thể lành

3 Yếu tố ngăn trở sự LVT rất nhiều

4 Sự LVT tốt đưa đến kết quả : sẹo nhỏ, phục hồi chức năng sớm

- PTV phải làm gì để VT lành tốt ?

II CƠ CHẾ CỦA SỰ LVT

1.GĐ chảy máu :

- VT  Stress  hệ đông máu, giao cảm,

hormon …

 mạch máu co  giãn

- Máu chảy xen vào VT Cayo : làm hẹp

VT, làm giàn cho tb sợi và Collagen

II CƠ CHẾ CỦA SỰ LVT

2 GĐ xung huyết (GĐ viêm) :

QĐ sự LVT nhanh hay chậm

Plaquette Histamin

Granulocyte Sérotonin / tại chỗ  giãn mạch Mastocyte  tăng tính

thấm thành mạch  BC xuyên mạch  Thực bào

II CƠ CHẾ CỦA SỰ LVT

2 GĐ xung huyết (GĐ viêm) :

Từ ngày 1- - -> 4 : BC  thực bào 

Protease  Enzyme tiêu huỷ nội bào

VT hồng, phù lên

VT càng dơ  thực bào càng khó  VT chậm lành

II CƠ CHẾ CỦA SỰ LVT

3 GĐ mô hạt :

- Từ ngày thứ 3 : Fibroblast xuất hiện  Collagen : liên kết các tb lại

 Giảm Neutrocyte, Monocyte

* VT bít kín do Fibroblast và Collagen

II CƠ CHẾ CỦA SỰ LVT

3 GĐ mô hạt :

Từ ngày 4  5 : VT bền chắc  Sẹo

> Giảm Fibroblast

(mạch máu + Fibroblast : mô hạt)

Từ ngày 6  7 : Sẹo chắc chắn

Hiện tượng biểu bì hoá

II CƠ CHẾ CỦA SỰ LVT

4 GĐ co rút :

Do chuyển động của tb tại chỗ theo mọi chiều Mạch máu giảm  sẹo lợt màu

Tái tạo thụ thể thần kinh

Biểu mô có hiện tượng sừng hoá

Độ bền chắc của da ngày càng tăng lên

III YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LVT

A / TẠI CHỖ :

1/ Nhiễm trùng

2/ Khoảng chết

3/ Chấn thương phẫu thuật

4/ Thiếu máu, phù nề tại chỗ

5/ Thuốc độc cho tb và tia xạ

6/ Vị trí VT

7/ Chuyển động của mép VT

8/ Thần kinh

III YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LVT

B / TOÀN THÂN :

1/ Tuổi

2/ Dinh dưỡng : đạm, Vitamine C, K, D, E …nhóm B

3/ Hormon : * Corticoid, Thyroxin, ACTH Giảm BC lâu lành VT

* Testosterone, Estrogene  Tăng tổng hợp

Protein  Mau lành

III YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG LVT

B / TOÀN THÂN:

4/ Bệnh toàn thân : Lao, Tiểu đường,

Cushing, Parkinson, Thiếu máu

5/ Thuốc ức chế và gây độc cho tb

6/ Cơ địa, chỉ khâu, cung lượng tim

IV CÁC HÌNH THỨC LÀNH VT

1/ Lành với khâu lần đầu : VT phẫu thuật, sạch

2/ Lành kiểu mô hạt : VT để hở

3/ Lành kiểu khâu thứ phát : VT nhiễm  cắt chỉ, cắt lọc làm sạch, 5 ngày sau khâu lại

4/ Lành với khâu lần đầu trì hoản :VT dơ, cắt lọc làm sạch, để hở, dùng KS khoảng 3 ngày, khâu

V LVT Ở CÁC MÔ KHÁC NHAU

1/ VT phần mềm

2/ VT mạch máu

3/ VT xương

4/ VT thần kinh

VI PHÂN LOẠI VT

1/ Theo hình thức : VT sắc, VT rách, VT dập … 2/ Theo LS :

- VT sạch : VT phẫu thuật

- VT sạch ô nhiễm : VT cắt qua tạng rỗng

- VT ô nhiễm

- VT dơ (yếu tố 6 giờ !)

VII XỬ TRÍ VT PHẦN MỀM 1/ Cấp cứu : Băng sạch, kín, cầm máu  BV 2/ BV :

- VT nhỏ, VT phẳng gọn : Ktra, có thể mở

rộng, cắt lọc, làm sạch, khâu, KS, SAT

- VT dơ (6h !) : mở rộng, Ktra, cắt lọc, làm

sạch, để hở da, KS, SAT

- VT dập :(như VT dơ), kê cao chi, khâu kỳ 2

VIII ỨNG DỤNG 1/ Mổ nhẹ tay

2/ Giảm khoảng chết, khâu đúng GPH

3/ Cầm máu kỹ, cột chỉ khâu da không quá

chặt

4/ Không cắt chỉ quá sớm, quá trễ

5/ Không dùng quá nhiều thuốc KV

6/ Không bôi cồn hay thuốc sát trùng da vàoVT

KẾT LUẬN

Sự lành VT tuy có nhiều hình thái

khác nhau tuỳ theo mô, đk PT và tình

trạng BN, nhưng chúng vẫn có cùng

một nguyên lý và cơ chế chung PTV cần nắm vững cơ chế sự LVT để không phải làm VT mau lành hơn mà hạn chế càng nhiều càng tốt những yếu tố có

hại, cản trở sự lành của một VT bình

thường

CÁM ƠN ĐÃ LẮNG NGHE