NGUYÊN LÝ KINH TẾ HỌC PHẦN VĨ MÔ - Chương 2

V òng chu chuyển kinh tế vĩ môLương, lãi suất, tiền thuê, lợi nhuận Đầu vào SX Thu nh ập Vốn, lao động, tài nguyên, công nghệ Tổng chi tiêu Tổng thu nhập... Đo lường tổng thu nhập –  M

Những nội dung chính

I. Đo lường tổng thu nhập – tổng sản lượng

II. Đo lường mức giá chung – chi phí sinh hoạt

III. Thất nghiệp và tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên

V òng chu chuyển kinh tế vĩ mô

Lương, lãi suất, tiền

thuê, lợi nhuận

Đầu vào SX

Thu nh ập

Vốn, lao động, tài nguyên, công nghệ

Tổng chi tiêu Tổng thu nhập

I Đo lường tổng thu nhập –

 Một lượng tiền được người mua trả chính là

lượng thu nhập mà người bán nhận được

Một số chỉ tiêu thu nhập khác

 Một số chỉ tiêu tính thu nhập khác

 GNP = GDP + thu nhập ròng từ nước ngoài

 NNP = GNP – khấu hao tài sản cố định

 NI = NNP - thuế gián thu

 PI = NI - lợi nhuận để lại công ty + trợ cấp KD

 DI = PI - thuế trực thu ròng – các loại phí

 Tăng trưởng kinh tế và chỉ số điều chỉnh GDP

Vòng chu chuyển kinh tế vĩ mô

 Các thành tố của GDP

1. C – Tiêu dùng: chi tiêu bởi hộ gia đình

2. I - Đầu tư: chi tiêu bởi hãng kinh doanh

3. G – Chính phủ: chi tiêu bởi chính phủ

4. NX = X – IM : Xuất khẩu ròng

 GDP = C + I + G + NX

Phương pháp 1: Tính GDP theo luồng hàng hoá và dịch vụ cuối cùng

• đầu tư dự trữ hàng tồn kho

• mua nhà ở của hộ gia đình

• (không tính giá trị của hàng hoá trung

gian phục vụ sản xuất sản phẩm cuối cùng)

Chi tiêu đầu tư

16%

Các thành tố của GDP

Chi tiêu của chính phủ là việc chính phủ chi mua các hàng hoá dịch vụ cuối cùng:

Các thành tố của GDP

Xuất khẩu ròng (NX) hay cán cân thương mại là chênh lệch giữa xuất khẩu và nhập khẩu:

• xuất khẩu (X) là việc người nước ngoài mua các HH-DV trong nước sản xuất

• nhập khẩu (IM) là việc người dân trong nước mua các HH-

DV được sản xuất ở nước ngoài

Xuất khẩu ròng

-2 %

Các thành tố GDP

Kinh tế Mỹ, 2004

Giá trị (tỷ USD)

Bình quân đầu người (USD) Tỷ lệ phần trăm trong tổng

28.009 6.539 7.431 -2.072

70 16 19 -5

Nguồn: Bộ Thương mại Mỹ

 Các khoản thu nhập trong nền kinh tế

1. Tiền công, tiền lương – w

2. Lãi suất – i

3. Tiền cho thuê BĐS – r

4. Lợi nhuận – Pr

5. Thu nhập của doanh nhân - OI

 Nếu tính theo giá thị trường: bổ sung thuế gián

thu – Te

 GDP = w + i + r + Pr +OI + Te

Phương pháp 2: Tính GDP theo

phương pháp thu nhập

 Tổng giá trị gia tăng của mỗi công đoạn SX

GDP = Σ VAi

 Giá trị gia tăng VA

VA = tổng doanh thu – chi phí trung gian cho SX

Phương pháp 3: Tính GDP theo phương pháp sản xuất – Giá trị gia tăng

GDP của Việt Nam, thời kỳ 1995-2003

nominal GDP (bio VND) real GDP (bio VND) growth rate of GDP (%)

3 Ý nghĩa và ứng dụng của GDP

 Phản ánh phúc lợi kinh tế:

 GDP thực tế

 GDP bình quân đầu người

 GDP bình quân đầu người tính theo sự ngang bằng sức mua

 Phúc lợi kinh tế ròng:

• Cộng thêm giá trị của các giao dịch kinh tế ngầm…

• Trừ đi giá trị của các hoạt động ô nhiễm môi trường…

II Đo lường mức giá chung – chi phí sinh hoạt

1. Chỉ số giá tiêu dùng CPI

 Định nghĩa: phản ánh sự biến động giá cả

các hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng điển hình

Xác định chỉ số giá tiêu dùng CPI

Giỏ hàng tính chỉ số giá tiêu dùng

lương thực thực phẩm, 45.14

đồ uống và thuốc lá,

3.52

may mặc, mũ nón, giày dép, 6.98

c

II Đo lường mức giá chung

• Trong đó P t và P t-1 là chỉ số giá của thời kỳ t và thời kỳ (t-1)

• Có thể tính theo CPI hoặc Chỉ số điều chỉnh GDP

được sản xuất trong nước

 Tính theo quyền số của năm nghiên cứu

 Điều chỉnh các biến kinh tế để loại trừ

lạm phát

 Đối với các giá trị lượng tiền

 Đối với lãi suất

II.3 Ý nghĩa của CPI

 CPI phản ánh quá cao chi phí sinh hoạt

trên thực tế

 Lệch do xuất hiện hàng hoá mới

 Lệch do sự thay đổi/cải thiện chất lượng

 Lệch do thay thế

II.3 Ý nghĩa của CPI

III Thất nghiệp

1. Định nghĩa

2. Đo lường

III.1 Định nghĩa

 Người thất nghiệp: là người đủ 15 tuổi trở lên có khả năng làm việc mà trong tuần lễ trước điều tra

có nhu cầu tìm việc làm

 Có hoạt động đi tìm việc làm

 Nếu không có hoạt động đi tìm việc làm thì lý do là tìm mãi không được hoặc không biết tìm ở đâu

 Trong tuần lễ trước điều tra có tổng số giờ làm việc dưới

8 giờ, có nhu cầu làm thêm nhưng không tìm được việc

III.1 Định nghĩa

Người già Tàn tật

Nội trợ

Về hưu Sinh viên trong quá trình đào tạo

Trong LLLĐ Ngoài LLLĐDưới 15 tuổi Trên 15 tuổi

III.2 Đo lường

Tỷ lệ thất nghiệp = Tổng số người thất nghiệp

Tổng số LLLĐ * 100 (%)

Tổng số người trưởng thành* 100 (%)