BÀI 36. QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ CÁC MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ

QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ CÁC MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ... Thực vật ở vùng sa mạcĐàn trâu rừng Quan sát các hình sau và cho biết tập hợp sinh vật ở hình nào là quần thể sinh

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Thế nào là giới hạn sinh thái?

- Môi trường sống là gì? Có những loại môi trường sống nào?

BÀI 36 QUẦN THỂ SINH VẬT

VÀ CÁC MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ

I Quần thể sinh vật và quá trình hình thành

quần thể.

1 Quần thể sinh vật:

Thực vật ở vùng sa mạc

Đàn trâu rừng

Quan sát các hình sau và cho biết tập hợp sinh vật

ở hình nào là quần thể sinh vật?

Thế nào là quần thể sinh vật?

Các cây thông trong rừng thông

Cá trong bể cá cảnh

Quan sát các hình sau và cho biết tập hợp sinh vật

ở hình nào là quần thể sinh vật?

Đàn chim cánh cụt Đàn ngựa vằn Hoa trong vườn

Đàn voi rừng ở Đắc Lắc

Tổ ong mật

Lấy 1 vài ví dụ về quần thể sinh vật?

Quần thể Bọ ngựa

Th ích

n gh i

Các cá thể trong quần thể gắn bó với nhau bằng những mối quan hệ nào?

Gồm: - Quan hệ hỗ trợ.

- Quan hệ cạnh tranh.

1 Quan hệ hỗ trợ:

II Quan hệ giữa các cá thể trong quần thể.

Quan sát đoạn phim sau và cho biếi các chú chim cánh cụt sống quần tụ lại với nhau có lợi ích gì?

Chim cánh cụt sống quần tụ lại với nhau để chống lại gió bão, nhiệt độ thấp, kẻ thù,

Đàn bồ nông kiếm ăn

Quan sát hình sau, hãy nêu những biểu hiện và ý nghĩa của mối quan hệ hỗ trợ giữa các cá thể trong các quần thể sau vào bảng 36 SGK.

Đàn chó rừng săn trâu rừng

Hiện tượng liền rễ ở hai cây thông nhựa

nhựa rễ liền nhau

Các cây dựa vào nhau nên chống được gió bão.

Tiêu diệt được con mồi có kích thức lớn hơn, tự vệ tốt hơn.

Bắt được nhiều cá, tự vệ tốt hơn.

1 Quan hệ hỗ trợ:

- Hỗ trợ nhau để lấy thức ăn, chống kẻ thù, sinh sản,

- Đảm bảo cho quần thể thích nghi tốt hơn

- Khai thác được tối ưu nguồn sống của môi trường.

2 Quan hệ cạnh tranh:

II Quan hệ giữa các cá thể trong quần thể.

Cóc Mía ăn cóc con

Chim giành lãnh thổ

Dựa vào SGK và các hình sau, hãy cho biết có những hình thức cạnh tranh phổ biến nào trong quần thể?

Gà trống giành mái Gấu trắng giành thức ăn

2 Quan hệ cạnh tranh:

- Cạnh tranh về thức ăn, nơi ở, giành cá thể cái, ăn thịt đồng loại, do cá thể đông, nguồn sống thiếu thốn,

II Quan hệ giữa các cá thể trong quần thể.

Cá đực ký sinh trên cơ thể cái

Cá đực

Cá cái

Hiện tượng tự tỉa thưa ở thưc vật thể hiện mối quan hệ gì? Ý nghĩa của mối quan hệ này?

Mật độ dày khi

cây còn nhỏ

Mật độ thưa khi cây lớn

Sau vài năm

2 Quan hệ cạnh tranh:

- Cạnh tranh về thức ăn, nơi ở, giành cá thể

cái, ăn thịt đồng loại, do cá thể đông, nguồn sống thiếu thốn,

- Cạnh tranh về ánh sáng, chất dinh dưỡng ở thực vật.

II Quan hệ giữa các cá thể trong quần thể.

Dựa vào các kiến thức đã học về mối quan hệ cạnh tranh, hãy cho biết ý nghĩa của mối quan hệ cạnh tranh trong quần thể?

Cóc Mía ăn cóc con

Chim giành lãnh thổ

Gà trống giành mái Gấu trắng giành thức ăn

Mật độ dày khi

cây còn nhỏ

Mật độ thưa khi cây lớn

Sau vài năm

2 Quan hệ cạnh tranh:

- Cạnh tranh làm số lượng và sự phân bố của các cá thể trong quần thể duy trì ở mức phù hợp, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của quần thể.

- Làm phân hóa ổ sinh thái, phát tán cá thể.

II Quan hệ giữa các cá thể trong quần thể.

- Cạnh tranh về thức ăn, nơi ở, giành cá thể cái, ăn thịt đồng loại,

- Cạnh tranh về ánh sáng, chất dinh dưỡng ở thực vật.

Dựa vào những hiểu biết về các mối quan hệ trong quần thể, con người đã ứng dụng vào trong quá trình chăn nuôi và trồng trọt như thế nào?

Tuỳ vào loài vật nuôi - cây trồng, diện tích canh tác mà có sự điều chỉnh số lượng cá thể để tận dụng tốt nguồn thức ăn, giảm sự cạnh tranh giữa các

cá thể.

Theo em, xã hội loài người chúng ta có các

Giải thích.

- Quan hệ hỗ trợ : cha mẹ chăm sóc con cái, con cái chăm sóc cha mẹ; hỗ trợ nhau trong thiên tai,

- Quan hệ cạnh tranh : khủng bố, xâm chiếm lãnh thổ - tài nguyên,

Câu 1 Nhóm cá thể nào dưới đây là quần thể?

A Cá rô phi đơn tính trong ao.

B Các cây sen trong hồ.

C Chim ở luỹ tre làng.

D Chuột trong vườn.

CỦNG CỐ

CỦNG CỐ

- Học bài, trả lời câu hỏi SGK.

- Đọc mục em có biết.

- Đọc và chuẩn bị bài sau:

+ Nêu các đặc trưng cơ bản về cấu trúc dân

số của quần thể sinh vật.

+ Nêu được ý nghĩa của việc nghiên cứu các đặc trưng cơ bản của quần thể trong thực tế sản xuất, đời sống.