- Bài học: Tránh xa lối sống cá nhân ích kỉ, cần lên tiếng phê phán hiện tượng “ giả điếc” trước những vấn đề của cuộc sống; ý thức được giá trị của lắng nghe và nhìn lại ; biến nh[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT BẮC GIANG
TRƯỜNG THPT YÊN DŨNG SỐ 2
-ĐỀ THI KHẢO SÁT THPTQG LẦN 2
Môn: Ngữ văn 12 Năm học 2019 - 2020
(Thời gian làm bài: 120 phút)
I ĐỌC-HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Sự đô thị hóa, lối sống công nghiệp, tốc độ phát triển internet, mạng xã hội ngày càng cao ở
Việt Nam Chúng ta ngày càng có ít thời gian quan tâm đến cuộc sống đời thường, những điều bình
dị xung quanh Ngày xưa, chúng ta có thể ngồi nắn nót viết một lá thư tay chờ đợi hồi âm thì giờ chỉ cần click chuột lá thư ấy đã được gửi đi Quà tặng chỉ là một đóa hoa tự trồng, chăm sóc mỗi ngày để mong hái tặng bạn thì giờ đã có dịch vụ mang hoa đến tận tay người nhận Ở phương xa gửi quà về gia đình, chúng ta tự mua về, tự gói ghém bằng tất cả tấm lòng, mang ra bưu điện gửi
và hồi hộp chờ đợi gia đình báo là đã nhận được quà Áp lực học tập thật nhiều bằng cấp để cạnh tranh, tìm kiếm việc làm, thăng tiến sự nghiệp, tự do tài chính…khiến chúng ta có ít thời gian để quan tâm đến những điều bình dị xung quanh Các hoạt động thiện nguyện, tình nguyện, hoạt động
xã hội đã trở nên xa lạ với khá nhiều bạn trẻ với lí do “ bận quá, thời gian không đủ”…Chính những lí do đó khiến cảm xúc yêu thương quên được nuôi dưỡng mỗi ngày.
Thiền sư Thích Nhất Hạnh chia sẻ: “ Lắng nghe để hiểu, nhìn lại để yêu thương” Chỉ khi lắng nghe, ta mới nhận ra rằng cuộc sống có biết bao thanh âm tươi đẹp, chỉ cần ta đừng vội bước qua mau Xin lắng lại, nhìn lại để yêu thương, nuôi dưỡng tâm hồn bằng những điều thực sự có ý nghĩa Quà tặng đời thường đâu phải là những món quà đắt giá, đâu phải những bữa ăn thịnh soạn…Đơn giản, yêu thương là quà tặng đời thường Bạn có còn nhớ, bạn đã ấm áp, được sưởi ấm biết nhường nào khi nhận được một nụ cười, ánh mắt thân thiện của một người xa lạ trao bạn Đó
là những khoảnh khắc thật đẹp phải không bạn?
( Trích “ Sống cuộc đời bạn mơ ước- Nguyễn Hoài Nam- NXB Đà Nẵng,2013, Tr29-30 )
Câu 1 Chỉ ra hai thao tác lập luận chính được sử dụng trong đoạn trích trên? (0.5 điểm)
Câu 2 Theo tác giả, nguyên nhân khiến con người ít có thời gian để quan tâm đến những
điều bình dị xung quanh là gì? (0.5 điểm)
Câu 3 Món quà ý nghĩa nhất cho mỗi người trong cuộc sống là gì? (1.0 điểm)
Câu 4 Theo anh/chị, cần phải làm gì để thể hiện sự quan tâm dành cho mọi người xung
quanh? (1.0 điểm)
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm) Từ nội dung phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200
chữ) trình bày suy nghĩ của mình về lời khuyên: “ Lắng nghe để hiểu, nhìn lại để yêu thương”.
Câu 2 (5.0 điểm)
“ Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức.
Dẫu xuôi về phương bắc Dẫu ngược về phương nam Nơi nào em cũng nghĩ Hướng về anh - một phương.
(Trích “ Sóng - Xuân Quỳnh, Ngữ Văn 12, tập 1, NXBGD, tr 155-156)
Cảm nhận của anh/ chị về vẻ đẹp tình yêu trong hai khổ thơ trên, từ đó nhận xét về sự vận động của hình tượng sóng và em?
- Hết
(Thí sinh không được sử dụng tài liệu.)
( Họ tên thí sinh: SBD Phòng thi: )
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM KHẢO SÁT LẦN 2
Môn: Ngữ văn 12 (Năm học: 2019 -2020
I.
Đọc
hiểu
1 Hai thao tác lập luận chính: So sánh, bình luận 0.5
2 Theo tác giả, nguyên nhân khiến con người ít có thời gian để quan tâm đến những điều bình dị xung quanh là do áp lực học tập, tìm kiếm việc làm, thăng tiến sự nghiệp…
0.5
3 Món quà ý nghĩa nhất mà cuộc sống mang lại cho mỗi người không phải là những thứ đắt giá mà đơn giản chỉ là yêu thương-thứ quà tặng đời thường
1.0
4 Hs có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, song cần bày tỏ được quan điểm cá nhân và đảm bảo ý chính như: Quan tâm đến những điều bình dị nhất, lắng nghe và chia sẻ yêu thương
1,0
II.
Làm
văn
1. a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn
Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành
0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Lắng nghe để hiểu, nhìn
c Triển khai vấn đề cần nghị luận
Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề cần nghị luận theo nhiều cách nhưng cần làm rõ được lẽ sống riêng của bản thân Có thể theo hướng sau:
-“Biết lắng nghe” là khả năng nghe để thấu đáo; “biết lắng nghe” sẽ giúp con người cảm nhận được những điều sâu kín của
cuộc sống “Nhìn lại” là sự ngẫm lại những gì đã qua để rút kinh
nghiệm cho những gì sắp tới
- Khi “biết lắng nghe” và “nhìn lại” con người sẽ không rơi vào
trạng thái thờ ơ, vô cảm hoặc thái độ sống gấp, sống vội; Có
trách nhiệm hơn với bản thân và cộng đồng “Lắng nghe” và
“nhìn lại’’ là con đường để tự hoàn thiện nhân cách.
- Bài học: Tránh xa lối sống cá nhân ích kỉ, cần lên tiếng phê phán hiện tượng “ giả điếc” trước những vấn đề của cuộc sống; ý
thức được giá trị của lắng nghe và nhìn lại; biến những nhận
thức thành hành động chia sẻ yêu thương và giúp đỡ mọi người
1,0
d Sáng tạo
Có cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ riêng sâu sắc về vấn đề nghị luận nhưng cần phù hợp với chuẩn mực đạo đức, pháp luật
0,25
e Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt 0,25
2 a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận
Có đầy đủ Mở bài, Thân bài, Kết bài Mở bài giới thiệu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được
vấn đề
0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Khổ 5,6 trong bài “
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
Trang 3Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng về cơ bản cần đảm bảo những nội dung sau:
* Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm, và đoạn trích.
* Cảm nhận về 2 khổ thơ:
- Khổ 5: +Nghệ thuật tương phản để gợi ra những phạm vi không gian khác nhau “dưới lòng sâu”, “trên mặt nước”, phạm
vi thời gian khác nhau: ‘”ngày” – “đêm”, nghệ thuật nhân hóa:
“ngày đêm không ngủ được”, diễn tả nỗi nhớ dạt dào, triền miên của sóng với bờ cũng là nỗi nhớ của “em” hướng tới “anh”
+ Người phụ nữ bày tỏ nỗi nhớ một cách trực tiếp, mạnh dạn, chân thành “Lòng em nhớ đến anh”, cách nói thậm xưng “Cả trong mơ còn thức” thể hiện nỗi nhớ ăn sâu vào tiềm thức, thường trực trong suy nghĩ
- Khổ 6: + Nghệ thuật tương phản “xuôi – ngược”, điệp ngữ
“dẫu”, “vẫn”, “về” gợi hành trình của sóng ngoài biển lớn cũng như hành trình tình yêu của người phụ nữ giữa cuộc đời
+ Lời thề thủy chung của người phụ nữ, niềm tin chờ đợi trong tình yêu, dù ở đâu cũng “hướng về anh một phương”, nghĩ
về người mình yêu bằng cả trái tim
=> Đánh giá: Hai đoạn thơ thể hiện rất gợi cảm, sinh động những trạng thái cảm xúc, những khát khao mãnh liệt và vẻ đẹp riêng của tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu: Mạnh mẽ, nồng nhiệt và thủy chung, gắn bó….Toàn bộ tâm tư, ước nguyện trong
2 khổ thơ được thể hiện bằng một giọng điệu trẻ trung, tươi sáng- đây là nét đặc trưng của thơ Xuân Quỳnh ở giai đoạn đầu
* Sự vận động của hình tượng sóng và em: Em và sóng từ hai
hình tượng tách bạch, đơn lẻ đã có sự hòa quyện, đồng điệu trong ngòi bút đầy tinh tế Sự vận động của hai hình tượng cũng
là sự chuyển biến trong mạch cảm xúc của Xuân Quỳnh, nhà thơ vốn dĩ đã đầy khao khát yêu thương
3,0
1,0
d Sáng tạo
Có cách diễn đạt độc đáo; suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về nội dung hoặc nghệ thuật đoạn trích
0,25
e Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo những quy tắc về chuẩn chính tả, dùng từ, đặt câu của
* Lưu ý khi chấm bài:
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh đếm ý cho điểm một cách máy móc, linh hoạt trong việc vận dụng Hướng dẫn chấm.
- Cần khuyến khích những bài làm có tính sáng tạo, nội dung bài viết có thể không trùng với yêu cầu trong đáp án nhưng lập luận thuyết phục, văn phong sáng rõ,