GIẢI PHẪU cơ QUAN SINH dục nữ (sản PHỤ KHOA)

• Cơ quan sinh dục ngoài: âm hộ, âm đạo và tầng sinh môn vòi trứng, buồng trứng... * Mạch máu và thần kinh AH:- Đồi vệ nữ, môi lớn, môi bé được c/c máu bởi ĐM thẹn ngoài thuộc ĐM đùi.. -

GIẢI PHẪU

CƠ QUAN SINH DỤC

NỮ

NỘI DUNG

• Cơ quan sinh dục ngoài.

• Cơ quan sinh dục trong.

• Ứng dụng lâm sàng.

• Cơ quan sinh dục ngoài: âm

hộ, âm đạo và tầng sinh môn

vòi trứng, buồng trứng.

CƠ QUAN SINH DỤC

NGOÀI

1 Âm hộ:

* Đồi vệ nữ: nằm trước xương vệ

* Môi lớn

- Là nếp mô sợi mỡ, dài 8cm, rộng 2cm

- Từ đồi vệ nữ  trung tâm gân đáy chậu, ngăn cách da đùi bằng rãnh sinh dục đùi.

- Nơi tận cùng của d/c tròn ,nếp thừa PM

(ống Nuck).

- Gồm tuyền bã, tuyến mồ hôi, tuyến ngoại tiết.

* Mạch máu và thần kinh AH:

- Đồi vệ nữ, môi lớn, môi bé được c/c máu bởi ĐM thẹn ngoài thuộc ĐM đùi

- Âm vật, hành tiền đình, tuyến tiền đình c/c bởi ĐM đáy chậu nông, ĐM mu AV

thuộc ĐM thẹn trong

* Tĩnh mạch đỗ vào TM mu nông và mu

sâu sau đó vào TM thẹn trong và thẹn

ngoài

* Bạch huyết: - AH đổ vào hạch bẹn nông.

Cơ quan sinh dục ngoài

2 Âm đạo là ống sợi rỗng trải dài từ tiền đình AĐ  CTC Cĩ 4 vịm: trước, sau, hai bên

CTC Cĩ 4 vịm: trước, sau, hai bên Vòm âm đạo tiếp cận với các túi cùng.

- Cấu tạo âm đạo có 3 lớp :

• - Mạch máu:

cung

Hình : Các dây chằng và mạc cân nâng đỡ vùng chậu

(Nguồn hình : Novaks – 2007)

- Lớp nơng cĩ 5 cơ : Cơ ngang nơng, cơ hành hang, cơ ngồi hang, cơ khít âm mơn, cơ thắt ngồi hậu mơn Thần kinh thuộc nhánh đáy chậu của thần kinh thẹn.

- Lớp giữa gồm cơ ngang sâu, cơ thắt ngồi niệu đạo Thần kinh lưng âm vật

- Lớp sâu : cơ nâng hậu mơn và cơ cụt, thần kinh thuộc nhánh trước của TK cùng 3,4

Đường nối 2 ụ ngồi chia TSM 2 phần: TSM

trước hay đáy niệu-chậu-sinh dục và TSM

sau hay đáy chậu hậu môn

3 Tầng sinh mơn : Dạng hình trám.

Hình : Tầng sinh môn nông (Nguồn hình : Novaks-2007)

Lớp nông có 5 cơ : Cơ ngang nông, cơ hành hang, cơ ngồi hang, cơ khít âm môn, cơ thắt ngoài hậu môn

Hình : Khoang đáy chậu sâu (Nguồn hình : Novaks-2007)

CƠ QUAN SINH DỤC TRONG

Ống sợi cơ dày, nơi làm tổ của trứng thụ tinh

Gồm 3 phần : CTC, eo TC, thân TC

Có 2 lỗ ngoài và trong nối qua kênh CTCKích thước 3 x 2cm

Biểu mô lát tầng không sừng hoá liên tục với biểu mô trụ tiết nhầy

b Eo tử cung : dài 0,5 cm nằm giữa CTC và

c Thân tử cung : Hình phễu, 2 sừng, 2 góc Đường kính 3x4x5cm kích thước, hình dạng thay đổi tuỳ theo nồng độ hormon.

Cấu tạo

- Niêm mạc trụ tuyến tiết nhày , thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt, có 2 lớp lớp nông tróc ra khi hành kinh

- Cơ cơ trơn ,dày 1,5-2,5cm, tính đàn hồi, xếp thành 3 lớp bên ngoài lớp dọc bên trong lớp vòng giữa lớp cơ đan chéo

Các phương tiện giữ TC tại chỗ :

- Cơ nâng HM, nút thớ trung tâm đáy chậu

- Dây chằng rộng

- Dây chằng tròn

- Dây chằng TC – cùng

Mạch máu TC

- Động mạch : Xuất phát ĐM hạ vị, dài 13-15 cm đến nền d/c rộng bắt chéo mặt trước niệu quản ở bờ bên cách eo TC

1,5cm Sau đó chạy sát eo TC ngoặc ngược lên dọc bờ ngoài

TC sát sừng TC bắt chéo phía sau d/c tròn ngoặc ra ngoài ODT nối với ĐM BT

Các nhánh bên : Niệu quản, bàng quang – AĐ,

CTC-AĐ, thân TC

Các nhánh tận : Nhánh đáy TC, nhánh trước vòi

trứng nối ĐM buồng trứng

- Tĩnh mạch :

+ Lớp nông cùng ĐMTC bắt chéo mặt trước NQ

+ Lớp sâu đi sau NQ

-2 BUỒNG TRỨNG :

- Cơ quan vừa nội tiết vừa ngoại tiết, có 2 mặt (trong,ngoài) hai đầu (trên dưới) nằm phía sau dây chằng rộng Đường kính 1x2x3cm

- Các phương tiện giữ buồng trứng :

+ Mạc treo BT : Nối BT với d/c rộng

+ D/c TC-BT dính BT vào thành chậu hông

+ D/c vòi-BT: Từ loa vòi đến đầu trên BT

- Mạch máu BT : Có 2 nguồn

+ ĐMBT: Tách từ ĐM chủ bụng ngay dưới ĐM thận bắt chéo ĐM chậu ngoài đến cực trên

BT chia 3 nhánh : Nhánh vòi trứng, nhánh

BT, nhánh nối Nhánh nối nối nhánh BT của ĐMTC

+ ĐMTC: Tách ra 2 nhánh BT và nhánh nối để nối ĐMBT

+ Thần kinh: những nhánh ĐR liên mạc treo và ĐR thận

Bóng dài 7cm Loa rộng nhất có 10-12 tua.

- Cấu tạo: 4 lớp : niêm mạc là b/m trụ chạy

song song với vòi trứng Cơ trong vòng ngòai dọc Mô liên kết chứa mạch máu thần kinh Phúc mạc.

- Mạch máu 2 nguồn ĐMTC và ĐMBT

Ứng dụng lâm sàng

1 Băng huyết sau sinh: Tai biến SK

cĩ thể gây tử vong Thắt các

động mạch cung cấp máu nuôi tử cung.

2 Cắt tầng sinh môn

3 Phẩu thuật, thủ thuật.

KẾT LUẬN

- Đặc điểm cơ bản giải phẩu khơng đổi nhưng khác nhau giữa cá thể này với cá

thể khác

- Ngày nay nhiều NC ứng dụng GP đưa ra

phương pháp điều trị tốt hơn

- Các BS lâm sàng cần phải nắm vững GP để hạn chế bớt những tổn thương do thầy

thuốc gây ra