TIET 43 BÀI TẬP VẬT LÍ 9

Bài 1 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Máy phát điện xoay chiều bắt buộc phải gồm các bộ phận chính nào để có thể tạo ra dòng điện? A. Nam châm vĩnh cữu và sợi dây dẫn nối hai cực nam châm B. Nam châm điện và sợi dây dẫn nối nam châm với đèn C. Cuộn dây dẫn và nam châm D. Cuộn dây dẫn và lõi sắt Lời giải: Chọn C. Máy phát điện xoay chiều bắt buộc phải gồm các bộ phận chính: cuộn dây dẫn và nam châm. Bài 2 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Nối hai cực của máy phát điện xoay chiều với một bóng đèn. Khi quay nam châm của máy phát thì trong cuộn dây của nó xuất hiện dòng điện xoay chiều vì: A. từ trường trong lòng cuộn dây luôn tăng B. Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây luôn tăng C. Từ trường trong cuộn dây không biến đổi D.Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm Lời giải: Chọn câu D. Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm. Khi nam châm đứng yên so với cuộn dây dẫn thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của dây không thay đổi. Chỉ khi nam châm quay thì số đường sức từ đó mới luân phiên tăng giảm nên trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều Bài 3 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Hãy giải thích vì sao máy phát điện xoay chiều có cuộn dây quay, chỉ khi quay cuộn dây thì trong cuộn dây mới có dòng điện xoay chiều Lời giải: Khi cuộn dây dẫn đứng yên so với nam châm thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của dây không thay đổi. Chỉ khi cuộn dây quay thì số đường sức từ đó mới luân phiên tăng giảm.

TIẾT 43 BÀI TẬP DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU

CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU

Bài 1 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Máy phát điện xoay chiều bắt buộc phải gồm các bộ phận chính nào để có thể   tạo ra dòng điện?

A Nam châm vĩnh cửu và sợi dây dẫn nối hai cực nam châm

B Nam châm điện và sợi dây dẫn nối nam châm với đèn

C Cuộn dây dẫn và nam châm

D Cuộn dây dẫn và lõi sắt

Lời giải:

Chọn C

Giải thích: Máy phát điện xoay chiều bắt buộc phải gồm các bộ phận chính: cuộn dây dẫn và nam châm.

Bài 2 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Nối hai cực của máy phát điện xoay chiều với một bóng đèn Khi quay nam  châm của máy phát thì trong cuộn dây của nó xuất hiện dòng điện xoay chiều vì:

A từ trường trong lòng cuộn dây luôn tăng

B Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây luôn tăng

C Từ trường trong cuộn dây không biến đổi

D.Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm

Lời giải:

Chọn câu D

GT: Số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm.

Khi nam châm đứng yên so với cuộn dây dẫn thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của dây không thay đổi Chỉ khi nam châm quay thì số đường sức từ đó mới luân phiên tăng giảm nên trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều

Bài 3 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Hãy giải thích vì sao máy phát điện xoay chiều có cuộn dây quay, chỉ khi quay cuộn  

dây thì trong cuộn dây mới có dòng điện xoay chiều

Lời giải:

Lời giải:

Khi cuộn dây dẫn đứng yên so với nam châm thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của dây không thay đổi Chỉ khi cuộn dây quay thì số đường sức từ đó mới luân phiên tăng giảm.

Bài 4 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Muốn cho máy phát điện xoay chiều phát điện liên tục thì phải làm thế nào? Hãy vẽ  

sơ đồ thiết kế một máy phát điện xoay chiều có thể hoạt động liên tục.

Bài 1 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Máy phát điện xoay chiều bắt buộc phải gồm các bộ phận chính nào để có thể   tạo ra dòng điện?

A Nam châm vĩnh cửu và sợi dây dẫn nối hai cực nam châm

B Nam châm điện và sợi dây dẫn nối nam châm với đèn

C Cuộn dây dẫn và nam châm

D Cuộn dây dẫn và lõi sắt

Lời giải:

Chọn C

Giải thích: Máy phát điện xoay chiều bắt buộc phải gồm các bộ phận chính: cuộn dây dẫn và nam châm.

Sơ đồ thiết kế là hình 34.1 hoặc 34.2 SGK trang 93.

Bài 5 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Trong máy phát điện xoay chiều, rôto hoạt động như thế nào khi máy   làm việc ?

A Luôn đứng yên

B Chuyển động đi lại như con thoi.

C Luôn quay tròn quanh một trục theo một chiều

D Luân phiên đổi chiều quay.

Lời giải:

Chọn C Trong máy phát điện xoay chiều, rôto luôn quay tròn quanh một trục theo một chiều.

Bài 6 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Bộ phận góp điện trong động cơ điện một chiều và trong máy phát  

điện xoay chiều với cuộn dây quay có nhiệm vụ gì khác nhau?

Lời giải:

- Trong động cơ điện 1 chiều: cổ góp điện gồm hai vành bán khuyên, ngoài việc nó có tác dụng làm điện cực đưa dòng điện một chiều vào động cơ, nó còn có tác dụng chỉnh lưu, đổi chiều dòng điện trong khung (rôto)

để làm cho khung quay liên tục theo một chiều xác định.

- Trong máy phát điện xoay chiều: cổ góp điện là 2 vành khuyên để lấy điện từ cuộn dây ra để cung cấp điện cho phụ tải bên mạch ngoài.

Bài 7 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Trong máy phát điện xoay chiều có cuộn dây quay, nếu ta thay bộ góp điện gồm hai vành khuyên  

bằng bộ góp điện gồm hai nửa vành khuyên như trong động cơ điện một chiều thì dòng điện lấy ra có đặc điểm gì? Vì sao?

Lời giải:

Lời giải:

Dòng điện lấy ra là dòng điện không đổi vì khi bộ góp điện gồm 2 vành khuyên bằng bộ gồm 2 bán khuyên thì sẽ tạo ra dòng điện có chiều không đổi.

Bài 7 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Trong máy phát điện xoay chiều có cuộn dây quay, nếu ta thay bộ góp điện gồm hai vành khuyên   bằng bộ góp điện gồm hai nửa vành khuyên như trong động cơ điện một chiều thì dòng điện lấy ra có đặc điểm gì? Vì sao?

Lời giải:

Dòng điện lấy ra là dòng điện không đổi vì khi bộ góp điện gồm 2 vành khuyên bằng bộ gồm 2 bán khuyên thì sẽ tạo ra dòng điện có chiều không đổi.

Bài 8 trang 75 sách bài tập Vật Lí 9: Lắp một bóng đèn dây tóc vào hai cực của một máy phát điện   xoay chiều Khi máy quay, bóng đèn nhấp nháy (luân phiên sáng tối, xen kẽ) Vì sao?

Bài 1 trang 76 sách bài tập Vật Lí 9: Trong thí nghiệm ở hình 35.1   SBT, có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm khi ta đổi chiều dòng điện chạy vào nam châm điện?

A Kim nam châm vẫn đứng yên.

B Kim nam châm quay một góc 90o.

C Kim nam châm quay ngược lại.

D Kim nam châm bị đẩy ra.

Lời giải:

Chọn C

C Kim nam châm quay ngược lại.

Khi đóng khóa K: Áp dụng quy tắc nắm bàn tay phải ta được đầu C của nam châm điện trở thành cực Nam (S) → Cực Bắc (N) của kim nam châm bị hút quay về C (hình 35.1a)

Đổi chiều dòng điện thì đầu C của nam châm điện trở thành cực Bắc (N) → Cực Bắc (B) của kim nam châm bị đẩy ra nên kim nam châm quay ngược lại sao cho cực Nam của nó quay về đầu C của ống dây.

(N)

(S)

Bài 2 trang 76 sách bài tập Vật Lí 9: Trong thí nghiệm ở hình  

35.2 SBT, có hiện tượng gì xảy ra với kim sắt khi ta đổi chiều

dòng điện chạy vào nam châm điện?

A Kim sắt vẫn bị hút như trước.

B Kim sắt quay một góc 90o.

C Kim sắt quay ngược lại.

D Kim sắt bị đẩy ra.

Lời giải:

Chọn câu A Kim sắt vẫn bị hút như trước.

Khi K đóng: nam châm điện có từ tính nên tác dụng lực từ hút đinh sắt.

Khi đổi chiều dòng điện chạy vào nam châm → nam châm điện vẫn có từ tính nên vẫn hút đinh sắt.

Bài 3 trang 76 sách bài tập Vật Lí 9: 

Có hiện tượng gì xảy ra với miếng nam châm khi cho dòng điện lay chiều

chạy vào nam châm điện ở hình 35.3 SBT?

A Miếng nam châm bị nam châm điện hút chặt.

B Miếng nam châm chỉ bi nam châm điện đẩy ra.

C Miếng nam châm đứng yên không bị hút, không bị đẩy.

D Miếng nam châm luân phiên bị nam châm điện hút, đẩy

Lời giải:

Chọn câu D Miếng nam châm luân phiên bị nam châm điện hút, đẩy.

Khi có dòng điện xoay chiều chạy trong nam châm điện thì mỗi khi dòng điện đổi chiều thì nam châm đổi từ cực Do đó miếng nam châm liên tục bị nam châm điện hút, đẩy (dao động).

Bài 4 trang 77 sách bài tập Vật Lí 9: Đặt một dây dẫn thẳng song song với trục Nam Bắc của một kim nam   châm đứng cân bằng Có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm khi dòng điện xoay chiều lấy từ lưới điện quốc gia chạy qua dây dẫn? Giải thích hiện tượng

Lời giải:

Hiện tượng: Kim nam châm vẫn đứng yên như cũ,

Giải thích: Thực ra lực từ tác dụng vào mỗi cực của kim nam châm luân phiên đổi chiều theo sự đổi chiều của dòng điện (vì dòng điện lấy từ lưới điện quốc gia là dòng điện xoay chiều) Nhưng vì kim nam châm

có quán tính, dòng điện xoay chiều trên lưới điện quốc gia có tần số lớn (50Hz) cho nên kim không kịp đổi chiều quay và đứng yên.

Bài 5 trang 77 sách bài tập Vật Lí 9: Hãy vẽ sơ đồ bố trí một thí nghiệm để nhận biết xem dòng điện chạy qua   một dây dẫn là dòng điện một chiều hay dòng điện xoay chiều?

Lời giải:

Thiết kế theo sơ đồ hình vẽ:

Dây dẫn có dòng điện cần kiểm tra được đem quấn xung quanh một ống cách điện, ta tao được một nam châm điện rùi lắp vào sơ đồ như hình vẽ.

+ Nếu miếng nam châm điện gắn vào lá thép đàn hồi mà bị hút, đẩy liên tục (dao động) → dòng điện chạy qua dây là dòng điện xoay chiều.

Bài 6 trang 77 sách bài tập Vật Lí 9: Tác dụng từ của dòng điện thay đổi như thế nào khi dòng điện đổi   chiều?

Bài 7 trang 77 sách bài tập Vật Lí 9: Dòng điện xoay chiều có cường độ và hiệu điện thế luôn thay đổi theo thời gian vậy ampe  

kế xoay chiều chỉ giá trị nào của cường độ dòng điện xoay chiều?

Bài 8 trang 77 sách bài tập Vật Lí 9:  Trong thí nghiệm ở hình 35.4, khi đổi chiều dòng điện chạy vào cuộn dây dẫn thì tác dụng từ của cuộn dây

đối với kim nam châm và kim sắt non có gì khác nhau? Vì sao?

Lời giải:

Đóng khóa K, trong ống dây có dòng điện chạy qua, sử dụng quy tắc nắm bàn tay

phải ta xác định được đầu A của ống dây là cực Bắc, đầu B là cực Nam

+ Đối với kim nam châm:

Ban đầu, cực Bắc của kim nam châm ở gần đầu A (khi này là cực Bắc) nên bị đẩy quay ra xa, cực Nam lại gần đầu A của ống dây Sau đó đổi chiều dòng điện thì từ cực của ống dây thay đổi, đầu A thành cực Nam, sẽ đẩy cực Nam của kim nam châm ra xa, đầu Bắc của kim nam châm lại gần A → kim nam châm bị quay 180o sau khi đổi chiều dòng điện.

+ Đối với kim sắt non: Ống dây luôn là nam châm điện dù có đổi chiều dòng điện hay không đổi chiều, do vậy nam châm điện luôn hút kim sắt non

→ kim sắt non vẫn đứng yên không quay dù đổi chiều dòng điện.

Vậy tác dụng từ của cuộn dây đối với kim nam châm và kim sắt non là khác nhau khi đổi chiều dòng điện chạy vào cuộn dây, cụ thể là kim nam châm quay, kim sắt không quay.

Bài 9 trang 77 sách bài tập Vật Lí 9: Dựa vào tác dụng từ của dòng điện xoay chiều, hãy vẽ sơ đồ thiết kế một chuông điện   chạy bằng dòng điện xoay chiều.

Lời giải:

Sơ đồ thiết kế một chuông điện chạy bằng dòng điện xoay chiều được mô tả như hình vẽ.

Bài 10 trang 77 sách bài tập Vật Lí 9: Tác dụng nào của dòng điện xoay chiều không phụ thuộc vào chiều  dòng điện?

Lời giải:

Tác dụng nhiệt, quang, sinh lí.