VIÊM RT cấp (NGOẠI BỆNH lý)

CƠ THỂ HỌC - GPBRT thông thường nằm ở HCP, RT xoay theo nụ manh tràng > có nhiều vị trí của RT.. Các diễn tiến có thể gặp:1.. VPM toàn thể: thường sau 24 giờ, sờ nắn thấy đau khắp bụng,

VIÊM RT CẤP

 VÀI NÉT LỊCH SỬ

 Cách đây gần 500 năm gọi là bệnh “ Viêm quanh manh tràng”

 1736, Claudius Amyand cắt RT trong túi thoát vị

 1824, Loyes-Villermay mô tả 2 trường hợp VRT cấp tử vong

 1886, Fitz xác định “Viêm quanh MT”= VRT, đề nghị cắt RT

 1889, Senn PTV đầu tiên chẩn đoán + cắt RT

 1889, Mac Burney mô tả TCLS của VRT cấp, điểm

MB

 1894, đường mổ MB

VRT cấp là 1 cấp cứu ngoại khoa gặp hàng ngày, chiếm 60-70% các cấp cứu về bụng

CƠ THỂ HỌC - GPB

RT thông thường nằm ở HCP, RT xoay theo nụ manh tràng > có nhiều vị trí của RT Gốc RT là nơi tập trung 3 dãi cơ dọc

 CÁC VỊ TRÍ

GP CỦA

MANH

TRÀNG

7 Sau hồi tràng

8 Sau góc hồi MT

9 Sau manh

tràng

10 Cạnh manh

tràng

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

Biểu hiện VRT rất đa dạng, ở đây nói thể điển hình

A. Triệu chứng cơ năng

VRT chưa BC, bụng tham gia nhịp thở

VRT có BC VPM, bụng dưới kém tham gia thở

2 Sờ tìm các điểm đau

 Điểm Mac Burney

 Điểm Lanz: điểm nối 1/3 P và 2/3 T hai gai chậu

 Điểm Clado: bờ ngoài cơ thẳng bụng và đường nối

 Dấu cơ thắt lưng chậu

 Dấu cơ bịt: bệnh nhân nằm đùi gấp, gối gấp; xoay

đùi vào trong BN đau ở vùng dưới rốn và các cơ khép

 Thăm ÂĐ hay TT: là động tác bắt buộc khi nghi ngờ VRT thể tiểu khung

C Triệu chứng toàn thân

Các diễn tiến có thể gặp:

1. VPM toàn thể: thường sau 24 giờ, sờ nắn thấy đau

khắp bụng, thành bụng co cứng, bụng trướng dần, mất tiếng NĐR, tình trạng BN nặng dần

2. Abcess RT: RT vỡ được các tạng xung quanh che

chắn, bao bọc ngăn cách ổ mủ RT với ổ bụng; khám thấy một vùng sưng + rất đau ở HCP, BN có thể tiêu chảy và tiểu dắt

3. Đám quánh RT: đây là diễn tiến thuận lợi của RT

viêm, được các tạng xung quanh bao bọc + sức đề kháng tốt của BN ? Có thể viêm trở lại

TRIỆU CHỨNG CLS

1 Công thức máu:

BC tăng, ĐNTT tăng; ở BN cao tuổi hay suy giảm

miễn dịch BC có thể không tăng

2 Siêu âm bụng: với sự tiến bộ về công nghệ, kinh

nghiệm của BS chẩn đoán hình ảnh, SA càng ngày càng có giá trị

3 Soi ổ bụng: giúp chẩn đoán các trường hợp khó

CHẨN ĐOÁN

A. CHẨN ĐOÁN XÁC ĐỊNH

LS: cơ năng, đau bụng quanh rốn sau đó khu trú

HCP hoặc ¼ bên phải

khám: Ấn đau ¼ bụng phải; MB đau; phản

ứng dội, co cứng thành bụng

CLS: BC tăng ( ĐNTT tăng )

SA ?

B CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

 Viêm hạch mạc treo cấp

 Viêm dạ dày- ruột

 Viêm manh tràng

 Viêm nhiễm cấp tiểu khung

 Nang buồng trứng xoắn

 Vỡ nang Graaf

 Thai ngoài tử cung

 Viêm túi thừa Meckel

 Thủng DD-TT…sỏi niệu quản, viêm bể-đài thận…

ĐIỀU TRỊ

Điều trị VRT cấp chủ yếu là can thiệp ngoại khoa,

có thể mổ mở cổ điển hay qua ngã nội soi ổ bụngVRT chưa BC: cắt RT ( vùi hay không vùi gốc)

VPM khu trú ở HCP: cắt hết RT, dẫn lưu hoặc ko ?

VPM toàn thể hay VPM tiểu khung: cắt RT dẫn lưuAbcess RT: không cắt được RT, VRT tái phát 0-37%Đám quánh RT: KHÔNG có chỉ định mổ cấp cứu

TIÊN LƯỢNG & DỰ PHÒNG

1. Tiên lượng: hướng dẫn người bệnh, tuyên

truyền giúp người dân biết được bệnh VRT

2. Dự phòng: NN gây VRT cấp là do tắc nghẽn

 Chế độ ăn giàu chất xơ, uống nhiều nước,

tránh táo

 Khâu vùi gốc ruột thừa