+ Nghĩa ẩn dụ: Khi con người từng trải thì vững vàng bình tĩnh hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh cuộc đời. => Tõ c¶nh vËt gîi suy ngÉm s©u xa, kÝn[r]
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ
Đọc diễn cảm khổ thơ đầu trong bài thơ “Viếng Lăng Bác” của Viễn Phương Cho biết cảm xúc của tác giả khi đến thăm lăng Bác?
Trang 2- Phong cách thơ tha thiết, nhỏ nhẹ, sâu lắng Viết về
con người, cuộc sống ở nông thôn, đặc biệt về mùa
thu
- Nguyễn Hữu Thỉnh (1942), quê Vĩnh Phúc
- Trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ 1963
vào quân đội và sáng tác thơ
Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi.
Trang 3Đề tài
Phong cách thơ Hữu Thỉnh: Thiết tha, sâu lắng, giàu suy t ởng.
Viết về
ng ời lính
Hiện thực sôi
động của chiến tranh
Con ng ời, cuộc sống ở nông thôn
Mùa thu
Trang 4Một số tập thơ nổi tiếng:
Trang 5- Phong cỏch thơ tha thiết, nhỏ nhẹ, sõu lắng
Viết về con người, cuộc sống ở nụng thụn, đặc
biệt về mựa thu
- Nguyễn Hữu Thỉnh (1942), quờ Vĩnh Phỳc.
- Trưởng thành trong khỏng chiến chống Mĩ
1963 vào quõn đội và sỏng tỏc thơ.
+ Đất n ớc vừa hoà bình.
+ Thời điểm giao mựa hạ- thu ở vựng nụng thụn
đồng bằng Bắc Bộ.
c Từ khú( SGK)
3 Bố cục
-Thể thơ: ngũ ngụn PTBĐ: Miờu tả - biểu cảm
Phần1: Tín hiệu sang thu ( khổ 1).
Phần2: Cảnh đất trời sang thu (khổ2).
Phần3: Những biến đổi âm thầm trong lòng cảnh vật v suy à ngẫm của nhà thơ(khổ 3).
Trang 71 Tín hiệu sang thu :
- Hữu
TIEÁT 124: SANG THU Hữu Thỉnh
-Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về
- Hình ảnh: Hương ổi – phả, gió -se, sương – chùng
-> diễn tả tâm trạng ngỡ ngàng, bâng khuâng, mơ hồ
trước tín hiệu sang thu
2 Cảnh đất trời ngả dần sang thu:
Trang 81 Tớn hiệu sang thu:
Tiết 124: SANG THU
- Hữu
Thỉnh-Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong giú se Sương chựng chỡnh qua ngừ Hỡnh như thu đó về
- Hỡnh ảnh: Hương ổi – phả, giú -se, sương – chựng
-> diễn tả tõm trạng ngỡ ngàng, bõng khuõng, xao
xuyến trước tớn hiệu sang thu của thi sĩ
2 Cảnh đất trời ngả dần sang thu:
Sụng được lỳc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vó
Cú đỏm mõy mựa hạ Vắt nửa mỡnh sang thu
->dựng từ lỏy gợi hỡnh, nhõn húa, đối lập
-Hỡnh ảnh: sụng - dềnh dàng, chim - vội vó, mõy –
vắt nửa mỡnh,
Thiờn nhiờn chuyển từ cuối hạ sang đầu thu nhẹ
nhàng mà rừ rệt Nhà thơ cú sự cảm nhận tinh tế và
trớ tưởng tượng phong phỳ.
3 Biến chuyển õm thầm của tạo vật và suy ngẫm của nhà
thơ khi sang thu:
Nét sáng tạo độc
đáo
Lấy không gian tả thời gian
Lấy cái hữu hình ( đám mây), tả
cái vô hình ( ranh giới hai mùa)
Trang 91 Tín hiệu sang thu:
Tiết 124: SANG THU
Diễn tả tâm trạng ngỡ ngàng, bâng khuâng, xao
xuyến trước tín hiệu sang thu của thi sĩ
2 Cảnh đất trời ngả dần sang thu:
->dùng từ láy gợi hình, nhân hóa, đối lập
-Hình ảnh: sông - dềnh dàng, chim - vội vã, mây –
Thu đến vẫn còn những dư âm của mùa hạ
? Có ý kiến cho rằng hai câu cuối vừa có nghĩa tả thực vừa
có nghĩa ẩn dụ em có đồng ý không ? Hãy chỉ ra 2 lớp nghĩa đó?
-Sấm - bớt bất ngờ
- Hàng cây - đứng tuổi
+ Nghĩa tả thực: Sang thu sấm ít hơn nhỏ hơn không còn làm cho hàng cây giật mình bất ngờ nữa
+ Nghĩa ẩn dụ: Khi con người từng trải thì vững vàng bình tĩnh hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh cuộc đời
3 Biến chuyển âm thầm của tạo vật và suy ngẫm của nhà thơ
khi sang thu:
Trang 10
“Với hình ảnh có giá trị tả thực về hiện tượng thiên nhiên này, tôi
muốn gửi gắm suy ngẫm của mình : khi con người đã từng trải thì cũng vững vàng hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời
( Lời tâm sự của nhà thơ Hữu Thỉnh)
Trang 111 Tớn hiệu mựa thu về:
Tiết 124: SANG THU
=> diễn tả tõm trạng ngỡ ngàng, bõng khuõng, xao
xuyến trước tớn hiệu sang thu của thi sĩ
2 Cảnh đất trời ngả dần sang thu:
->dựng từ lỏy gợi hỡnh, nhõn húa, đối lập
-Hỡnh ảnh: sụng - dềnh dàng, chim - vội vó, mõy –
+ Nghĩa ẩn dụ: Khi con người từng trải thỡ vững vàng bỡnh tĩnh hơn trước những tỏc động bất thường của ngoại cảnh cuộc đời
=> Từ cảnh vật gợi suy ngẫm sâu xa, kín
đáo về cuộc đ i ờ III TỔNG KẾT :
1 Nghệ thuật:
- Hệ tHỡnh ảnh giàu sức biểu cảm,
gợi suy tưởng.
- Nghệ thuật nhõn húa, ẩn dụ, đối
lập tự nhiờn hợp lý.
- Từ lỏy gợi hỡnh.
- Cảm nhận tinh tế về thiờn nhiờn ở
thời điểm giao mựa.
- Tỡnh yờu mựa thu, yờu quờ hương,
3 Biến chuyển õm thầm của tạo vật và suy ngẫm của nhà thơ
khi sang thu:
Trang 13Gợi vẻ đẹp của làng quê với những v
ờn cây trái xum suê trĩu quả
Gợi cảm giác ngây ngất khó quên Làn gió nhẹ hơi lạnh và khô
Gợi nét đặc tr ng của mùa thu Bắc Bộ
Từư“phả”:ư Gợi mùi h ơng nh sánh lại nồng đ
ợm tinh lọc trong gió chia đi khắp không gian
Dấu hiệu mùa thu gợi
nên từ những hình ảnh
gần gũi, gợi cảm mang
nét đẹp đặc tr ng của
mùa thu Bắc Bộ
Trang 14-Tín hiệu chớm thu
-Ngây
ngất
-Những biến
đổi âm thầm
Trang 15Đọc bài thơ,ng ời ta nhận ra rằng: từ nhan đề đến hình ảnh ở
các khổ thơ đều gợi những suy ngẫm về đời ng ời Em hãy chỉ ra
- Khổ 2: Sự vận động của mỗi ng ời khi nhận ra thời tuổi trẻ đang dần
qua.( Ng ời thì muốn níu kéo , làm chậm lại thời gian, ng ời thì vội
vàng trong cuộc m u sinh.)
- Khổ 3: Khi đã có tuổi, con ng ời vững vàng hơn trong cuộc đời
Cảnh vật gợi những suy ngẫm sâu xa kín đáo về cuộc đời.Cảnh vật sang thu và con ng ời cũng đang vào độ “sang thu”
Trang 17H ớng dẫn học ở nhà.
- Học thuộc bài thơ.
- Nắm vững những đặc sắc nghệ
thuật và nội dung của bài thơ.
- Viết một bài văn ngắn diễn tả cảm nhận của Hữu Thỉnh tr ớc sự biến chuyển của đất trời lúc sang thu.
- Tìm đọc những tác phẩm của nhà thơ Hữu Thỉnh.
- Soạn bài mới: Trả bài viết số 5
Trang 18G I A O
A
Bí ẩn Bài thơ thể hiện sự cảm nhận tinh tế trước thiên nhiên của nhà thơ ở thời
điểm nào?
Trang 19? Vẽ bản đồ tư duy, khái quát lại nội dung bài học
Trang 20
“ Với hình ảnh có giá trị tả thực về hiện t ợng thiên nhiên này, tôi muốn gửi gắm suy ngẫm của mình : khi con ng ời đã từng trải thì cũng vững vàng hơn tr ớc những tác động bất
th ờng của ngoại cảnh, của cuộc đời.
( Lời tâm sự của nhà thơ Hữu Thỉnh)
Trang 21IV LUYỆN TẬP
Vì sao tác giả không đặt tên bài
thơ là Mùa thu, Chớm thu, Cảnh thu mà lại đặt là