KiÕn thøc: - Hiểu được đặc điểm hình thức của câu nghi vấn, phân biệt câu nghi vấn với các kiểu c©u kh¸c - Nắm vững chức năng của câu nghi vấn : dùng để hỏi.. Thái độ: - Cã ý thøc sö dôn[r]
Trang 1Ngày soạn: 26 12 2010 Tiết 73
Ngày giảng: 8A: 27 12
8B: 27 12
( Thế Lữ )
A - Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Sơ giảm về phong trào Thơ mới
- Chiều sâu " "# yeu " & thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại,
" tới cs tự do
- Hình "8 nt độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ
2 Kĩ năng:
- Nhận biết 9"8& tác phẩm thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn
- Phân tích 9"8& những chi tiết nt tiêu biểu trong tp
3 Thái độ:
- Có lòng yêu " &4 tinh thần độc lập tự do ở học sinh
B - Chuẩn bị
- GV: " dẫn HS soạn bài , thiết kế bài dạy , chuẩn bị các " tiện dạy học cần thiết
- HS : Soạn bài theo yêu cầu của SGK và những huớng dẫn của GV
C Kỹ năng sống được gd trong bài.
- Hs tự nhận thức 9"8& giá trị tinh thần tốt đẹp
D Tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp: 8A:
8B :
2 - Kiểm tra :
3 - Bài mới:
Trang 2HĐ1: Giới thiệu bài mới
Nếu Tản Đà xem là gạch nối giữa nền thơ cổ điển và nền thơ hiện đại thì Thế Lữ lại
trào thơ mới ( 1932- 1945 ) “Thơ mới” là cách gọi tên một thể thơ tự do (số câu, số chữ không hạn định, không khuôn sáo, trói buộc mà viết theo dòng cảm xúc “Phong trào thơ mới” là một phong trào thơ có tính chất lãng nạm tiểu sản gắn liền tên tuổi của Thế Lữ, Trọng B Xuân Diệu, Huy Cận, HMT, Chế lan Viên, Nguyễn Bích…( giai đoạn 1932- 1945)
Bài thơ “Nhớ Rừng” chúng ta học là bài thơ hay nhất, tiêu biểu nhất của Thế Lữ và là tác phẩm góp phần mở
HĐ2: Tìm hiểu chung.
- Mục tiêu :
+ Hiểu biết về TG - TP
- F " pháp: Vấn đáp, tái hiện nêu vđ, hđ nhóm
- Kỹ thuật: Động não
- Thời gian: 15’
H Nêu những hiểu biết của em về tác giả?
GV Nêu yêu cầu đoc:
- Giọng buồn ngao ngán, u uất, tiếc nuối, tha
thiết Có lúc bay bổng, mạnh mẽ hùng tráng
- Đoạn 1- 4 nỗi căm hờn uất hận, đoạn 2-3 nỗi
nhớ thời oanh liệt, đoạn 5 khao khát giấc mộng
ngà
H: Em có nhận xét gì về cách gắt nhịp, gieo
vần, câu, chữ của bài thơ?
- Nhịp ngắt linh hoạt (3/5 ; 4/4 ; 4/2/2…)
- Gieo vần liên tiếp: Cứ 2 câu vần bằng lại hai
câu vần trắc Có chỗ vần cuối câu trên bắt vần
với khổ 5" ( Tuổi- suối; đâu- thâu)
- Không hạn định số câu, số chữ ( 8 và 10 chữ) (
( f" 8 câu, khổ 9 câu, khổ 10 câu)
Nhịp, vần, câu, chữ tự do, không cố định,
không thay đổi theo mạch cảm xúc Đây là sự
- Tỡm hiểu chỳ thớch
- Nhận xột
- Giải thớch từ
I.Tỡm hiểu chumg
1 Tác giả:
- Thế Lữ (1907- 1989) tên thật Nguyễn Thứ Lễ, quê Bắc Ninh là nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới chặng đầu (1932-1935)
2 Tác phẩm.
- Tác phẩm rút từ tập
“Mấy vần thơ” 1935
- Bài thơ là lời con hổ trong vườn bỏch thỳ cũng là lời của tỏc giả, lời nhõn dõn nụ lệ
Trang 3sáng tạo của thơ mới, trên cơ sở kế thừa thể thơ
8 chữ hát nói truyền thống
HS Nhắc lại một số chú thích: ngạo mạn, oai
linh, sơn lâm, cả, giang sơn
H “Nhớ rừng” thuộc kiểu văn bản nào?
- Thơ trữ tình (Thơ tự do)
- PTBĐ: Biểu cảm
H Văn bản FG chia làm mấy phần? Nội
dung?
2 Bố cục: (5 đoạn chia 3 phần).
- Đoạn 1 : Tâm trạng khi bị nhốt…
- Đoạn 2 : Nhớ lại cảnh sơn lâm
- Đoạn 3 : Nuối tiếc
khú
- Nờu bố cục
HĐ3 : Tìm hiểu văn bản.
- Mục tiêu :
+ Hỡnh tượng con hổ được khắc họa trong cảnh giam cầm
- F " pháp: Vấn đáp, tái hiện nêu vđ, hđ nhóm
- Kỹ thuật: Động não
- Thời gian: 25’
HS Đọc diễn cảm khổ 1?
H Tâm trạng của con hổ khi bị nhốt trong cũi
sắt FG biểu hiện qua những từ ngữ nào?
+ Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt
+ Bị nhục nhằn tù hãm
+ Làm trò lạ mắt, đồ chơi
H: Đó là tâm trạng gì?
- Đang 9"8& tung hoành mà giờ đây bị giam
hãm trong cũi sắt: nỗi khổ, bị biến thành thứ đồ
chơi: nỗi nhục
+ “Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
- Đọc khổ 1
- Nờu nx
- Nờu nx về
II Tìm hiểu văn bản:
1 Tâm trạng của con
hổ trong cũi sắt (Khổ 1,
4)
Trang 4Với cặp báo chuòng bên vô lự”
- Bị ở chung với những kẻ tầm "X4 thấp
kém, nỗi bất bình.
H Nhận xét về từ ngữ FG sửdụng?Tácdụng?
- Từ “gậm”, “Khối căm hờn” (Gậm = cắn, dằn
ăn dần từng tí một, một cách chậm chạp, kiên trì
… , Khối = danh từ chuyển thành tính từ) trực
tiếp diễn tả hành động, và t" thế của con hổ
trong cũi sắt ở "X bách thú
- Khối căm hờn: cảm xúc hờn căm kết đọng
trong tâm hồn, đè nặng, nhức nhối, không có
cách nào giải thoát
=> Tâm trạng của con hổ khi nằm trong cũi sắt:
khổ cực, nhục nhã, bất bình
H Hoạt động hiện tại của nó là gì? Vì sao?
- Nằm dài trông ngày tháng dần qua: không có
gì thoát khỏi môi "X tù túng nên nó đành
buông xuôi bất lực
- Nỗi khổ không đ"8& hành động, trong một
không gian tù hãm, biến thành trò chơi cho thiên
hạ, nỗi bất bình vì bị ở chung cùng với bọn thấp
kém
H T F thế “nằm dài trông ngày tháng dần
qua” nói nên tình thế gì của con hổ?
- Thể hiện sự chán ch"X4 ngao ngán c/s tầm
th"X4 buông xuôi bất lực ngày đêm gặm nhấm
nỗi căm hờn… Nó cảm thấy nhục nhã vì phải
hạ mình ngang hàng với bọn gấu, báo
H Nhận xét về nghệ thuật? Tác dụng?
+ Nghệ thuật: " phản giữa hình ảnh bên
ngoài buông xuôi và nội tâm hờn căm trong
lòng của con hổ
H Em hiểu niềm uất hận ngàn thâu là gì?
- Tâm trạng bực bội, uất ức kéo dài vì phải
chung sống với bọn tầm "ờng giả dối
H Cảnh 4FS bách thú hiện ra IF cái nhìn
nt
- Kq ndg
- tỡm chi tiết
- Nờu nx
- Bộc lộ hiểu biết
- Suy nghĩ trả lời
- Khổ cực, nhục nhã, bất bình
- Thể hiện nỗi chán ghét cuộc sống tù túng, khao khát tự do
Trang 5của con hổ F thế nào.
- “Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng- Dải
nách những mô gò thấp kém; - Cũng học đòi
bắt # 7 vẻ hoang vu ”
=> Cảnh đáng chán, đáng khinh, đáng ghét
- Tất cả chỉ là "X tạo, do bàn tay con "X
sửa sang, tỉa tót nên nó rất đơn điệu, nhàm tẻ,
giả dối, tầm "X chứ không phải thế giới của
tự nhiên, mạnh mẽ, bí hiểm
H Nhận xét về giọng thơ, về nghệ thuật sử
dụng từ ngữ, nhịp thơ? Tác dụng của những
biện pháp ấy.
- Giọng thơ giễu nhại, sử dụng một loạt từ ngữ
liệt kê liên tiếp, ngắt nhịp ngắn, dồn dập
=> Thể hiện sự chán & "X4 khinh miệt, đáng
ghét…, tất cả chỉ đơn điệu, nhàn tẻ không thay
đổi, giả dối, nhỏ bé, vô hồn, thể hiện sự bất lực
của con hổ
H Cảnh 4FS bách thú và thái độ của con hổ
có gì giống với cuộc sống, thái độ của FS
Việt Nam F@ thời?
+ Cảnh tù túng đó chính là thực tại xã hội 9"
thời 9"8& cảm nhận bởi những tâm hồn lãng
mạn Thái độ ngao ngán, chán ghét cao độ đối
với cảnh "X bách thú của con hổ cũng chính là
thái độ của họ đối với xã hội
- Liờn hệ
HĐ4 : Củng cố:
- Đọc bài thơ
HĐ5: Hướng dẫn tự học
- Học thuộc lòng bài thơ, ghi nhớ
Trang 6Ngày soạn:26 12 2010 Tiết 74
Ngày giảng: 8A: 30 12
8B: 30 12
Nhớ rừng (Tiết 2)
Thế Lữ
A - Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Sơ giảm về phong trào Thơ mới
- Chiều sâu " "# yeu " & thầm kinsncuar lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại, " tới cs tự do
- Hình "8 nt độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ
2 Kĩ năng:
- Nhận biết 9"8& tác phẩm thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn
- Phân tích 9"8& những chi tiết nt tiêu biểu trong tp
3 Thái độ:
- Có lòng yêu " &4 tinh thần độc lập tự do ở học sinh
B - Chuẩn bị
- GV: " dẫn HS soạn bài , thiết kế bài dạy , chuẩn bị các " tiện dạy học cần thiết
- HS : Soạn bài theo yêu cầu của SGK và những huớng dẫn của GV
C Kỹ năng sống được gd trong bài.
- Hs tự nhận thức 9"8& giá trị tinh thần tốt đẹp
D Tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp: 8A:
8B :
2 - Kiểm tra :
? Em hãy phân tích hình ảnh con hổ trong vườn bách thú
Trang 73 - Bài mới:
HĐ1: Giới thiệu bài mới.
HĐ2: Tìm hiểu văn bản
- Mục tiêu :
+ Hình ảnh con hổ nhứ rừng, tiếc nuối những ngày tháng huy hoàng sống giữa đại ngàn hùng vĩ
+ Thể hiện khát vọng " về cái đẹp tự nhiên
+ Lời tâm sự của thế hệ trí thức " & những năm 1930
- F " pháp: Vấn đáp, tái hiện nêu vđ, hđ nhóm
- Kỹ thuật: Động não
- Thời gian: 35’
HS đọc phần 2
H Em hình dung và Fởng FG = miêu tả hình
ảnh con hổ qua bức tranh minh hoạ?
H Cảnh sơn lâm ngày xF# hiện Lên trong nỗi
nhớ của con hổ Fợc gợi tả qua những chi tiết
nào?
(bóng cả, cây già, tiếng gió gào ngàn, giọng
nguồn…)
H Nhận xét về cách dùng từ trong những lời
thơ? Những từ ngữ đó khiến em hình dung ra
cảnh thiên nhiên ntn?
- Điệp từ ''với'', các động từ chỉ đặc điểm của
hành động gợi tả sức sống mãnh liệt của núi
rừng đại ngàn, cái gì cũng lớn lao phi
"X4 _ vĩ, bí ẩn chúa sơn lâm hoàn toàn
ngự trị…
H Trên cái nền thiên nhiên đó, hình ảnh chúa
tể muôn loài đFG khắc hoạ F thế nào?
- Đọc đoạn 2,3
- HS: Tự trình bày
- Nêu nx
- Tự bộc lộ
II Tỡm hiểu văn bản (tiếp)
2 Con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ.
- Cảnh núi rừng đại ngàn lớn lao, phi "X
Trang 8bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc Trong hang tối
mắt thần khi đã quắc Là khiến cho mọi vật
đều im hơi” đều im hơi” (oai phong lẫm liệt)
H Nhận xét về từ ngữ miêu tả, nhịp thơ? Tác
dụng?
- Từ ngữ gợi hình dáng, tính cách con hổ (giàu
chất tạo hình) diễn tả cảm xúc vẻ đẹp vừa uy
nghi, dũng mãnh vừa mềm mại, uyển chuyển
của chúa sơn lâm
=> Nhịp thơ ngắn, thay đổi, câu thơ sống động
giàu chất tạo hình, con hổ hiện ra với vẻ đẹp oai
phong lẫm liệt, vừa uy nghi dũng mãnh, vừa
mềm mại, uyển chuyển (từ gợi tả)
H em hiểu gì về tâm trạng của con hổ lúc
này?
HS Đọc diễn cảm đoạn 3.
H Cảnh rừng ở đây đFG tác giả nói đến trong
thời điểm nào?
- Những đêm, những ngày m &B bình minh, buổi
chiều
H Cảnh sắc mỗi thời điểm đó có gì nổi bật?
4 kỷ niệm đẹp
+ Đêm vàng…uống ánh trăng tan ?
+ Ngày ! &…lặng ngắm giang sơn…
+ Những chiều…đợi chết mảnh mặt trời…
4 kỷ niệm 9"8& thể hiện ở bốn thời điểm tiêu
biểu: Đêm vàng - ngày "+ - bình minh - chiều
đỏ cảnh rừng hiện lên khi êm đềm, thi vị, lúc
dữ dội phi "X4 lúc trẻ trung " sáng, khi
bạo biệt huyền bí
=> Thiên nhiên rực rỡ, huy hoàng, tráng lệ
- Đoạn thơ thứ ba có thể coi là bộ tranh tứ bình
đẹp lộng lẫy
H: Trong 4 bức tranh đẹp ]FG xem là bộ tứ
- Nêu nx
- Kết luận
- Phát hiện
- Suy nghĩ trả
lời
- Tự bộc lộ
- Suy nghĩ trả
lời
- Nêu nx
- Tâm trạng hài lòng, thoả mãn, tự hào về oai
vũ của mình
Trang 9bình đó) em thích nhất cảnh nào? Vì sao?
- ấn "8 nhất là “chiều lênh láng máu…”
“ chết mảnh mặt trời” là cách nói mới mẽ và
giàu sức gợi cảm Sắc đỏ của ánh nắng chiều trở
thành máu của mặt trời đang hấp hối, nhuộm đỏ
cả không gian sau rừng Vầng thái 5" vĩ đại
của vũ trụ…
H Giữa thiên nhiên ấy con hổ đã sống một
cuộc sống F thế nào?
- “Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan - Ta lặng
ngắm giang sơn đổi mới - Tiếng chim ca giấc
ngủ ta
gay gắt”.
H Nhận xét về nghệ thuật của khổ thơ?
Điệp từ ''ta'': con hổ uy nghi làm chúa tể
Cảnh thì chan hoà ánh sáng, rộn rã tiếng chim,
cảnh thì dữ dội cảnh nào cũng hùng vĩ, thơ
mộng và con hổ cũng nổi bật, kiêu hùng, lẫm
liệt Đại từ “ta” đ"8& lặp lại ở các câu thơ trên
thể hiện khí phách ngang tàng, làm chủ, tạo
nhạc điệu rắn rỏi, hào hùng
H Điệp từ đâu kết hợp với câu thơ cảm thán
(Than ôi! … ) có ý nghĩa gì?
- Điệp ngữ, câu hỏi tu từ làm hiện lên con hổ
uy nghi, kiêu hùng, lẫm liệt " cũng thật đau
đớn
- Điệp ngữ, câu hỏi tu từ: nào đâu, đâu những,
=> Tất cả là dĩ vãng huy hoàng hiện lên trong
nỗi nhớ đau đớn của con hổ và khép lại bằng
tiếng than u uất''Than ôi!
Chuyển: Trong hc hiện tại
H /F con mắt hổ, cảnh 4FS bách thú hiện
ra ntn ?
- Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng…giả
suối……gò thấp kém……học đòi bắt & " &…
Cảnh đơn điệu, nhàm chán, giả tạo
H Nhận xét cảnh Fợng trong khổ 1, 4 và khổ
- Nêu ý nghĩa
- Nêu nx
- Phát hiện chi tiết nt
- Nx kq
- Đọc đoạn cuối
- Suy nghĩ trả lời
Trang 102, 3.Tín hiệu nt nào dc sd ở đây?
- 2 cảnh "# 9"8& miêu tả đối lập nhau:
Cảnh 1, 4: Cảnh tù túng, tầm "X4 giả dối,
đơn điệu, nhàm chán
Cảnh 2, 3: Cảnh sống tự do, chân thật, cao cả
- Nghệ thuật " phản đặc sắc, đl gay gắt giữa
thực tại và hồi ức, niềm khao khát tự do mãnh
liệt của nhân vật trữ tình
H: Theo em sự đối lập F thế này có ý nghĩa
gì trong việc diễn tả tâm trạng của con hổ ?
- Căm ghét cuộc sống tầm "X giả dối, khao
khát cuộc sống tự do, tự nhiên, cao cả, và chân
thật Phủ nhận thực tại, " tới cái phi "X
Khao khát cái cao cả đó cũng là một thuộc tính
của chủ nghĩa lãng mạn
HS: Đọc diễn cảm đoạn cuối.
H: Từ thực tại ấy con hổ đã nhắn gửi điều gì
tới rừng thiêng, nơi nó ngự trị ngày :F#6
- hỡi oai linh,… Ta đang theo giấc mộng ngàn to
lớn….hỡi cảnh rừng…
H: Nội dung ý nghĩa của lời nhắn gửi?
- " nhớ, nuối tiếc, tự hào về chốn rừng i"+
" bất lực Vì thế trong lời nhắn gửi thống
thiết, ta thấy 9"8& nỗi lòng quặn đau, ngao ngán,
u uất, tha thiết mà bi đát vô cùng Bằng những
câu cảm thán, ta còn thấy nỗi lòng thuỷ chung
son sắt gắn bó với non " & cũ
H: Lời nhắn gửi đó có liên quan và ý nghĩa gì
đối với tâm trạng của con FS VN F@
thời.
- Phải chăng đó cũng là nỗi lòng của "X dân
VN 9" thời chán ghét, u uất trong cảnh đời
nô lệ Nó khơi dậy niềm khao khát tự do và nỗi
nhớ tiếc “thời oanh liệt” đầy tự hào của dân tộc
VN
=> Thể hiện tâm trạng của thế hệ con ng"X lúc
bấy giờ
- Tìm chi tiết nt
- Nx kq
- Suy nghĩ trả
lời
- Liên hệ
3 Khao khát giấc mộng
đại ngàn.
- Khơi dậy niềm khao khát tự do và nỗi nhớ tiếc
“thời oanh liệt” đầy tự hào
=> khát vọng giải phóng
Trang 11H ''Nhớ rừng'' là một trong những bài thơ
tiêu biểu của thơ lãng mạn ,em thấy bài thơ có
những đặc điểm mới nào so với thơ +FS 6
- Về nhịp, hình ảnh thơ, giọng thơ, cảm xúc, Bút
pháp lãng mạn, đầy truyền cảm.
+ Số câu, chữ không hạn định, vần không bắt
buộc cố định
+ Tràn đầy cảm hứng lãng mạn: mạch cảm xúc
sôi nổi, cuồn cuộn tuôn trào
+ Hình "8 thích hợp là biểu "8 để thể
+ Hình ảnh giàu chất tạo hình, hùng vĩ tráng lệ
+ Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú Giọng thơ
khi u uất, bực dọc khi say "+ hùng tráng
H Nội dung văn bản.
- Chán ghét thực tại tầm "X4 tù túng
- Khao khát tự do mãnh liệt
H Hãy so sánh môi "X sống hiện nay với
môi "X của con hổ khi nó nhớ về quá khứ
của nó ở đại ngàn?
- Kq nt
- Kq nd
- Đọc ghi nhớ
của "X dân mất " &
*) Ghi nhớ: SGK
HĐ3: Luyện tập
- Mục tiêu: Hiểu sâu sắc hơn về nội dung bài học
- F " pháp : Tái hiện, nêu và giải quyết vấn đề
- Kỹ thuật: Động não
- Thời gian: 5’
H Chứng minh nhận xét của nhà phê bình
văn học Hoài Thanh(sgk )
- VD: đoạn nói về sự tù túng, tầm "X4 giả
dối trong cảnh "X bách thú
- Tự bộc lộ IV Luyện tập
- Đó là sức mạnh của cảm xúc
- Trong thơ lãng mạn, cảm xúc mãnh liệt là yếu
tố quan trọng hàng đầu