- Nhan đề độc đáo, giàu chất trữ tình, gợi liên tưởng và tạo mạch cảm xúc xuyên suốt cho bài thơ: tín hiệu của mùa hè, cuộc sống tự do; gợi ra không gian tù ngục và là lời thúc giục mạnh[r]
Trang 1NỘI DUNG BÀI HỌC NGỮ VĂN LỚP 8 Tuần 22 từ ngày 01/02/2021 đến 05/02/2021 (lần 1) CHỦ ĐỀ: THƠ CA CÁCH MẠNG Bài 1:
Văn bản: KHI CON TU HÚ
(Tố Hữu)
I Giới thiệu chung
1 Tác giả :
- Tên thật: Nguyễn Kim Thành
- Quê: tỉnh Thừa Thiên Huế
- Lá cờ đầu của thơ ca cách mạng và kháng chiến
- Sự thống nhất đẹp đẽ giữa cuộc đời cách mạng và cuộc đời thơ
2 Tác phẩm:
- Hoàn cảnh ra đời: khi Tố Hữu bị giam cầm trong nhà lao Thừa Phủ- Huế (7/ 1939)
- Trích từ tập thơ Từ ấy (1937-1946)
- Thể thơ lục bát
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm kết hợp miêu tả
3 Bố cục: 2 phần
- Phần 1: Bức tranh mùa hè( khổ 1)
- Phần 2: Tâm trạng của người tù cách mạng.( khổ 2)
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Bức tranh mùa hè
- Giọng điệu: vui tươi, hào hứng
- Miêu tả gián tiếp (chỉ là tái hiện trong tâm tưởng, miêu tả qua trí tưởng tượng)
Vì nhà thơ đang bị giam trong nhà lao
- Âm thanh, màu sắc, hương vị, không gian
* Âm thanh:
+ Tu hú gọi bầy
+ Tiếng ve ngân
+ Tiếng diều sáo
Trang 2-> âm thanh quen thuộc, gần gũi, là những âm thanh đặc trưng của mùa hè
-> gợi cuộc sống tươi vui, tưng bừng, rộn rã
* Màu sắc:
- Màu vàng:
+ lúa chiêm chín
+ bắp vàng hạt
- Màu hồng của nắng: nắng đào
- Màu xanh của trời
-> Dùng những tính từ gợi tả màu sắc đẹp, rực rỡ, hài hòa, tươi
* Hương vị:
+ lúa chiêm đang chín
+ trái cây ngọt dần
-> đang , dần: phó từ chỉ sự vận động của sự vật
-> hương vị ngọt ngào
* Không gian:
- Trời xanh càng rộng càng cao
- Diều sáo lộn nhào từng không…
-> cặp từ hô ứng, tính từ, hình ảnh sống động, dấu chấm lửng
-> không gian bao la, rộng lớn, tự do, khoáng đạt
=> Liệt kê, chi tiết chọn lọc đặc sắc, miêu tả sinh động
-> Bức tranh mùa hè đẹp, tràn đầy sức sống, chan chứa ánh sáng, rực rỡ sắc màu, ngọt ngào hương vị, không gian bao la, khoáng đạt, gợi cuộc sống tự do.
2 Tâm trạng của người tù cách mạng( khổ cuối)
- Nhịp thơ biến đổi : Có sự thay đổi về nhịp thơ: 2/ 4 và 6/ 2; 3/3 và 6/2
- Giọng điệu mạnh mẽ, uất ức
- Từ ngữ cảm thán: ôi, làm sao, thôi
- Sử dụng liên tiếp các tính từ, động từ mạnh: dậy, đạp tan, ngột, chết uất
-> Tâm trạng bực bội, ngột ngạt, muốn phá tan xiềng xích
-> Khao khát tự do mãnh liệt, hướng tới cuộc đời tự do.
- Hình ảnh tiếng chim tu hú:
Mở
đầu bài
thơ
- tín hiệu của mùa hè
- gợi cuộc sống tự do
- gợi tâm trạng náo nức
Kết
thúc
- gợi không gian tù ngục
- lời thúc giục mạnh mẽ
Trang 3bài thơ khát vọng tự do
-> kết cấu đầu - cuối tương ứng
=> Lòng yêu đời, yêu lí tưởng của người chiến sĩ cộng sản trong cảnh tù ngục
3 Ý nghĩa nhan đề bài thơ:
- Nhan đề độc đáo, giàu chất trữ tình, gợi liên tưởng và tạo mạch cảm xúc xuyên suốt cho bài thơ: tín hiệu của mùa hè, cuộc sống tự do; gợi ra không gian tù ngục
và là lời thúc giục mạnh mẽ khát vọng tự do
III Tổng kết.
1.Nghệ thuật
- Thể thơ lục bát, giàu nhạc điệu, mượt mà, uyển chuyển
- Lời thơ đầy ấn tượng bộc lộ cảm xúc thiết tha, sôi nổi, mạnh mẽ
2 Nội dung
- Lòng yêu cuộc sống, niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trong hoàn cảnh tù đày
*Ghi nhớ (Sách giáo khoa/ T20)
Bài 2:
(Hồ Chí Minh)
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: Hồ Chí Minh (sgk)
2 Tác phẩm:
- Hoàn cảnh ra đời: (sgk)
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
II Tìm hiểu bài thơ:
1 Hai câu thơ đầu:
Sáng ra bờ suối tối vào hang
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
- Sáng ra >< tối vào -> Phép đối,
Nề nếp sinh hoạt
- Cháo bẹ, rau măng …=> liệt kê, giọng thơ hóm hỉnh
Thức ăn luôn dồi dào, sẵn có từ thiên nhiên
Trang 4 Nếp sống giản dị, vật chất thanh đạm, -> phong thái ung dung.
2 Hai câu thơ cuối:
- Bàn đá chông chênh …Đảng
(từ láy gợi tả) -(việc đại sự)
Nơi làm việc đơn sơ
- Cuộc đời cách mạng… sang
Niềm vui sống hòa hợp với thiên nhiên, niềm tự hào về sự nghiệp Cách Mạng
Tinh thần lạc quan, tin tưởng vào sự nghiệp Cách Mạng.
* Nghệ thuật:
- Có tính chất ngắn gọn, hàm súc
- Vừa mang đặc điểm cổ điển, truyền thống, vừa có tính chất mới mẻ, hiện đại
- Lời thơ bình dị pha giọng vui đùa, hóm hỉnh
- Tạo được tứ thơ độc đáo, bất ngờ, thú vị và sâu sắc
III.Tổng kết:
Ghi nhớ: SGK/30
DẶN DÒ: CÁC EM CHÉP BÀI VÀO TẬP BÀI HỌC NHÉ!