BỊ GIÓ THU PHA Nhaân caùch thanh cao vaø söï giao hoøa tuyeät ñoái vôùi thieân nhieân. QUA ĐÈO NGANG Tình yªu thiªn nhiªn, lßng yªu n íc s©u nÆng, phong th¸i ung dung[r]
Trang 1TUẦN 16 TIẾT 64 VĂN BẢN
ÔN TẬP TÁC PHẨM
TRỮ TÌNH
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ:
TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ
VĂN 7 HỌC KÌ I CHÚNG TA ĐÃ ĐƯỢC HỌC CÁC TÁC PHẨM THƠ VĂN TRUNG ĐẠI, HIỆN ĐẠI NÀO? KỂ TÊN CÁC TÁC PHẨM VÀ TÁC GIẢ ĐÃ HỌC.
Trang 3I TÌM HIỂU BÀI
• CÂU HỎI 1: Hãy nêu tên tác giả của các
tác phẩm sau: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh, Phò giá về kinh, Tiếng gà trưa,
Cảnh khuya, Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê, Bạn đến chơi nhà, Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra, Bài
ca nhà tranh bị gió thu phá.
Trang 4TÁC PHẨM Nệ̃I DUNG TƯ TƯỞNG, TèNH CẢM
ĐƯỢC BIấ̉U HIậ́N
BÀI CA NHÀ TRANH
BỊ GIÓ THU PHÁ Nhaõn caựch thanh cao vaứ sửù giao hoứa tuyeọt ủoỏi vụựi thieõn nhieõn.
QUA ĐÈO NGANG Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu n ớc sâu nặng, phong thái ung dung
lạc quan.
NGẪU NHIấN VIấ́T
NHÂN BUễ̉I MỚI Vấ̀
QUấ
Tình cảm quê h ơng sâu lắng trong khoảnh khắc đêm vắng.
SễNG NÚI NƯỚC
NAM
Tinh thần nhân đạo, lòng vị tha cao cả.
TIấ́NG GÀ TRƯA Nỗi nhớ th ơng quá khứ đi đôi với nỗi buồn đơn lẻ thầm lặng gi a ữa
núi đèo hoang sơ.
BÀI CA CễN SƠN Ý thức độc lập tự chủ, ý chÝ quyêt tâm chiến đấu bảo vệ độc lập
CẢM NGHĨ TRONG
ĐấM THANH TĨNH
Tình cảm quê h ơng chân thành pha chút xót xa, ngậm ngùi lúc mới trở về quê.
CẢNH KHUYA Tình cảm gia đình, quê h ơng qua nh ng kỷ niệm đẹp của tuổi thơ ữa
CÂU 2:
HÃY SẮP Xấ́P LẠI
Đấ̉ TấN CÁC TÁC
PHẨM KHỚP VỚI
Nệ̃I DUNG TƯ
TƯỞNG, TèNH
CẢM ĐƯỢC BIấ̉U
HIậ́N TRONG BÀI
THƠ
Trang 5TÁC PHẨM Nệ̃I DUNG TƯ TƯỞNG, TèNH CẢM
ĐƯỢC BIấ̉U HIậ́N
BÀI CA NHÀ TRANH
BỊ GIÓ THU PHÁ
Tinh thần nhân đạo, lòng vị tha cao cả.
QUA ĐÈO NGANG Nỗi nhớ th ơng quá khứ đi đôi với nỗi buồn đơn lẻ thầm lặng gi a núi đèo ữa núi đèo
hoang sơ.
NGẪU NHIấN VIấ́T
NHÂN BUễ̉I MỚI Vấ̀
QUấ
Tình cảm quê h ơng chân thành pha chút xót xa, ngậm ngùi lúc mới trở về quê.
SễNG NÚI NƯỚC
NAM
Ý thức độc lập tự chủ, ý chÝ quyêt tâm chiến đấu bảo vệ độc lập
TIấ́NG GÀ TRƯA Tình cảm gia đình, quê h ơng qua nh ng kỷ niệm đẹp của tuổi thơ ữa núi đèo
BÀI CA CễN SƠN Nhaõn caựch thanh cao vaứ sửù giao hoứa tuyeọt ủoỏi vụựi thieõn nhieõn.
CẢM NGHĨ TRONG
ĐấM THANH TĨNH
Tình cảm quê h ơng sâu lắng trong khoảnh khắc đêm vắng.
CẢNH KHUYA Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu n ớc sâu nặng, phong thái ung dung lạc
quan.
Trang 6TÁC PHẨM THỂ THƠ
SAU PHÚT CHIA LI
(TRÍCH CHINH PHỤ
NGÂM KHÚC)
LỤC BÁT
QUA ĐÈO NGANG TUYỆT CÚ ĐƯỜNG LUẬT
BÀI CA CÔN SƠN SONG THẤT LỤC BÁT
TIẾNG GÀ TRƯA BÁT CÚ ĐƯỜNG LUẬT
CẢM NGHĨ TRONG
ĐÊM THANH TĨNH CÁC THỂ THƠ KHÁC NGOÀI CÁC LOẠI TRÊN
SÔNG NÚI NƯỚC NAM
CÂU 3:
HÃY SẮP XẾP
LẠI ĐỂ TÊN
TÁC PHẨM (HOẶC ĐOẠN
TRÍCH) KHỚP
VỚI THỂ THƠ.
SAU PHÚT CHIA LI
(TRÍCH CHINH PHỤ
NGÂM KHÚC)
SONG THẤT LỤC BÁT
QUA ĐÈO NGANG THẤT NGÔN BÁT CÚ ĐƯỜNG
LUẬT
BÀI CA CÔN SƠN LỤC BÁT
TIẾNG GÀ TRƯA CÁC THỂ THƠ KHÁC NGOÀI
CÁC LOẠI TRÊN
CẢM NGHĨ TRONG
ĐÊM THANH TĨNH TUYỆT CÚ ĐƯỜNG LUẬT
SÔNG NÚI NƯỚC NAM
Trang 7TÁC PHẨM THỂ THƠ
SAU PHÚT CHIA LI
(TRÍCH CHINH PHỤ
NGÂM KHÚC)
SONG THẤT LỤC BÁT
QUA ĐÈO NGANG THẤT NGÔN BÁT CÚ ĐƯỜNG
LUẬT
BÀI CA CÔN SƠN LỤC BÁT
TIẾNG GÀ TRƯA CÁC THỂ THƠ KHÁC NGOÀI
CÁC LOẠI TRÊN
CẢM NGHĨ TRONG
ĐÊM THANH TĨNH TUYỆT CÚ ĐƯỜNG LUẬT
SÔNG NÚI NƯỚC NAM
Trang 8CÂU 4:
Hãy tìm những ý kiến mà em cho là không chính xác:
A Đã là thơ thì nhất thiết chỉ được dùng một phương thức biểu cảm
B Thơ trữ tình là một kiểu văn bản biểu cảm
C Ca dao trữ tình là một kiểu văn bản biểu cảm
D Tùy bút cũng là một kiểu văn bản biểu cảm
E Thơ trữ tình chỉ được dùng lối nói trực tiếp để biểu hiện tình cảm, cảm xúc
G Thơ trữ tình có thể biểu hiện gián tiếp tình cảm, cảm xúc qua kể chuyện, miêu tả và kể chuyện
H Ngôn ngữ thơ trữ tình cần cô đọng, giàu hình ảnh và gợi cảm
I Thơ trữ tình phải có một cốt truyện hay và một hệ thống nhân vật
đa dạng
K Thơ trữ tình phải có một hệ thống lập luận chặt chẽ
Hãy tìm những ý kiến mà em cho là không chính xác:
A Đã là thơ thì nhất thiết chỉ được dùng một phương thức biểu cảm
B Thơ trữ tình là một kiểu văn bản biểu cảm
C Ca dao trữ tình là một kiểu văn bản biểu cảm
D Tùy bút cũng là một kiểu văn bản biểu cảm
E Thơ trữ tình chỉ được dùng lối nói trực tiếp để biểu hiện tình cảm, cảm xúc
G Thơ trữ tình có thể biểu hiện gián tiếp tình cảm, cảm xúc qua kể chuyện, miêu tả và kể chuyện
H Ngôn ngữ thơ trữ tình cần cô đọng, giàu hình ảnh và gợi cảm
I Thơ trữ tình phải có một cốt truyện hay và một hệ thống nhân vật
đa dạng
K Thơ trữ tình phải có một hệ thống lập luận chặt chẽ
Trang 9Câu 5:
Điền vào chỗ trống trong những câu sau:
a/ Khác với tác phẩm của các cá nhân, ca dao trữ tình (trước đây) là những bài thơ, câu thơ có tính chất……….và……… b/ Thể thơ được ca dao trữ tình sử dụng nhiều
nhất là……….
c/ Một số thủ pháp nghệ thuật thường gặp trong
ca dao trữ tình: …………
Điền vào chỗ trống trong những câu sau:
a/ Khác với tác phẩm của các cá nhân, ca dao trữ tình (trước đây) là những bài thơ, câu thơ có tính chất tập thể và truyền miệng.
b/ Thể thơ được ca dao trữ tình sử dụng nhiều
nhất là lục bát.
c/ Một số thủ pháp nghệ thuật thường gặp trong
ca dao trữ tình: so sánh, nhân hóa, ẩn dụ, điệp ngữ, chơi chữ, ngôn ngữ giản dị, hình ảnh có tính chất trong sáng, tự nhiên…
Trang 10II TỔNG KẾT:
• Tác phẩm trữ tình là văn bản biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả trước cuộc sống Thơ là thể loại văn học phù hợp để biểu hiện tình cảm, cảm xúc, tuy nhiên cũng có thơ tự sự, truyện thơ Văn xuôi phù hợp với kể chuyện, tuy nhiên cũng có những loại văn xuôi trữ tình hoặc mang nặng tính chất trữ tình như tùy bút
• Ca dao trữ tình là loại thơ biểu hiện những tình cảm, nguyện
vọng tha thiết và chính đáng, vốn được lưu hành trong dân gian Thơ của thi nhân biểu hiện tình cảm cá nhân song ở những bài thơ có giá trị, tình cảm của tác giả bao giờ cũng có tính chất đại diện cho những tình cảm tiến bộ, mang màu sắc nhân bản đậm nét: tình yêu quê hương đất nước, tình cảm gia đình, tình bạn, tình yêu…
Trang 11• Tình cảm, cảm xúc có khi được biểu hiện một cách trực tiếp song thường được biểu hiện một cách gián tiếp Phân tích, bình giá và thưởng
thức thơ trữ tình không được thoát li văn bản
song không thể chỉ dừng ở bề mặt ngôn từ văn bản Phải thông qua ngôn từ giàu tính chất khơi gợi, những cảnh vật, sự việc được miêu tả,
tường thuật, đôi khi qua cả những lập luận…mà suy ngẫm mới đồng cảm được với tác giả và
lĩnh hội được đúng và đầy đủ ý vị của bài thơ.
Trang 12LUYậ́N TẬP
• CÂU 1 : Nguyờ̃n Trãi có những cõu thơ như
sau:
- Suụ́t ngày ụm nụ̃i ưu tư
Đờm lạnh quàng chăn ngủ chẳng yờn.
- Bui có mụ̣t tṍc lòng ưu ái cũ
Đờm ngày cuụ̀n cuụ̣n nước triờ̀u dõng.
Em hãy nói rõ nụ̣i dung trữ tình và hình thức thờ̉ hiợ̀n của những cõu thơ đó.
* Nội dung trữ tình của hai câu thơ :
- Cả hai đều thấm đ ợm một nỗi lo buồn sâu lắng
- Nỗi lo th ờng trực suốt đêm ngày: "Suốt ngày … đêm đêm lạnh".
* Hình thức thể hiện.
Câu 1: Biểu cảm trực tiếp - gián tiếp C1 - C2)
Câu 2: Tả và kể - ẩn dụ (C1 - C2) Nét cao đẹp trong t t
ởng Nguyễn Trãi: Lo n ớc th ơng dân, không chỉ là nỗi
lo thường trực mà còn là nỗi lo duy nhất của nhà thơ.
Trang 13• CÂU 2 : So sánh tình huụ́ng thờ̉ hiợ̀n tình yờu
quờ hương và cách thờ̉ hiợ̀n tình cảm đó qua
hai bài thơ Cảm nghĩ trong đờm thanh tĩnh và
Ngõ̃u nhiờn viờ́t nhõn buụ̉i mới vờ̀ quờ.
Cảm nghĩ
trong đờm thanh tĩnh Ngõ̃u nhiờn viờ́t nhõn buụ̉i mới vờ̀ quờ
- Tình cảm quê h ơng đ ợc
biểu hiện lúc xa quê.
- Biểu hiện trực tiếp.
- Thể hiện một cách nhẹ
nhàng, sâu lắng.
- Tình cảm đ ợc biểu hiện lúc mới đặt chân về quê.
- Biểu hiện gián tiếp.
- Đ ợm màu sắc hóm hỉnh
mà ngậm ngùi.
Trang 14CÂU 3: So sánh bài "Đêm đỗ thuyền ở Phong Kiều" với bài "Rằm tháng giêng" về 2 vấn đề: Cảnh vật đ ợc miêu
tả và tình cảm đ ợc thể hiện.
Giống nhau: - Cùng chọn thời gian nghệ thuật: Đêm khuya.
- Sự vật: trăng, thuyền, dòng sông.
Khác nhau:
+ Màu sắc : - Một yên tĩnh và chìm trong u tối, buồn.
- Một sống động, cảnh huyền ảo, trong sáng, t ơi vui.
+ Chủ thể trữ tình:
- Một bên là là kẻ lữ khách thao thức không ngủ vì nỗi buồn xa xứ.
- Một bên là ng ời chiến sỹ vừa hoàn thành một công việc trọng đại đối với sự nghiệp cách m ng Dù cảnh vật, ạng Dù cảnh vật, tình cảm đ ợc thể hiện qua 2 bài khác nhau song mối quan
hệ giữa cảnh và tình đều hoà quyện.
Trang 15• CÂU 4: Đọc lại ba bài tùy bút trong bài 14,
15 hãy chọn những câu mà em cho là đúng:
a/ Tùy bút có nhân vật và cốt truyện.
b/ Túy bút không có cốt truyện và có thể không có nhân vật.
c/Tùy bút sử dụng nhiều phương thức (tự sự,
miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, lập luận)
nhưng biểu cảm là phương thức chủ yếu.
d/ Tùy bút thuộc loại tự sự.
e/ Tùy bút có những yếu tố gần với tự sự nhưng chủ yếu thuộc loại trữ tình.
Trang 16CỦNG CỐ:
- Thế nào là tác phẩm trữ tình?
- Kể tên các tác phẩm trữ tình đã học
và nội dung.
- Nêu đặc điểm các thể thơ đã học.
Trang 17D N DÒ ẶN DÒ
• CHUẨN BỊ BÀI TIẾP
THEO: MÙA XUÂN CỦA TÔI
• ÔN TẬP CHUẨN BỊ
THI HỌC KÌ I.