bài giảng môn ngữ văn 8

thời có nghĩa hẹp đối với một số từ ngữ khác thời có nghĩa hẹp đối với một số từ ngữ khác.. Bài 3: Tìm các từ ngữ có nghĩa được bao hàm. Bài 3: Tìm các từ ngữ có nghĩa được bao hàm[r]

Tiết 3:

CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT

NGHĨA CỦA TỪ

Tiết 3:

CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT

NGHĨA CỦA TỪ

Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:

1 Xét ví dụ:

Động vật

Thú

Chim

CÁ

2)Nhận xét:

II.Ghi nhớ

- Nghĩa của một từ ngữ có thể rộng hơn (Khái quát

hơn) hoặc hẹp hơn (ít khái quát hơn) nghĩa của từ ngữ khác:

- Một

- Một từ ngữ từ ngữ được coi là có nghĩa rộng được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi

nghĩa của từ ngữ đó

nghĩa của từ ngữ đó bao hàm bao hàm phạm vi nghĩa của một phạm vi nghĩa của một

số từ ngữ khác

- Một

- Một từ ngữ từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi

nghĩa của từ ngữ đó

nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm được bao hàm trong phạm vi

nghĩa của

nghĩa của một từ một từ ngữ khác

- Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với từ ngữ này, đồng

thời có nghĩa hẹp đối với một số từ ngữ khác

III.Luyện tập:

Bài 1:Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của từ

ngữ trong mỗi khóm từ ngữ sau đây

Nhóm 1-2:

Y phục, quần, áo,

quần đùi, quần dài,

áo dài, sơ mi

Nhóm 3-4:

Vũ khí, súng, bom, súng trường, đại bác, Bom ba càng, bom bi

Bài 2: Tìm từ ngữ có nghĩa rộng hơn so với nghĩa của

các từ ngữ ở mỗi nhóm sau đây:

a) xăng, dầu hỏa, (khí) ga, ma dút, củi, than

 Chất đốt

b) hội họa, âm nhạc, văn học, điêu khắc

 Nghệ thuật

c) canh, nem, rau xào, thịt luộc, tôm rang, cá rán

 Thức ăn

d) liếc, ngắm, nhòm, ngó

 Nhìn

e) đấm, đá, thụi, bịch, tát

 Đánh

Bài 3: Tìm các từ ngữ có nghĩa được bao hàm

trong phạm vi nghĩa của mỗi từ sau đây:

a) Xe cộ

b) Kim loại

c) Hoa quả

d) Mang

Xe cộ

Xe đạp Xe máy Xe ô tô

Kim loại

Hoa quả

(Người) họ hàng

Cô

Chú

Bác

Dì

Bài 4: Tìm ra những từ ngữ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm từ ngữ sau

đây

a) Thuốc chữa bệnh:

b) Giáo viên:

c) Bút:

d) Hoa:

Phạm vi nghĩa mỗi nhóm Từ ngữ không thuộc phạm vi

các nhóm

Thuốc lào Thủ quỹ Bút điện Hoa tai

Bài 5: Đọc đoạn trích sau và tìm ba động từ cùng thuộc một phạm vi nghĩa, trong đó có một từ nghĩa rộng và hai từ nghĩa hẹp hơn

Xe chạy chầm chậm… Mẹ tôi cầm

nón vẫy tôi, vài giây sau tôi đuổi kịp

Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi

và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại

Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, vừa xoa đầu

tôi hỏi, thì tôi òa lên khóc rồi cứ thế

nức nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo […]