bài giảng môn ngữ văn 8

b, Các từ ấy không thể làm thành một câu độc lập; c, Các từ ấy không thể làm một bộ phận của câu; d, Các từ ấy có thể cùng những từ khác làm thành một câu và thường đứng đầu câu... của [r]

CHAO M NG CAC EM HS Ư

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Thế nào là từ ngữ địa ph ơng và biệt ngữ ư xã hội ?

TiÕt 23

I Trợ từ:

II 1/VD: Nghĩa của các từ dưới đây có gì khác nhau?

Vì sao có sự khác nhau đó?

1 Nó ăn hai bát cơm.

=> Ngoài thông báo thông tin còn thêm thông tin bộc lộ, nhấn mạnh,

việc nó ăn hai bát cơm là nhiều hơn mức bình thường.

=> Thông báo thông tin sự việc (nó ăn hai bát cơm).

2 Nó ăn những hai bát cơm

3 Nó ăn có hai bát cơm.

=> Ngoài thông báo thông tin sự việc còn nhấn mạnh, đánh giá việc

nó ăn hai bát cơm là ít hơn bình thường

=> Cả ba câu đều có thông tin sự kiện nhưng câu hai và câu

ba có thêm thông tin bộc lộ (bày tỏ thái độ về sự việc).

Các từ “những”và“có” trong mục I đi kèm từ ngữ nào

trong câu và biểu thị thái độ gì của người nói đối với sự việc?

- Nó ăn những hai bát cơm.

- Nó ăn có hai bát cơm.

 - Các từ “những” và “có” đi kèm với những từ ngữ sau nó

- Bày tỏ thái độ đánh giá đối với sự việc được nói đến.

Những: hàm ý hơi nhiều (so với bình thường)

Có: hàm ý chỉ hơi ít (so với bình thường)

Từ những ví dụ trên hãy cho biết

trợ từ là gì?

Ghi nhớ:

2/

-Trợ từ là những từ chuyên đi kèm một

từ ngữ trong câu để nhấn mạnh hoặc

biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc

được nói đến ở từ ngữ đó.

- Các loại trợ từ: Những; đích; có;

chính; ngay;…

Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?”.

b, - Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ Người ốm rề rề như thế,

nếu lại phải nếu lại phải một trận đòn , nuôi mấy tháng cho hoàn hồn

- Vâng, cháu cũng nghĩ như cụ Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu

ăn lấy vài húp đã

- Từ “ này ” dùng để gọi, để gây chú ý với người đối thoại

-Từ “ A ” là tiếng thốt ra để biểu thị sự tức giận khi nhận ra điều gì đó không tốt.

-Từ “ Vâng ” là để đáp lời người khác.

- Từ “ này ” dùng để gọi, để gây chú ý với người đối thoại.

Nhận xét về cách dùng các từ này, a và vâng bằng cách

lựa chọn những câu trả lời đúng.

a, Các từ ấy có thể làm thành một câu độc lập;

b, Các từ ấy không thể làm thành một câu độc lập;

c, Các từ ấy không thể làm một bộ phận của câu;

VD: - Ấy, cậu đừng làm bẩn tường.

- Vâng, con sẽ đi chợ ngay.

1 2 3

4

5 6

7

8

Tổng kết -ghi nhớ

Chóc Mõng B¹n!!!

PhÇn quµ cña b¹n lµ mét côc tÈy

ohhhhhhhhh!!!

Sai råi! Chóc b¹n may m¾n lÇn sau!

C©u hái: §iÒn vµo chç trèng

- Trợ từ là những từ ……… một từ ngữ

trong câu để ……….thái độ đánh giá ………được nói đến ở từ ngữ đó.

chuyên đi kèm nhấn mạnh hoặc biểu thị

sự vật, sự việc

-Thán từ là những từ dùng để ………

của người nói hoặc dùng để…………

- Thán từ thường đứng ở…………, có khi được tách ra thành……….

bộc lộ tình cảm, cảm xúc gọi đáp

đầu câu một câu đặc biệt

ohhhhhhhhh!!!

Sai råi! Chóc b¹n may m¾n lÇn sau!

Chóc Mõng B¹n!!!

PhÇn quµ cña b¹n lµ mét c¸i b¸nh

1- Chính nó là người nói dối.

2- Anh ấy là diễn viên chính.

a trợ từ và

ữ thán từ?

- Nhấn mạnh hoặc biểu thị thái

độ đánh giá sự vật, sự việc.

Chúc Mừng Bạn!!!

Phần quà của bạn là 1 cái bút chì

ohhhhhhhhh!!!

Sai rồi! Chúc bạn may mắn lần sau!

Cõu hỏi: Hóy đặt một cõu cú sử dụng trợ từ và một

cõu cú sử dụng thỏn từ.

VD: A! Cái ví da này đẹp quá! (Thán từ A )“ ”

VD: Chính nó đã gây ra vụ nổ này (Trợ từ Chính )“ ”

VD: - Con đi học về rồi à?

- Vâng ạ! Con vừa mới về!

ohhhhhhhhh!!!

Sai råi! Chóc b¹n may m¾n lÇn sau!

Chóc Mõng B¹n!!!

PhÇn quµ cña b¹n lµ mét kÑo

A Đối tượng giao tiếp

Chóc Mõng B¹n!!!

PhÇn quµ cña b¹n lµ mét c¸i bót ch×

ohhhhhhhhh!!!

Sai råi! Chóc b¹n may m¾n lÇn sau!

Câu hỏi: Đọc đoạn văn sau:

Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi

im Bây giờ nghe mẹ nó giục nó phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:

- U nhất định bán con đấy ư? U không cho con ở nhà nữa ư? Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi! Ngày mai con chơi với ai? Con ngủ với ai?

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

Câu văn nào trong đoạn văn trên có chứa thán từ?

A Trời ơi!

B Ngày mai con chơi với ai?

C Khốn nạn thân con thế này?

D Con ngủ với ai?

ohhhhhhhhh!!!

Sai råi! Chóc b¹n may m¾n lÇn sau!PhÇn quµ cña b¹n lµ 1 côc tÈyChóc Mõng B¹n!!!

Trong những từ in đậm ở các câu sau, từ nào không phải là

trợ từ?

A Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi

đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

B Chính lúc này toàn thân các cậu cũng đang run run theo

nhịp bước rộn ràng trong các lớp.

C Xe kia rồi! Lại cả ông Toàn quyền đây rồi!

D Những người nghèo nhiều tự ái vẫn thường như thế.

ohhhhhhhhh!!!

Sai råi! Chóc b¹n may m¾n lÇn sau!

Câu hỏi: Từ “chao ôi: trong câu văn bộc lộ cảm xúc gì của nhà văn?

“Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm

mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi,… toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ

là những người đáng thương; không bao giờ ta thương….”

I Trợ từ:

- Trợ từ là những từ chuyên đi kèm một từ ngữ

trong câu để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá

sự vật, sự việc được nói đến ở từ ngữ đó.

- Các loại trợ từ: Những; có; chính; đích; ngay;…

II Thán từ:

- Thán từ là những từ dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người nói hoặc dùng để gọi đáp

- Thán từ thường đứng ở đầu câu, có khi được

tách ra thành một câu đặc biệt.

- Thán từ gồm 2 loại chính:

+ Thán từ bộc lộ tình cảm, cảm xúc: a; ái; ơ; ôi;… + Thán từ gọi đáp: này; dạ; vâng; ơi; ừ;…

B i t p 1: à ậ Trong c¸c c©u sau ®©y, tõ nµo( trong c¸c tõ in ®Ëm) lµ trî tõ, tõ nµo kh«ng ph¶i lµ trî

B i t p 2: Giải thích nghĩa của các trợ từ in đậm à ậ trong các câu sau?

a) Như ngưđờiưnàoưtìnhưthư ơngưyêuưvàưlòngưkínhưư ư mếnưmẹưtôiưlạiưbịưnhữngưrắpưtâmưtanhưbẩnưxâmư

quà.ư

b)ưHaiưđứaưmêưnhauưlắm.ưBốưmẹưđứaưconưgáiưbiếtưvậy,ư

3) ChØ ra c¸c th¸n tõ trong c¸c c©u dư íi ®©y

d)ưChaoưôiư!ưđốiưvớiưnhữngưng ườiưởưquanhưtaưnếuưtaư ư khôngưcốưtìmưmàưhiểuưhọ,ưthìưtaưchỉưthấyưhọưgànưdở,ư

4) C¸c th¸n tõ in ®Ëm trong c¸c c©u sau béc lé c¶m xóc g× ?

4) Các thán từ in đậm trong các câu sau bộc lộ cảm xúc

gì ?

ái áiư!ưLạyưcácưcậu,ưcácưôngư,ưănưthìưăn,ưnh ưngư ư

đừngưđánhưđổưtôiưxuốngưđất.ưCáiưchạnưcaoưthếư

này,ưtôiưngãưxuốngưkhôngưvỡưcũngưbẹpưchếtư

mấtư!”

đau đớn đột ngột do tác động của sự vật hiện t

t ợng từ bên ngoài đến ư  đau đớn, van xin

c) Than ôiư!ưThờiưoanhưliệtưnayưcònưđâuư?

 Than ôi : Bộc lộ cảm xúc buồn bã, nuối tiếc.

5) - §Æt 3 c©u víi n¨m trî tõ kh¸c nhau

Cñng cè

- ThÕ nµo lµ trî tõ, th¸n tõ ?

- §Æt hai c©u cã dïng trî tõ vµ th¸n tõ ?