Dòng điện chạy trong mạch điện kín bao gồm các thiết bị điện được nối liền với hai cực của nguồn điện bằng dây điện.. Câu 7: Chất dẫn điện là gì?[r]
Trang 1Tiết 23: ÔN TẬP
A Kiến thức cơ bản.
Câu 1: Có thể làm vật nhiễm điện bằng cách nào?
- Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát
Câu 2: Vật nhiễm điện có tính chất gì?
- Vật bị nhiễm điện có khả năng hút các vật khác và làm sáng bút thử điện
Câu 3: Có mấy loại điện tích? Các vật tương tác với nhau như thế nào?
- Có hai loại điện tích là điện tích âm và điện tích dương Các vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau, khác loại thì hút nhau
Câu 4: Nguyên tử có cấu tạo như thế nào?
- Mọi vật đều được cấu tạo bởi các nguyên tử Mỗi nguyên tử là hạt rất nho gồm hạt nhân mang điện tích dương nằm ở tâm và các êlectron mang điện tích âm chuyển động xung quanh hạt nhân
- Bình thường, tổng điện tích âm của electron có trị sô tuyệt đối bằng tổng điện tích dương của hạt nhân nên nguyên tử trung hòa về điện
Câu 5: Khi nào vật nhiễm điện âm, nhiễm điện dương?
- Một vật nhiễm điện âm nếu nhận thêm êlectron, nhiễm điện dương nếu mất bớt êlectron
Câu 6: Dòng điện là gì? Nguồn điện là gì? Nguồn điện có đặc điểm gì?
- Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng
- Nguồn điện cung cấp dòng điện cho các dụng cụ điện hoạt động Mỗi nguồn điện đều có hai cực Dòng điện chạy trong mạch điện kín bao gồm các thiết
bị điện được nối liền với hai cực của nguồn điện bằng dây điện
Câu 7: Chất dẫn điện là gì? Chất cách điện là gì? Dòng điện trong kim loại là gì?
- Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua, chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua
- Dòng điện trong kim loại là dòng các êlectron tự do dịch chuyển có hướng
Câu 8: Sơ đồ mạch điện, quy ước chiều dòng điện chạy trong mạch điện kín?
- Sơ đồ mạch điện là hình vẽ sử dụng các kí hiệu qui ước để biểu diễn một mạch điện Mạch điện được mô tả bằng sơ đồ và từ sơ đồ mạch điện có thể lắp mạch điện tương ứng
- Chiều dòng điện quy ước là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các thiết
bị điện tới cực âm của nguồn điện
Câu 9: Các tác dụng của dòng điện
- Dòng điện đi qua một vật dẫn thông thường, đều làm cho vật dẫn nóng lên Nếu vật dẫn nóng lên tới nhiệt độ cao thì phát sáng
- Dòng điện có tác dụng từ vì nó có thể làm quay nam châm
- Dòng điện có tác dụng hoá học
- Dòng điện có tác dụng sinh lý khi đi qua cơ thể người và các động vật,
Trang 2B HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI MỘT SỐ CÂU HỎI
I TỰ KIỂM TRA
Bài 1 (trang 85 SGK): Đặt một câu với các từ: cọ xát, nhiễm
điện
Giải:
Có thể là một trong các câu sau hoặc tương tự:
- Thước nhựa bị nhiễm điện khi bị cọ xát bằng mảnh vải khô
- Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cọ xát
- Nhiều vật bị nhiễm điện khi được cọ xát
- Cọ xát là một cách làm nhiễm điện nhiều vật
Bài 2 (trang 85 SGK): Có những loại điện tích nào? Các điện
tích loại nào thì hút nhau? Loại nào thì đẩy nhau?
Giải:
Có hai loại điện tích là điện tích dương và điện tích âm
Điện tích khác lọai (dương và âm) thì hút nhau
Điện tích cùng loại (cùng dương hoặc cùng âm) thì đẩy nhau
Bài 3 (trang 85 SGK): Đặt câu hỏi với các cụm từ: vật nhiễm
điện dương, vật nhiễm điện âm, nhận thêm êlectrôn, mất bớt êlectrôn
Giải:
Vật nhiễm điện dương khi mất bớt êlectrôn
Vật nhiễm điện âm khi nhận thêm êlectrôn
Bài 4 (trang 85 SGK): Điền những cụm từ thích hợp vào chỗ
trống trong các câu sau đây:
a Dòng điện là dòng có hướng
b Dòng điện trong kim loại là dòng có hướng
Giải:
a Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng
b Dòng điện trong kim loại là dòng các êlectrôn tự do dịch chuyển có hướng
Bài 5 (trang 85 SGK): Các vật hay vật liệu nào sau đây là dẫn
điện ở điều kiện bình thường?
a Mảnh tôn b Đoạn dây nhựa c Mảnh nilông
d Không khí e Đoạn dây đồng f Mảnh sứ
Giải:
Ở điều kiện bình thường:
- Các vật (vật liệu) dẫn điện là: a) Mảnh tôn; e) Mảnh dây đồng
- Các vật (vật liệu) cách điện là: b) Đoạn dây nhựa; c) mảnh polyetylen (nilon);
d) không khí; f) Mảnh sứ
II Vận dụng
Trang 3Bài 1 (trang 86 SGK): Trong các cách sau đây, cách nào làm
thước nhựa dẹt nhiễm điện?
A Đập nhẹ nhiều lần thước nhựa xuống mặt quyên vở
B Áp sát thước nhựa vào thành một bình nước ấm
C Chiếu sáng ánh đèn pin vào thước nhựa
D Cọ xát mạnh thước nhựa bằng miếng vải khô
Giải:
Chọn câu D: Cọ xát mảnh thước nhựa bằng miếng vải khô
Bài 2 (trang 86 SGK): Trong mỗi hình 30.1a, b, c, d cả hai vật
A, B đều bị nhiễm điện và được treo bằng các sợi chỉ mảnh Hãy ghi dấu điện tích (+ hay -) cho vật chưa ghi dấu
Giải:
a Ghi dấu (-) cho B (chúng hút nhau, khác loại điện tích)
b Ghi dấu (-) cho A (A và B đẩy nhau, cùng loại điện tích)
Trang 4c Ghi dấu (+) cho B (A và B hút nhau, khác loại điện tích).
d Ghi dấu (+) cho A (A và B đẩy nhau, cùng loại điện tích)
Bài 3 (trang 86 SGK)
Cọ xát mảnh nilông bằng một miếng len, cho rằng mảnh nilông
bị nhiễm điện âm Khi đó vật nào trong hai vật này nhận thêm êlectrôn, vật nào mất bớt êlectrôn?
Giải:
Mảnh nilông bị nhiễm điện âm, nhận thêm êlectrôn
Miếng len bị mất bớt êlectrôn do chuyển sang mảnh nilông
Bài 4 (trang 86 SGK) Trong các sơ đồ mạch điện dưới đây, sơ
đồ nào có mũi tên chỉ đúng chiều quy ước của dòng điện?
Giải:
Sơ đồ c có mũi tên chỉ đúng chiều quy ước của dòng điện: đi từ cực dương đến cực âm của nguồn diện trong mạch kín
Bài 5 (trang 86 SGK) Trong 4 thí nghiệm được bố trí như hình
30.3, thí nghiệm nào tương ứng với mạch điện kín và bóng đèn sáng?
Giải:
Thí nghiệm c) tương ứng với mạch điện kín và bóng đèn sáng (Mạch điện kín gồm các vật dẫn mắc nối tiếp với nhau rồi mắc vào 2 cực của nguồn điện)
C BÀI TẬP - CÂU HỎI TỰ LUYỆN
Bài 1: Người bị điện giật là do tác dụng nào của dòng điện?
A Tác dụng nhiệt và từ B Tác dụng hóa học
C Tác dụng phát sáng và từ D Tác dụng sinh lí
Trang 5Bài 2: Vì sao dây điện thường dùng để mắc đèn, quạt… phải
tách riêng hai lõi?
A Để trang trí dây cho đẹp B Để tiết kiệm dây dẫn
C Để tránh chập điện D Cả A, B, C đều đúng
Bài 3: Đồng hồ điện tử (dùng pin, có kim quay) hoạt động dựa
vào tác dụng nào của dòng điện?
A Tác dụng nhiệt B Tác dụng từ
C Tác dụng hóa học D Tác dụng phát sáng
Bài 4: Khi cọ xát một thanh sắt với len, dạ, nhận xét nào sau đây
là đúng?
A Sau khi cọ xát, thanh sắt nhiễm điện dương
B Sau khi cọ xát, thanh sắt nhiễm điện âm
C Sau khi cọ xát, mảnh len dạ nhiễm điện dương
D Sau khi cọ xát, thu được hai vật trung hòa về điện
Bài 5: Kết luận nào sau đây không đúng?
A Bình thường nguyên tử trung hòa về điện
B Mỗi nguyên tử có một hạt nhân ở giữa mang điện tích dương
C Electron có thể bị hạt nhân nguyên tử đẩy ra ngoài để trở thành electron tự do
D Các electron không đứng yên mà chuyển động xung quanh hạt nhân tạo thành lớp vỏ nguyên tử
Bài 6: Để mạ kẽm cho một cuộn dây thép thì phải:
A ngâm cuộn dây thép trong dung dịch muối kẽm rồi đun nóng dung dịch
B nối cuộn dây thép với cực âm của nguồn điện rồi nhúng vào dung dịch muối kẽm và đóng mạch cho dòng điện chạy qua dung dịch một thời gian
C ngâm cuộn dây trong dung dịch muối kẽm rồi cho dòng điện chạy qua dung dịch này
D nối cuộn dây thép với cực dương của nguồn điện rồi nhúng vào dung dịch muối kẽm và cho dòng điện chạy qua dung dịch
Bài 7: Một bóng đèn pin chịu được dòng điện có cường độ lớn
nhất là 0,5A Nếu cho dòng điện có cường độ dưới đây chạy qua đèn thì trường hợp nào đèn sáng mạnh nhất?
A 0,7A B 0,60A C 0,45A D 0,48A
Bài 8: Giải thích về hoạt động của cầu chì:
A Dựa vào tác dụng nhiệt của dòng điện
B Nhiệt độ nóng chảy của cầu chì thấp
Trang 6C Dòng điện chạy qua gây ra tác dụng nhiệt làm dây chì nóng lên Dòng điện mạnh đến mức nào đó làm cho dây chì đạt tới nhiệt độ nóng chảy (3270C) thì dây chì đứt; dòng điện bị ngắt
D Dây chì mềm nên dòng điện mạnh thì bị đứt
Bài 9: Dòng điện đang chạy trong vật nào dưới đây?
A Một mảnh nilong đã được cọ xát
B Máy tính bỏ túi đang hoạt động
C Chiếc pin tròn đặt trên bàn
D Dòng điện trong gia đình khi không sử dụng bất kì một thiết bị điện nào
Bài 10: Một vật trung hòa (vật chưa nhiễm điện) bị mất bớt
electron sẽ trở thành:
A vật trung hòa
B vật nhiễm điện dương (+)
C vật nhiễm điện âm (-)
D không xác định được vật nhiễm điện (+) hay (-)
Bài 11 Dòng điện có tác dụng phát sáng khi chạy qua bộ phận
hay dụng cụ điện nào dưới đây khi chúng hoạt động bình thường?
A Bóng đèn bút thử điện B Quạt điện
C Công tắc D Cuộn dây dẫn có lõi sắt non
Bài 12: Chiều dòng điện là chiều …………
A chuyển dời có hướng của các điện tích
B dịch chuyển của các electron
C từ cực dương qua vật dẫn tới cực âm của nguồn điện
D từ cực âm qua vật dẫn tới cực dương của nguồn điện
Bài 13: Câu phát biểu nào dưới đây sai?
A Dòng điện là dòng các điện tích chuyển dời có hướng
B Dòng điện trong kim loại là dòng các electron chuyển dời có hướng
C Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua vật dẫn tới cực âm của nguồn điện
D Dòng điện là dòng điện tích âm chuyển động tự do
Bài 14: Vật nào sau đây dẫn điện?
A Thanh gỗ khô B Dây truyền vàng C Thanh thủy tinh D Đoạn dây nhựa
Bài 15: Để duy trì dòng điện một cách liên tục ta phải làm gì? Bài 16: Thế nào là sơ đồ mạch điện? Tác dụng của nó?
Bài 17: Không khí có phải là môi trường cách điện không? Tại
sao đứng gần dây điên có thể nguy hiểm mặc dù ta chưa chạm vào dây
Trang 7Bài 18: Hãy sắp xếp các vật sau đây vào các cột dẫn điện hay
cách điện:
Giấy, vải, không khí, vàng, thủy tinh, nước muối, than, gỗ, cao
su, sắt, thép
Bài 19: Cầu chì hoạt động dựa trên nguyên tắc nào? Em hãy
quan sát trong thực tế, cầu hì thường được mắc ở đâu? Trên các thiết bị, làm thế nào nhận ra vị trí của cầu Chì
Bài 20: Dùng một thanh thủy tinh đã được nhiễm điện đưa
đến gần quả cầu kim loại treo trên giá Ta thấy ban đầu quả cầu
bị hút về thanh thủy tinh, sau khi quả cầu chạm vào thanh thủy tinh thì nó lại bị đẩy ra Em hãy giải thích tại sao?
* CHÚC CÁC EM HỌC TỐT VÀ KHỎE MẠNH MỌI THẮC MẮC XIN LIÊN HỆ CÔ NHÉ !