ĐÊ TÀI- LỚP 2 Rèn chinh tả

Xuất phát từ quan điểm trên, trong công tác giảng dạy, để giúp học sinh sử dụng thành thạo ngôn ngữ từ dạng nói sang dạng viết cho chính xác.Với mong muốn góp phần nâng cao chất lợng chữ

Phòng giáo dục và đào tạo lộc bình Trờng Tiểu học thị trấn na dơng

ĐỀ TÀI RẩN CHỮ VIẾT CHO HỌC SINH LỚP 2

Năm học 2009 - 2010

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị : Trờng Tiểu học Thị trấn Na Dơng

Na Dơng, tháng 10 năm 2009

Phụ lục

Trang

I - TấN ĐỀ TÀI……… …….3

II - Lý DO CHỌN ĐỀ TÀI……… …….3

III - THỰC TRẠNG………

1 Cơ sở lý luận………

2 Cơ sở thực tiễn………

3 Đề xuất giải pháp

…….4

…….4

…….5

…….6

IV- NỘI DUNG………

1 Đối tượng nghiờn cứu………

2 Phạm vi ỏp dụng

3 Phương phỏp nghiờn cứu………

4 Cơ sở để nghiờn cứu………

5 Một số biện phỏp thực hiện………

…….7

…….7

…….7

…….8

…….8

9

V- DỰ BÁO ỨNG DỤNG………

1 Dự bỏo kết quả………

2 Bài học kinh nghiệm

5 Kết luận

…….16

…….17

…….17

18

Cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Tự do – Tự do – Hạnh phúc Hạnh phúc

Na Dơng, ngày 12 tháng 10 năm 2009

Sáng kiến kinh nghiệm

Năm học 2009 - 2010

I Tên đề tài

Rốn chính tả cho học sinh lớp 2

II Lý do chọn đề tài

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, bậc Tiểu học là bậc học nền tảng có vai trò hết sức quan trọng cung cấp những cơ sở ban đầu về tri thức Từ đó hình thành

và phát triển nhân cách, giúp các em có thể tiếp tục học lên và tham gia vào cuộc sống

Giáo dục Tiểu học gồm nhiều nội dung: ngôn ngữ, kỹ thuật, khoa học, đạo

đức, Trong đó ngôn ngữ (đọc, viết) đóng vai trò quan trọng Vì trẻ nắm vững ngôn ngữ mới có thể đọc thông viết thạo, mới có thể tiếp thu những kiến thức cơ bản về khoa học kỹ thuật và vận dụng vào cuộc sống

Hiện nay, bậc Tiểu học vẫn duy trì học đầy đủ các môn học.Trong đó môn Tiếng việt là môn học quan trọng nhất Nó cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản, cần thiết về: ngữ âm, chữ viết, từ vựng, ngữ nghĩa, Trên cơ sở rèn kỹ năng ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết) nhằm giúp các em sử dụng Tiếng Việt có hiệu quả

Chữ viết là những quy tắc chuyển ngôn ngữ lời nói sang dạng ngôn ngữ viết,

mà ngời giáo viên hớng dẫn giảng dạy để học sinh phát triển năng lực sử dụng ngôn ngữ viết Học sinh đọc chuẩn thì cần hớng dẫn học sinh viết chuẩn Nh vậy việc rèn cho học sinh viết đẹp, viết đúng chính tả là việc cần thiết

Đầu năm học tôi đợc Ban giám hiệu phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 2A2 Tôi thấy học sinh viết xấu và viết sai lỗi chính tả rất nhiều, đây cũng là một trong những yếu tố tác động đến nhân cách của trẻ sau này Đồng thời rèn luyện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết để sử dụng Tiếng Việt có hiệu quả trong học tập và giao tiếp hàng ngày đòi hỏi ngời giáo viên phải kịp thời thờng xuyên chỉnh sửa cho học sinh ở tất cả các môn học

Xuất phát từ quan điểm trên, trong công tác giảng dạy, để giúp học sinh sử dụng thành thạo ngôn ngữ từ dạng nói sang dạng viết cho chính xác.Với mong muốn góp phần nâng cao chất lợng chữ viết: viết đúng, viết chuẩn cho học sinh nên tôi đã chọn đề tài:"Rốn chính tả cho học sinh lớp 2"

III Thực trạng

1 Cơ sở lý luận

Trong những năm học vừa qua cùng với sự đổi mới của nền kinh tế, giáo dục cũng đợc đổi mới và phát trển Sự đầu t cho giáo dục cũng đợc nâng lên Để theo kịp

sự đổi mới đó Ngời dân cũng đã có ý thức đợc học là quan trọng và chú ý việc học của con em mình hơn Do đó học sinh đi học đều và đúng độ tuổi nên trình độ học sinh đồng đều, tạo điều kiện cho giáo viên dạy học đạt hiệu quả Song nhìn chung vẫn còn gặp nhiều khó khăn, chất lợng giáo dục còn hạn chế kể cả giáo viên cũng

nh học sinh Đặc biệt về chữ viết cha đợc chú ý lắm, nên các em còn viết chậm, viết xấu, sai nhiều lỗi chính tả cha đạt chuẩn theo yêu cầu quy định

a) Tầm quan trọng của chữ viết

Chữ viết là một hệ thống ký hiệu của ngôn ngữ dạng nói sang dạng viết Nhờ

có chữ viết mà con người có thể lưu những thông tin được lưu truyền từ đời này sang đời khác Chữ viết trở thành một công cụ vô cùng quan trọng trong việc hình thành và phát triển văn hoá văn minh của loài người

b) Vị trí và nhiệm vụ của phân môn chính tả

* Vị trí: Là một trong những phân môn Tiếng Việt, muốn đọc thông viết thạo

trẻ em phải được học chính tả chính tả là phân môn có tính chất công cụ có vị trí quan trọng trong giai đoạn học tập đầu tiên của trẻ, nó có ý nghĩa quan trọng trong việc học Tiếng Việt

Phân môn chính tả còn có một ý nghĩa chính trị xã hội Một quốc gia thống nhất đòi hỏi phải có một chữ viết thống nhất, một tiếng nói thống nhất Chữ viết là hình thức thể hiện cao hơn lời nói, song nó cũng là thể hiện tiếng nói của dân tộc

Việc dạy phân môn chính tả ở bậc Tiểu học là rèn luyện phát triển các kĩ năng, kĩ sảo ngôn ngữ cho học sinh giúp các em vận dụng các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết đạt hiệu quả cao, giúp các em biết vận dụng lời nói trong chữ viết để viết tiếng mẹ đẻ, phát triển bản sắc tinh hoa của Tiếng Việt, làm cho tiếng Việt giàu đẹp hơn, phản ánh chính xác, diễn tả trung thành những tư tưởng, tình cảm của con người Việt Nam

* Nhiệm vụ: Phân môn chính tả dạy cho học sinh hệ thống chữ cái, mỗi liên

hệ âm - chữ cấu tạo và cách viết chữ

Cung cấp tri thức cơ bản về hệ thống quy tắc chuẩn thống nhất chính tả Tiếng Việt Trang bị cho học sinh một công cụ quan trọng để học tập và giao tiếp (ghi chép, viết, đọc và hiểu bài học, bài làm, ) Ngoài ra, nó còn góp phần bồi dưỡng tình cảm và phẩm chất tốt đẹp qua sử dụng ngôn ngữ; tính khoa học, tính chính xác, tính thẩm mĩ

Chính vì vậy đòi hỏi người giáo viên phải thận trọng khi viết chữ, không được tự ý thay đổi cỡ chữ, không viết hoa tuỳ tiện Khi lên lớp phải giúp học sinh biết cách trình bày một đoạn văn hay một khổ thơ theo yêu cầu của bài dạy Giúp học sinh viết được đúng các danh từ riêng, từ khó trong bài viết Ngoài ra, ở phần

bài tập chớnh tả cũn hướng dẫn học sinh nhận ra cỏc tiếng, từ được viết như thế nào

và sử dụng cỏc tiếng, từ đú trong hoàn cảnh thớch hợp

2 Cơ sở thực tiễn

Trong thực tế giảng dạy học sinh cũn mắc nhiều lỗi chớnh tả, bài viết cũn cẩu thả, chưa cú sự rốn luyện, cũn viết xấu, trỡnh bày khụng đỳng với yờu cầu, sai lỗi chớnh tả nhiều làm ảnh hưởng đến sự trong sỏng của Tiếng Việt Vốn từ Tiếng Việt

cú nhiều nghĩa, khi viết sai chớnh tả làm cho cõu văn hoặc từ chuyển sang một nghĩa khỏc, làm cho người đọc khụng hiểu người viết diễn đạt ý gỡ

Việc giải quyết những vấn đề cũn tồn tại của học sinh trong cỏch viết đũi hỏi mọi người cần quan tõm, song trước hết là sự quan tõm của phụ huynh học sinh, của thầy cụ giỏo và nhà trường

a) Thuận lợi

Nhà trờng: cơ sở vật chất khang trang Các phòng học đảm bảo đủ chỗ ngồi Bàn ghế đúng quy định, chuẩn theo yêu cầu hiện nay

Ban giám hiệu và các cấp, các ngành chỉ đạo sát sao về chuyên môn

Giáo viên có tinh thần tự học, nâng cao tay nghề, trình độ chuyên môn và nhiệt tình trong công việc

Học sinh ngoan, chăm học

Phần đa phụ huynh quan tâm đến con cái

Đến trờng đợc học 2 buổi/ ngày nên có thời gian cho giáo viên kèm cặp

Tay nghề giáo viên đợc chuyên môn đánh giá là vững vàng

b) Khó khăn

Về phía giáo viên: Là ngời dân địa phơng phần nào ảnh hởng phát âm cha chuẩn Một số giáo viên còn lơ là trong việc rèn chữ viết cho học sinh

Hơn nữa giáo viên Tiểu học đợc ví nh:" Ông thầy tổng thể", tổ chức hớng dẫn nhiều môn học, nhiều chơng trình Thời gian học cho một tiết hạn hẹp Nên việc quán xuyến học sinh khắc phục chữ viết và cách viết, viết đúng quy tắc, đúng chính tả còn nhiều hạn chế Hớng dẫn mới chỉ dừng lại ở phơng pháp nhắc nhở chung chung Nên cha tạo đợc cho học sinh thói quen chuyên cần

Về phía học sinh: Đa số các em là con em dân tộc Tày, Nùng, Giao tiếp hàng ngày vẫn chủ yếu là tiếng địa phơng, học sinh trong độ tuổi này còn hiếu

động, cha có ý thức đợc việc học và nắm bắt quy tắc chữ viết đúng chính tả là cần thiết Đến lớp hay thiếu đồ dùng sách vở Chữ viết còn xấu, sai nhiều lỗi chính tả,

Về phía phụ huynh: Đại bộ phận là nghề nông cả ngày bận rộn với công việc lao động Số ít trình độ thấp, gia đình khó khăn, ít quan tâm đến con cái Cha mẹ

th-ờng chủ quan là đến trth-ờng đã có các thầy cô giáo Trang bị đồ dùng, sách vở cho con em cha đầy đủ làm ảnh hởng đến quá trình học tập của các em

3 Đề xuất giải pháp:

Muốn rèn cho học sinh viết đúng chính tả, giáo viên cần thờng xuyên tiếp súc

và gần gũi học sinh để nắm đợc thực trạng ngôn ngữ, tìm hiểu nguyên nhân do đâu các em viết sai, viết cha đúng; hay do đặc điểm phát âm của địa phơng mà dẫn đến viết sai Từ đó có kế hoạch cụ thể cho việc rèn luyện

Học sinh viết chuẩn trớc hết phải giúp các em đọc chuẩn, nghe chuẩn, nói chuẩn Ghi nhớ mối liên hệ giữa âm thanh ngôn ngữ và ký hiệu chữ viết, quy tắc viết chính tả tạo điều kiện cho học sinh quan sát, phân tích và so sánh: âm , vần, tiếng ,

từ đọc nh thế nào, viết nh thế nào và quy tắc viết chính tả của Tiếng việt

Đối với những học sinh phát âm sai VD: ghế- nghế, gà - ngà, khuya - khuyê rợu - riệu Hay dấu thanh ngã lẫn với thanh sắc VD: mỗi - mối Hay vần ai/ay, âm ch/ tr, s/x, d/gi, c/k khi dạy nên hớng dẫn chỉnh sửa kịp thời Trớc khi viết bài vào

vở nên cho học sinh phân tích tiếng, từ khó và viết vào bảng con để sửa lỗi trên bảng con sẽ làm giảm phần nào khi tiến hành viết vào vở

Yêu cầu học sinh viết bài cần nêu t thế ngồi viết, cách cầm bút viết để học sinh có t thế đúng

Như vậy việc rèn cho học sinh viết đúng chính tả không chỉ một sớm một chiều mà cần vận dụng linh hoạt và thường xuyên áp dụng vào trong tất cả các tiết học, môn học Để khuyến khích các em viết đúng, giáo viên cần tổ chức thi đua "Vở sạch chữ đẹp" theo từng tháng, từng kỳ Có thể tổ chức thi đua giữa các tổ trong lớp, thi giữa các lớp trong khối để các em viết đúng, đẹp hơn, sạch hơn

Ngoài việc xây dựng kế hoạch cụ thể, trong quá trình thực hiện giáo viên cần kết hợp với gia đình học sinh Tuyên truyền cho phụ huynh trong các buổi họp để phụ huynh nắm bắt đợc mục tiêu giáo dục và giúp đỡ hỗ trợ đầy đủ đồ dùng, sách

vở và kèm cặp thêm con em của mình ở nhà

Trong các giờ sinh hoạt chuyên môn cần đưa ra thảo luận thống nhất quan

điểm, nội dung, phơng pháp giáo dục, giảng dạy

Tham mưu với ban giám hiệu, các cấp lãnh đạo để thực hiện tốt mục tiêu, kế hoạch và nhiệm vụ đề ra trong năm học

IV NỘI DUNG

1 Đối tợng nghiên cứu

Vì thời gian có hạn nên tôi không nghiên cứu trải rộng chỉ tập trung nghiên cứu một lớp là lớp 2A2 mà tôi đang trực tiếp chủ nhiệm và giảng dạy tại Trờng Tiểu học Thị trấn Na Dơng Tôi đề cập đến phạm vi nhỏ về việc " Rốn chính tả cho học sinh lớp 2"

2 Phạm vi áp dụng:

Đề tài này đã được áp dụng ở lớp Hai, Trường Tiểu học Thị trấn Na Dương trong năm học 2009 - 2010 và đã đạt được kết quả nhất định Tôi đã đưa ra báo cáo tham luận trong sinh hoạt chuyên môn của tổ, trường, được sự ủng hộ nhất trí cao của đồng nghiệp và ban giám hiệu, sẽ tiếp tục được áp dụng trong những năm học tiếp theo tại đơn vị trường

3 Phơng pháp nghiên cứu

Phõn tớch tài liệu dạy học

Tìm hiểu thực tế

Giảng dạy hàng ngày

Kiểm tra, đánh giá kết quả

4 Cơ sở để nghiên cứu

a) Cơ sở của việc dạy chớnh tả

Tõm lý học: Hỡnh thành cho học sinh kĩ sảo chớnh tả nghĩa là giỳp học sinh viết đỳng chớnh tả một cỏch tự động húa, khụng phải trực tiếp nhờ tới cỏc quy tắc chớnh tả, khụng cần đến sự tham gia của ý chớ Để đạt được điều này có thể tiến hành theo hai cỏch: Cú ý thức mà khụng cú ý thức Cỏch khụng cú ý thức (cũn gọi

là mỏy múc, cơ giới) cỏch học này tốn nhiều thời gian, cụng sức và khụng thỳc đẩy

sự phỏt triển của tư duy, chỉ củng cố trớ nhớ mỏy múc ở một mức độ nhất định Cỏch cú ý thức (cũn gọi là phương phỏp cú ý thức, cú tớnh tự giỏc) cần phải bắt đầu

từ việc nhận thức cỏc quy tắc, cỏc mẹo luật chớnh tả

Ngụn ngữ học: Về cơ bản, chớnh tả Tiếng Việt là ngữ õm, nghĩa là mỗi õm vị được ghi bằng một chữ Núi cỏch khỏc, giữa cỏch đọc và cỏch viết thống nhất với nhau Đọc như thế nào thỡ sẽ viết thế ấy

Giữa đọc và viết cú mỗi quan hệ mật thiết Nếu giỏo viờn đọc khụng đỳng, khụng đầy đủ thỡ học sinh cú thể lỳng tỳng trong việc xỏc định hỡnh thức chữ viết

Vỡ vậy cú thể hiểu rằng chớnh tả Tiếng Việt cũn là loại chớnh tả ngữ nghĩa

b)Yêu cầu cần đạt

Khi dạy phõn mụn chớnh tả ở lớp 2, học sinh cần đạt được những yờu cầu sau:

Chữ viết của học sinh phải đều nột, rừ ràng, ngay ngắn và khụng mắc lỗi chớnh tả thụng thường, đảm bảo viết kịp cỏc chữ trong thời gian quy định Tốc độ

45 đến 50 chữ trong 15 phỳt

5 Một số biện pháp thực hiện

a) Nhiệm vụ được giao

Trong năm học 2009 - 2010 tôi được phân công giảng dạy và chủ nhiệm lớp 2A2 với tổng số học sinh là: 26 em (trong đó có 1 khuyết tật) Lớp đa số là con em dân tộc ngôn ngữ giao tiếp chủ yếu là tiếng địa phương

Bước vào đầu năm học sau hai tuần ổn định tổ chức và ôn lại kiến thức đã học

ở lớp 1, qua việc tiến hành khảo sát đầu năm, tôi thấy bài viết của cỏc em viết xấu, còn mắc nhiều lỗi chính tả và viết không đúng quy tắc chính tả theo yêu cầu chuẩn hiện nay

b) Kế hoạch rèn luyện

Từ kết quả khảo sát trên tôi thấy cần phải cú những biện phỏp cụ thể và cú kế hoạch để giúp học sinh viết đúng quy tắc chính tả vào tất cả các môn học có liên quan đến chữ viết và chú ý đến những đối tượng học sinh hay mắc lỗi, trỡnh bày bài viết cẩu thả, cũng như chỉnh sửa thêm những em đã viết đúng chính tả viết cho đẹp hơn ngay từ đầu năm học

Trong quá trình bồi dưỡng, cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản của môn học.Việc rèn cho học sinh viết đúng quy tắc chính tả theo kiến thức của môn Tiếng việt lớp 2 Nhất là trong các tiết chính tả phần bài viết cần giỳp cỏc em biết cỏch trỡnh bày bài văn, khổ thơ đặc biệt chỳ ý đến những danh từ riờng, cỏc từ khú viết Phần bài tập thường là tìm tiếng, từ, so sánh, phân biệt, hoặc qua ngữ nghĩa Cho nên trong các tiết dạy giáo viên chỉ cần chịu khó hướng dẫn và điều chỉnh kịp thời đúng quy tắc đó sẽ giúp cho học sinh có nền tảng vững chắc cho các lớp tiếp theo

c) Phương pháp dạy chính tả

* Các loại bài chính tả ở lớp 2 chủ yếu là

+ Tập chép (nhỡn - viết)

+ Nghe - viết

Trong một tiết chớnh tả gồm cú hai phần:

Phần 1: Viết bài (Tập chộp hoặc nghe viết)

Phần 2: Bài tập chớnh tả; Ở phần này gồm cú cỏc dạng bài tập

(điền õm; điền vần; điền tiếng; điền từ; tỡm tiếng qua giải nghĩa; đặt cõu; điền dấu chấm, dấu phẩy; so sỏnh; phõn biệt, )

* Phương pháp dạy chính tả

Gồm cú những phương phỏp sau: giảng giải, trực quan, đàm thoại, so sánh, thực hành,

* Tiến trình một bài dạy chính tả

1 - ổn định

2 - KT bài cũ

3 - Bài mới

a) GTB

b) HD viết chính tả

- Đọc phần viết, nêu câu hỏi để học sinh nắm nội dung viết

- HD viết đúng các tiếng khó

c) HS viết bài ( GV đọc hoặc học sinh tự viết theo yêu cầu của bài chính tả d) Soát lỗi, chấm, chữa bài

4 - HD làm bài tập

Giáo viên hướng dẫn học sinh làm các bài chính tả; Trong phần này giỏo viờn

có thể tổ chức cho học sinh làm bài theo nhiều hình thức như: Trò chơi, đố nhau, thi

đua, nhóm, cá nhân,

5 Củng cố - dặn dò

d) Chuẩn chính tả - cơ sở để đánh giá

* Vấn đề chuẩn chính tả

Muốn thống nhất được chính tả thì phải có chuẩn chính tả Chuẩn chính tả phải đuợc quy định rõ ràng, chi tiết với từng từ của Tiếng Việt và mọi người phải tuân theo Nội dung của chuẩn chính tả bao gồm:

Chuẩn viết các âm (phụ âm, nguyên âm, bán nguyên âm) và các thanh điệu Chuẩn viết hoa

Chuẩn viết âm từ và thuật ngữ

* Đặc điểm của chuẩn chính tả

Đặc điểm đầu tiên là chuẩn có tính chất bắt buộc gần như tuyệt đối cho nên

nó ít bị thay đổi như các chuẩn mực khác của ngôn ngữ

Dù có tính chuẩn mực cao, chuẩn chính tả không phải là bất biến

Chuẩn chính tả mang tính truyền thống và số đông

* Một số tớnh chất cơ bản của chuẩn chính tả

- Quy tắc ghi âm vị trên chữ viết: Chữ quốc ngữ là chữ viết ghi âm bằng chữ cái La Tinh và có thêm một số dấu phụ để ghi những âm vị của tiếng

+ Cách biểu thị âm vị trên chữ viết: Chính tả chữ viết dựa trên cơ sở nguyên tắc ngữ âm học, phát âm thế nào viết thế ấy Một âm vị đợc biểu thị bằng nhiều hình thức chữ viết nh: c, đ, l, n, r, s, Hay còn đợc ghi bằng một tập hợp các chữ: ch, nh,

th, kh, gh, ng, ngh,

Những âm vị phụ âm đầu đợc biểu thị bằng nhiều hình thức chữ viết khác nhau: d- gi, k- c, g - gh, ng - ngh,

Vớ dụ: g: gà gáy, gỗ gụ

/ g/

gh: ghế ngồi, ghi bàn

ng: nguyên tắc, nguợc xuôi

/ng/

ngh: nghĩa vụ, con nghé

c: cải cách, cơ sở

/k/ k: kết hợp, kiêu ngạo

q: quân khu, tổ quốc

+ Cách biểu thị âm vị, âm đệm:

o: hoàng hôn, khoác tay

/u/

u: quyển truyện, duyệt binh

+ Cách biểu hiện âm vị, âm chính

+ Âm vị ở vị trí thứ ba trong âm tiết, vị trí thứ hai trong phần vần

+ Âm vị chính là nguyên âm đơn đuợc biểu thị bằng một hình thức chữ viết nhu: a, ă, â, e, ê, u, , Ngoài ra còn một số nguyên âm đơn được thể hiện bằng nhiều hình thức chữ viết khác nhau

Vớ dụ:

+ Như nguyên âm /uô/ được biểu thị bằng hai hình thức uô hay ua

uô: buồn ngủ, tuồn tuột

/uô/

ua: cua bể, mua bán

+ Âm vị nguyên âm đôi /iê/ được biểu thị bằng nhiều hình thức: iê, yê, ia, ya iê: chiếu bóng, tiến lên

/iê/ yê: tuyết rơi, huyền thoại