thực trạng vai trò hỗ trợ của ngân hàng ngoại thương việt nam

Trong hệ thống Ngân hàng Việt Nam, Ngân hàng Ngoại Thơng là ngân hàng thơng mại phục vụ đối ngoại lâu đời nhất, có uy tín trong các lĩnh vực tài trợ, thanh toán xuất nhập khẩu, kinh doan

thùc tr¹ng vai trß hç trî cña ng©n hµng ngo¹i th¬ng

viÖt nam

1.1 Kh¸i qu¸t vÒ ng©n hµng ngo¹i th¬ng viÖt nam

1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Tiền thân là Cục quản lý Ngoại hối, Ngân hàng Ngoại Thơng Việt Nam (NHNTVN) đợc thành lập từ 01.04.1963 với tên giao dịch quốc tế là Bank For Foreign Trade of Vietnam, tên điện tín là Vietcombank (VCB) NHNTVN đợc nhà nớc xếp hạng là một trong 23 doanh nghiệp đặc biệt, là thành viên Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Hiệp hội Ngân hàng Châu á, thành viên của tổ chức thanh toán viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu SWIFT, thành viên của hai tổ chức thẻ tín dụng quốc tế Mastercard và Visacard

Trong hệ thống Ngân hàng Việt Nam, Ngân hàng Ngoại Thơng là ngân hàng thơng mại phục vụ đối ngoại lâu đời nhất, có uy tín trong các lĩnh vực tài trợ, thanh toán xuất nhập khẩu, kinh doanh ngoại hối, bảo lãnh ngân hàng và các dịch

vụ tài chính, NH quốc tế, là NH chủ lực trong thực hiện chính sách tỷ gía của Ngân hàng Nhà nớc, thay mặt Chính phủ để đàm phán, tiếp nhận quản lý các khoản vốn vay nớc ngoài và viện trợ của nớc ngoài

Ngân hàng Ngoại Thơng Việt Nam đợc tổ chức theo mô hình tổng công ty

đặc biệt, có các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc, có đơn vị thành viên hạch toán độc lập gồm 24 chi nhánh cấp I trong nớc, 01 công ty tài chính có bề dầy hoạt động hơn 20 năm tại Hongkong, 01 công ty thuê mua, 01 công ty đầu t khai thác tài sản xiết nợ, 01 công ty Chứng Khoán, 03 đơn vị liên doanh với nớc ngoài (Chohungbank - đối tác Hàn Quốc, Vinalease – đối tác Nhật Bản, xây dựng cao

ốc VCB-Tower – đối tác Singapore), 03 văn phòng đại diện tại Liên Bang Nga, Cộng Hoà Pháp, Cộng Hoà Singapore và hiện nay đã đợc Ngân hàng Nhà nớc cho phép thành lập Văn Phòng Đại Diện tại Mỹ Để thực hiện chiến lợc kinh doanh,

mở rộng mạng lới hoạt động, một số chi nhánh cấp một còn có các phòng giao dịch, các chi nhánh cấp hai trực thuộc

Với phơng châm: “Luôn mang đến cho khách hàng sự thành đạt”, NHNTVN

đang nỗ lực thực hiện đề án tái cơ cấu ngân hàng, phấn đấu trở thành ngân hàng tiên tiến theo chuẩn mực quốc tế, đa dạng hoá hoạt động, đi đầu về ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại nhằm cung cấp dịch vụ ngân hàng có chất lợng cao cho mọi thành phần kinh tế, đã đầu t vào dự án công nghệ ngân hàng bán lẻ với tên gọi: Hệ thống Ngân hàng bán lẻ Ngân hàng Ngoại Thơng – Tầm nhìn 2010 Viết tắt là VCB - 2010 Việc ứng dụng VCB - 2010 tạo ra nhiều thay đổi đối với Ngân hàng trên rất nhiều lĩnh vực: T duy, mô hình quản lý, quy trình nghiệp vụ

+ Thay đổi quan điểm về phục vụ khách hàng trong toàn hệ thống

+ Thay đổi quy trình xử lý nghiệp vụ NH theo hớng chuẩn hoá, khoa học, chuyên môn hoá nhằm tận dụng tối đa nguồn nhân lực của ngân hàng

+ Cung cấp khả năng hoạt động trực tuyến, tạo điều kiện quản lý tập trung tài khoản khách hàng

+ Chuẩn hoá hệ thống thông tin khách hàng đáp ứng các yêu cầu về phân tích, đánh giá rủi ro khách hàng, nâng cao khả năng quản lý của các bộ phận hổ trợ, phục vụ việc quản lý tập trung tại tổng hàng

+ Đảm bảo tính an toàn và khả năng bảo mật thông tin dữ liệu của ngân hàng và khách hàng

Hiện nay, trên toàn hệ thống Vietcombank đã triển khai xong đề án mô hình ngân hàng bán lẻ Với cơ chế phục vụ khách hàng một cửa, tiện lợi cho khách hàng trong giao dịch, khách hàng đợc cung cấp nhiều sản phẩm và dịch vụ ngân hàng quốc tế nh quản lý vốn tự động, chuyển tiền tự động, trả lơng tự động VCB-…

2010 cho phép ngân hàng cung cấp tức thời mọi thông tin từ tổng hợp đến chi tiết

về mọi hoạt động trên tài khoản tiền gửi của khách hàng tại ngân hàng tiện ích …cho các công ty mẹ trong việc quản lý hoạt động các chi nhánh và công ty con.Thời gian qua, Ngân hàng Ngoại Thơng đã sát cánh cùng các ngân hàng th-

ơng mại khác trong hệ thống Ngân hàng Việt Nam để không ngừng đổi mới, phát triển và hoàn thiện hơn các mặt hoạt động ngân hàng, đã có nhiều đóng góp tích cực trong mở rộng quan hệ đối ngoại của ngân hàng, đã phát triển nhiều dịch vụ

ngân hàng mang nhiều tiện ích đến mọi tầng lớp dân c, đã mang lại hiệu qủa thiết thực trong phát triển kinh tế –xã hội của Việt Nam.

1.1.2 Mô hình tổ chức và hoạt động của NHNT Việt Nam

Thời gian qua, tình hình tổ chức và phân công thực hiện nghiệp vụ TTQT trong hệ thống NHNTVN cha thống nhất giữa các chi nhánh Ban lãnh đạo NHNTVN giao quyền cho giám đốc các chi nhánh tuỳ theo tình hình thực tế tại địa bàn mà giao nhiệm vụ cho cán bộ Tại hội sở chính và chi nhánh Hồ Chí Minh đợc chuyên môn hoá theo từng mảng nghiệp vụ, mỗi mảng nghiệp vụ là một phòng độc lập nh: Phòng thanh toán xuất, phòng thanh toán nhập, phòng hối đoái, phòng phi mậu dịch, phòng chuyển tiền, phòng thẻ Một số chi nhánh có phòng Thanh …toán Quốc tế thực hiện toàn bộ các mặt nghiệp vụ liên quan hoạt động đối ngoại gồm: Quan hệ đại lý, thanh toán xuất, thanh toán nhập, thanh toán phi mậu dịch, thanh toán thẻ nh chi nhánh Vũng Tàu, An Giang Một số chi nhánh có phòng …Thanh toán Quốc tế chỉ thực hiện các nghiệp vụ liên quan thanh toán xuất nhập khẩu hàng hoá, còn các nghiệp vụ thanh toán phi mậu dịch và thanh toán thẻ đợc

đặt tại phòng Phi mậu dịch hoặc phòng Kinh doanh dịch vụ nh chi nhánh Cần Thơ, Đà Nẵng, Hà Nội…… còn lại đa số các chi nhánh có nghiệp vụ TTQT đặt tại phòng kế toán Hiện nay, theo đề án mô hình ngân hàng bán lẻ, một số chi nhánh đang cơ cấu lại chức năng nhiệm vụ của các phòng cho phù hợp mô hình mới nhng cha có sự thống nhất trong toàn hệ thống Tuy nhiên, dù cơ cấu tổ chức

nh thế nào, từ hội sở chính đến các chi nhánh phải thực hiện nghiệp vụ TTQT theo

đúng thông lệ quốc tế của từng nghiệp vụ cụ thể, phải tuân thủ theo quy trình thống nhất mà ban lãnh đạo NHNT đã ban hành

1.1.3 Những nghiệp vụ chủ yếu của NHNT

Ngay từ ngày đầu thành lập, bên cạnh những nghiệp vụ truyền thống, VCB đã không ngừng đa dạng hoá các loại hình hoạt động, đem đến cho khách hàng nhiều loại hình dịch vụ ngân hàng mới mẻ và thuận tiện, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của khách hàng Hiện nay NHNT có khả năng cung cấp cho khách hàng

những dịch vụ sau:

• Nhận tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiền gửi thanh toán của các tổ chức quốc tế bằng VND, ngoại tệ.

• Nhận tiền gửi tiết kiệm bằng VND và ngoại tệ

• Cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn bằng VND và ngoại tệ

• Bảo lãnh và tái bảo lãnh

• Thanh toán XNK

• Chuyển tiền nhanh trong và ngoài nớc

• Kinh doanh ngoại tệ giao ngay, kỳ hạn và hoán đổi

• Thực hiện nghiệp vụ hối đoái, chuyển tiền đi đến, nhờ thu, đổi tiền

• Phát hành thẻ thanh toán, thẻ tín dụng, thẻ rút tiền tự động ATM, Visa Card, Master Card, AMEX, JCB

• Cung cấp các dịch vụ ngân hàng bán lẻ cho khách hàng, dịch vụ Banking,

E-• Kinh doanh vàng bạc đá quý, vay vốn NHNN và các TCTD, tiếp nhận và quản lý tài sản của nhà nớc, TCTD trong nớc cũng nh hỗ trợ vốn

2.1.4 Các hình thức tài trợ nhập khẩu tại Ngân hàng Ngoại Thơng Việt nam

 Mở L/C thanh toán hàng nhập khẩu

 Cho vay thanh toán bộ chứng từ hàng nhập

 Cho vay bắt buộc

 Phát hành L/C trả chậm

 Các hình thức tài trợ khác nh: Phát hành L/C tuần hoàn; T vấn cho khách hàng; Bán ngoại tệ; phát hành bảo lãnh nhận hàng; ký hậu vận

đơn; ký chấp nhận hối phiếu

1.1.4 Tình hình hoạt động của NHNT trong những năm gần đây (2003, 2004)

Trong năm 2003, NHNT đã có những bớc đi vững chắc trên con đờng đổi mới hoạt động và đã gặt hái đợc những thành quả đáng mừng trên mọi phơng diện hoạt

động Về công tác vốn – một thế mạnh truyền thồng của NHNT, tính đến cuối năm 2003, tổng tích sản của NHNT uớc đạt hơn 98.000 tỷ VND, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm truớc Có đợc kết quả trên là nhờ NHNT đã đồng thời áp dụng

nhiều giải pháp tích cực nh nânng cao chất lợng phục vụ khách hàng, áp dụng chính sách khách hàng năng động (thành lập phòng khách hàng đặc biệt) và đặc biệt đã triển khai nhiều hình thức huy động vốn tiên tiến đợc khách hàng đánh giá cao nh: phát hành trái phiếu bằng USD có lãi suất thả nổi, kỳ phiếu với lãi suất bậc thang, chứng chỉ tiền gửi Trong năm này, vốn VND của NHNT đã tăng mạnh, đạt mức tăng trởng gấp 2 lần so với năm 2002 và đa cơ cấu vốn của NHNT gần đạt mục tiêu đề ra trong đề án tái cơ cấu Về hoạt động tín dụng, NHNT tiếp tục đạt đợc mức tăng trởng cao, tính đến cuối năm 2003, d nợ tín dụng uớc đạt 36.730 tỷ quy VND, tăng 34% so với cùng kỳ năm trớc (vuợt 5,3% so với kế hoạch đề ra) Một điểm đáng mừng khác trong hoạt động tín dụng của NHNT trong năm 2003 là cơ cấu d nợ tín dụng theo loại tiền vay, thời hạn vay và đối tợng khách hàng cũng có chuyển biến đáng kể Cụ thể là trong năm này, tốc độ tăng tr-ởng d nợ ngoại tệ tăng nhanh hơn d nợ tín dụng VND (d nợ ngoại tệ tăng 46%, d

nợ VND tăng 24%); tốc độ tăng trởng d nợ cho vay ngắn hạn và trung dài hạn

t-ơng đt-ơng nhau; d nợ cho vay khối khách hàng có vốn đầu t nớc ngoài (FDIs) tăng 60,5% và d nợ cho vay SMEs tăng 34%, chiếm gần 17% tổng d nợ tín dụng

Về dịch vụ ngân hàng, NHNT tiếp tục đạt thị phần lớn về thanh toán XNK của cả nớc (30%) và duy trì vai trò chủ đạo trên thị trờng liên ngân hàng và trong kinh doanh ngoại tệ Doanh số thanh toán XNK năm 2003 ớc đạt 11.992 triệu USD, tăng 16,7% so với năm 2002 Doanh số thanh toán XK ớc đạt 5.727 triệu USD, tăng 22,5% so với năm trớc và chiếm 29,4% thị phần của cả nớc Doanh số thanh toán NK ớc đạt 6.195 triệu USD, tăng 11,8% so với năm 2002

Một dấu ấn rõ nét trong nỗ lực đa dạng hoá và nâng cao chất lợng dịch vụ của NHNT trong năm 2003 là việc triển khai một loạt các sản phẩm mới trên nền tảng công nghệ hiện đại nh triển khai dịch vụ độc quyền thẻ Amex, dịch vụ VCB – Money cho khách hàng là định chế tài chính và doanh nghiệp, V – CBP và

Internet Banking cho khách hàng bán lẻ , mang đến sự an toàn – tiện lợi – tiết kiệm cho các khách hàng của NHNT VN và đã đợc đông đảo quần chúng nhiệt liệt đón nhận Nhờ những sản phẩm mới với nhiều tiện ích có giá trị, phù hợp với nhu cầu của khách hàng, doanh số giao dịch bán lẻ của NHNT VN đã tăng trởng

mạnh trong năm 2003 Số lợng thẻ phát hành tăng gần 300%, doanh số sử dụng và thanh toán thẻ tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2002.

Hoạt động kinh doanh ngoại tệ của VCB trong năm 2003 chịu tác động của nhiều yếu tố: tình hình XNK tăng trởng khá; việc tăng giảm giá bất thờng của của một

số ngoại tệ mạnh; diễn biến giá vàng không ổn định và tăng mạnh vào những tháng cuối năm; ảnh hởng nạn dịch SARS; NHNN điều chỉnh một số chính sách quản lý ngoại hối; các NHTM thực hiện chính sách huy động nguồn vốn tiền

đồng Việt Nam lãi suất cao Doanh số mua bán ngoại tệ của VCB đạt khoảng 9.639 triệu USD, tăng 9,6% so với năm trớc Trong đó, doanh số mua vào đạt 4.808 triệu USD, tăng 8,3% và bán ra là 4.831 triệu USD, tăng 10,9% so với năm trớc

Bớc sang năm 2004, mặc dù còn nhiều trở ngại gây ảnh hởng không nhỏ tới hoạt

động của ngân hàng, nhng VCB đã vợt qua những thách thức, tận dụng các cơ hội, thế mạnh và đã đạt đợc nhiều kết quả tốt về mọi mặt Tổng nguồn vốn tính đến tháng 12/2004 đạt 120.000 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2003, vợt 6%

so với kế hoạch, trong đó d nợ đạt hơn 48.920 tỷ đồng Nguồn vốn huy động từ 2 thị trờng đạt 107.570 tỷ đồng, tăng 24,4% Vốn huy động có kỳ hạn đạt 46.810 tỷ

đồng, tăng 14,5% so với cuối năm 2003, trong đó vốn có kỳ hạn trên thị trờng chỉ tăng 5,4% Vốn có kỳ hạn trên 12 tháng là 9.479 tỷ đồng, chiếm 8,8% nguồn vốn huy động Do tốc độ tăng vốn có kỳ hạn thấp so với mức tăng vốn huy động nên

tỷ trọng vốn có kỳ hạn trong nguồn vốn huy động giảm từ 47,2% xuống còn

43,5% trong vòng một năm qua Vốn huy động từ dân c đến 31/12/04 đạt 34.276

tỷ quy VND với tốc độ tăng là 10,8% so với đầu năm, thấp so với mức tăng trung bình của nguồn vốn Vốn huy động từ các TCKT đạt 54.268 tỷ quy VND, tăng 20,9% trong năm 2004 Nếu xét về loại tiền thì trong năm qua, tổng nguồn vốn bằng VND là 46.294 tỷ, chỉ còn chiếm tỷ trọng 38,7% tổng nguồn vốn, tăng 11,4% so với đầu năm – thấp xa so với kế hoạch tăng trởng (35%) Tổng nguồn vốn ngoại tệ đạt 4.667 triệu USD, tơng đơng 73.454 tỷ VND, tăng 28,9% so với cuối năm 2003

Vốn điều lệ và các quỹ đạt gần 7.000 tỷ đồng, tăng 42% Hệ số an toàn vốn hiện

đạt khoảng 7%, cao hơn nhiều so với mức trên 3% vào cuối năm 2000 và đang từng bớc hớng tới các chuẩn mực quốc tế

Năm 2004 cũng là năm Vietcombank nhận danh hiệu “Ngân hàng tốt nhất Việt Nam” 5 năm liên tiếp do Tạp chí The Banker bình chọn, “Ngân hàng tốt nhất Việt Nam năm 2004” theo đánh giá của tạp chí Global Finance World, cùng nhiều giải thởng và danh hiệu uy tín khác

Vietcombank là ngân hàng có truyền thống trong thanh toán quốc tế, góp phần thúc đẩy tăng trởng XNK cho đất nớc Năm 2004, doanh số thanh toán XNK qua ngân hàng đã đạt hơn 16.400 triệu USD, tăng 32% so với năm 2003 và chiếm gần 30% thị phần của cả nớc Doanh số thanh toán XK đạt 6.967 triệu USD, tăng 22,4% so với năm 2003, chiếm 26,7% thị phần cả nớc Trong đó mặt hàng dầu thô chiếm tỷ trọng 45,8% và có tốc độ tăng đến 47,8% do giá trên thị trờng thế giới liên tục tăng cao Doanh số thanh toán NK đạt 9.409 triệu USD, tăng hơn 39% so với năm 2003 và chiếm 29,9% thị phần của cả nớc Doanh số thanh toán nhập khẩu xăng dầu đạt 2.853 triệu USD, tăng tới 62,2% và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng doanh số (chiếm 30,3%) do nhu cầu trong nớc tăng mạnh và giá nhập khẩu các sản phẩm dầu trên thị trờng thế giới đang ở mức cao.Ngoài ra việc nhập khẩu các mặt hàng máy móc thiết bị, sắt thép, hoá chất, phân bón đều tăng để đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nớc

Thêm vào đó, tổng doanh số mua bán ngoại tệ đạt 13.600 triệu USD, chiếm 33% thị phần cả nớc và là ngân hàng chủ lực cung ứng ngoại tệ cho các doanh nghiệp XNK

Năm qua cũng là năm NHNT thu đợc nhiều thành công trên lĩnh vực thẻ tín dụng Lợng thẻ phát hành đã lên tới con số 516.000 thẻ Doanh số thanh toán thẻ tín dụng quốc tế đạt mức kỷ lục 3.260 tỷ đồng, rút tiền mặt qua ATM lên tới 7.600

tỷ đồng; Vietcombank cũng đã kết nối thành công mạng thẻ ATM với 6 trong tổng

số 11 ngân hàng thuộc liên minh thẻ là: Kỹ thơng, Quân đội, Quốc tế, Nhà hà nội, Phơng Nam, Chohung Vina Nhờ vậy chủ thẻ của các ngân hàng trên đợc phép

giao dịch qua hệ thống của NHNT trên toàn quốc Cuối năm 2004, Vietcombank cũng đã đa vào thị trờng 2 loại thẻ mới là: Thẻ tín dụng Vietcombank – Master Card Cội nguồn và thẻ ghi nợ điện tử Vietcombank – Master Card Unembossed

đáp ứng các nhu cầu ngày càng cao của ngời dân

Về hoạt động tín dụng, đến hết tháng12/2004, tổng d nợ của toàn hệ thống đạt 48.923 tỷ quy VND, tăng 32,6% so với cuối năm 2003, cao hơn mức tăng trởng

kế hoạch (27,2%) Doanh số cho vay trong năm 2004 đạt 148.296 tỷ quy VND, tăng 22,5% so với các năm trớc; doanh số thu nợ đạt 136.153 tỷ quy VND, tăng 23% Hiện số d nợ của NHNT chiếm 10,6% trong tổng d nợ của toàn ngành ngân hàng

Trên đây là tình hình hoạt động nói chung của NHNT Việt Nam trong 2 năm gần

đây (2003, 2004) Tuy nhiên, VCBTW (Sở giao dịch 1), với vai trò đầu não, chỉ

đạo và kiểm tra toàn bộ hoạt động của hệ thống VCB, luôn duy trì chỗ đứng của toàn bộ hệ thống là NHTM hàng đầu của Việt Nam Hoạt động của VCBTW từ tr-

ớc đến nay không ngừng phát triển về mọi mặt, đặc biệt là các hoạt động nghiệp

vụ để xứng đáng giữ vị trí chủ đạo trong toàn bộ hệ thống VCB Vì vậy trong khuôn khổ bài viết này, trớc hết là sự hạn chế về mặt thời gian, thứ hai là hạn chế

về trình độ , cho nên em chỉ xin trình bày về thực trạng hoạt động tài trợ nhập khẩu tại NHNTTW (Sở giao dịch 1) để khái quát cho toàn bộ hoạt động của hệ thống NHNT VN

2.2 Thực trạng hoạt động tài trợ của NHNTTW đối với các doanh nghiệp nhập khẩu theo phơng thức TDCT

2.2.1 Thực trạng hoạt động nhập khẩu theo phơng thức TDCT tại

doanh với nớc ngoài, , nhng VCBTW vẫn làm tốt chức năng là trung tâm thanh toán XNK của cả nớc Đặc biệt là trong hoạt động nhập khẩu hàng hoá nh trong bài viết này sẽ đề cập đến.

Bảng 1: Tình hình thanh toán xuất nhập khẩu qua VCBTW (2002 – 2004) Đơn vị: nghìn USD

Chỉ tiêu 2002 2003 2004 Tỷ lệ

03/02 04/03 Xuất khẩu 480.000 490.000 430.000 2,08% - 12,24%

Nhập khẩu 2.250.000 2.760.000 4.200.000 22,66% 52,17%

(Nguồn: Báo cáo thanh toán quốc tế tại VCBTW từ 2002 2004– )

Nh bảng trên có thể thấy đợc hai sự thay đổi hoàn toàn trái ngợc nhau giữa tình hình NK và XK của VCBTW trong thời gian qua Trong khi kim ngạch XK ngày một giảm đi thì kim ngạch NK lại ngày càng tăng lên và tăng ở mức cao Hiện t-ợng này có thể đợc lý giải nh sau:

Sự giảm sút kim ngạch XK qua VCBTW trong khi tốc độ tăng trởng bình quân hàng năm của XK vẫn đạt 17,5% (tính đến thời điểm cuối năm 2004) – là do các doanh nghiệp XK ngày càng có xu hớng tìm đến các ngân hàng liên doanh hoặc

cổ phần để giao dịch vì ở đó thủ tục đỡ rờm rà hơn, đồng thời khâu kiểm tra chứng

Đây quả thực là một sự nhảy vọt trong thanh toán hàng NK tại VCBTW – một

điều mà rất nhiều các ngân hàng khác mong muốn đạt đựơc Nguyên nhân của sự nhảy vọt này thì rất nhiều, song có thể khái quát thành một số những lý do cơ bản sau:

Đầu tiên phải kể đến đó là việc kim ngạch nhập khẩu của nớc ta đã tăng lên

đáng kể trong những năm qua Sự tăng lên này đợc thể hiện qua bảng sau:

Bảng 2: Kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam 2002 – 2004

Đơn vị: nghìn USD

Chỉ tiêu 2002 2003 2004 Tỷ lệ03/02 04/03

Kim ngạch

nhập khẩu 19.300.000 24.995.000 29.687.000 29,5% 18,17%

(Nguồn: Tổng cục Thống kê)

Trong năm 2002, kim ngạch NK của nớc ta là 19.300.000 nghìn USD, đến năm

2003 là 24.995.000 nghìn USD, tăng 29,5% Và đến 2004 thì đã là 29.687.000 nghìn USD, tăng 18,77% so với cùng kỳ năm 2003 Sự gia tăng này có ảnh hởng rất lớn đến hoạt động thanh toán nhập của hệ thống NHNT Việt Nam Kim ngạch

NK của cả nớc tăng thì dĩ nhiên hoạt động thanh toán nhập của các ngân hàng cũng theo đó mà cũng tăng theo Đặc biệt lại là đối với NHNT- một ngân hàng có truyền thống hơn 40 năm trong hoạt động thanh toán XNK

Trong những năm qua, tỷ trọng thanh toán XNK của VCB luôn chiếm một tỷ lệ nhất định trong hoạt động XNK của cả nớc (khoảng 30%) Còn đối với VCBTW thì tỷ lệ này cũng phải vào khoảng 12,13%, do VCBTW, nh đã nói ở trên, là cơ quan luôn giữ vị trí chủ đạo trong hoạt động của hệ thống VCB Để chi tiết hơn, ta

(Nguồn: Báo cáo thanh toán quốc tế tại phòng nhập từ 2002 2004)–

Nh vậy, trong cả 3 năm 2002,2003,2004 thì tỷ trọng thanh toán qua VCBTW

so với cả nớc đều tăng lên Năm 2003, tỷ trọng này là 11,6% Năm 2003 là 11,04% và đến năm 2004 thì đã là 14,14%

Thứ hai là dựa vào chính bản thân NHNT Việt Nam Với mạng lới đại lý rộng khắp trên toàn thế giới, hiện nay VCB có 1400 ngân hàng đại lý đợc thiết lập tại gần 100 nớc và vùng lãnh thổ, trở thành NHTM Việt Nam có hệ thống ngân hàng

đại lý lớn nhất Điều này khẳng định đợc vị thế và độ tin cậy của VCB trong quan

hệ với các đối tác quốc tế Do đó trong các quan hệ mua bán thơng mại quốc tế, lẽ

dĩ nhiên là phía đối tác nớc ngoài hầu hết đều yêu cầu đợc hợp tác với NHNT Và trong đó,không thể không nhắc đến vai trò chủ đạo của VCBTW

Thứ ba, có thể coi nh một xu thế hiện nay của các doanh nghiệp XNK Việt Nam Nh đã nói ở trên, khi XK thì thờng tìm đến các ngân hàng cổ phần vì điều kiện dễ dàng hơn, còn khi NK thì lại tìm đến các NHTM có uy tín lớn nh VCB

Có thể vì lý do an toàn, vì là bạn hàng lâu năm, vì phía nớc ngoài yêu cầu, vì nhu cầu ngoại tệ

Tuy nhiên, vì bất cứ lý do gì thì hiện nay VCBTW vẫn là đơn vị có kim ngạch thanh toán NK lớn nhất cả nớc Sau đây là bảng số liệu chi tiết về hoạt động thanh toán nhập tại ngân hàng này:

Bảng 4: Tình hình thanh toán nhập khẩu tại VCBTW

138.000 5%

204.240 4,8%

3 Chuyển tiền

- Kim ngạch (nghìn USD)

- Tỷ trọng (%)

712.295 33%

870.000 31,6%

1.321.920 31,54%

(Nguồn: Báo cáo thanh toán quốc tế tại phòng nhập VCBTW từ 2002 2004)–

Nh có thể thấy, hiện nay VCBTW đang chủ yếu sử dụng ba phơng thức thanh toán: TDCT, nhờ thu kèm chứng từ và chuyển tiền điện tử Ngoài ra còn có phơng thức thanh toán hàng đổi hàng, nhng chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ, không đáng kể Trong ba phơng thức trên thì phơng thức TDCT đợc sử dụng nhiều nhất, tiếp theo là phơng thức chuyển tiền và cuối cùng là phơng thức nhờ thu kèm chứng từ Trong năm 2002, tỷ trọng thanh toán theo phơng thức TDCT chiếm 62%, theo ph-

ơng thức nhờ thu là 5% và chuyển tiền là 33% Đến năm 2003, tỷ lệ này tơng ứng

là 63,4%; 5% và 31,6% Vào năm 2004, phơng thức TDCT chiếm 63.66% trong thanh toán hàng nhập, phơng thức nhờ thu chiếm 4,8%, phơng thức chuyển tiền chiếm 31,54% Nh vậy phơng thức TDCT vốn đã đợc sử dụng nhiều trong thanh toán quốc tế, nay lại càng chiếm tỷ trọng cao hơn (năm 2002 là 62%, 2003 là 63,4% và năm 2004 là 63,66%) Phơng thức chuyển tiền tuy đợc sử dụng nhiều nhng thờng là những món nhỏ nên kim ngạch thanh toán không lớn lắm

Năm 2002, kim ngạch thanh toán bằng phơng thức TDCT là 1.424.590 nghìn USD, năm 2003 là 1.752.000 nghìn USD, tăng 22,9% Năm 2004, thanh toán TDCT qua VCBTW đạt 2.673.840 nghìn USD, tăng 52,6% so với năm 2003 Sự tăng lên này do nhiều nguyên nhân Có thể do phía đối tác nớc ngoài yêu cầu, hoặc do bất cứ một tác động khách quan nào đó Tuy nhiên một điều quan trọng là

do VCBTW có khả năng đáp ứng tốt hơn các nhu cầu của doanh nghiệp nhập khẩu so với các Ngân hàng khác Có thể dẫn chứng điều này ở một số điểm nh sau:

Thứ nhất, VCBTW rất linh hoạt trong việc quy định các mức ký quỹ mở L/C,

có thể là 100%, 80%,50%,20% hay thậm chí cả 0% giá trị L/C Tuỳ theo từng đối tợng khách hàng mà VCBTW áp dụng các mức ký quỹ phù hợp

Thứ hai, do VCBTW có thể đáp ứng tốt các nhu cầu về ngoại tệ cho khách

hàng của mình, có thể là thông qua hình thức bán hoặc cho vay ngoại tệ Nh ta đã biết, khó khăn lớn nhất của các doanh nghiệp NK là phải có đủ số ngoại tệ cần thiết để thanh toán cho ngời XK, trong khi đó, VCBTW lại là Ngân hàng mà hàng năm thờng có doanh số mua bán ngoại tệ gần nh cao nhất cả nớc (năm 2002 là

639 triệu USD, 2003 là 702 triệu USD, 2004 là 986 triệu USD) Bên cạnh đó, dự trữ ngoại tệ cũng có thể đợc coi nh lớn nhất trong cả nớc Năm 2002, tiền mặt ngoại tệ tại ngân quỹ (quy VND) là 40.846.000 VND, năm 2003 là 56.632.000 VND, năm 2004 là 75.115.000 VND Có thể nói đây là một trong những lợi thế của VCBTW so với các Ngân hàng khác

Thứ ba, do mức phí mở L/C của VCBTW tơng đối thấp, hiện nay mức phí chỉ

là 300 USD/ L/C trong khi ở các Ngân hàng nớc ngoài là 500-700 USD/L/C

Thứ t, do VCBTW có truyền thống hơn 40 năm trong lĩnh vực thanh toán quốc

tế nên lợng khách hàng truyền thống cũng tơng đối lớn

Thứ năm, VCBTW có đội ngũ nhân viên có trình độ nghiệp vụ cao và giàu kinh

nghiệm, nhiệt tình, tận tâm trong công việc Trong suốt thời gian qua, bằng sự cẩn trọng và chắc chắn của mình, họ đã giúp cho các giao dịch của doanh nghiệp trong nớc với đối tác nớc ngoài diễn ra suôn sẻ, khiến cho khách hàng rất hài lòng

và luôn tin tởng khi lựa chọn ngân hàng