21 tình huống sư phạm mầm non 21 tình huống sư phạm mầm non 21 tình huống sư phạm mầm non21 tình huống sư phạm mầm non21 tình huống sư phạm mầm non 21 tình huống sư phạm mầm non 21 tình huống sư phạm mầm non 21 tình huống sư phạm mầm non 21 tình huống sư phạm mầm non 21 tình huống sư phạm mầm non 21 tình huống sư phạm mầm non 21 tình huống sư phạm mầm non
Trang 1TUYỂN TẬP TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM THƯỜNG GẶP
TRONG TRƯỜNG MẦM NON
1 Khi xảy ra xung đột
2 Chào “Chị” thôi.
3 Cháu không thích học cô đâu
4 Dạy thêm cho trẻ mẫu giáo
5 Tật nói lắp
6 Bệnh Tự kỉ
7 Cô ơi! Cháu không thích chơi ở góc “Bác sĩ” nữa đâu
8 Cô kể chuyện khác đi.
9 Cô nhớ cởi áo cho cháu hộ tôi cô nhé.
10 Cháu không thích nặn con vật đâu cô ạ
11 Cô ơi! Cháu không buồn ngủ
12 Cháu trả lời nữa đâu.
13 Cháu không thích xây bến xe ô tô nữa đâu cô ạ.
14 Trẻ trốn thể dục sáng.
15 Các cô không chủ nhiệm nữa.
16 Tại sao cô cứ bắt cháu ngủ.
17 Cháu không thích ăn món này.
18 Cô kể sai rồi.
19 “Tự giác” chịu phạt
20 Cháu không thích hát bài hát này đâu
Trang 221 “Mèo” thì phải có đuôi chứ
Trang 3TUYỂN TẬP TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM THƯỜNG GẶP
TRONG TRƯỜNG MẦM NON
1 Khi xảy ra xung đột
Cô giáo vừa ở ngoài sân bước vào lớp thì thấy hai cháu Nam và Tuấnmặt đỏ gay đang túm áo đánh nhau Chị lựa chon cách nào trong cáccách sau đây? Vì sao?
Cách 1: Cô chạy đến kéo mỗi cháu ra một nơi, rồi nghiêm nghị tuyên
bố phạt cả hai cháu đứng úp mặt vào tường
Cách 2: Cô chạy đến tách hai cháu ra rồi giao cho mỗi cháu một việc,
cháu thì kê ghế, cháu thì kê bàn chuẩn bị giờ ăn
Cách 3: Tách hai cháu ra hỏi rõ nguyên nhân, cháu nào mắc lỗi nặng
hơn yêu cầu cháu xin lỗi cô và bạn, nhắc cháu kia lần sau có gì nói với
cô, không được đánh nhau, xin lỗi cô, nhắc nhở hai cháu cùng nhauchơi, cùng học không được đánh nhau
Cách 4: Tách hai cháu ra và yêu cầu hai cháu đứng trước lớp nói rõ
lỗi của mỗi cháu Cho hai cháu xin lỗi nhau, xin lỗi cô và các bạn
2 Chào “Chị” thôi.
Cô Loan Giáo viên thực tập tại lớp mẫu giáo lớn Cô vào lớp nét mặtvui vẻ, niềm nở: “Cô chào các cháu” để làm quen với lớp Cả lớpđồng thanh: “Chúng cháu chào cô ạ!” Cháu Lâm, mặt lầm lì, ngồi immột lúc rồi nói: “Chị thôi Em chào chị”, “Chị ấy ở trọ cạnh nhà tớ, tớvẫn gọi là chị” Là cô giáo Loan, bạn sẽ chọn cách nào trong các cáchsau đây và giải thích vì sao chọn cách đó
Cách 1: Yêu cầu cháu Lâm đứng lên và chào cô, vì cô là cô giáo nên
cháu phải chào cô, không được gọi là chị Nếu không cô sẽ phạt đứng
Trang 4góc tường, không được chơi cùng các bạn.
Cách 2: Cô coi như không nghe thấy gì và tiếp tục trò chuyện với cả
lớp Cuối giờ cô nói với cháu Lâm cháu gọi thế nào cũng được nhưngLâm phải ngoan và nghe lời “chị” nhé
Cách 3: Cô vui vẻ giới thiệu tên mình với cả lớp và kể cho trẻ nghe;
Hồi bé cô cũng ở gần nhà cô giáo của cô, ở nhà cô cũng gọi cô giáo làchị, nhưng khi đến lớp cả lớp chào bằng cô nên cô cũng chào là cônhư các bạn trong lớp Cô rất ngoan phải không cả lớp
3 Cháu không thích học cô đâu
Nhóm thực tập của cô giáo Hường hôm nay chuyển nhóm sang chủnhiệm lớp mẫu giáo lớn Công việc của cô giáo Mầm non thật vuinhưng cũng thấm mệt bởi là giáo viên thực tập, chưa thực sự quen vớicông việc, nên hôm nay cả ba cô giáo của nhóm dậy hơi muộn khôngkịp trang điểm.Vừa bước chân vào lớp, một số cháu trong lớp ồn ào:
“Eo ôi ba cô này xấu thế, không biết trang điểm, cháu không thích học
cô đâu?” Là ba cô giáo đó, chị sẽ chọn cách nào trong các cách sauđây? Vì sao lại chọn cách đó?
Cách 1: Quát trẻ không được ồn ào, không được chê cô giáo Nếu bạn
nào còn mất trật tự cô sẽ phạt, không được ra sân tập thể dục với cácbạn khác
Cách 2: Bình tĩnh ổn định lớp và chọn trò chơi vận động nhẹ nhàng
chuẩn bị cho trẻ ra sân tập thể dục (làm đoàn tàu, một cô là người láitàu, một cô đi sau quan sát trẻ, cô còn lại trang điểm nhanh và luânphiên nhau trang điểm trong giờ cháu tập thể dục sáng)
Cách 3: Nhắc cả lớp trật tự, trò chuyện với trẻ: cô thấy cả lớp mình
không bạn nào trang điểm những cháu nào cũng rất xinh, cô yêu tất cả
Trang 5các cháu Sau giờ tập thể dục cô cháu mình cùng trang điểm để chơitrò chơi đóng kịch “Chú dê đen” (làm quen tác phẩm văn học hoặc tuỳthuộc vào nội dung bài học để gợi ý cho trẻ hoạt động tiếp theo, và côtranh thủ trang điểm cho mình) nhé, các cháu thích không?
4 Dạy thêm cho trẻ mẫu giáo
Lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổi do nhóm thực tập của cô giáo Lan chủ nhiệm.Một số phụ huynh đến gặp các cô đề nghị dạy thêm cho các cháu đọc,viết, làm tính của chương trình lớp một vào thứ 7 và họ mang sáchđến cho các cô Là những giáo viên đó, chị sẽ chọn cách nào trong cáccách sau? Vì sao?
Cách 1: Giải thích cho các phụ huynh đó hiểu sự phát triển của trẻ có
quy luật của nó Nếu dạy trước sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của giađoạn sau và tính cách của trẻ như: tự cao, tự đại, chủ quan vì cho rằngcái gì mình cũng biết rồi nếu dạy trước chương trình lớp một từ tuổimẫu giáo Và tuổi mẫu giáo chỉ chuẩn bị những kĩ năng cơ bản cầnthiết về đọc, viết, làm quen chữ cái, nên gia đình không cần phải chotrẻ đi học thêm
Cách 2: Nhận lời phụ huynh và sẽ dạy cho trẻ vào giờ sinh hoạt
chiều Các cháu không cần đi học ngày thứ 7, không cần nộp học phí
để tạo được mối quan hệ hài hoà với phụ huynh và hoàn thành côngtác phối hợp với phụ huynh trong công tác chủ nhiệm của mình
Cách 3: Nhận lời dạy vào thứ 7 vì có thêm thu nhập và làm vừa lòng
phụ huynh, vì dù sao đó là yêu cầu của phụ huynh và công tác phốihợp của giáo viên chủ nhiệm trong đợt thực tập
5 Tật nói lắp
Một bà mẹ phàn làn rằng con trai 3 tuổi của chị khoẻ mạnh, ăn ngủ
Trang 6chơi bình thường, nhưng lại mắc tật nói lắp, càng uốn nắm nó càngnói lắp nhiều hơn, thậm chí khi giận dỗi thì nó chỉ nói lắp bắp trongmiệng Sợ mai kia lớn lên tật này ảnh hưởng đến sự phát triển và giaotiếp của cháu Chị chọn cách giải thích nào trong các cách sau? Tạisao chọn cách đó?
Cách 1: Đây là hiện tượng hay gặp ở trẻ lên 3 Tật này sảy ra khi trẻ
buộc phải nói hay làm một việc gì đó như thất chưa thuận nếu tính dễ
bị kích thích cũng ảnh hưởng đến việc nói năng của trẻ, thời kì trẻ tậpnói vốn từ nghèo, hoặc do tính bướng bỉnh người lớn cần kiên trì,lắng nghe, tìm hiểu nguyên nhân để sửa cho trẻ sẽ sửa được
Cách 2: Không sao đâu Trẻ con đứa nào chả nói lắp, cứ kệ nó lớn lên
nó sẽ hết tật nói lắp chị ạ Chị chỉ cần chú ý cho cháu ăn uống điều độ
để cháu không bị còi xương suy dinh dưỡng là được
Cách 3: Thế à chị! Tốt nhất là chị giử cháu vào “Trung tâm phục hồi
chức năng” của tỉnh, ở đó có biện pháp giáo dục đặc biệt phù hợp vớicháu để cháu phát triển theo kịp các bạn Một hai năm nếu cháu khôngnói lắp nữa chị hãy cho cháu đi học ở trường Mầm non
6 Bệnh Tự kỉ
Trong đợt thực tập khi nhận lớp chủ nhiệm, cô giáo chủ nhiệm lớp vàgia đình trao đổi: Cháu Hoàng Chi, mắc chứng bệnh “Tự kỉ” tronghành vi Chi thường tỏ ra hung hăng, bướng bỉnh, hay đánh bạn, giằng
đồ chơi, phá các “công trình xây dựng” mà các bạn vừa xây xong vàhay ngồi một mình, ít tham gia các hoạt động, nhưng lại rất thích đihọc (đặc biệt là trong giờ hoạt động góc) Chị chọn phương án giáodục nào trong các phương án sau đây? Vì sao chọn cách đó?
Cách 1: Đến giờ hoạt động góc, tách Hoàng Chi ra ngồi một chỗ quan
Trang 7sát các bạn khác chơi, cô ngồi bên cạnh kèm hoặc cho cháu ngồi chơimột mình với đất nặn, tô màu tranh để tránh sảy ra xung đột với cácbạn trong lớp.
Cách 2: Cho cháu tham gia chơi cùng các bạn Lúc nào mắc lỗi cô
phạt đứng úp mặt vào tường, để cháu nhớ và dần không vi phạm nữa.Giờ đón và trả trẻ trao đổi với phụ huynh để cùng “thống nhất”phương pháp giáo dục cô đang sử dụng đối với cháu và nhắc gia đình
“thỉnh thoảng” cho cháu nghỉ một buổi để cháu bớt tính hung hăng(Chi rất thích đi học)
Cách 3: Trao đổi với gia dình để nắm bắt được những biểu hiện bất
thường mới xuất hiện trong hành vi của trẻ và những biểu hiện của trẻ
ở nhà và đồng thời thông báo với gia đình những biểu hiện thấtthường trong hành vi của cháu để cùng phối hợp giáo dục Lựa chọnphương pháp giáo dục hoà nhập trẻ một cách hợp lí, tìm hiểu đặc điểmtâm lí trẻ mắc chứng bệnh “Tự kỉ” để tư vẫn, hỗ trợ với gia đình vàchăm sóc giáo dục cháu đạt hiệu quả
7 Cô ơi! Cháu không thích chơi ở góc “Bác sĩ” nữa đâu.
Đến giờ hoạt động góc Ba bốn trẻ chạy đứng quanh cô năn nỉ: “Côơi! Cháu chán làm bác sĩ lắm rồi Hôm nay cô cho cháu chơi ở góckhác nhé” Là giáo viên thực tập, lần đầu tiên tổ chức hoạt động góc,chị chọn cách nào trong các cách sau đây? Tại sao?
Cách 1: Bác sĩ là người khám chữa bệnh cho mọi người, ai cũng yêu
quí Tại sao con lại không thích chứ, con tập làm bác sĩ để khám bệnhcho bệnh nhân, lớn lên con cũng được làm bác sĩ, ai cũng yêu quí con,mặc áo Blu rất đẹp, rất giống bác sĩ thật, con mặc vào và hỏi các bạnxem con mặc có đẹp không và cô mặc cho trẻ, nhắc cháu vào góc
Trang 8chơi vì có rất nhiều bệnh nhân đang chờ khám bệnh.
Cách 2: Cô không nói gì và tiếp tục phân vai cho các nhóm Nếu các
cháu không chơi thì thôi, ra kia ngồi xem các bạn còn nếu thích chơithì mặc áo Blu vào và ra góc chơi của mình Các góc chơi khác, cháukhông biết chơi nên không được chơi ở góc ấy
Cách 3: Cô hỏi cả lớp: Hôm nay lớp mình thích chơi những trò chơi
gì? các con kể cho cô nghe tên trò chơi mà các con thích? Cô hỏi vìsao con lại không thích chơi trò chơi “Bác sĩ” Cô cho trẻ lựa chọn tròchơi mà trẻ thích Nếu các góc chơi (theo kế hoạch cô đã soạn bài)không có trẻ chọn, mà có góc chơi khác thì lại quá đông trẻ thích chơi,
cô gợi ý để trẻ luân phiên nhau để tất cả trẻ cùng được chơi và thoảmãn nhu cầu được chơi ở các góc…
8 Cô kể chuyện khác đi.
Vào giờ hoạt động có chủ định ở lớp mẫu giáo lớn Cô giáo thực tậptiến hành giờ học như sau (Giờ cho trẻ làm quen tác phẩm văn học):
“Tích Chu ơi! Bà khát nước quá, lấy nước cho bà” Cô đố lớp mình đó
là lời của nhân vật nào trong câu chuyện gì cả lớp?” Khi cô đang nhắclại lời nhân vật trong truyện: Tích Chu, thì ở dưới lớp trẻ ồn ào: “LạiTích Chu Cháu thuộc truyện này rồi cô ạ Cháu không thích nghe nữađâu Cô kể chuyện khác đi cô” Chị chọn cách nào trong các cách sauđây để giờ học vẫn đảm bảo theo kế hoạch đã định mà trẻ vẫn hứngthú tham gia vào giờ học
Cách 1: Cô khen ngợi trẻ chú ý học nên nhớ được truyện, cô cùng trẻ
kể nối nhau một lần sau đó cho trẻ chơi trò chơi đóng kịch, cô làngười dẫn truyện, phân vai (Trẻ: bà, Tích Chu, Con chim, các trẻ khácđóng vai khán giả; cô dẫn truyện) Hết lượt cô động viên trẻ đổi vai
Trang 9Cách 2: Hỏi trẻ: Bây giờ là giờ gì (giờ kể chuyện)? Giờ kể chuyện các
con phải như thế nào (ngồi ngoan nghe cô kể chuyện)? và cô tiếnhành kể theo kế hoạch bài soạn, cháu nào không ngoan: mất tật tự,không chú ý, cô sẽ phạt đứng úp mặt vào tường đến hết cả giờ hoạtđộng góc nưa, cả lớp nghe rõ chưa?
Cách 3: Cô nhắc trẻ trật tự nghe cô kể chuyện, hết giờ cô cho cả lớp
ra sân chơi trò chơi, ngoài sân có nhiều đồ chơi, cháu nào khôngngoan tí nữa sẽ không được ra sân cùng cô và các bạn, cuối tuần cô sẽkhông thưởng phiếu bé ngoan
9 Cô nhớ cởi áo cho cháu hộ tôi cô nhé.
Được phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáo lớn trong đợt thực tập sưphạm Cô giáo Hoàn vô cùng lo lắng, vì lần đầu tiên tập làm công việccủa một cô giáo mầm non, cô còn nhiều lúng túng trong việc tổ chứcchăm sóc giáo dục trẻ Hôm nay, cuối xuân tiết trời ấm áp hơn, lớp côchủ nhiệm có bé Huyền, sáng nào bà nội cũng đưa bé đi học Huyền làcon đầu cháu sớm của gia đình, nên bà nội cháu rất yêu quí bé và cẩnthận trong chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ và đặc biệt là mặc quần áocho bé (bé Huyền hay mắc bệnh về đường hô hấp mỗi khi thay đổi khíhậu) Sáng nào đến lớp, khi giao Huyền cho cô giáo, bà không khỏibăn khoăn, lo lắng: Nào là, hôm nay cháu hơi khó ở cô trông cháu cẩnthận giúp tôi, nếu trời rét hơn cô mặc thêm áo này cho cháu Nào là,đúng 9 giờ cô nhớ cho cháu uống sữa, nào là khi ngủ trưa cô cởi bớt
áo cho cháu ngủ ngon giấc cô nhớ giúp tôi cô nhé Bà nói xong chào
cô giáo và vẫn nhắc lại: “Cô nhớ giúp tôi cô nhé” Cũng như thường
lệ Sáng nay đưa bé huyền đên lớp, bà lại cẩn thận: “Hôm nay trời ấmhơn, nhưng cháu dễ bị ho, mà thời tiết bây giờ thất thường, có khibuổi trưa lại nắng thì cô nhớ cởi bớt cho cháu cái áo khoác ra cho
Trang 10cháu hộ tôi nhé” Cô giáo Hoàn vừa nghe vừa chào các phụ huynhkhác và nói: “Vâng ạ Bà cứ yên tâm Lúc nào trời nắng cháu sẽ cởicho cháu, bà cứ về đi ạ” Khoảng 5 phút sau, cô giáo Hoàn lại thấy bànội bé Huyền hớt hải chạy vào: “Thôi cô giáo ơi, tôi trời thấy trời réthơn đấy, cô đừng cởi áo của cháu nhé” Bà nhắc đi nhắc lại rồi mới ra
về Nếu là chị, trong tình huống trên chị sẽ chọn cách nào trong cáccách sau đây? Tại sai lại chọn cách ấy?
Cách 1: Bà cận thận quá, chúng cháu có trách nhiệm làm việc ấy mà.
Bà cứ về đi để chúng cháu còn chuẩn bị dạy và bỏ đi chuẩn bị cho trẻtập thể dục buổi sáng
Cách 2: Trong giờ đón trẻ, tranh thủ trò chuyện với phụ huynh về cá
tính, nề nếp thói quenn, sở thích của từng trẻ để tạo niệm tìn, giử gắmcon em vào lớp học Khi có phụ huynh trao đổi (bà nội bé Huyền), nêngiành thời gian để trao đổi, hỏi thăm về tình trạng sức khoẻ của trẻhôm nay có gì khác thường để phụ huynh yên tâm và thấy dù giáoviên chủ nhiệm hay cô giáo thực tập là những người có sự hiểu biết,tận tụy với công việc và trao đổi với các bạn trong nhóm chủ nhiệmcùng hỗ trợ khi giờ đón trẻ có những trường hợp đặ biệt
Cách 3: Vâng ạ Bà về đi cháu sẽ không cởi, nhắc trẻ cả lớp chào bà,
rồi xếp hàng đi ra sân tập thể dục sáng và không để ý đến thái độ của
bà nội bé Huyền
10 Cháu không thích nặn con vật đâu cô ạ
Trong giờ tạo hình ở lớp mẫu giáo lớn Đề tài: Nặn các con vật màcháu thích Một cháu trai ở lớp ngồi im không thực hiện yêu cầu của
cô, cả lớp thì say xưa nặn các con vật Cô đến gần và hỏi: Vì sao conkhông nặn? Các bạn nặn gần xong rồi
Trang 11Cháu trả lời: Cháu không thích nặng các con vật đâu Cháu thích nặn ô
tô cơ Thế là các cháu trai đồng thanh: Cháu cũng không thích nặn cáccon vật, cháu thích nặn siêu nhân, cháu thích nặn ô tô Nếu là giáoviên đó, chị chọn cách nào trong các canh sau đây mà vẫn đảm bảođược kế hoạch giờ học và thoả mãn nhu cầu được nặn cái mà trẻ thích
Cách 1: Yêu cầu cả lớp trật tự và thực hiện nhiệm vụ cô giao (nặn các
con vật), nhắc cháu trai nặn các con vật, nếu không cô sẽ phạt đứng úpmặt vào tường và cuối giờ học phê bình cháu trước lớp
Cách 2: Cô nhắc cả lớp trật tự Yêu cầu cháu trai nặn các con vật, cô
ngồi gần, kèm cặp, gợi ý, động viên, khuyến khích cho trẻ nặn xong
cô mới đi đến trẻ khác Cuối giờ khen ngợi cháu nặn rất đẹp
Cách 3: Cô nhắc cả lớp trật tự thi đua xem bạn nào nặn con vật đẹp,
nặn giỏi Cháu nặn xong sẽ nặn ô tô, nặn siêu nhân Đồng thời cô gợi
ý (nói vừa đủ cho cô và cháu trai nghe để không phân tán chú ý củacác tre khác): Vì sao cháu thích nặn ô tô? muốn nặn được ô tô cháu sẽnặn như thế nào? Cháu nặn loại ô tô nào? Tuỳ vào câu trả lời của trẻ
để cô gợi ý cho trẻ thực hiện yêu cầu bài học (Nếu trẻ nói cháu nặn ô
tô tải Cô gợi ý cho trẻ nặn con vật trước, sau đó cháu nặn ô tô để trởcon vật đi bán Nếu cháu nói nặn ô tô con, cô gợi ý trẻ nặn con vậttrước sau đó cháu sẽ nặn ô tô để con vật nhân ngày sinh nhật)
11 Cô ơi! Cháu không buồn ngủ
Suốt ngày bận rộn với đám trẻ, mãi tận chiều tối cả nhóm giáo sinhthực tập mới về đến nhà, mệt mỏi với công việc mà lòng vẫn bần thần
lo lắng Đã gần một tuần nhận lớp chủ nhiệm, ngày nào cũng thế, cảnhóm thật vất vả với lớp chủ nhiệm vốn có nhiều trẻ rất hiếu động Cónhững lúc các cháu còn bảo nhau: “Cô giáo thực tập Không sợ” Quả
Trang 12đúng như vậy: Giờ ăn, giờ học, giờ hoạt động ngoài trời cả nhómluôn phải phân công nhau đứng kèm những cháu nghịch ngợm ở lớp,
mà giờ học vẫn không thành công Đặc biệt giờ ngủ trưa, trẻ này đòi
cô kể chuyện, trẻ kia bảo cô hát ru, có cháu lại bảo: “Cô ơi! Cháukhông buồn ngủ” Trong các cách sau đây, chị chọn cách nào? Vì saochọn cách đó?
Cách 1: Gần gũi, trò chuyện, giao nhiệm vụ phù hợp cho các cháu
“hiếu động” (trơng hoạt động ngoài trời, hoạt động góc : làm nhómtrưởng; trong các giờ học giúp cô chuẩn bị đồ dùng) Giờ ngủ, cô ngồicạnh cháu nói không buồn ngủ, cô kể chuyện trước (giọng nhẹ nhàng,đều đều, chon câu truyện có nội dung đơn giản, không gây sợ hãi), sau
đó cô hát ru và vỗ nhẹ nhàng cháu nằm cạnh cô để trẻ dễ đi vào giácngủ Nếu cháu đó vẫn không ngủ được, cô cách ly trẻ cho chơi tròchơi xếp hình, tô màu tranh và trao đổi với phụ hunyh để tìm biệnpháp hợp lí
Cách 2: Nhắc cả lớp trật tự và đọc bài thơ “Giờ đi ngủ”, đọc xong
nhắc trẻ nằm im, nhắm mắt lại đê ngủ Cô ngồi cạnh quan sát, nếucháu nào không nằm im, mở mắt cô ra hiệu để nhắc nhở cho đến khinào cháu ngủ mới thôi
Cách 3: Cách ly cháu không ngủ riêng một chỗ cho chơi trò chơi.
Nhắc cả lớp trật tự nhắm mắt đẻ ngủ Ở lớp giờ ngủ không được nghe
kể chuyện Chỉ ở nhà giờ ngủ bố mẹ mới kể chuyện cho cháu nghe
Cô ngồi cạnh quan sát, ra hiệu để nhắc nhở cho cháu ngủ mới thôi
12 Cháu trả lời nữa đâu.
Lớp mẫu giáo nhỡ của cô giáo Hiền trong giờ dạy trẻ làm quen vớimôi trường xung quanh, chủ đề “Một số phương tiện giao thông