Bài 18: Tìm hiểu chung về văn miêu tả

Vậy việc giúp người đọc, người nghe hình dung được đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người tức là chúng ta đã làm gì?. Miêu tả...[r]

Tiết 76

I Thế nào là văn miêu tả?

Bài tập 1: Tìm hiểu tình huống SGK/15.

Tình huống 1: trên đường đi học, em gặp một người khách hỏi thăm đường về nhà em

Đang phải đến trường, làm thế nào để người

khách nhận ra được nhà em

Tiết 76:

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIÊU TẢ

1 Ví dụ:

Tình huống 2 : Em cùng mẹ đi đến cửa hàng

mua áo; trước rất nhiều chiếc áo khác nhau,

nhiều màu nhiều vẻ, treo tận trên cao, làm thế nào để người bán hàng lấy xuống được chiếc

áo mà em định mua?

Tình huống 3: Một học sinh lớp 3 hỏi em:

Người lực sĩ là người như thế nào? Em phải

làm gì để học sinh ấy hình dung ra được hình ảnh của người lực sĩ?

? Nếu đây là ngôi nhà của em thì em sẽ làm thế nào

để người khách nhận ra được ngôi nhà của mình?

? Trong hai ngôi nhà này, ngôi nhà nào

là ngôi nhà của bạn vừa nói đến?

I.Thế nào là văn miêu tả?

1 Ví dụ:

Tiết 76:

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIÊU TẢ

Tình huống 1: Tả con đường và ngôi nhà của em.

- Tả con đường cần chú ý: quãng đường dài bao

nhiêu? Qua mấy ngã tư, ngã ba, quẹo trái hay quẹo phải? Đi khoảng bao nhiêu mét? Đường nhựa hay

đường đất? Hai bên đường có gì đặc biệt?

- Tả ngôi nhà cần có: Nhà nằm ở phía bên tay trái

hay tay phải? Nhà trệt hay nhà lầu? Lợp ngói hay

lợp tôn? Cổng vào nhà màu gì? Có trồng cây gì

trước nhà không? Nếu nhà ở phố thì số nhà là bao

nhiêu?

Bài tập 1: Tìm hiểu tình huống SGK/15.

? Em muốn mua bộ quần áo này Vậy làm thế nào để người bán lấy

xuống cho em chiếc áo đó?

11

? Vậy nếu là người bán hàng, em hãy lấy cho bạn cái áo cần mua?

Tiết 76:

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIÊU TẢ

I.Thế nào là văn miêu tả?

1 Ví dụ:

Tình huống 2: Tả chiếc áo mà em cần mua.

- Vị trí: Chiếc áo nằm ở đâu? Trên cao, dưới thấp, ở

giữa hay bên góc.

- Màu sắc: Đỏ, xanh, trắng, vàng … hay là phối hợp

nhiều màu.

- Loại áo, kiểu áo: Sơ mi, hay áo pull… có cổ hay không

có cổ, dài tay hay ngắn tay…

Bài tập 1: Tìm hiểu tình huống SGK/15.

Lực sĩ Lý Đức Lực sĩ Phạm Văn Mách

Người lực sĩ là người như thế nào? Em sẽ nói sao để em nhỏ đó hình dung được về người lực sĩ?

Chú ý làm nổi bật các đặc điểm sau:

- Độ tuổi? Cao hay thấp?

- Các cơ bắp trên cơ thể?

- Sức lực như thế nào? Mang nặng được bao nhiêu?

I.Thế nào là văn miêu tả?

? Vậy trong các tình huống trên chúng ta đã dùng thể văn gì?

Văn miêu tả

Thảo luận: Nêu một số tình huống mà

chúng ta cần sử dụng đến thể văn miêu tả.

Các tình huống:

-Nhân ngày 20/11, trường em có tổ chức hội thi cắm

hoa Hãy tả lại bình hoa mà em hoặc lớp em đã cắm để

? Trong trường hợp nào người ta dùng văn miêu tả?

Khi cần tái hiện hoặc giới thiệu một sự vật, con người, phong cảnh……mà người được giới thiệu chưa nhận ra, chưa trông thấy, chưa hình dung được.

? Vậy việc giúp người đọc, người nghe hình dung được đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người tức là chúng ta đã làm gì?

Miêu tả.

Tiết 76:

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIÊU TẢ

I Thế nào là văn miêu tả?

1 Ví dụ:

Bài tập 1 : Tìm hiểu tình huống SGK/15.

Bài tập 2 : Văn bản Bài học đường đời đầu tiên.

? Chỉ ra hai đoạn văn miêu tả

Dế Mèn và Dế Choắt ?

“Bởi tôi ăn uống… vuốt râu.”

Dế Mèn khỏe mạnh, cường tráng ( càng, khoeo, chân, đầu, cánh, răng, râu…những động tác ra oai sức khỏe ).

“Cái anh chàng Dế Choắt… như hang tôi.”

Dế Choắt nhỏ bé, gầy còm, ốm yếu ( dáng người gầy gò, dài lêu nghêu…; những so sánh: như gã nghiện thuốc phiện,

như người cởi trần mặc áo ghi-lê; những động từ,tính từ chỉ

sự xấu xí, yếu đuối.)

Hai đoạn văn giúp em hình dung hai chú dế như thế nào?

Những chi tiết, hình ảnh nào giúp em điều đó?

? Vậy để người nghe, người đọc hình dung được đặc điểm, tính chất của sự vật, sự việc… thì người nói, người viết phải thể hiện rõ năng lực gì?

Biết quan sát và dẫn ra được hình ảnh cụ thể, tiêu biểu nhất cho sự vật, con người được miêu tả

- Trong văn miêu tả, năng lực quan sát của người

viết, người nói thường bộc lộ rõ nhất.

-Văn miêu tả là loại văn nhằm giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật

của một sự vật, sự việc, con người,phong cảnh,… làm cho những cái đó như hiện lên trước mắt người đọc, người nghe.

- Trong văn miêu tả, năng lực quan sát của người

viết, người nói thường bộc lộ rõ nhất.

Tiết 76:

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIÊU TẢ

I Thế nào là văn miêu tả?

II Luyện tập.

Bài tập 1:

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: Mỗi đoạn văn miêu tả trên tái hiện lại điều gì? Chỉ đặc điểm nổi bật của sự vật, con người và quang cảnh được miêu tả

trong các đoạn văn, thơ trên.

Đoạn 1:

Tiết 76:

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIÊU TẢ

I Thế nào là văn miêu tả?

đạp phanh phách…lia qua.

Đặc tả chú Dế Mèn vào độ tuổi thanh niên cường tráng

Đoạn 2:

Đoạn 3:

Đặc điểm nổi bật:

- Hình dáng: bé loắt choắt.

-Trang phục: cái sắc xinh xinh, ca lô đội lệch.

-Hành động: chân thoăn thoắt,… huýt sáo vang.

-Tính tình: vui vẻ, hồn nhiên, đáng yêu…( như con chim chích…)

ồn ào, huyên náo.

Chi tiết tiêu biểu:

Tái hiện lại hình ảnh chú bé liên lạc ( Lượm ).

Miêu tả vùng bãi ao, hồ ngập nước sau mưa.

Đề bài luyện tập.

Gợi ý:

a) Đặc điểm nổi bật của mùa xuân:

- Trời se lạnh, mưa bất chợt.

- Cây cối đâm chồi nảy lộc.

- Mùa của các loài hoa, đặc biệt là hoa mai và hoa đào

- Có chim én bay về.

b) Tả khuôn mặt của cha:

- Khuôn mặt của cha vuông chữ điền.

- Đôi mắt sâu, đen ( lúc trẻ chắc rất đẹp ).

- Đôi lông mày đen, hơi rậm.

- Mũi cha thẳng.

- Tóc cha hơi quăn và dày.

- Mọi người bảo cha hơi giống nghệ sĩ, MC Thanh Bạch – chắc

chỉ đúng một phần thôi

d) Mùa xuân đã về trên cánh đồng Bên kia đồi, tiếp với đồng, là

rừng cây Hoa cánh kiến vàng nở trên rừng, hoa nở và hoa kim anh trắng xóa Những bầy ong từ rừng bay xuống đồng, cỏ ống

cao lêu đêu đong đua trước gió Cỏ gà, cỏ mật, cỏ tương tư xanh nõn Ban mai nắng dịu, chim hót líu lo Gió ngọt ngào mùi thơm của mật và phấn hoa.

a) Trăng đang lên Mặt sông lấp loáng ánh vàng Núi Trùm Cát

đứng sừng sững bên bờ sông thành một khối tím thẫm uy nghi, trầm mặc Dưới ánh trăng, dòng sông sáng rực lên, những con

sóng nhỏ lăn tăn gợn đều mơn man vỗ nhẹ vào hai bên bờ cát

IV Hướng dẫn tự học.

1 Bài vừa học:

Tiết 76: Tìm hiểu chung về văn miêu tả.

-Hiểu được thế nào là văn miêu tả.

- Biết được những tình huống nào thì người ta dùng

văn miêu tả.

- Nhận diện được những đoạn văn, bài văn miêu tả.

- Biết quan sát, lựa chọn những đặc điểm nổi bật để

Tiết 77 Văn bản: Sông nước Cà Mau.

-Đọc văn bản, tìm hiểu về tác giả-tác phẩm,

- Trả lời các câu hỏi SGK/22 để:

+ Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của cảnh

thiên nhiên sông nước Cà Mau.

+ Nắm được nghệ thuật miêu tả cảnh sông nước trong bài văn của tác giả.

Cám ơn quý thầy cô,

tạm biệt các em học

sinh