-60- CHƯƠNG V N D NG PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH A TIÊU CHÍ ÁNH GIÁ M C Ơ TH HOÁ VI T NAM, L Y HÀ N I (TRƯ C NGÀY 1-8-2008) LÀM VÍ D 2.1 KHÁI QUÁT V Q TRÌNH Ơ TH HỐ HÀ N I VI T NAM VÀ 2.1.1 Q trình th hố Vi t Nam Nhìn l i l ch s Vi t Nam ta th y t c th hố c a Vi t Nam r t ch m, kinh t phát tri n Quá trình hình thành phát tri n ô th Vi t Nam g n li n v i l ch s d ng nư c gi nư c c a dân t c 2.1.1.1 Th i kỳ hình thành th Vi t Nam th hình thành t th i An Dương Vương xây thành C loa Th i kỳ sơ khai, ô th c hi u nơi óng c a tư ng lĩnh nơi cư trú c a nh ng lãnh chúa v i nh ng tư ng thành b o v nh m ch ng quân xâm lư c t bên Thành ph n th không phát tri n Tr i qua hàng ngàn năm, v i s phát tri n c a kinh t xã h i, c bi t ho t ng buôn bán, trao i, ô th ã tr thành trung tâm c a m t vùng hay c a m t qu c gia v m t kinh t , tr , văn hố, xã h i Vào th i b c thu c, (t th k X) n b t cao nguyên Vân Quý (Côn Minh, Vân Nam) n V nh B c B , th l c th ng tr phương B c, ã t p trung “l s ” dư i hình th c “căn c quân s - hành chính” th có ho t d ch ng th cơng nghi p phát tri n, có giang c ng ng th i nh ng thi t l p tr m u m i giao lưu kinh t Luy Lâu (Thu n Thành, Hà B c hi n nay), … T ng Bình (hay Long Biên, i La, Hà N i hi n nay), L ch Trư ng (Thanh Hoá) Theo s ghi l i, dư i th i xâm lư c c a Hán Vũ (th k th III trư c công nguyên), ô th c ng l n Luy Lâu, Long Biên, L ch Trư ng ã nh ng nơi thu mua s ng tê, ngà voi, lông tr , i m i, ng c trai, hoa qu nhi t i c a thuy n buôn Trung Qu c nơi chuy n lâm s n quý t Vân Nam v tri u ình Trung Qu c -61- Cùng v i s i c a n n văn hoá Sa Huỳnh, m t s c ng th phát tri n g n li n v i vi c buôn bán b ng ng bi n v i nư c Chiêm c ng (H i An), c Eo (An Giang) Theo n ven bi n t b bi n ông Nam Trung Qu c, qua v nh B c B , d c b bi n mi n Trung n v nh Hà Tiên, V nh Thái Lan Các “c ng th ” nói s m hình thành phát tri n ph i trình t Vi t Nam, không phát tri n thương m i, mà ch y u Vi t Nam có v trí a lý thu n l i cho tàu thuy n c nh k t h p thu mua nh ng lâm h i s n phong phú, quý hi m nêu Nhi u “c ng th ” t i ch cịn d u tích c a ph buôn bán cũ không l n l m n trú h i An v n nh ng ình quán c a ngư i Trung Hoa, nh ng m c c a ngư i Nh t B n, i u ó ã nói lên r ng nhi u ngư i ngo i qu c ã s ng nh cư nh ng “c ng th ” cũ c a ta, t ch c qu n lý quy ch qu n lý “c ng th ” th i ó nh ng tư li u i v m t chưa kh ng có n trú biên phòng th y c nh rõ ràng Có m t i m mà th y rõ ng ti n cũ tìm c ng th ch ng minh rõ có nh ng thương khách t châu Âu, châu á, qu n o khu v c ã t i ho t th th i ó chưa có nh ng tác trình b o v n n t ch dân t c Nh ng c ng th ng l n phát tri n kinh t xã h i c a ng Cho dù th , nh ng c ng n s phát tri n c a n n kinh t n i t nư c a m c th p [18] 2.1.1.2 th hố dư i th i phong ki n Năm 679, th i nhà ng chinh ph c nư c ta, t trung tâm T ng Bình c d n m n ng lên Tây B c thông v i Vân Nam, Thư ng Lào, Mi n i n xu ng Châu, Hoan Châu (Thanh Ngh Tĩnh) n t n mi n nam Chăm Pha, T ng Bình tr thành trung tâm ki m sốt m i n ng b ng sông n i a Khi nư c i Vi t ta giành l i quy n t ch , trung tâm kinh t tr d ch chuy n nhi u nơi t C Loa n Hoa Lư (nhà inh) c n Thương Trư ng (nhà Tr n), Tây ô (nhà H ), Phú Xuân - Hu (nhà Nguy n) Thăng Long - ông ô - K ch T ng Bình, th c i La Thăng Long Các ô th thương m i - tr m d ch v n ti p t c hình thành Vĩnh Bình (L ng Sơn), Vân n (Qu ng -62- Ninh) th k XI – XIV; c ng th Ph Hi n (Hưng Yên), H i An (Qu ng Nam), Sài Gòn - Gia nh th k XVII – XVIII; H i Phòng, N ng th k XIX S hình thành phát tri n th c m ts nư c ta dư i ch phong ki n có c i m sau: - Cơ s hình thành m ng lư i th d a vào trung tâm tr , hành chính, k t h p v i t ch c n trú, t o nên h t nhân c a ô th cung ng cho nh ng nhu c u tiêu dùng thi t y u c a ô th , ch ph ch hình thành m t i m thương m i, ho c “phư ng” c a hi p h i th công v a s n xu t v a bán hàng - Chính sách c a tri u t ch i phong ki n b o v quy n l i cho n n kinh o c a th i i m ó n n kinh t ti u nông, ki m ch s phát tri n c a th , ch khuy n khích nh ng ho t ng phi nơng nghi p có m c tiêu ph c v b máy cai tr phát tri n nơng nghi p T ó, sách qu n lý ô th n i lên i m sau: - M t là: sách tr ng nông, h n ch ngh thương c a nhà nư c phong ki n ã ăn sâu vào tâm lý ngư i Vi t t th i ó - Hai là: Nhà nư c quân ch không cho ô th sách ã c th c hi n th i c quy n t qu n châu Âu H u qu c a sách th kinh t ch nh t th i phát tri n r i suy thoái d n, có th bi n m t l i hồ vào v i nơng thơn bu i ban u Nh ng ô th t n t i lâu dài th mang tích ch t tr , hành kinh t t cung t c p - Ba là: N n kinh t ti u nông t cung t c p ã t o i u ki n tích c c cho làng c truy n Vi t Nam phát tri n b n v ng, khuy n khích ho t ng phi nông nghi p c n thi t b sung cho nhu c u cu c s ng thư ng ngày c phát tri n t i ch lịng nơng thơn, m m m ng c a n n kinh t hàng hoá Nhi u làng ngh th cơng ã hình thành Bát Tràng, N i Du , Ninh Hi p… Nh ng làng buôn bán k t h p s n xu t v n c c u trúc theo làng xã ch không tách thành ô th -63- Riêng Thăng Long ô th l n nh t th i ó, sách nêu trên, n th k XVIII - XIX v n ch mang tính ch t c a m t th ch phiên l n nh t mà thôi, v n nhi u làng t n t i xen k v n chia thành huy n, t ng tr i thôn phư ng c u t ch c nông thôn Cho nên r t nhi u nhà l ch s , kinh t , lý tr xã h i nh n s hoà a nh là: “ c i m th hố dư i th i phong ki n Á ông ng c a thành th nơng thơn”.[18] 2.1.1.3 th hố dư i th i Pháp thu c Th c dân Pháp th c xâm lư c Vi t Nam t năm 1858 V m t tr , th c dân ã dùng sách “chia tr ” v i t ch c huy n, t nh quy mô nh , tách riêng t nh huy n dân t c ngư i dù dân s khơng ơng M t m ng lư i th hành nh “l s ” kèm theo th n trú c hình thành r i u kh p lãnh t nư c, nhiên s h t ng nghèo nàn, phát tri n Các ô th hành h u khơng có s kinh t thúc t c y, nên tăng trư ng r t ch m ch p M t s ô th khai khoáng, ho c công nghi p nh cung c p s n ph m tiêu dùng nư c c xây d ng than Qu ng Ninh; d t Nam nh; khí, rư u bia Hà N i, Sài Gòn; xay xát g o H i Dương, M Tho, C n Thơ; nư c m m Phan Thi t, Nam Ô, Cát H i; g m Thanh Hố, Bát Tràng; ng Biên Hồ; s a ch a toa xe Vinh; c ng H i Phòng, N ng, Sài Gòn; cao su ng Nai; sơ ch k m Qu ng Yên; xi măng H i Phịng… Ph n l n xí nghi p cơng nghi p u có quy mô nh , s d ng lao n nh ng năm 1930 m i ch n i lên m t vùng, Sài Gòn, C n Thơ tách bi t kh i nông thôn S nh ng ô th ng th cơng chính, th cịn l i h u h t th hành nh ho c n trú d c biên gi i năm o quan binh L ng Sơn, Cao B ng, Hà Giang, Lai Châu, Lào Cai ch ng h n Hi n tư ng m i c a th i kỳ th b t có ho t tinh th n b t u tách bi t kh i nông thôn, ng kinh t tách bi t riêng, có ch qu n lí riêng M c s ng v t ch t ô th d n c nâng cao nông thôn, ki u s ng th văn minh u c hình thành M t h th ng lu t l qu n lý ô th ki u phương tây ch t ch phương pháp quy ho ch ô th c áp d ng Các t ng l p xã h i ô th viên -64- ch c, trí th c, thương nhân, cơng nhân, lao ng d ch v ngày m t rõ nét phân t ng Trong c u trúc ô th , nh ng v trí thu n l i dành cho cơng th c a b máy cai tr , dinh th c a viên ch c cao c p ng xá c m mang ch nh trang Tuy thương nghi p chưa c coi tr ng hình thành ch , ph ch , ph buôn bán Môi trư ng ô th c c i thi n d n t ng bư c, m t mâu thu n b t h p lý n i b t kéo dài khu nhà lao ng ch ven ô, kênh r ch, ph n ánh rõ nét thu c c a nh ng ngư i ô th bư c u thay c tính mâu thu n giai c p c a i v tính ch t hình th c song khu ch c xen k v i phân khu ô th ch y u d a theo khu c a t ng l p xã h i khác ó c u trúc t ch c trưng c a ô th c a nư c mà n n kinh o v n kinh t nông nghi p, chưa bư c vào th i kì cơng nghi p hoá, hi n i hoá Nhưng dù sao, nh ng cơng trình ki n trúc th i Pháp thu c cao, c bi t v phương ti n ngh thu t kĩ thu t nhi t c a Hà N i, Sài Gòn, Hu , H i Phòng, Nam Nha Trang, Vũng Tàu, B ch Mã, v n c ánh giá cao l i có m t giá tr i hoá “khu ph tây” nh… khu ngh dư ng L t, Sơn… Các cơng trình nêu cho n nghiên c u phát tri n Bên c nh nh ng di s n ki n trúc giàu b n s c dân t c càn gi l i c khu 36 ph phư ng Hà N i, khu ph c H i An, Hu v.v… 2.1.1.4 th hố t 1945 Sau dành c chi n tranh kháng chi n vĩ gi n năm 2007 c l p, Vi t Nam tình tr ng v a có hồ bình v a có cn n c l p, nhân dân Vi t Nam ph i ti n hành cu c i l ch s : ch ng Pháp ch ng M Cu c kháng chi n ch ng Pháp kéo dài năm (1945-1954), cu c kháng chi n ch ng M kéo dài 20 năm (1954-1975) Chi n tranh làm cho n n kinh t cơng trình xây d ng c nư c b tàn phá Vi t Nam ki t qu , c bi t thành ph l n B c Hà N i, H i Phịng Trong chi n tranh, q trình th hoá mi n mi n B c di n ch m thư ng xuyên b chi n tranh phá ho i e Mi n B c i theo -65- ngun lý th hố c a nư c XHCN cũ Thành ph mang tính s n xu t s công nghi p hoá t p trung, c t ch c xây d ng thành h th ng theo t ng b cr i u kh p lãnh th c a t nư c nh m xoá b d n s cách bi t phát tri n c a vùng, ưu tiên phát tri n thành ph trung bình nh g n li n v i a bàn nông thôn, gi a mi n Nam v i ch ng b ng mi n núi M - ngu v i s vi n tr c a M nh m xây d ng m t h th ng c quân s v ng ch c lâu dài chia c t nư c ta, t c ô th hoá nhanh chưa t ng th y (nh t nh ng năm 60) thông qua vi c m r ng th cũ (Sài Gịn, Biên Hồ, N ng, C n Thơ, Buôn Ma Thu t, Playku…) hình thành nh ng th m i bên c nh c quân s (Cam Ranh, Trà Nóc, Vi Thanh, M c Hố, c Tơ, Xn L c, Chu Lai, Phú Bài,…) “ p chi n lư c” theo ki u “th t ” d c n giao thông quan tr ng Vào nh ng năm 1945 dân s Vi t Nam có kho ng 23 tri u ngư i, dân s th kho ng 10% Trong vịng 25 năm (t 1951 ơi, t l dân s ô n 1975) dân s Vi t Nam tăng g p ô th tăng t 10% lên 21,5% (Xem b ng 2.1 ) B ng 2.1 Dân s Năm 1951 1975 1985 1990 1995 2000 2005 ô th Vi t Nam giai o n 1950-2005 T ng dân s 23061 47638 60032 66233 71995,5 77685,5 84155,8 Dân s ô th 2306 10242 11526 13281 14938,1 18619,9 22823,6 T l dân s ô th 10,0 21,5 19,2 20,05 20,7 24,0 27,1 Ngu n : S li u th ng kê Vi t Nam 1930-1984, NXB Th ng kê 1985 Niên giám th ng kê hàng năm t 1985 n 2006 T sau 1975 t nư c th ng nh t khó khăn ch ng ch t : h u qu c a chi n tranh r t n ng n ; sách c m v n c a M v i Vi t Nam sau chi n tranh làm kinh t Vi t Nam ch m phát tri n ó th không phát tri n, hai mi n v i hai h th ng th có c u trúc khác Các sách c a ph -66- ch y u t p trung gi i quy t v n phát tri n kinh t ưa t nư c kh i tình tr ng l c h u Vào 1975 dân s c nư c có kho ng 47,6 tri u ngư i, dân s ô th chi m 21,5% Trong 25 năm (1975 - 2000), dân s Vi t Nam tăng 1,6 l n t l dân s ô th tăng không k : t 21,5% lên 24 % Trong kho ng th i gian nh ng năm 1980 – 1985 dân s ô th Vi t Nam không nh ng không tăng mà cịn gi m sách di dân t m t s ô th T sau 1986 th i kỳ “ i m i” c a i xây d ng “vùng kinh t m i” t nư c c coi s b t u c t cánh c a kinh t - xã h i Vi t Nam q trình th hố T 1995 n 2005 q trình th hố Vi t Nam di n m nh m t t c phương di n, th coi ây th i kỳ bùng n dân s ô th Vi t Nam M ng lư i ô th c nư c c hình thành s th trung tâm c phân b h p lý 10 vùng ô th hoá c trưng c a c nư c : 1.Vùng kinh t tr ng i m B c b b ng Sông H ng; 2.Vùng kinh t tr ng i m Nam B kinh t tr ng i m mi n Trung Trung B ; 4.Vùng 5.Vùng Nam Trung B (Bình ng ơng nam B ; 3.Vùng ng b ng Sông C u long; nh, Phú Yên, Ninh Thu n, Bình Thu n); 6.Vùng Tây nguyên; 7.Vùng B c trung B (Thanh Hoá, Ngh An, Hà Tĩnh); 8.Vùng Cao B ng, B c C n, L ng Sơn, B c Ninh; 9.Vùng Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang, Vĩnh Phúc, Phú Th ; 10 vùng Tây B c.[31] Theo s li u c a T ng c c Th ng kê, th , t l dân s n ngày 31/12/2007 c nư c có 729 ơ th 27,1% ; ó có th lo i c bi t, th lo i I (H i phịng, n ng, Hu ) 48 ô th lo i II 38 ô th lo i III (thành ph tr c thu c t nh) 38 ô th lo i IV (th xã), 600 ô th lo i V (th tr n) ô th lo i c bi t Hà N i Thành ph H Chí Minh, th l n gi vai trị trung tâm kinh t , tr , văn hố, khoa h c k thu t u m i giao lưu nư c qu c t Các th lo i I (H i phịng, n ng, Hu ) có v trí quan tr ng v kinh t , tr c a vùng Các ô th lo i III nh ng thành ph trung bình gi ch c trung tâm kinh t , văn hoá, d ch v c a t nh Hu , Biên hoà, Nam nh, Nha trang, Vũng tàu, l t Các ô th lo i IV th xã gi ch c trung tâm kinh t , văn hoá, d ch v c a t nh ho c vùng -67- Quy mơ th hi n có c m r ng nhanh chóng nhi u khu th m i năm t 2000 c bi t n 2005 ng th i hình thành Hà N i, thành ph H Chí Minh Ch tính Hà N i ã có 131 khu th m i ánh giá th c tr ng ô th Vi t Nam hi n có th tóm t t là: H th ng th ã c hình thành phân b u c nư c (Xem Hình B n Phân b phát tri n ô th vùng lãnh th ) Qúa trình th hoá nh ng năm trư c 1986 di n ch m s nh n th c v vai trị th chưa c T sau năm 1986 q trình th hố di n v i t c th cao h u h t ô c bi t ô th l n Bi u hi n c th s tăng quy mô dân s r ng quy mô y ô th , m a gi i ô th theo mơ hình phát tri n t ng ph n theo m t quy ho ch th ng nh t, ho c th hố lan t a vùng ngo i vi H th ng ô th ã thu hút nhi u d án u tư c a nư c nhi u khu ch xu t, khu công nghi p t p trung Tuy nhiên q trình th hố cịn nhi u v n chưa h p lý: Th nh t d án v khu ô th m i, d án phát tri n kinh t trình th hố di n m nh m ch y u a bàn ô th , c bi t ô th l n Hà N i, Thành ph H Chí Minh Th hai ch t lư ng th hố chưa d ng u nói chung chưa cao (ví Hà N i Thành ph H Chí Minh, khu ô th m i r t hi n minh, khu v c cũ c n nâng c p, hi n i, văn i hố ch p vá ch m tr gây b c xúc dân cư) Th ba khu ô th m i ph n l n m i ch t p trung gi i quy t v n , ó v n nhà y t , giáo d c chưa c quan tâm úng m c Th tư công tác qu n lý, chuy n giao khai thác, cung c p d ch v chung cư khu th m i cịn nhi u b t c p -68- Hình 2.1 B n Phân b phát tri n ô th vùng lãnh th -69- Nh ng y u t u tư nư c c coi y u t trư ng kinh t m c thu nh p tính theo làm cho t c u ngư i c a khu v c, yt c tăng ng th i th hố tăng m nh m Tuy nhiên r t nhi u v n c a ô th gi i pháp h u hi u… Các nhà qu n lý ô th 2.1.2 Khái quát v l ch s ang c ang ph i giao thông, qu n lý môi trư ng, qu n lý kinh t - xã h i i t chưa có uv iv n qu n lý th th hố Hà N i 2.1.2.1 Thăng long qua tri u Tri u thúc i phong ki n i Nhà Lý (1009- 1428): Cu i năm 1009 Lý Công U n d i ô t Hoa lư (Ninh Bình) v Thăng long m m t th i kỳ m i cho m t qu c gia th i kỳ m i cho th hóa Hà N i Cơng vi c d ng cung i n làm nơi c l p u tiên c a nhà vua xây làm vi c c a vua quan tri u Theo s sách ghi l i cu i năm 1010 m t c m ki n trúc trung tâm g m i n, cung ã c d ng lên c g i Hoàng thành Bên Hoàng thành h th ng b o v - h th ng thành lũy bao quanh (thành i la xây d ng năm 1014) Bên Hoàng thành c g i Kinh thành nơi c a quan l i tri u th dân Kinh t phát tri n, nhu c u v v t ch t tinh th n c a t ng l p quan l i nhân dân tăng lên [18] Các cơng trình c xây d ng theo ki u ki n trúc cung ình c bi t nh ng cơng trình ph t giáo ình chùa nhà vua nhà q t c qun góp d ng, tiêu bi u chùa M t c t xây d ng năm 1049, xây n Voi ph c xây d ng năm 1049, cơng trình văn hóa khu Văn Mi u xây d ng năm 1070 Tri u i nhà Lê b t u t 1428, Hoàng thành Thăng long c xây d ng thêm hàng trăm cung i n có gác H th ng Hồng thành c m r ng, tư ng Hoàng thành c tu b kiên c Ph phư ng c hình thành có tính h th ng, 36 ph phư ng c xem m t tri u i Nhà Lê c trưng th hóa c a thăng long vào -92- B ng 2.20 Cơ s h t ng thoát nư c giai o n 2000-2005 Năm 2000 V tính Năm 2007 Kênh mương nư c Km 36,8 77,9 Sơng nư c Km 38,6 44,4 H th ng thoát nư c ng m Km 195 628 H th ng x lý nư c th i 600 844 Ngu n : Niên giám th ng kê Hà N i hàng năm Tuy nhiên th c tr ng úng ng p c c b còn, m t s khu v c c a thành ph v n c bi t có mưa l n kéo dài 2.2.12 Cơ s h t ng cung c p i n chi u sáng ô th T tháng 4/1995 Công ty i n l c Hà N i ã tr thành Cơng ty h ch tốn l p Hi n ngành i n c a Hà N i có quy mơ tương c i l n hồn ch nh: 3200 CBCNV 17 tr m bi n áp 110KV 14 tr m bi n áp nh , 45 km ng dây h th , v i t ng công su t 1413 MVA i n tiêu th bình quân u ngư i năm 2000 823,9 kw-gi năm 2007 1416,6 kw-gi (tăng 72%) Trong giai o n 2000-2007 Hà N i ã u tư xây d ng m i c i t o nhi u tr m phân ph i i n h th ng ng dây d n Hi n t i toàn a bàn 100% s xã phư ng ã c s d ng i n lư i qu c gia, 100% ng ph c chi u sáng Có th ánh giá chung m ng lư i i n Hà N i ã áp ng c yêu c u b n v c công su t s n lư ng i n c a Th ô 2.2.13 Cơ s h t ng bưu i n, thông tin liên l c Cơ s h t ng thông tin liên l c có vai trị c bi t quan tr ng phát tri n kinh t th trư ng, ngành Bưu i n Hà N i ã nhanh chóng ti p thu nh ng cơng ngh hi n i góp ph n y nhanh q trình th hố th H th ng bưu chính: 126 bưu c c; ki- t; 96 i m Bưu i n văn hoá xã; 659 i lý Bưu i n; 1.587 i lý i n tho i công c ng Bán kính ph c v bình qn 0,60 km/ i m ph c v S dân bình quân 3.370ngư i/ i m ph c v H th ng vi n thông: M ng i n tho i c nh có 16 t ng ài trung tâm; t ng ài Tan-dem; 123 t ng ài v tinh v i t ng dung lư ng l p t 813.000 s , -93- ó s ang khai thác chi m 83% M ng i n tho i di ng n i th (Cityphone) có 1.347 s ; 66 tr m RP; 103 tr m CSC; T ng dung lư ng chuy n m ch 100.000 s ; ang khai thác kho ng 59.000 s M ng i n tho i dùng th có 1.484 tr m H th ng Internet: Có 29.623 thuê bao ang ho t Mega VNN, WIFI ang m r ng Cao ng; Các d ch v Internet ã ưa Internet t i 100% Trư ng i h c, ng, Trung h c chuyên nghi p, Trung h c ph thông T ng s máy i n tho i Bưu i n Hà N i qu n lý có kho ng 1,52 tri u máy (Bao g m c máy i n tho i di a bàn Hà N i hi n ng tr trư c) tm t 50 máy/100 dân 2.2.14 V sinh mơi trư ng Tình hình thu gom x lý ch t th i r n: Công tác thu gom x lý ch t th i r n Hà N i v n nhi u b t c p Bi n pháp x lý ch t th i y u chôn l p T l thu gom ch t th i r n m c th p) Nguyên nhân d n t x p x 80% ( ã tăng lên song v n n tình tr ng cịn thi u phương ti n v n chuy n rác, thi u nhân l c, h th ng qu n lý thu phí chưa thích h p, thi u v n Hà N i ch i v i ch t th i r n u tư Ph n l n ch t th i công nghi p ch t th i y t nguy h i c thu gom v i ch t th i thông thư ng Th m chí có m t s trư ng h p, ch t th i công nghi p b nh vi n c phân lo i sau ó l i b u ngu n l n v i ch t th i thông thư ng n cho công tác x lý, tiêu h y r t khó khăn Ơ nhi m nư c m t : Theo Báo cáo Hi n tr ng Môi trư ng năm 2005, ph n l n sông ch y qua Hà N i chu n cho phép t 1,5 u có hàm lư ng BOD5 NH4+ vư t m c tiêu n l n Hàm lư ng ch t r n lơ l ng o c t i sông u vư t ngư ng tiêu chu n cho phép lo i A t 1,5 Hi n nay, Hà N i có 100 ao, h , n 2,5 l n m, ó có 20 h l n, nh n i thành v i t ng di n tích m t nư c kho ng 592 K t qu quan tr c ch t lư ng nư c h cho th y: h u h t h u ã b ô nhi m, không t tiêu -94- chu n nư c m t lo i B, ó b nhi m l n nh t h Văn Chương, Linh Quang, Ba M u H Hoàn Ki m Ơ nhi m khơng khí Hà N i ã t i m c báo t Hà N i, t i khu v c n i thành n ng l n; c bi t ng Theo S TNMT Nhà b i vư t tiêu chu n cho phép t 2-3 nút giao thông Ho t ng giao thông v n t i nguyên nhân ch y u (kho ng 70%) gây nhi m khơng khí ô th lưu lư ng xe l n ch t lư ng nhiên li u chưa t t Tóm l i, mơi trư ng Hà N i ang ch u nhi u tác th hố cơng nghi p hóa M c Trong th i gian t i, v i t c có s qu n lý nh hư ng x u ng tiêu c c c a q trình nhi m ang có chi u hư ng gia tăng th hóa phát tri n kinh t m nh m , n u khơng u tư m t cách h p lý môi trư ng c a Th n ô ch c ch n s i s ng cư dân ô th Di n tích xanh th : Thành ph Hà N i c coi thành ph có nhi u cơng viên, khơng gian xanh phong phú, sông h , c th bên ng, t o nên s khác bi t gi a Hà N i v i thành ph khác Tuy nhiên, di n tích th tính bình qn tích xanh bình qn p ó ang b c c, nh hư ng t xanh u ngư i th p Theo s li u c a HAIDEP di n u ngư i khu v c n i thành: 4,7m2 Hơn n a, v e d a b i q trình phát tri n th mang n nh ng tác ng tiêu n c nh quan chung, qu ng cáo tràn lan, m ng lư i dây i n ch ng ch t, v.v Nhóm ánh giá trình 2.2.15 M c qu n lý th quy ho ch qu n lý quy ho ch V quy ho ch t ng th kinh t xã h i : Hà N i ã có quy ho ch t ng th phát tri n kinh t xã h i cho thành ph , cho qu n huy n m t s xã phư ng tr ng i m Quy ho ch m t s khu v c làng ngh truy n th ng, khu du l ch sinh thái ã bư c u c nghiên c u V quy ho ch t ng th chuyên ngành: ã ph i h p nghiên c u, i u ch nh m t s quy ho ch như: quy ho ch phát tri n công nghi p Hà N i, quy ho ch m ng -95- lư i thương m i, quy ho ch xây d ng ô th v.v Các quy ho ch b ng, tuỳ thu c vào m i quan h v i b ch qu n V quy ho ch xây d ng : Th tư ng ph ã phê t Quy t 108/1998/Q -TTg ngày 20/6/1998 v quy ho ch chung th 2020 Công tác quy ho ch qu n lý xây d ng ô th nh s ô Hà N i ã c t p trung n năm y m nh ng b , t o c s chuy n bi n c v s lư ng ch t lư ng Quy ho ch khu ô th m i: Thành ph th m i, v i t ng qu ã xác l p c g n 300 khu ô t kho ng 2500ha, quy mô sàn xây d ng lo i cơng trình kho ng 30 tri u mét vuông Các khu ô th m i c quy ho ch xây d ng b , hi n ng i Các khu t p th cũ c quy ho ch c i t o ch nh trang: Kim Liên, Văn Chương, Nguy n Công Tr , Tân Mai, Gi ng Võ, Trung T (nhi u quy ho ch ã l p ã c ch Trình u tư, ngư i dân nhà qu n lý th ng nh t chương trình) s d ng t: T ng di n tích t t nhiên c a Hà N i 920,97 km2 ó di n tích qu n n i thành 178,78 km2, bình quân m t ngư i 88,39m2 Di n tích huy n ngo i thành 742,19 km2, di n tích bình quân ngư i ngo i thành 612,01 m2 Q trình th hóa c u s d ng tích t theo hư ng thu h p di n tích Hà N i ã thay u i t nông nghi p, m r ng di n t chuyên dùng, hình thành qu n m i, nâng cao hi u qu s d ng t t nông nghi p c a Hà N i gi m 5364 kho ng th i gian 10 năm (t 1995 n 2005; Xem b ng 2.21.) Trong ó ch y u gi m t vư n quanh nhà phát tri n ô th 3603 ha, gi m di n tích r ng 1282 Th c tr ng s d ng - V i qu t tr ng hàng năm, t ô th cho th y m y v n sau ây : t hi n t i ã t ch t h p cho th hi u qu i u ki n quan tr ng m b o ho t ô qu n lý s d ng t ng kinh t tính b n v ng v mơi trư ng, nâng cao kh c nh tranh gi a ô th - Qu t dành cho giao thông th p, theo quy nh 20-25% qu dành cho giao thông tĩnh giao thông lưu thông, th c t ch Thông thư ng nư c Th gi i dành kho ng 4% qu t t 5-8% t giao thông tĩnh (bãi -96- xe) ó tình hình Hà N i 24 chi m 1,5% di n tích t dành cho giao thông B ng 2.21 Bi n t nông nghi p ng t nông, lâm nghi p th y s n ơn v tính : Năm 2005 2000 2005 so v i 1995 Năm 1995 -5364 43778 41588 38414 t tr ng hàng năm -3603 40029 38454 36426 t vư n t p 528 1436 - t tr ng lâu năm 267 1610 1867 1600 91 88 121 30 2863 3234 3057 194 6714 6333 5432 -1282 t c dùng vào chăn nuôi Di n tích m t nư c ni tr ng thu s n t lâm nghi p có r ng Ngu n : T ng i u tra t năm 2000 & Niên giám th ng kê Hà N i 2005 - Phương án xây d ng Hà N i v i vành xanh b o v môi trư ng òi h i ph i xác nh l i ch tiêu bình qn hồ v i l i ích c a c vùng Th t ô th 100m2/ngư i, ô Xác có s k t h p hài nh h p lý quy ho ch chuyên ngành c vùng v giao thông, nông nghi p, b o v môi trư ng phân b công nghi p chi n lư c phát tri n du l ch Tuy nhiên v n cịn s lãng phí b b hoang, a ph n s Trình t, t i nhi u khu v c v n có d án xây d ng ó cơng trình phúc l i công c ng qu n lý quy ho ch Trong cơng tác qu n lý quy ho ch cịn thi u s k t h p có h th ng, c bi t gi a quy ho ch kinh t xã h i quy ho ch xây d ng, quy ho ch lĩnh v c, ngành Vi c theo dõi trình th c hi n quy ho ch chưa c quy v m t m i, t c p phư ng n c p thành ph u tham gia qu n lý quy ho ch xây d ng, v y vi c quy trách nhi m không rõ ràng K t qu cu i m quan ô th ngày xu ng c p, công tác xây d ng nhà nhi u l n x n (Xem ph l c 3.) N u nhìn thành ph t v tinh có th th y trình ph cịn nhi u y u qu n lý quy ho ch c a thành -97- Tình tr ng cơng trình xây d ng không phép, sai phép x y a bàn Hà N i nhi u Trong nh ng năm g n ây (2000-2007) tra ã phát hi n hàng lo t cơng trình xây d ng trái phép, khơng phép h u tình tr ng ã r i làm cho vi c x lý khó khăn ho c gây t n lãng phí cho xã h i Hi n tư ng ùn y, né tránh x lý vi ph m gi a ơn v liên quan v n Th m chí, nhi u vi ph m ã có quy t nghiêm ho c T quy t nh cư ng ch , l i th c hi n không nh "treo" [42] năm 2003 thành ph thành l p thí i m tra chuyên ngành xây d ng, tr t t xây d ng (2003-2006), [42] a bàn b m t th ã có nhi u i m i Trong năm Hà N i ã c p c 10.707 gi y phép xây d ng v i t ng di n tích sàn g n 3,8 tri u mét vng sàn Trong ó, nhà c a ngư i dân lên t i 1,7 tri u mét vuông v i 9.910 gi y phép c c p Tuy v y, s cơng trình xây d ng có phép hi n v n chưa chưa t m c 60% Ngay c nh ng qu n thu c trung tâm thành ph t t l cao Hoàn Ki m (77%), Ba ình (76%) Trong năm 2007, l c lư ng ch c c a thành ph ã ki m tra l p biên b n 3.611 v (gi m 19% so v i năm 2006), ó, có 406 v xây d ng sai phép, 1.429 v xây d ng không phép, 1.268 v xây d ng trái phép Có 1.100 v b cư ng ch x lý Các cơng trình sai phép nghiêm tr ng M c tiêu Hà N i u ã c x lý nghiêm năm 2008 ưa t l cơng trình xây d ng có phép t 90% 2.2.16 Trình qu n lý hành Mơ hình qu n lý mà quy n th ang áp d ng mơ hình ba c p : Thành ph , Qu n, phư ng Mơ hình ã t c ng k nh hi u qu Cơng tác c i cách hành ã c nhi u T l cán b qu n lý có trình phương c nư c Trình t nhi u năm k t qu chưa i h c c ánh giá cao a tin h c hoá qu n lý th p N u so v i Thành ph H Chí Minh cơng tác ng d ng tin h c qu n lý c a Hà N i ch m http://www.vnmedia.vn/NewsDetail.asp?Catid=23&NewsId=53748 -98- 2.3 ÁNH GIÁ T NG QT M C Ơ Ơ TH HỐ HÀ N I (TRƯ C NGÀY 1-8-2008) 2.3.1 S d ng tiêu chu n ánh giá B ng 2.22 dư i ây trình bày hai n i dung b n : 1) ( i m t i a ) ô th lo i c bi t (Hà N i) c n chí th hóa c a Hà N i t c B ng 2.22 K t qu i m tiêu chu n t t i ; 2) M c th c t tiêu hai m c th i gian : 1995 2007 ánh giá theo tiêu chí ch tiêu Tiêu chu n ( i m) H th ng tiêu chí Và ch tiêu ánh giá Nhóm ánh giá m c Th c t ( i m) Năm 1995 55 phát tri n kinh t , xã h i 39 Năm 2007 50,5 Tiêu chí Dân s 15 13 14 Ch tiêu Quy mô dân s (tri u ngư i) 6 Ch tiêu M t 3,5 2,5 2,5 Ch tiêu T l h nghèo (%) 2,5 2 Tiêu chí Lao 15 10 12 10 10 Ch tiêu T l th t nghi p Tiêu chí Phát tri n kinh t 15 15 Ch tiêu T c tăng trư ng GDP bình quân năm (c a năm g n nh t) 5 Ch tiêu T tr ng công nghi p, xây d ng d ch v GDP 5 10 9,5 7,5 7 2,5 2,5 dân s (ngư i/km2) Ch tiêu T l dân s ô th (%) ng Ch tiêu T l lao ng phi nông nghi p Ch tiêu GDP bình quân u ngư i (USD) Tiêu chí V trí ph m vi nh hư ng c a ô th Ch tiêu 10 nh hư ng c a ô th vùng qu c gia n s phát tri n Ch tiêu 11 M r ng quy mơ hành chính/ n i thành năm -99- (ti p) B ng 2.22 K t qu ánh giá theo tiêu chí ch tiêu Tiêu chu n ( i m) H th ng tiêu chí Và ch tiêu ánh giá Nhóm ánh giá m c t ng xã h i phát tri n s h 3,75 Tiêu chí Nhà Ch tiêu 12 Di n tích nhà bình qn u ngư i (m2/ngư i) Ch tiêu 13.T l nhà kiên c t ng qu nhà Tiêu chí Y t Ch tiêu 14 : S s y t /1000 dân Tiêu chí Giáo d c Ch tiêu 15 S s giáo d c /100.000 dân Tiêu chí D ch v văn hóa, gi i trí dành cho c ng ng Ch tiêu 16: S i m gi i trí d ch v dành cho c ng ng/100.000 dân Nhóm ánh giá m c phát tri n s h t ng k thu t Tiêu chí Giao thông Ch tiêu 17 T l t giao thông ô th Ch tiêu 18 M t ng (Km/Km2) Tiêu chí 10 C p nư c Ch tiêu 19 T l h dân c c p nư c s ch Ch tiêu 20 Lư ng nư c c p bình qn ngày (lít/ngư i/ngày) Tiêu chí 11 Thoát nư c Ch tiêu 21 M t ng ng nư c (km/km2) Ch tiêu 22 T l nư c th i c thu gom x lý Tiêu chí 12 Cung c p i n chi u sáng ô th Ch tiêu 23 C p i n sinh ho t bình quân ng/năm (Kw-h/ngư i/năm) Ch tiêu 24 T l ng ph c chi u sáng Tiêu chí 13 Bưu i n thông tin liên l c Ch tiêu 25 S 15 i n tho i c nh/100 dân Tiêu chí 14 V sinh mơi trư ng Ch tiêu 26 T l rác th i th i c thu gom x lý Ch tiêu 27 Di n tích xanh bình quân u ngư i (m2/ngư i) Th c t ( i m) Năm 1995 Năm 2007 9,75 13,75 1,5 1,75 3,75 3,75 3,75 3,75 3,75 1,5 3,75 2 2 3,75 3,5 3,5 3,5 3,5 3,75 3,75 3,75 9,5 10,75 15 2,5 1,25 1,25 2,5 1,25 1,25 1,5 0,25 0,25 1,25 2,25 1,25 1,25 1 2 2,5 1,25 1 1,25 2,5 1 2,5 1,25 1,25 1,25 2,5 2,5 2,5 1,25 1 1 1,25 1,25 2,5 1,25 0,25 0,25 1,25 1,25 -100- (ti p) B ng 2.22 K t qu ánh giá theo tiêu chí ch tiêu Tiêu chu n ( i m) H th ng tiêu chí Và ch tiêu ánh giá Nhóm ánh giá trình Tiêu chí 15 Trình y Năm 1995 Năm 2007 6,5 4,5 8,5 4,5 1,5 1,5 1,5 1,5 1,5 1,5 3,75 2 3,75 64,75 83,5 15 7,5 2,5 2,5 2,5 7,5 qu n lý ô th quy ho ch qu n lý quy ho ch Ch tiêu 28 Quy ho ch Th c t ( i m) ng b Ch tiêu 29 Ch p hành quy ho ch Ch tiêu 30 B o t n tơn t o di s n văn hóa l ch s Tiêu chí 16 Trình qu n lý hành Ch tiêu 31 T l cán b qu n lý th có trình i h c tr lên Ch tiêu 32 Trình áp d ng tin h c qu n lý 100 T ng s Ngu n: Tác gi t tính tốn Vi c xác nh m c i m th c t s li u phân tích nh ng tiêu chu n t c c a tiêu chí c c ph n 2.2 K t qu cho i m b ng 2.22 cho th y so v i t cho m t ô th hi n i, vào năm 1995 Hà N i 64,75 i m /100 hay nói cách khác Hà N i m i ch Hà N i ã vào t 83,5% N u xét v t c t 64,75% t c n năm 2007 so v i tiêu chu n c a Vi t Nam ây thành tích r t to l n 12 năm qua, n u xem xét v n t n t i trình th hóa, ta có c m nh n r ng Hà N i ã th hóa q m c Tuy nhiên ó ch c m nh n, b n ch t v n Hà N i chưa có m t sách ng b cho q trình th hóa, m t tiêu c c c a trình chưa c h n ch x lý tri t 2.3.2 Nh n nh chung v nh ng thành t u c a q trình th hóa Trong giai o n t năm 1990 r ng) có t c n 2008 (trư c ngày 1-8) Hà N i (chưa m ô th hoá cao, nh ng thành qu t c r t to l n t t c phương di n S phát tri n v s h t ng k thu t s h t ng xã h i ã làm thay r ng, hi n i toàn b kinh t xã h i Th ô H th ng ng sá c m i hoá m t cách b n H th ng bưu vi n thơng phát tri n nhanh chóng góp ph n nâng cao hi u qu s n xu t qu n lý -101- Nhà c a cư dân ô th c c i thi n góp ph n nâng cao ch t lư ng s ng Ch trương xây d ng chung cư cao t ng c a thành ph cho hàng trăm ngàn ngư i lao Kinh t c a Th ã gi i quy t c nhà ng, t o ni m tin nhân dân ô phát tri n n nh v i t c tăng trư ng GDP bình quân năm cao, c u kinh t chuy n d ch theo hư ng ti n b : tăng t tr ng công nghi p, d ch v , gi m t tr ng nơng nghi p Thu nh p bình qn u ngư i c nâng cao, m c s ng dân cư c nâng lên rõ r t c v v t ch t tinh th n Công tác quy ho ch, k ho ch ã c tr ng : quy ho ch t ng th phát tri n kinh t xã h i t c p thành ph n c p qu n, huy n, quy ho ch ngành ã c xây d ng phê t Quy ho ch xây d ng chi ti t th hồn ch nh Cơng tác qu n lý hành có nhi u ti n b ã d n t ng bư c i m i Tuy nhiên q trình th hố n y sinh nhi u b t h p lý mà công tác qu n lý ô th Hà N i chưa n m b t gi i quy t k p th i 2.3.3 M t s v n b t h p lý trình ô th hoá c a Hà N i 2.3.3.1 Công tác quy ho ch qu n lý quy ho ch nhi u b t c p Qua phân tích t t c tiêu chí, t dân s , kinh t , CSHT, v n n ic m ây công tác quy ho ch qu n lý quy ho ch ô th c a Hà N i nhi u b t c p, ây v n chung c a Vi t Nam Quy ho ch t ng th kinh t xã h i c a Hà N i ã c xây d ng, trình th c hi n cịn mang tính hình th c Ch tiêu quy ho ch quan tr ng quy ho ch t ng th quy mô dân s t ng th i kỳ ã không th c hi n c ó ã phá v ch tiêu khác Hà N i b S t i v dân s ãd n ns t i v t t t t c phương di n Chưa có s l ng ghép lo i quy ho ch kinh t xã h i quy ho ch ô th Các quy ho ch ngành lĩnh v c chưa có s l ng ghép, ph i h p ch t ch nh t quy ho ch môi trư ng Bi u hi n rõ nh t tình tr ng xây d ng xen k nhà c a dân cư vào khu v c nhà máy có gây nhi m mơi trư ng ngư c l i, tình tr ng xây d ng nhà máy khu dân cư ông úc, thi u s h -102- t ng d ch v x lý ch t th i, làm môi trư ng ngày ô nhi m nghiêm tr ng, kh c ph c h u qu v n r t khó khăn 2.3.3.2 Cơ s h t ng k thu t ô th chưa theo k p yêu c u phát tri n s n xu t i s ng Trong q trình th hố t c u tư h t ng k thu t ô th ch m so v it c phát tri n kinh t - xã h i ô th chưa áp ng yêu c u v s n xu t i s ng, b o v môi trư ng, phát tri n c bi t tình tr ng y u l c h u c a h th ng thoát nư c, thu gom x lý ch t th i r n, h th ng giao thông M c dù h t ng k thu t th nâng c p, nhìn chung chưa Hà N i ã c quan tâm u tư c i t o t c nh ng tiêu chu n c a ô th hi n i Tình tr ng nhi m mơi trư ng phá v cân b ng sinh thái ô th , c nh quan thiên nhiên ang b 2.3.3.3 V n e giao thông c t r t c p bách th hố phương di n phát tri n kinh t tăng dân s th v i t c nhanh hình thành khu công nghi p, m r ng quy mơ hành th s di cư t nông thôn thành th t o nên s c ép ngày l n v t t c phương di n, ó c bi t giao thông ô th S bùng n phương ti n giao thông cá nhân c bi t xe g n máy v i ý th c tham gia giao thông c a ngư i dân chưa cao làm cho t c ngh n giao thông ngày tr m tr ng S v tai n n giao thông hàng năm không gi m, th i gian i l i c a cư dân b lãng phí t c ngh n thư ng xuyên V n giao thông ô th ã c t t nhi u năm kinh nghi m th c t c a ô th th gi i, Hà N i v n chưa có cách gi i quy t tri t Các gi i pháp mang tính ch t phong trào, chưa có chi u sâu Hi n tư ng t c ngh n giao thơng ngày có chi u hư ng nghiêm tr ng 2.3.3.4 th hố y nhanh s phân hoá giàu nghèo n y sinh v n công b ng xã h i S nghi p im i nư c ta coi dân giàu, nư c m nh, xã h i công b ng, dân ch văn minh m t m c tiêu ph n u Trong q trình th hố Hà N i, -103- ã ang di n nhanh chóng s phân hố gi a nhóm xã h i dân cư nói chung n i b m i giai c p, t ng l p xã h i nói riêng M t nhi u nguyên nhân c a s phân hố ó s thi u cơng b ng, bình ng gi a nhóm dân cư m t s lĩnh v c b n c a v kinh t xã h i Nh ng phân hoá xã h i ngày sâu s c không ch m c s ng mà c l i s ng Nhóm giàu có gi s d ng ph n l n thu nh p c a cho h c t p, chăm sóc s c kho , v n quan h xã h i, ó nhóm nghèo c n nghèo dùng ph n l n thu nh p c a gi i quy t nhu c u t i thi u c a gia ình 2.3.3.5 Dân s tăng nhanh gây áp l c l n cho v n vi c làm b o v mơi trư ng Trong vịng 12 năm dân s n i thành Hà N i ã tăng g n g p l n V n vi c làm, th t nghi p công b ng xã h i ang c t v i th ô Nguyên nhân sâu xa c a s tăng trư ng kinh t - xã h i cao s khác v h i c a m i ngư i tham gia vào ho t ng s n xu t mang l i thu nh p cho Nguyên nhân tr c ti p q trình th hố m nh m giai o n chuy n i t n n kinh t k ho ch t p trung sang n n kinh t th trư ng, h i c a m i ngư i b ng th trư ng lao n tham gia vào ho t ng s n xu t khó có s cơng ng chưa phát tri n nh quy mô dân s , gi i quy t v n môi trư ng, phát tri n s n xu t, t o công ăn vi c làm, tìm gi i pháp phát tri n b n v ng cho th th c l n c bi t i v i nhà lãnh N i s ti p t c tăng, v n ô ang m t thách o qu n lý thành ph Trong tương lai dân s Hà vi c làm phát tri n kinh t g n v i b o v môi trư ng r t c p bách 2.3.3.6 Nhà Nhu c u nhà không áp ng nhu c u c a dân cư ngày tăng nhanh, qu nhà tăng ch m, di n tích nhà ngày ã d n bình qn n giá c nhà, c a thành ph u ngư i th p T m t cân i cung c u t tăng nhanh theo th i gian, quy n chưa có bi n pháp can thi p hi u qu Ngư i có thu nh p trung bình khó có th mua c -104- nhà riêng cho b n thân D ch v thuê nhà chưa phát tri n V n nh ng ngư i lao ki n nhà ng nh p cư t nhà cho a phương s ngày khó khăn c a h ngày x u i, i u ó s nh hư ng n v n i u phát tri n kinh t , xã h i c a Hà N i 2.3.3.7 Phương pháp qu n lý chưa theo k p q trình phát tri n th T c th hố cao, c bi t tăng trư ng kinh t v n tăng dân s , ó cơng tác qu n lý m i ch tăng quy mô s lư ng cán b , chưa có s thay i v ch t, t t c i u ó làm cho thành ph ho t ng không hi u qu , thi u tr t t Các bi n pháp qu n lý cịn mang n ng tính tình th , chưa tính ng b i m i phương pháp qu n lý ang m t thách th c l n mb o iv i Hà N i N n kinh t th trư ng ã bi u l rõ nh ng m t trái c a ó s phát tri n không cân i gi a ngành, gi a thành ph n kinh t , s ch y theo l i nhu n c a doanh nghi p ã gây thi t h i cho ngư i tiêu dùng l i ích chung c a xã h i 2.3.3.8 Phát tri n kinh t chưa x ng v i t m vóc th Phát tri n kinh t v i t c ô cao v n chưa x ng v i t m vóc Th ơ, chưa khai thác h t ti m năng, l i th M i quan h v i thành ph vùng chưa ch t ch Môi trư ng u tư chưa c ánh giá cao, th b c sau nhi u ô th nư c 2.3.3.9 Nguy phát tri n không b n v ng T t c nh ng b t c p ây nh ng nguy phát tri n khơng b n v ng cho Hà N i Dân s Hà N i ã m c t i, n u ti p t c tăng dân s s làm cho hi u qu kinh t xã h i gi m V n giao thông, môi trư ng s g p nhi u khó khăn Cơ s h t ng xã h i (nhà , trư ng h c, b nh vi n …) ngày m t cân i v cung-c u Ch t lư ng s ng c a cư dân ô th s không tăng phát tri n b n v ng ô th , Hà N i c n có nh ng gi i pháp t ng th , m nh m ng b -105- 2.4 TI U K T CHƯƠNG Chương c a lu n án ã th c hi n ánh giá khái qt q trình th hóa c a Vi t Nam Hà N i, giá m c ng d ng h th ng 16 tiêu chí v i 32 ch tiêu th hố cho Hà N i bư c thu th p thông tin, s li u th ng kê ánh u ã mang l i nh ng k t qu t t Vi c phân tích, ánh giá theo t ng tiêu chí ã giúp cho tác gi nh n th c toàn di n q trình th hố Nh ng k t qu phân tích ã ch nh ng i m m nh, i m y u hi n t i thành t u c a trình ô th hoá th i gian qua Các k t lu n rút t n i dung nghiên c u chương c a lu n án : - T trư c năm 1995, q trình th hóa c a Vi t Nam ã di n ch m so v i nư c th gi i T sau năm 1995 ô th hóa di n m nh m , c bi t v i ô th l n - i m m nh b n (xét góc t c nhanh, th hố) c a Hà N i th i gian qua phát tri n kinh t cao n i s ng cư dân ô th nh, t c c nâng cao m t bư c tăng dân s lao ng i m y u c a Hà N i phát tri n CSHT chưa theo k p phát tri n dân s kinh t Chưa có gi i pháp b hi u qu gi i quy t nh ng v n b t c p ô th hoá gây - K t qu t ng h p ánh giá m c m i ch ô th hoá b ng i m cho th y Hà N i t 85,75 i m/100 t c 85,75 % yêu c u c a m t ô th hi n so v i năm 1995 Hà N i ã có m t s N ic n ng i N u i thay k Nh ng tiêu chí mà Hà c bi t tr ng th i gian t i là: phát tri n CSHT im i công tác qu n lý - Nh n th c v m c Hà N i ã c rõ ràng T sách th hố, bàn Th th hố c a Hà N i nh ng b t c p mà ô th hố ó có th b sung quan i m hoàn thi n i m i nâng cao hi u qu công tác qu n lý ô th a ô - Hà N i Th ô c a c nư c i trình ô th hoá c a Hà N i bao hàm u m i lĩnh v c c i m ô th hoá c i m a phương -106- Nh ng k t lu n rút t vi c nghiên c u th hố Hà N i hồn tồn có th v n d ng cho -V n th hoá xác a phương khác quan tr ng vi c s d ng h th ng tiêu chí ánh giá m c nh y xác n i dung kinh t xã h i c a t ng tiêu chí B i i u ó có liên quan ch t ch n kh lư ng hoá ý nghĩa c a tiêu chí - Qu n lý th nói chung ánh giá m c th hố c a ô th theo h th ng tiêu chí s ti p c n qu n lý theo ISO cho hoá t t c lĩnh v c c a hố Mơ hình qu n lý ô th i tư ng ô th Tin h c i s ng xã h i xu hư ng ang c hi n th c Vi t Nam ã s i m i theo hư ng l y qu n lý xã h i làm tr ng tâm Vi c i u ch nh trình phát tri n s th c hi n thông qua vi c i u ch nh h th ng pháp lý ... 3,75 Tiêu chí Nhà Ch tiêu 12 Di n tích nhà bình quân u ngư i (m2/ngư i) Ch tiêu 13.T l nhà kiên c t ng qu nhà Tiêu chí Y t Ch tiêu 14 : S s y t /1000 dân Tiêu chí Giáo d c Ch tiêu 15 S s giáo... phát tri n Ch tiêu 11 M r ng quy mô hành chính/ n i thành năm -99- (ti p) B ng 2.22 K t qu ánh giá theo tiêu chí ch tiêu Tiêu chu n ( i m) H th ng tiêu chí Và ch tiêu ánh giá Nhóm ánh giá m c t ng... -100- (ti p) B ng 2.22 K t qu ánh giá theo tiêu chí ch tiêu Tiêu chu n ( i m) H th ng tiêu chí Và ch tiêu ánh giá Nhóm ánh giá trình Tiêu chí 15 Trình y Năm 1995 Năm 2007 6,5 4,5 8,5 4,5 1,5 1,5