cấp cho KTV những bằng chứng có tính khái quát và trợ giúp cho KTV trongquá trình soát xét toàn bộ công việc trước khi phát hành báo cáo kiểm toán.Đặc biệt trong điều kiện hệ thống kiểm
Trang 1PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VIỆC VẬN DỤNG THỦ TỤC PHÂN TÍCH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN
VÀ TƯ VẤN NEXIA ACPA
3.1 Tính tất yếu phải hoàn thiện việc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính tại công ty NEXIA ACPA
Như chúng ta đã biết Việt Nam đang trong quá trình hội nhập với nềnkinh tế thế giới Hàng loạt các sự kiện diễn ra đánh dấu những bước phát triểntrong quá trình hội nhập, Việt Nam đã gia nhập Tổ chức thương mại thế giới
do đó ngày càng thu hút được vốn đầu tư nước ngoài Điều đó cũng đòi hỏithị trường tài chính Việt Nam phải lành mạnh hơn, và hoạt động Kiểm Toáncần phải ngày càng trở nên hoạt động hiệu quả hơn để không những cung cấpdịch vụ tốt nhất ở Việt Nam mà còn vươn ra thị trường Thế Giới Cũng trongđiều kiện đó sự cạnh tranh giữa các công ty kiểm toán ngày càng trở nên gaygắt Từ chỗ chỉ có hai công ty chuyên cung cấp dịch vụ kiểm toán (VACO vàAASC) cho tới nay Việt Nam đã có rất nhiều các công ty kiểm toán trongnước và quốc tế Do vậy muốn tồn tại và phát triển được các công ty kiểmtoán không còn sự lựa chọn nào khác là phải có sự chuyển biến cả về sốlượng và chất lượng Về chất lượng dịch vụ kiểm toán thì trước hết phải nângcao năng lực chuyên môn cho đội ngũ KTV, hoàn thiện hệ thống chuẩn mực
kế toán - kiểm toán và các quy định khác có liên quan, đồng thời nâng caonăng lực quản lý đối với chất lượng kiểm toán Về số lượng thì phải khôngngừng tăng thêm số lượng kiểm toán viên, đa dạng hoá dịch vụ cung cấp…Trong số các phương pháp kiểm toán thường được KTV sử dụng thì thủtục phân tích được coi là một phương pháp rất hiệu quả và có nhiều ưu điểm
Nó giúp KTV xác định nội dung, lịch trình, phạm vi của cuộc kiểm toán; cung
Trang 2cấp cho KTV những bằng chứng có tính khái quát và trợ giúp cho KTV trongquá trình soát xét toàn bộ công việc trước khi phát hành báo cáo kiểm toán.Đặc biệt trong điều kiện hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng được đánhgiá là hoạt động hiệu quả thì thủ tục phân tích tỏ ra rất hữu ích, nó giúp giảmbớt việc kiểm tra chi tiết do đó làm tiết kiệm thời gian và công sức Trongđiều kiện cạnh tranh gay gắt như hiện nay thì điều này có ý nghĩa rất quantrọng.
Mặt khác công ty TNHH Kiểm Toán và Tư Vấn NEXIA ACPA mớithành lập hơn 3 năm tuy đã đạt được những thành tựu nhất định, số lượng kháchhàng tăng nhanh trong năm qua Tuy nhiên muốn phát triển lâu dài và bền vữngNEXIA cần phải hoàn thiện chương trình kiểm toán của mình đồng thời vận dụngmột cách hiệu quả chương trình kiểm toán đó vào trong thực tế Hiện nay sốlượng nhân viên của Công ty còn hạn chế so với sự tăng nhanh của khách hàng(đặc biệt sau khi công ty được Bộ Tài Chính cho phép kiểm toán các doanhnghiệp phát hành cổ phiếu trên thị trường chứng khoán) do vậy cần thiết phải vậndụng linh hoạt và triệt để thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính củakhách hàng nhằm giảm đáng kể thủ tục kiểm tra chi tiết các nghiệp vụ và số dư,giảm chi phí nhân lực và thời gian
3.2 Phương hướng hoàn thiện việc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính
Hoà mình vào xu hướng phát triển của ngành kiểm toán nói riêng và nềnkinh tế Vịêt Nam nói chung công ty NEXIA ACPA đã định hướng phát triển
để nhanh chóng nắm bắt thời cơ và hạn chế những thách thức từ quá trình hộinhập
Về quy mô
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thị trường tài chính Việt Nam trongthời gian qua, số lượng khách hàng của NEXIA ACPA không ngường tăng
Trang 3lên (năm 2006 là 100 khách hàng, năm 2007 số lượng khách hàng là 168, con
số này vẫn tiếp tục tăng trong năm 2008) do đó công ty đặt mục tiêu hàngnăm tăng khoảng 20% nhân viên hàng năm để đảm bảo cho sự phát triển củacông ty
Trong thời gian tới công ty tiến hành mở rộng quy mô dịch vụ cung cấp.Công ty cố gắng duy trì khách hàng hiện có đồng thời khai thác những kháchhàng tiềm năng, công ty đang cố gắng “tấn công” sang thị trường mới đó lànhững công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Thời gian gần đây thịtrường tài chính Việt Nam có một bước phát triển mạnh mẽ trở thành “miềnđất hứa”cho dịch vụ kiểm toán phát triển bởi nhu cầu minh bạch về tài chính.Điều đó chứng tỏ định hướng của công ty hợp lý Bên cạnh đó công ty đadạng dịch vụ cung cấp bằng việc phát triển đồng thời dịch vụ tư vấn thuế vàcác dịch vụ tư vấn sáp nhập, giải thể, dịch vụ tuyển dụng…
Không chỉ dừng lại ở khách hàng Miền Nam và Miền Bắc,công ty có kếhoạch trong vòng 1-2 năm tới sẽ mở thêm chi nhánh tại Đà Nẵng để tiếp cậnvới khách hàng Miền Trung Bằng những nỗ lực hết mình trong hơn 3 nămqua công ty đã đạt được những thành tựu đáng kể, không dừng lại ở đó công
ty đang phấn đầu trở thành một trong những công ty kiểm toán hàng đầu tạiViệt Nam, sau đó sẽ hướng ra thị trường quốc tế
Về chất lượng
Phương châm hoạt động của NEXIA ACPA là cung cấp dịch vụ tốt nhấttới khách hàng do đó yếu tố chất lượng luôn được đặt lên vị trí hàng đầunhằm tăng cường uy tín của NEXIA ACPA Thực tế trong thời gian qua chothấy công ty thường xuyên mở các lớp đào tạo nâng cao trình độ chuyên môncho nhân viên, hàng năm chi 1%-2% doanh thu để nhân viên có thể tham giacác khoá học ACCA, MBA…Bên cạnh đó công ty cũng tích cực tham giacùng bộ tài chính trong quá trình xây dựng chuẩn mực kiểm toán đồng thời cố
Trang 4gắng tìm tòi nghiên cứu kinh nghiệm của các công ty kiểm toán khác để hoànthiện chương trình kiểm toán của mình
Trong điều kiện cạnh tranh gay gắt như hiện nay công ty xác định việcnâng cao chất lượng chất lượng kiểm toán đồng thời tiết kiệm chi phí là yếu
tố hàng đầu để nâng cao khả năng cạnh tranh của mình Vì vậy công ty đã vàđang cố gằng hoàn thiện việc vận dụng thủ tục phân tích trong quy trình kiểmtoán chung của công ty
3.3 Giải pháp hoàn thiện việc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC tại công ty NEXIA ACPA
3.3.1 Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán
* Về thu thập thông tin về hoạt động kinh doanh của khách hàng
Việc thu thập thông tin tại NEXIA ACPA trong thời gian tới cần đượcquan tâm hơn, nên kéo dài thời gian thu thập thông tin, xây dựng khung thôngtin cần thu thập để KTV dễ dàng thu thập được những thông tin cần thiết phục
vụ cho việc lập kế hoạch Công ty cũng nên tổ chức những lớp đào tạo, traođổi kinh nghiệm giữa các kiểm toán viên nhằm hướng dẫn cho những nhânviên cách thu thập thông tin chẳng hạn kỹ năng về phỏng vấn khách hàng
Công ty NEXIA ACPA nên sử dụng các thông tin phi tài chính vàthông tin bên ngoài doanh nghiệp trong quá trình vận dụng thủ tục phân tích.Các thông tin này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan hơn, thấy được thựctrạng hoạt động của khách hàng trong tương quan với ngành và nền kinh tế.Các thông tin có thể lấy từ ngành, từ đối thủ cạnh tranh, từ báo cáo phân tíchcủa cục thống kê, số kế hoạch, thảo luận với ban giám đốc của khách hàng…Tuy nhiên KTV cần chú ý đến độ tin cậy của thông tin KTV cần quan tâmđến hơn đến việc phân tích 5 sức mạnh: sự gia nhập thị trường của các đối thủcạnh tranh, mối đe doạ của việc xuất hiện những sản phẩm thay thế, sức mạnhthoả thuận của người mua, sức mạnh thoả thuận của nhà cung cấp, sự ghanh
Trang 5đua của các đối thủ cạnh tranh hiện tại nhằm đánh giá khả năng hoạt động vàphát triển trong tương lai của khách hàng
kể Trong điều kiện đó, thời gian kiểm toán bị rút ngắn và một số thủ tục kiểmtoán có thể bị giảm bớt điều đó làm ảnh hưởng tới chất lượng kiểm toán Đểkhắc phục điều này trong thời gian tới Công ty phải tăng số lượng nhân viên,không ngừng cải tiến chương trình kiểm toán cho phù hợp với sự phát triểnchung của nền kinh tế nhằm đảm bảo tăng cả số lượng khách hàng lẫn chấtlượng kiểm toán
Hơn nữa, để nâng cao hiệu quả của thủ tục phân tích thì KTV cần tiếnhành phân tích báo cáo lưu chuyển tiền tệ trong giai đoạn lập kế hoạch nhằmđánh giá khả năng thanh toán, thực trạng tài chính, khả năng tạo tiền của
Trang 6khách hàng Thông qua đó KTV có thể đánh giá khả năng hoạt động liên tụccủa khách hàng nhằm dự kiến những rủi ro có thể gặp phải.
* Vận dụng triệt để các tỷ suất tài chính, so sánh với chỉ tiêu bình quân ngành
Cũng như hầu hết các công ty kiểm toán khác ở Việt Nam NEXIAACPA gặp phải khó khăn trong việc so sánh số liệu của khách hàng với cácchỉ tiêu bình quân của ngành Để khắc phục điều này Công ty nên thiết kế một
hệ thống dữ liệu lưu trữ tài liệu về những công ty hoạt động trong cùng mộtlĩnh vực là khách hàng của Công ty trong một hệ thống, trong đó tính ra các tỷsuất và nhận xét về khả năng hoạt động của từng khách hàng để KTV có thể
dễ dàng thống nhất trong công việc, xây dựng chương trình kiểm toán phùhợp với từng loại khách hàng cụ thể Hệ thống thông tin này cần được thiết kếhết sức cẩn thận và thường xuyên cập nhật với những thay đổi của môi trườngkinh doanh Công ty NEXIA ACPA có thể đưa ra các bảng biểu hướng dẫncách thức dự đoán số liệu vận dụng trong từng lĩnh vực khác nhau ( sản xuất,dịch vụ )
Hơn nữa việc tính ra các tỷ suất trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toánvẫn chưa áp dụng nhiều điều đó hạn chế trong việc đánh giá chính xác về thựctrạng tài chính của khách hàng như: khả năng thanh toán, khả năng sinh lời…
Vì vậy trong thời gian tới để nâng cao hiệu quả của thủ tục phân tích công tycần quy định về việc phân tích các tỷ suất trong giai đoạn lập kế hoạch
Để thấy được xu hướng biến động trong hoạt động kinh doanh củakhách hàng Công ty NEXIA ACPA nên thực hiện phân tích ngang và phântích dọc với số liệu của nhiều kỳ liên tiếp
3.3.2 Trong giai đoạn thực hiện kiểm toán:
Trang 7Nhìn chung trong giai đoạn thực hiện kiểm toán thủ tục phân tích đã
được kết hợp với kiểm tra chi tiết giúp KTV thu được những bằng chứng có
giá trị Tuy nhiên như đã trình bày ở mục 2.3 ta thấy việc áp dụng thủ tụcphân tích trong giai đoạn này còn một số vấn đề cần phải hoàn thiện
Về pham vi áp dụng
Trên thực tế do thủ tục phân tích vẫn chưa được áp dụng một cách triệt
để tại công ty NEXIA ACPA, đối với nhiều khách hàng nhỏ KTV thường tậptrung vào kiểm tra chi tiết Trong thời gian tới KTV nên sử dụng thủ tục phântích một cách toàn diện trên nhiều khoản mục nhằm thu được những bằngchứng kiểm toán có độ tin cậy cao nhất Đặc biệt đối với những chỉ tiêu trênbáo cáo kết quả kinh doanh là những chỉ tiêu mang tính thời kỳ nên việc tiếnhành thủ tục phân tích đối với những khoản mục này mang nhiều ý nghĩa
Xác định mô hình ước tính
Như đã phân tích ở chương I, ta thấy mô hình ước tính phụ thuộc rất
nhiều vào thông tin mà kiểm toán viên thu thập được Có những mô hình trên
lý thuyết rất tốt cho việc đưa ra các con số uớc tính của kiểm toán viên nhưngtrong điều kiện cụ thể tại một khách hàng nào đó không thể thu được nhữngthông tin thích hợp do hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng kém hoặc dothông tin nằm rải rác do đó kiểm toán viên cần rất linh hoạt trong việc xâydựng các mô hình ước tính cho phù hợp với thực tế
Trên thực tế vận dụng thủ tục phân tích trong thời gian qua tại NEXIAACPA cho thấy KTV chủ yếu vận dụng các kỹ thuật phân tích giản đơn ápdụng cho các khoản mục riêng lẻ (phân tích xu hướng, phân tích tỷ suất).Trong thời gian tới công ty có thể cân nhắc việc vận dụng mô hình DUPONT,phân tích hồi quy để giúp KTV có thể dự đoán chính xác hơn, thấy được mốiquan hệ giữa các chỉ tiêu
Trang 8Có nhiều trường hợp rất khó để thu thập được những thông tin có độtin cậy cao thì KTV có thể không sử dụng các mô hình ước tính mà chỉ sửdụng kĩ thuật phân tích ngang và phân tích dọc để thấy được xu hướng biếnđộng, khoanh vùng rủi ro cần tập trung để kiểm tra chi tiết chẳng hạn phântích doanh thu, chi phí theo tháng, theo quý KTV cũng nên quan tâm đếnviệc chia nhỏ số liệu một cách logic và hợp lý để giúp KTV tăng khả năngphát hiện các sai phạm có thể bị bỏ qua khi tiến hành các số liệu tổng hợp.KTV có thể chia theo đơn vị nhỏ hơn hay theo khoảng thời gian nhỏ hơn tuỳtheo tính chất của từng khoản mục cũng như điều kiện cụ thể của từng kháchhàng Bên cạnh đó KTV cũng nên sử dụng số liệu của nhiều năm trong phântích phân tích xu hướng.
Về việc xác định mức trọng yếu
Theo lý thuyết thì mức trọng yếu phải được KTV đánh giá cho toàn bộ
BCTC và phân bổ mức đánh giá cho từng khoản mục trên BCTC Tại NEXIAACPA việc xác định mức chênh lệch có thể chấp nhận đối với từng khoảnmục chưa được thực hiện đầy đủ mà chỉ xác định mức chênh lệch đối với tất
cả các khoản mục Trong khi tiến hành thủ tục phân tích, chỉ có những chênhlệch có giá trị cao hơn mức trọng yếu mới được kiểm tra Nhưng đối với mỗikhoản mục khác nhau thì tính chất khác nhau và mức độ phát sinh khác nhau,nên có thể với một số tiền nhất định là không trọng yếu với khoản mục nàynhưng lại là trọng yếu đối với khoản mục khác Vì vậy việc xác định chênhlệch có thể chấp nhận đối với tất cả các khoản mục có thể dẫn đến sai lầmtrong kiểm toán, có thể dẫn đến việc không phát hiện đầy đủ các sai phạmtrọng yếu hoặc dẫn đến việc chi phí kiểm toán một số phần hành nhỏ bị tănglên do KTV không xác định được mức trọng yếu nhỏ hơn đối với phần hànhnày nên áp dụng các thủ tục kiểm tra chi tiết có chi phí lớn Do vậy, trong khithực hiện thủ tục phân tích kiểm toán cần lập riêng mức trọng yếu cho từng
Trang 9khoản mục cụ thể dựa vào kinh nghiệm của mình Việc phân bổ mức trọngyếu ban đầu cho các khoản mục cần phải được thực hiện theo các hướng dẫn
cụ thể Đồng thời khi phân bổ ước lượng KTV cần căn cứ theo các cơ sở nhưmức trọng yếu được ước lượng cho toàn bộ tổng thể, quy mô của số dư khoảnmục rủi ro tiềm tàng và đặc biệt chú ý tới yếu tố chi phí kiểm toán Đây làmột công việc phức tạp do đó công ty nên giao cho những KTV có kinhnghiệm đảm nhiệm Trong thời gian tới công ty NEXIA nên cân nhắc việc sửdụng phần mềm kiểm toán để giúp kiểm toán viên xác định giá trị trọng yếu
và độ tin cậy mong muốn Nhờ đó sẽ giúp cho kiểm toán viên có đầy đủ giátrị có thể chấp nhận được tương ứng với phần phân tách khác nhau làm căn cứ
để xác định số chênh lệch trọng yếu mà tiết kiệm được thời gian và chi phí
Phân tích nguyên nhân chênh lệch
KTV tiến hành điều tra các nguyên nhân dẫn đến chênh lệch và tiếnhành đưa ra các kết luận về thủ tục phân tích Mức chính xác của thủ tục phântích càng cao thì khả năng chỉ ra sai sót càng lớn KTV nên giải thích cho toàn
bộ chênh lệch chứ không chỉ riêng đối với những chênh lệch cho là trọng yếu
để giảm rủi ro kiểm toán xuống mức thấp nhất Khi tìm hiểu nguyên nhânchênh lệch KTV phải xem xét mối quan hệ giữa dự đoán ban đầu với số thực
tế cũng như ảnh hưởng của các nhân tố mà kiểm toán viên chưa tính đến khilập dự đoán
3.3.3 Trong giai đoạn kết thúc kiểm toán
Đối với một số khách hàng nhỏ, KTV đã không sử dụng phân tích dọc
mà chỉ sử dụng phân tích ngang Trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt giữacác các công ty kiểm toán như hiện nay thì cần hết sức thận trọng trong giaiđoạn soát xét cuối cùng này làm giảm khả năng rủi ro tới mức tối thiểu đồngthời có thể cung cấp cho khách hàng những thông tin hữu ích trong thư quản
lý Vì vậy công ty cần cân nhắc sử dụng phân tích tỷ suất trong giai đoạn soát
Trang 10xét cuối cùng đối với hầu hết các khách hàng Trong giai đoạn này công tycũng cân nhắc việc so sánh với số liệu của nghành để giúp cho KTV có cáinhìn tổng quan về kết quả hoạt động kinh doanh của khách hàng, giúp đưa ranhững ý kiến tư vấn tốt nhất cho khách hàng.
Về việc soát xét chất lượng kiểm toán trong giai đoạn kết thúc kiểm toáncũng có thể cân nhắc việc kiểm tra chéo giữa hai văn phòng Hà Nội và vănphòng Thành phố Hồ Chí Minh Trong điều kiện công nghệ thông tin phát triểnnhư hiện nay thì việc kiểm tra chéo là khả thi, có thể nâng cao chất lượng kiểmtoán đồng thời tạo điều kiện để học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau theo định hướngchung về quy trình kiểm toán của công ty đặc biệt trong điều kiện văn phòng tại
TP Hồ Chí Minh mơi thành lập, chủ yếu là nhân viên mới
3.4 Kiến nghị thực hiện giải pháp hoàn thiện vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính
3.4.1 Kiến nghị đối với công ty TNHH kiểm toán và tư vấn NEXIA ACPA
Ứng dụng sự phát triển của công nghệ thông tin - sử dụng phần mềm kiểm toán
Cùng với sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, hàng loạtcác phần mềm kế toán ra đời đáp ứng nhu cần thông tin của các đơn vị kinhdoanh đặc thù Cùng với sự thay đổi của phần mềm kế toán đòi hỏi các công
ty kiểm toán phải cập nhật sự thay đổi này để thực hiện công việc kiểm toán
và tư vấn kế toán Mặt khác, Internet xuất hiện làm thay đổi cách thức hoạtđộng kinh doanh, nó trở thành phương tiện hữu ích trong việc trao đổi thôngtin Ngày này việc khai thác những tiện ích từ khoa học công nghệ tạo thànhlợi thế cạnh tranh cho các côg ty kiểm toán Do đó yêu cầu các công ty kiểmtoán phải có đội ngũ nhân viên am hiểu trong lĩnh vực này
Để vận dụng hiệu quả thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tàichính trong thời gian tới công ty cần xây dựng một phần mềm kiểm toán
Trang 11Phần mềm kiểm toán giúp lưu trữ sổ cái của khách hàng, xử lý các bút toánđiều chỉnh, thực hiện các tính toán phân tích bằng máy và biểu hiện các thôngtin phân tích dưới dạng đồ thị…hiệu quả mà không tốn kém Hơn nữa vớiviệc sử dụng phần mềm kiểm toán thì các bút toán điều chỉnh, các tính toánphân tích có thể dễ dàng cập nhật khi có sự thay đổi trên sổ sách của kháchhàng
Nâng cao số lượng và chất lượng kiểm toán viên, trao đổi kiến thức trong nhóm kiểm toán
Thủ tục phân tích có thực hiện một cách hiệu quả hay không phụ thuộc rất nhiều vào năng lực, kinh nghiệm và khả năng xét đoán của KTV
Như đã đề cập ở phần trên, nhìn chung Công ty đã có chính sách đãingộ tốt kết quả là có được những nhân viên năng lực và tâm huyết Tuy nhiêntrong điều kiện thiếu nhân lực trầm trọng như hiện nay thì Công ty cũng cầnphải quan tâm đến nhân viên nhiều hơn vì có rất nhiều công ty kiểm toánkhác cạnh tranh, đưa ra mức lương và thưởng cao hơn để thu hút những nhânviên có năng lực Bên cạnh đó cần thường xuyên mở các lớp buổi giao lưu vuichơi, trao đổi kinh nghiệm giữa nhân viên trong công ty Một vấn đề cần đềcập là với tốc độ phát triển, mở rộng của NEXIA ACPA trong thời gian quathì số lượng nhân viên là chưa đảm bảo, điều đó gây áp lực công việc với cácKTV ảnh hưởng đến sức khoẻ và hiệu quả làm việc của họ Hiện nay NEXIAACPA có hai văn phòng ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, tuy nhiên vănphòng TP Hồ Chí Minh mới đi vào hoạt động chưa lâu nên Công ty nên cóchính sách luân chuyển nhân viên giữa hai văn phòng nhằm tạo điều kiện chia
sẻ kinh nghiệm, giúp việc vận dụng chương trình kiểm toán của văn phòngnày theo đúng định hướng của công ty
Trang 12Nâng cao công tác soát xét chất lượng kiểm toán
Công ty cần nâng cao công tác soát xét chất lượng thông qua việc phân
công công việc một cách khoa học, quán triệt việc vận dụng đúng đắn chuẩnmực kiểm toán và quy trình kiểm toán chung của công ty đến từng nhân viên,sau mỗi phần hành công việc cần có trưởng nhóm soát xét lại…Công ty phảixác định soát xét chất lượng là một công việc cực kỳ quan trọng để nâng cao
uy tín của công ty đối với khách hàng Đồng thời công ty cũng cần liên kếthọc hỏi kinh nghiệm từ các công ty kiểm toán lớn có bề dày kinh nghiệm ởtrên thế giới và Việt Nam, không ngừng hoàn thiện phương pháp kiểm toáncủa mình
3.4.2 Kiến nghị đối với cơ quan chức năng
Hoàn thiện hành lang pháp lý đối với ngành kế toán - kiểm toán
Như chúng ta đã biết thủ tục phân tích chủ yếu dựa vào hệ thống sổsách, báo cáo mà khách hàng cung cấp vì vậy muốn nâng cao hiệu quả củaviệc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính tại NEXIAACPA hay bất kỳ công ty kiểm toán nao khác thì cần phải xây dựng một cơ
Trang 13các chuẩn mực thì hệ thống thông tư hướng dẫn cũng cần được hoàn thiện đểgiúp công ty kiểm toán có thể dễ dàng tiếp cận, thực hiện đúng chuẩn mực đềra.
Các cơ quan chức năng cũng cần xây dựng các cơ chế giám sát chấtlượng dịch vụ kiểm toán của các công ty kiểm toán đồng thời quy định tráchnhiệm của kiểm toán viên sau kiểm toán để đảm bảo chất lượng dịch vụ kiểmtoán cung cấp cho khách hàng là tốt nhất Trên thực tế hiện nay tại Việt Namcòn một bộ phận không nhỏ các công ty cạnh tranh không lành mạnh bằngcách giảm bớt các thủ tục kiểm toán để giảm chi phí tới mức thấp nhất Mộthiện tượng khác là công ty chạy theo doanh thu nên ký quá nhiều hợp đồngkiểm toán vượt quá khả năng nhân lực, vật lực của mình…Điều đó dẫn đếnchất lượng kiểm toán của một số công ty kiểm toán không cao, làm ảnhhưởng đến quyết định của người sử dụng thông tin
Một yếu tố cũng rất quan trọng đó là hiện nay sự e ngại của khách hàngđối với hoạt động kiểm toán, thậm chí một số khách hàng không hợp tác gâykhó khăn cho KTV Do vậy trong thời gian tới các cơ quan nhà nước cầntuyên truyền tốt hơn để các doanh nghiệp hiểu được vai trò to lớn của hoạtđộng kiểm toán trong việc lành mạnh hoá nền tài chính Việt Nam
Bộ tài chính cần tạo điều kiện để các công ty kiểm toán quôc tế có thểgia nhập vào thị trường Việt Nam để tạo ra môi trường phát triển năng độngcho các công ty kiểm toán Việt Nam
Tăng cường công tác đào tạo
Một sự thật không thể phủ nhận đó là trình độ KTV Việt Nam còn có
sự chênh lệch đáng kể so với trình độ của KTV các nước trong khu vực và thếgiới Trong điều kiện hội nhập như hiện nay, công ty kiểm toán Việt Namphải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của công ty nước ngoài Do đó trongthời gian tới các cơ quan chức năng có liên quan cần quan tâm tới việc nâng
Trang 14cao chất lượng của công tác đào tạo như là một giải pháp cấp thiết Về phiácác trường đại học, bên cạnh các môn chuyên ngành kế toán-kiểm toán thì cầnđưa vào chương trình đào tạo các môn về phân tích báo cáo tài chính, phântích báo cáo tài chính…để giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan và am hiểusâu sắc về báo cáo tài chính Bộ tài chính cần mở rộng chương trình đào tạoCPA quốc tế tại Việt Nam, mở thêm các khoá đào tạo chuyên sâu về kế toán -
kiểm toán cho đội ngũ kiểm toán viên.
Xây dựng hệ thống thông tin ngành
Việc thống kê các thông tin về hoạt động của các doanh nghiệp hoạtđộng trong cùng một ngành nhằm đánh giá tốc độ tăng trưởng và phát triểncủa nền kinh tế chưa được thống kê đầy đủ ở Việt Nam trong thời gian qua
Vì thế KTV rất khó thu thập được những thông tin chung của các nghành đểtiến hành phân tích đặc biệt trong điều kiện thời gian dành cho cuộc kiểmtoán bị hạn chế Vì thế trong thời gian tới nhằm tạo điều kiện thuận lợi chohoạt động kiểm toán nói chung và việc áp dụng thủ tục phân tích nói riêng thicác cơ quan có chức năng cần xây dựng một trung tâm thông tin ngành đểthống kê những thông tin chung và dự đoán xu hướng thay đổi của từngngành, xây dựng các chỉ tiêu bình quân ngành
Kiến nghị đối với hiệp hội nghề nghiệp
Ở Việt Nam hiện nay hiệp hội nghề nghiệp đóng vai trò rất quan trọngđối với sự phát triển của ngành kiểm toán vì nó là cơ quan ban hành cácchuẩn mực nghề nghiệp, chứng chỉ kế toán viên công chứng đồng thời cótrách nhiệm quản lý trực tiếp đội ngũ KTV Tuy nhiên thực tế hoạt độngnhững năm qua của hiệp hội vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được nhucầu đòi hỏi của việc hội nhập Trong thời gian tới để nâng cao hiệu quả củangành kiểm toán Việt Nam đòi hỏi Hiệp Hội cần đổi mới phương pháp đào
Trang 15tạo, hợp tác với các tổ chức quốc tế, quy định về việc giám sát chất lượngkiểm toán và việc thi hành các quy định nghề nghiệp…
Các tổ chức nghề nghiệp cần có sự liên lạc thường xuyên hơn giữa cácthành viên nhằm trao đổi kinh nghiệm và trợ giúp các thành viên về mặt kỹthuật, tổ chức, đào tạo, pháp lý trong quá trình hoạt động
3.4.3 Kiến nghị đối với khách hàng kiểm toán
Thực tế cho thấy do hoạt động kiểm toán khá mới mẻ ở Việt Nam nênnhận thức và hiểu biết về kiểm toán còn hạn chế Một số doanh nghiệp vì lý
do nào đó không muốn công khai về tình hình tài chính của mình, hoặc khôngthực sự hợp tác với kiểm toán viên trong quá trình thực hiện kiểm toán… gâykhó khăn cho việc thu thập thông tin của kiểm toán viên- làm giảm hiệu quảcủa thủ tục phân tích
Đến thời điểm kiểm toán, có không ít những doanh nghiệp vẫn chưahoàn thành báo cáo lưu chuyển tiền tệ hoặc các thuyết minh báo cáo tài chínhlàm cho việc phân tích dòng tiền, khả năng thanh toán của khách hàng khóthực hiện Thậm chí có trường hợp chính kiểm toán là người lập báo cáo chodoanh nghiệp
Như chúng ta đã phân tích ở chương I, thủ tục phân tích có được thựchiện hiệu quả hay không phụ thuộc vào độ tin cậy của thông tin mà KTV thuđược Vì vậy một doanh nghiệp có hệ thống kiểm soát nội bộ hoạt động hiệuquả sẽ giúp cho thủ tục phân tích được thực hiện dễ dàng, giúp giảm khốilượng công việc của kiểm toán viên
Các doanh nghiệp Việt Nam cần nhận thức được vai trò của kiểm toántrong việc minh bạch thông tin tài chính, phải coi cạnh tranh lành mạnh là yếu
tố quyết định sự tồn tại lâu dài của doanh nghiệp, sự phát triển của nền kinh tếViệt Nam
Trang 16Phụ lục 3: Bảng kế hoạch kiểm toán khách hàng A
Kế hoạch kiểm toán Tham chiếu : E200
Công ty Cổ Phần A Người thực hiện: NTN
Cho năm kết thúc 31/12/07 Ngày : 3/2008
>> KTV cần xem xét thời hạn của khoản phải thu này, thảo luận với khách hàng về cách thu hồi nợ, lập dự phòng và cách trình bày các khoản này
Tài sản
cố định
Có một số TSCĐ đã khấu hao hết nhưng vẫn tiếp tục được sử dụngTất cả tài sản cố định của công ty đều được được cầm cố cho ngân hàngđầu tư và phát triển Việt Nam, chi nhánh Ninh Bình theo hợp đồng số 10105/06/HD ngày 18 tháng 12 năm 2006
Xây dựng cơ bản dở dang bao gồm tất cả các khoản chi phí có liên quan đến dự án cầu B đã cầm cố với Ngân Hàng đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Ninh Bình được như được trình bày trong hợp đồng vay dài hạn số 1066/06/HĐ ngày 28/12/2006 Theo theo thảo luậnvới khách hàng, dự án này đã tạm dừng vì sự thay đổi trong kế hoạch phát triển của khách hàng trong tương lai gần
>> Thông tin liên quan đến tài sản cố định cần xem xét cẩn thận, xem xét các hợp đồng vay của các tài khoản cầm cố, thảo luận với khách hàng về sự kế hoạch phát triển, kiểm tra các khoản tính khấu hao của khách hàng
