- Nghĩa bóng : Khi được hưởng một thành quả nào đó trong cuộc sống phải nhớ đến công lao của những người đó tạo ra thành quả đó, phải biết đến ơn người đã giúp đỡ mình, chớ nên vong ân b[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN HỌC SINH ÔN TẬP VÀ HỌC BÀI Ở NHÀ
Môn: Ngữ văn 7
Tiết 100 LIỆT KÊ
Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
- Hiểu được thế nào là phép liệt kê, tác dụng của phép liệt kê
- Phân biệt được các kiểu liệt kê và biết vận dụng liệt kê trong nói và viết
Hoạt động 1: Thế nào là phép
liệt kê?
HS đọc Vd (SGK / 104)
? Em nhận xét gì về cấu tạo và ý
nghĩa của các cụm từ in đậm trong
ví dụ?
? Em thấy các cụm danh từ được
sắp xếp như thế nào với nhau?
? Tác giả sắp xếp hàng loạt các sự
việc liên tiếp nhau để làm gì?
Việc sắp xếp các sự việc liên tiếp
nhau, gọi là liệt kê
? Em hiểu thế nào là liệt kê?
Hoạt động 2: Các kiểu liệt kê
HS đọc Vd 1 (SGK / 105)
? Xét về cấu tạo, các phép liệt kê
trong ví dụ có gì khác nhau?
HS đọc Vd 2 (SGK / 105)
? Em hãy thử thay đổi thứ tự các bộ
phận trong phép liệt kê và cho biết
nhận xét của em?
I/ Thế nào là phép liệt kê?
Vd: SGK / 104.
Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào
là ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt, […] Ngoài kia, tuy
mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang lắm[ ]
(Phạm Duy Tốn)
Các sự việc sắp xếp nối tiếp nhau
Ghi nhớ: SGK / 105.
II/ Các kiểu liệt kê:
Vd : SGK / 105.
1 Xét về cấu tạo:
a) … tinh thần, lực lượng, tính mạng, của cải …
Liệt kê không theo cặp b) … tinh thần và lực lượng, tính mạng
và của cải …
Liệt kê theo cặp
2 Xét về ý nghĩa:
a) Tre, nứa, trúc, mai, vầu
Liệt kê không tăng tiến b) … hình thành và phát triển, gia đình,
Trang 2? Tại sao lại có sự khác nhau đó?
? Theo em, có mấy kiểu liệt kê?
Hoạt động 3: Luyện tập
BT 1 / 106
HS thực hành theo hướng dẫn
BT 2 / 106.
a) … dưới lòng đường, trên vỉa hè,
trong cửa tiệm Những cu li xe kéo
xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân
trần giẫm lạch bạch trên mặt đường
nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ
phanh đỏ lòm; những xâu lạp xưởng
lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu
cơm; cái rốn một chú khách trưng ra
giữa trời; một viên quan uể oải bước
qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo
tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập
…
b) Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa
nung
Hoạt động 4: Dặn dò.
- Học ghi nhớ: SGK / 105
- Làm BT 3 / 106
- Soạn bài: Tìm hiểu chung về văn
bản hành chính
họ hàng, làng xóm …
Liệt kê tăng tiến
Ghi nhớ: SGK / 105
III/ Luyện tập
BT 1 / 106.
HS thực hành theo hướng dẫn của GV
BT 2 / 106.
a) … dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm Những cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ phanh đỏ lòm; những xâu lạp xưởng lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách trưng ra giữa trời; một viên quan uể oải bước qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh …
b) Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
TẬP LÀM VĂN
Trang 3Đề: Em hãy chứng minh nhân dân ta luôn sống theo đạo lí “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
Dàn ý
I Mở bài :
- Giới thiệu vấn đề: Lòng biết ơn
- Trích dẫn câu tục ngữ "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây"
II Thân bài
1 Giải thích câu tục ngữ
- Nghĩa đen : Khi ăn quả phải nhớ tới công lao của người trồng trọt và chăm bón cây đó cho ta quả ngọt
- Nghĩa bóng : Khi được hưởng một thành quả nào đó trong cuộc sống phải nhớ đến công lao của những người đó tạo ra thành quả đó, phải biết đến ơn người đã giúp đỡ mình, chớ nên vong ân bội nghĩa
2 Biểu hiện và dẫn chứng (ví dụ)
a Biểu hiện
- Cần trân trọng , biết ơn người đã tạo ra thành quả cho mình hưởng thụ
- Học trò phải biết ơn thầy cô
- Con cái phải biết ơn cha mẹ, ông bà
- Nhân dân phải biết ơn các anh hùng liệt sĩ chiến đấu, hy sinh để bảo vệ Tổ Quốc vì những người đó đã mang lại đời sống ấm no cho mình
=> Ông cha ta thường dùng câu tục ngữ này để dạy con cháu về đạo lí làm người, sống có tình nghĩa Từ đó, nhận được sự yêu quý và kính trọng của mọi người
b Dẫn chứng (ví dụ)
- Thời xưa:
Người ta thường tổ chức cúng kiếng để cảm ơn trời đất
Mỗi vụ mùa đều cúng thần linh
Thờ tổ tiên, ông bà, cha mẹ
- Thời nay:
Các ngày lễ lớn như: ngày thương binh liệt sĩ (27/7), ngày nhà giáoViệt Nam (20/11), ngày thầy thuốc Việt Nam (27/2),…
Tinh thần ghi nhớ công ơn các anh hùng liệt sĩ ngã xuống vì dân tộc, các cuộc đền ơn đáp nghĩa,…
3 Ý nghĩa của lòng biết ơn
Trang 4- Việc sống với tấm lòng biết ơn sâu sắc khiến cho bạn trở nên hiền hòa, tình cảm, tâm hồn ngày càng trở nên trong sáng Bạn sẽ được mọi người xung quanh yêu quý, tín nhiệm vì lối sống tình nghĩa, được bạn bè coi trọng và tin tưởng
- Việc sống ân tình, ân nghĩa sẽ là tấm gương sáng cho con cái và các thế
hệ tiếp nối
- Nêu cảm nhận chung
4 Phê phán hành động sai
- Trong cuộc sống, có những người chỉ sống hưởng thụ, thờ ơ lãng quên sống vô ơn, vô nghĩa Nhiều bạn học sinh không biết lắng nghe lời cha
mẹ, thầy cô, đôi khi còn có thái độ không lễ phép với người lớn Cần phải nghiêm khắc phê phán thái độ đó
- Phê phán những kẻ vong ân bội nghĩa
5 Nêu hành động đúng
- Để biết ơn những gì đã nhận được, chúng ta phải thể hiện thái độ trân trọng Em nghĩ rằng bộ môn lịch sử là bộ môn mà mỗi chúng ta phải quan tâm nhiều nhất
- Sống biết ơn thôi chưa đủ, chúng ta phải biết sống cống hiến Như vậy mới là thái độ sống tốt nhất
6 Liên hệ bản thân: Là một người học sinh đang học trên ghế nhà trường, được
cha mẹ chăm sóc nâng niu, em nghĩ rằng mình phải biết ơn những gì thầy cô cha mẹ đã dành cho em, đồng thời phải cố gắng chăm ngoan học giỏi đề không phụ những công lao to lớn của mọi người
III Kết bài
- Khẳng định lại vấn đề: Lòng biết ơn là truyền thồng đạo lý của dân tộc
mà ai cũng phải có trong mình
- Lời khuyên, kêu gọi: Chúng ta cần giữu gìn và phát huy truyền thống tốt
đẹp đó