Địa lý 6 tuần 10 11 12

- Trình bày được hệ quả của các chuyển động của Trái Đất: hiện tượng ngày và đêm kế tiếp nhau; giờ trên trái Đất; hiện tượng lệch hướng chuyển động của vật; hiện tượng các mùa và hiện tư[r]

Trang 1

Ngày soạn: 19/10/2019 Tiết 9+10+11

CHỦ ĐỀ VẬN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT VÀ CÁC HỆ QUẢ

(3 tiết)

Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết trong bài học

Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình, nội dung sách giáokhoa của môn học

Theo chương trình Địa lí 6 có ba bài riêng biệt đề cập đến các chuyển độngcủa Trái Đất, việc tích hợp thành một vấn đề dạy học sẽ tạo ra sự liền mạch, logictrong các nội dung được đề cập

Dựa vào các căn cứ trên, ta xác định vấn đề cần giải quyết là: các chuyểnđộng của Trái Đất, nội dung được xây dựng thành bài học và thực hiện trong 3 tiếtdành cho học sinh lớp 6

Bước 2: Lựa chọn nội dung, xây dựng bài học

- Vận động tự quay quanh trục của Trái Đất

- Chuyển động của Trái Đất quanh mặt trời

- Các hệ quả của các chuyển động

Bước 3: Xác định mục tiêu kiến thức, kĩ năng, năng lực

1 Kiến thức

- Mô tả được vận động tự quay quanh trục và chuyển động quanh mặt trờicủa trái Đất

- Trình bày được hệ quả của các chuyển động của Trái Đất: hiện tượng ngày

và đêm kế tiếp nhau; giờ trên trái Đất; hiện tượng lệch hướng chuyển động của vật;hiện tượng các mùa và hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa và theo

vĩ độ

2 Kĩ năng

- Sử dụng hình vẽ và quả địa cầu mô tả vận động tự quay; chuyển động quanh mặt trời của Trái Đất và sự lệch hướng của vật khi chuyển động

- Tính giờ trên Trái Đất

- Nhận biết độ dài ngày, đêm trong mùa đông, mùa hạ ở địa phương

3 Thái độ

- Giáo dục lòng yêu thích môn học, muốn tìm tòi khám phá

4 Định hướng năng lực được hình thành

- Năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ

Bước 4: Mô tả mức độ yêu cầu cần đạt

phẳng quỹ

- Trinh bàyđược thờigian Trái Đất

tự quay mộtvòng quanh

- Dùng quả địa cầu để chứng minh

sự vận động

tự quay của

- Tính được giờ ở một số khu vực phía Đông và phía Tây

Trang 2

- Biết đượcTrái Đất quayquanh trụctheo hướng từTây sangĐông

trục trong mộtngày đêm là24h

Trái Đất quanh trục

- Phân tích H20 SGK để nêu được giờ

ở một số khu vực, tính được chênh lệch giờ ở mỗi khu vực

- Dựa vào H21 SGK phân tích được sự lệch hướng của vật khi chuyển động

- Giải thíchhiện tượngtrong thực tế

hướng từ Tâysang Đông

- Biết hướngnghiêng và độnghiêng củatrục Trái Đấttrong quátrình chuyểnđộng

- Thời gianquay mộtvòng quanhmặt trời là

365 ngày 6h

- Dựa trênhình vẽ trìnhbày đượctrong quátrình chuyểnđộng tịnh tiếnquanh mặttrời vị trí thayđổi của hainửa cầu Bắc

và Nam

Giải thích hiện tượng mùa nước ta trong thực tế

Cách tính mùa trong năm ở hai nửa cầu

Hiện tượng

ngày đêm dài

ngắn theo

Nhận biếtđược cácđường chí

Sop sánhđược độ dàingày, đêm ở

Giải thíchđược nếu Trái

Liên hệ và giải thích ViệtNam nằm ở

Trang 3

mùa tuyến và vòng

cựcNhận biếtđược độ dàingày và đêm

ở các địađiểm trên TráiĐất

các địa điểmcủa hai nửacầu trong cácngày 22/6 và22/12

chuyển độngtịnh tiến xungquanh Mặttrời nhưngkhông chuyểnđộng quanhtrục thì sẽ cóhiện tượng gì

nửa cầu nào? Vậy vào các ngày 22/6, 22/12 ở VN

sẽ như thế nào

Định hướng những năng lực được hình thành:

- Năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ

Bước 5: Xây dựng các câu hỏi/bài tập theo các mức độ nhận thức

Nội dung 1: Vận động tự quay của trái Đất quanh trục và các hệ quả

1 Quan sát quả địa cầu em có nhận xét gì về vị trí của quả

địa cầu so với mặt bàn? Nhận xét trục của Trái Đất so với

mặt phẳng quỹ đạo?

Thông hiểu

2 Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng nào? Thông hiểu

3 Mô tả trên quả địa cầu hướng quay đó? Vận dụng

4 Thời gian Trái Đất tự quay quanh trục trong một ngày

5 Bề mặt trái đất chia thành bao nhiêu khu vực giờ? Mỗi

khu vực giờ, giờ có giống nhau không? Nhận biết

6 Mỗi khu vực giờ rộng bao nhiêu độ? Mỗi khu vực chênh

nhau bao nhiêu giờ? Mỗi khu vực rộng bao nhiêu kinh

tuyến?

Vận dụng

7 Quan sát hình cho biết nước ta nằm ở khu vực giờ thứ

mấy? Sớm hơn giờ gốc là bao nhiêu giờ?

Nhận biết,thông hiểu

8 Khi khu vực gốc là 12 giờ, nước ta là mấy giờ? Vận dụng

9 Khi khu vực gốc là 12 giờ, Bắc Kinh (KV 8) là mấy giờ? Vận dụng

10 Khi khu vực gốc là 12 giờ, Niu-Yooc (KV 19) là mấy

11 Chia bề mặt Trái Đất ra làm 24 khu vực giờ có thuận lợi

gì về mặt sinh hoạt, đời sống? Vận dụng cao

12 Trong không gian Trái Đất có hình dạng như thế nào? Thông hiểu

13 Quan sát trái Đất trong không gian, em có nhìn thấy toàn

bộ bề mặt trái Đất cùng một lúc không hay chỉ nhìn thấy

1 phần thôi

Vận dụng

Trang 4

a, Do Trái Đất hình cầu

b, Do trục Trái Đất nghiêng

c, Do Trái Đất tự quay quanh trục

d, Do Trái Đất nhận được ánh sáng từ mặt trời

15 Tại sao có hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau trên Trái

16 Nếu Trái Đất không tự quay quanh trục thì hiện tượng

ngày và đêm trên Trái Đất sẽ ra sao? Vận dụng cao

17 Ở nửa cầu Bắc nếu nhìn xuôi theo chiều chuyển động các

vật chuyển động theo hướng từ P -> N bị lệch về phía

bên phải hay bên trái?

Nhận biết

18 Ở nửa cầu Nam nếu nhìn xuôi theo chiều chuyển động

các vật chuyển động theo hướng từ N-M bị lệch về phía

bên phải hay bên trái

Nhận biết

19 Nguyên nhân làm lệch hướng của các vật thể chuyển

Nội dung 2: Chuyển động của Trái Đất quanh mặt trời

1 Chuyển động quanh Mặt Trời và vận động tự quay quanh

trục của Trái Đất có diễn ra đồng thời không Thông hiểu

2 Quỹ đạo chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời có

3 Hướng chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời Nhận biết

4 Thời gian chuyển động 1 vòng quanh Mặt Trời Nhận biết

5 Nhận xét về hướng nghiêng và độ nghiêng của trục Trái

6 Nhận xét về độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái

Đất ở 4 vị trí: Xuân phân, Hạ chí, Thu phân, Đông chí Nhận biết

7 Trong quá trình chuyển động tịnh tiến quanh mặt trời vị

trí hai nửa cầu Bắc và Nam thay đổi như thế nào? Từ đó

sinh ra hiện tượng gi

Thông hiểu

8 Khi chuyển động trên quỹ đạo trục nghiêng và hướng tự

quay của trái đất có thay đổi không? Thông hiểu

9 Trong ngày 22/6 (Hạ chí) nửa cầu nào ngả nhiều về phía

Mặt Trời? Khi ngả về phía Mặt Trời nửa cầu đó có đặc

điểm gì? Và nửa cầu nào chếch xa phía Mặt Trời, có đặc

điểm gì?

Vận dụng cao

10 Trong ngày 22/12 (Đông chí) nửa cầu nào ngả nhiều về

phía Mặt Trời? Khi ngả về phía Mặt Trời nửa cầu đó có

đặc điểm gì? Và nửa cầu nào chếch xa phía Mặt Trời, có

đặc điểm gì

Vận dụng cao

Trang 5

11 Trái đất hướng cả 2 nửa cầu Bắc và Nam về Mặt trời như

nhau vào các ngày nào? khi đó ánh sáng mặt trời chiếu

thẳng góc vào nơi nào trên bề mặt trái đất ? Đó là mùa

nào trong năm ở 2 nửa cầu

Vận dụng cao

12 Vậy 1 năm có mấy mùa? Hiện tại nước ta đang là mùa gì Vận dụng

Nội dung 3: Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

1 Tại sao trục (B - N) lại không trùng với đường phân chia

2 Vĩ tuyến nào tia sáng mặt trời chiếu vuông góc với mặt

đất vào ngày 22/6 và 22/12?Vĩ tuyến đó gọi là đường gì Nhận biết

3 Đường giới hạn các khu vực có 24 giờ suốt là ngày hoặc

đêm ở vĩ tuyến nào? Vĩ tuyến đó gọi là đường gì Nhận biết

4 Ở 90oB thời gian ngày đêm như thế nào Nhận biết

5 Ở 66o33/B và 23o27/B hiện tượng ngày đêm như thế nào Nhận biết

6 Từ đó em có nhận xét gì về hiện tượng ngày đêm ở Bắc

7 Em có nhận xét gì về hiện tượng ngày đêm ở xích đạo Thông hiểu

8 23o27/N, 66o33/N, 90oN hiện tượng ngày đêm như thế nào Nhận biết

9 Em có nhận xét gì về hiện tượng ngày đêm ở Nam bán

10 Tương tự ngày 22/12 sẽ như thế nào Thông hiểu

11 Vào 22/6 (Hạ chí) ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào

mặt đất ở vĩ tuyến bao nhiêu? Vĩ tuyến đó là đừơng gì Thông hiểu

12 Dựa vào H25 cho biết sự khác nhau về độ dài của ngày

đêm của các địa điểm AB ở nửa cầu Bắc và các địa điểm

tương ứng A/B/ ở nừa cầu Nam vào các ngày 22/6 và

22/12

Thông hiểu

13 Độ dài của ngày đêm trong ngày 22/6 và 22/12 ở địa

14 Vào các ngày 22/6 và 22/12 độ dài ngày đêm của các địa

điểm D và D/ ở vĩ tuyến 66o33/B và N của hai nửa cầu sẽ

như thế nào

Nhận biết

15 Vào ngày 22/6 và 22/12 độ dài của ngày đêm ở hai điểm

16 Nếu Trái đất vẫn chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt

trời nhưng không chuyển động quanh trục thì sẽ có hiện

tượng gì

Vận dụng

17 Việt Nam nằm ở nửa cầu nào? Vậy vào các ngày 22/6,

Trang 6

Bước 6: Thiết kế tiến trình dạy học

6.1 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

6.1.1 Chuẩn bị của giáo viên

- Phiếu học tập, video, quả địa cầu

- Tranh vẽ: vận động tự quay của Trái Đất quanh trục; chuyển động của TráiĐất quanh mặt trời; hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

6.1.2 Chuẩn bị của học sinh

- Có thể đọc trước bài ở nhà, sưu tầm một số tư liệu và hình ảnh về chuyểnđộng của Trái Đất

- Giúp cho HS có được kiến thức khái quát về 1 trong những hệ quả chuyển động

tự quay quanh trục của Trái Đất

- Tìm ra được những nội dung HS chưa biết, để từ đó bổ sung và khắc sâu những kiến thức của bài học cho HS

- Rèn luyện cho HS kĩ năng quan sát, phân tích thông tin

1.2 Phương thức

Đàm thoại gợi mở

Cá nhân

1.3 Tiến trình hoạt động

Bước 1: Giao nhiệm vụ: trả lời các câu hỏi để hoàn thành ô chữ:

Đây là một hiện tượng gì? (Có 7 chữ cái)

Các câu hỏi gợi ý:

Câu 1: Đây là hiện tượng quen thuộc và diễn ra hàng ngày trên Trái Đất?Câu 2: Thể hiện một nửa được chiếu sáng và nửa không được chiếu sáng bởiánh sáng mặt trời?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo kết quả

Dự kiến câu trả lời của HS:

Bước 4: Đánh giá và chốt kiến thức

Gv quan sát, nhận xét đánh giá hoạt động học của hs

Từ kết quả thảo luận trên, GV dẫn dắt vào nội dung bài học mới: Trái Đất cónhững vận động chính nào? Hiện tượng ngày đêm là gì? Vì sao có hiện tượng ngàyđêm luân phiên trên trái Đất như vậy, để trả lời câu hỏi một cách chính xác và đầy

Trang 7

đủ nhất, chúng ta cùng nhau khám phá bài: “Sự vận động tự quay quanh trục củaTrái Đất và các hệ quả” này nhé Bắt đầu nào!

GV: giới thiệu nội dung bài học gồm 2 phần:

1, Sự vận động của Trái Đất quanh trục

2, Hệ quả sự vận động tự quay quanh trục

- Hiện tượng ngày, đêm

- Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể

B Hình thành kiến thức (bài mới) và luyện tập kĩ năng

Hoạt động 1 Vận động của Trái đất quanh trục (20’)

*Thao tác 1: (5’)

1 Mục tiêu:

* Kiến thức: hs biết được:

- Hướng quay của Trái Đất quanh trục

- Thời gian quay 1 vòng quanh trục

Bước 1: Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm

Giáo nhiệm vụ cho nhóm

Học sinh các nhóm theo dõi hình ảnh chuyển động tự quay của Trái Đất

quanh trục trả lời các câu hỏi sau:

VẬN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH TRỤC

- Trái Đất tự quay quanh trục nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo1 góclà:

Trang 8

- Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng

- Thời gian tự quay 1vòng quanh trục của Trái Đất là

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh trong nhóm thực hiện nhiệm vụ cá nhân trước, sau đó 1 học sinh

sẽ trình bày trong nhóm, các học sinh khác trong nhóm nhận xét, bổ sung và tổnghợp kết quả vào phiếu học tập, chuẩn bị để báo cáo trước lớp

Giáo viên quan sát, trợ giúp học sinh

Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo kết quả

- Giáo viên gọi 1 học sinh bất kì của nhóm lên báo cáo kết quả thực hiệnđược

- Các nhóm khác có ý kiến nhận xét, bổ sung

- Giáo viên hướng dẫn học sinh điều chỉnh, hoàn thiện kết quả và ghi chépkiến thức, chốt lại nội dung học tập

Bước 4: Đánh giá và chốt kiến thức

- Giáo viên quan sát, nhận xét đánh giá quá trình thực hiện của học sinh vềthái độ, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, trình bày và đánh giá kết quả cuốicùng của học sinh

- Chuẩn kiến thức:

+ Trái Đất tự quay quanh trục tưởng tượng nối hai cực và nghiêng 66033’trên mặt phẳng quỹ đạo

+ Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng từ Tây sang Đông

+ Thời gian Trái Đất tự quay 1vòng quanh trục là 24 giờ (1ngày đêm)

*Thao tác 2: (15’)

1 Mục tiêu

- Biết có 24 khu vực giờ trên Trái Đất

- Tính được giờ của mỗi khu vực

Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ cho HS

Học sinh quan sát H 20 (SGK) trả lời các câu hỏi sau:

Trang 9

1 Bề mặt trái đất chia thành bao nhiêu khu vực giờ? Mỗi khu vực giờ, giờ cógiống nhau không?

2 Mỗi khu vực giờ rộng bao nhiêu độ? Mỗi khu vực chênh nhau bao nhiêu giờ?Mỗi khu vực rộng bao nhiêu kinh tuyến?

3 Quan sát hình cho biết nước ta nằm ở khu vực giờ thứ mấy? Sớm hơn giờ gốc làbao nhiêu giờ?

4 Quan sát H20, cho biết khi ở giờ gốc là 12h thì ở Hà Nội (VN), Bắc Kinh (TQ),New york (Hoa Kì) là mấy giờ?

Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ: cá nhân học sinh nghiên cứu nội dung trảlời,

Bước 3: Giáo viên gọi 3- 4 học sinh trả lời

Bước 4: Giáo viên đánh giá, chuẩn hóa kiến thức

- Chia bề mặt Trái Đất ra 24 khu vực giờ

- Mỗi khu vực có một giờ riêng gọi đó là giờ khu vực (múi giờ)

* Kiến thức: hs giải thích được:

- Hiện tượng ngày đêm và ngày đêm kế tiếp nhau trên trái Đất

* Kĩ năng:

- Sử dụng quả địa cầu để mô tả hiện tượng ngày đêm và ngày đêm kế tiếp

2 Phương thức:

Trang 10

Phương pháp, kĩ thuật dạy học: phương pháp dạy học bàn tay nặn bột

Hình thức: toàn lớp

Phương tiện: máy chiếu, tranh ảnh, quả địa cầu

3 Tiến trình hoạt động:

Bước 1: Giáo viên giao nhiệm vụ cho HS:

Quan sát đoạn phim kết hợp kiến thức của bản thân, trả lời các câu hỏi:

1 Trong không gian Trái Đất có hình dạng như thế nào?

2 Quan sát trái Đất trong không gian, em có nhìn thấy toàn bộ bề mặt trái Đất cùng một lúc không hay chỉ nhìn thấy 1 phần thôi?

3 Tại sao có ngày, đêm trên Trái Đất (gv đưa ra 4 mệnh đề và sử dụng phương pháp bàn tay nặn bột, hs cùng phân tích tìm ra cái đúng, sai của từng mệnh đề):

a, Do Trái Đất hình cầu

b, Do trục Trái Đất nghiêng

c, Do Trái Đất tự quay quanh trục

d, Do Trái Đất nhận được ánh sáng từ mặt trời

- Tại sao có hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau trên Trái Đất?

- Do trái Đất có hình khối cầu, do đó mặt trời bao giờ cũng chỉ chiếu sáng được một nửa

-> Nửa được chiếu sáng là ngày

-> Nửa nằm trong bóng tối là đêm

 Gọi là hiện tượng ngày đêm

- Do trái Đất có hình cầu và tự quay quanh trục hiện tượng luân phiên ngày đêm

*Thao tác 2: (5’)

b, Sự lệch hướng do vận động tự quay quanh trục của Trái đất.

Trang 11

1 Mục tiêu:

* Kiến thức: hs nêu được:

- Sự lệch hướng của vật khi chuyển động ở nửa cầu Bắc và nửa cầu Nam

Quan sát hình ảnh sau, trả lời các câu hỏi:

P

N

N P

Hướng thẳng Hướng lệch N

- Nguyên nhân làm lệch hướng của các vật thể chuyển động trên Trái Đất?

- Nguyên nhân: do sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất

- Biểu hiện: nếu nhìn xuôi theo chiều chuyển động thì:

+ Ở BCB: lệch về bên phải

+ Ở BCN: lệch về bên trái

Trang 12

* Kiến thức: hs giải thích được:

- Hướng chuyển động của Trái Đất quanh mặt trời

- Thời gian chuyển động 1 vòng quanh mặt trời

- Độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái Đất

Quan sát hình ảnh chuển động của Trái Đất quanh mặt trời kết hợp kiến thức của bản thân, trả lời các câu hỏi:

Trang 13

3 Hướng chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời.

4, Thời gian chuyển động 1 vòng quanh Mặt Trời

5 Nhận xét về hướng nghiêng và độ nghiêng của trục Trái Đất trong quá trìnhchuyển động

6 Nhận xét về độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái Đất ở 4 vị trí: Xuânphân, Hạ chí, Thu phân, Đông chí

7, Trong quá trình chuyển động tịnh tiến quanh mặt trời vị trí hai nưaqr cầu Bắc vàNam thay đổi như thế nào? Từ đó sinh ra hiện tượng gi

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

sẽ trình bày trong nhóm, các học sinh khác trong nhóm nhận xét, bổ sung và tổng hợp kết quả vào phiếu học tập, chuẩn bị để báo cáo trước lớp

Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo kết quả

- Gọi 1 học sinh bất kì của nhóm lên báo cáo kết quả thực hiện được

- Giáo viên hướng dẫn học sinh điều chỉnh, hoàn thiện kết quả và ghi chép kiến thức, chót lại nội dung học tập

Bước 4: Đánh giá và chốt kiến thức

- Giáo viên quan sát, nhận xét đánh giá quá tgrình thực hiện của học sinh về thái độ, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, trình bày và đánh giá kết quả cuối cùng của học sinh

+ Trái đất chuyển động quanh mặt trời theo mét quỹ đạo có hình elíp gần tròn + Hướng chuyển động: Từ Tây sang đông

+ Thời gian TĐ chuyển động quanh mặt trời 1 vòng là 365 ngày và 6 giờ

+ Trong khi chuyển động trên quỹ đạo quanh mặt trời:

* Trục Trái Đất lúc nào cũng giữ nguyên đô nghiêng 66033) trên mặt phẳng quỹđạo

* Hướng nghiêng của trục không đổi

Trang 14

Quan sát hình ảnh kết hợp kiến thức của bản thân, trả lời các câu hỏi để hoàn thành nội dung bảng dưới đây:

1, Khi chuyển động trên quỹ đạo trục nghiêng và hướng tự quay của trái đất

có thay đổi không?

2, Trong ngày 22/6 (Hạ chí) nửa cầu nào ngả nhiều về phía Mặt Trời? Khingả về phía Mặt Trời nửa cầu đó có đặc điểm gì? Và nửa cầu nào chếch xa phíaMặt Trời, có đặc điểm gì?

3, Trong ngày 22/12 (Đông chí) nửa cầu nào ngả nhiều về phía Mặt Trời?Khi ngả về phía Mặt Trời nửa cầu đó có đặc điểm gì? Và nửa cầu nào chếch xaphía Mặt Trời, có đặc điểm gì

4, Trái đất hướng cả 2 nửa cầu Bắc và Nam về Mặt trời như nhau vào cácngày nào? khi đó ánh sáng mặt trời chiếu thẳng góc vào nơi nào trên bề mặttrái đất ? Đó là mùa nào trong năm ở 2 nửa câu ?

Địa điểm bán cầu

Trái Đất: ngả gần nhất, chếch xa nhất MT

Lượng ánh sáng và nhiệt

5, Vậy 1 năm có mấy mùa?

Trang 15

- Giáo viên quan sát, nhận xét đánh giá quá tgrình thực hiện của học sinh về thái độ, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, trình bày và đánh giá kết quả cuối cùng của học sinh

Trái Đất: ngả gần nhất, chếch xa nhất MT

Ngả gần nhất Nhận nhiều Nóng (hạ)

23/9 Xuânphâ

n

Nửa cầu Bắc

Hai nửa cầu hướng về MT như nhau

- MT chiếu thẳng góc đường XĐ

- Lượng AS và nhiệtnhận như nhau

Mùa nóng chuyển lạnh

Thu phân

Nửa cầu Nam

-MT chiếu thẳng góc đường XĐ-Lượng AS và nhiệt nhận như nhau

Mùa lạnh chuyển nóng

21/3 Xuânphâ

n

Nửa cầu Bắc

-MT chiếu thẳng góc đường XĐ

- Lượng AS và nhiệt nhận như nhau

Mùa lạnh chuyển nóng

Thu phân Nửa

cầu Nam

-MT chiếu thẳng góc đường XĐ

- Lượng AS và nhiệtnhận như nhau

Mùa nóng chuyển lạnh

Trang 17

Hoạt động 5 Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

Thao tác 1: Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái đất

Nhiệm vụ 1: Quan sát hình 24 SGK kết hợp kiến thức của bản thân, trả lời các câu hỏi dưới đây:

1, Tại sao trục (B - N) lại không trùng với đường phân chia sáng tối (S-T)?

2, Vĩ tuyến nào tia sáng mặt trời chiếu vuông góc với mặt đất vào ngày 22/6 và22/12?Vĩ tuyến đó gọi là đường gì?

3, Đường giới hạn các khu vực có 24 giờ suốt là ngày hoặc đêm ở vĩ tuyến nào?

Vĩ tuyến đó gọi là đường gì?

Nhiệm vụ 2: Quan sát hình 25 SGK kết hợp kiến thức của bản thân hoàn thành nội dung bảng dưới đây

Trang 18

- Giáo viên quan sát, nhận xét đánh giá quá trình thực hiện của học sinh về thái độ, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, trình bày và đánh giá kết quả cuối cùng của học sinh

- Các địa điểm trên đường xích đạo quanh năm có ngày dài bằng đêm

- Hiện tựợng ngày, đêm dài ngắn theo mùa ở các vĩ độ càng xa xích đạo về phía 2cực càng biểu hiện rõ rệt

- Các địa điểm từ vòng cực đến cực có ngày, đêm dài suốt 24h thay đổi theo mùa

- Ngày 21/3 và 23/9 cả BBC và NBC nhận được ánh sáng mặt trời như nhau cóngày dài bằng đêm

Thao tác 2: ở 2 miền cực số ngày có ngày, đêm dài suốt 24 giờ thay đổi theo mùa:

Trang 19

Hình thức: toàn lớp

Phương tiện: máy chiếu, tranh ảnh, quả địa cầu

3 Tiến trình hoạt động:

Dựa vào bảng sau: Nửa cầu Bắc (Ngày 22/6)

1, Hãy nêu nhận xét số ngày có ngày dài suốt 24h ở các vĩ độ từ 66033’ đến 900

2, Nêu ảnh hưởng của hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa?

Học sinh thực hiện nhiệm vụ cá nhân trước, sau đó 1 học sinh sẽ trình bày trước lớp, các học sinh khác nhận xét, bổ sung

- Gọi 1 học sinh bất kì lên báo cáo kết quả thực hiện được

- HS khác có ý kiến nhận xét, bổ sung

- Giáo viên quan sát, nhận xét đánh giá quá trình thực hiện của học sinh về thái độ, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, trình bày và đánh giá kết quả cuối cùng của học sinh

- Các địa điểm từ 66033'Bắc và Nam đến 2 cực số ngày ( có ngày, đêm dài suốt

24h dao động theo mùa, từ 1 ngày đến 6 tháng)

-Các địa điểm nằm tại cực Bắc,Nam có ngày, đêm dài suốt 6 tháng theo mùa

C Luyện tập (Thời gian: 5 phút)

Bước 1: Giao nhiệm vụ

1, Biết múi giờ gốc là 5h ngày 15/8/2017

- Hãy tính giờ tại: Việt Nam (múi giờ thứ 7), Niulooc (múi giờ thứ 19),NiuDeLi (múi giờ thứ 5) Tokio (múi giờ thứ 9), Matcơva (múi giờ thứ 3 )

2, Một trận bóng đá Anh diễn ra vào lúc 16h00’ ngày 15/8/2017 thì lúc đó ở Việt Nam là mấy giờ?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Trang 20

HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trước, sau đó 1 HS sẽ trình bày trongnhóm, các HS khác trong nhóm nhận xét, bổ sung và tổng hợp kết quả, chuẩn bị đểbáo cáo trước lớp.

Gv quan sát và trợ giúp Hs khó khăn

Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo kết quả

- Gọi 1 HS của 1 nhóm bất kì lên báo cáo kết quả thực hiện được

- GV hướng dẫn HS điều chỉnh, hoàn thiện kết quả và ghi chép kiến thức, chốt lại nội dung học tập

Bước 4: Đánh giá Gv quan sát, nhận xét đánh giá quá trình thực hiện của HS về

thái độ, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, trình bày và đánh giá kết quả cuốicùng của Hs

D VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG

Hs lựa chọn để nghiên cứu một trong các tình huống sau:

Tình huống 1 Giả sử Trái Đất không tự quay quanh trục thì hiện tượng

ngày, đêm trên Trái Đất diễn ra như thế nào? Tại sao?

Tình huống 2 Tại sao Trái Đất là hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời có

sự sống?

Tình huống 3 Câu nói: “Mặt trời mọc ở đằng đông” có đúng không?

Tình huống 4 Tại sao ban ngày chúng ta thấy Mặt Trời, ban đêm thấy Mặt

Trăng và các ngôi sao chuyển động theo hướng từ Đ – T?

Tình huống 5: Nếu Trái đất vẫn chuyển động tịnh tiến xung quanh Mặt trời

nhưng không chuyển động quanh trục thì sẽ có hiện tượng gì

Tình huống 6: Việt Nam nằm ở nửa cầu nào? Vậy vào các ngày 22/6, 22/12

ở VN sẽ như thế nào

Tình huống 7: Em có nhận xét gì về sự phân bố ánh sáng và cách tính mùa

ở hai nửa cầu Bắc và Nam

Bước 7 Rút kinh nghiệm

Định dạng
Số trang	40
Dung lượng	789,03 KB