Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi, nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng.. Thuyền xuôi giữ[r]
Trang 1Giáo viên: Đinh Thị Kim Yến
Trang 4“ Đẹp vô cùng tổ quốc ta ơi !” Thật vậy, đất nước ta
đâu cũng đẹp, đó là niềm tự hào của nhân dân ta
Rất nhiều nhà văn, nhà thơ đã viết nên những áng
văn, những vần thơ đầy tự hào về đất nước như
Nguyễn Tuân, Tô Hoài Hôm nay, ta sẽ tìm hiểu vùng cực Nam của đất nước qua ngoài bút của Đoàn Giỏi.
Bài 18 Văn bản:
(Trích “ Đất rừng phương Nam” của Đoàn Giỏi)
Trang 5Giới thiệu vài nét về nhà văn Đoàn Giỏi
-Những tác phẩm chính:
+ Người Nam thà chết không hàng (1947); Kí (1948);
+ Chiến sỹ Tháp Mười (1949);
+ Cá bống mú (1956);
+ Đất rừng Phương Nam (1957).
Trang 6Truyện “Đất rừng phương Nam” Được chuyển thể thành bộ
phim “Đất phương Nam”
Qua bức tranh về thiên nhiên và con ng ời vùng sông n ớc Cà Mau,em có nhận xét gì về tình cảm của nhà văn?
HS :Tác giả là ng ời am hiểu cuộc sống nơi đây, có tấm lòng gắn bó với mảnh đất này.
Trang 7Văn bản:
(Đoàn Giỏi)
Trang 8Văn bản:
(Đoàn Giỏi)
Trang 9Văn bản:
(Đoàn Giỏi)
Trang 10Bài văn miêu tả cảnh gì? Theo trình tự như thế nào?
Bài văn miêu tả cảnh sông nước ở Cà Mau
Trình tự miêu tả: đi từ ấn tượng chung về cảnh thiên nhiên -> miêu tả chi tiết cảnh kênh rạch, sông ngòi và cảnh vật 2 bên bờ
- > cuối cùng là cảnh chợ Năm Căn.
Dựa và trình tự đó, em hãy tìm bố cục của bài văn?
=> Chia làm 3 phần:
- Phần 1: Từ đầu-> “ một màu xanh đơn điệu ”: ấn tượng chung
về toàn cảnh sông nước Cà Mau
- Phần 2: Tiếp theo-> “ khói sóng ban mai ”: Cảnh sông ngòi,
kênh rạch vùng đất Cà Mau, nổi bật là hình ảnh con sông Năm Căn
- Phần 3: còn lại: Cảnh chợ Năm Căn.
Trang 11Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá Tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa , cùng tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối – thứ âm thanh đơn điệu triền miên ấy
ru ngủ thính giác, càng làm mòn mỏi và đuối dần đi tác dụng phân biệt của thị giác con người trước cái quang cảnh chỉ lặng lẽ một màu xanh đơn điệu
Trang 12DOC DIEN CAM SONG NUOC CA MAU.mp3
Trang 13Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá Tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa , cùng tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối – thứ âm thanh đơn điệu triền miên ấy
ru ngủ thính giác, càng làm mòn mỏi và đuối dần đi tác dụng phân biệt của thị giác con người trước cái quang cảnh chỉ lặng lẽ một màu xanh đơn điệu
Trang 15- Rạch Mái Giầm: vì hai bên bờ rạch mọc toàn những cây mái giầm cọng tròn xốp nhẹ , trên chỉ xòa ra độc một cái lá xanh hình chiêc bơi chèo nhỏ.
-Kênh Bọ Mắt: vì ở đó tụ tập không biết cơ man nào là bọ mắt, đen như hạt vừng, chúng cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây nhỏ, ta bị nó đốt vào da thịt chỗ nào là chỗ đó ngứa ngáy nối mẩn
đỏ tấy lên.
-Kênh Ba Khía: vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây ( ba khía là một loại còng biển lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất ngon )
-Xã Năm Căn : ngày xưa trên bờ sông chỉ độc có một cái lán năm gian của những người tới đốn củi hầm than dựng nên.
- Cà Mau: là nói trại đi theo chữ tức khơ mâu, tiếng
Miên nghĩa là “ nước đen “
Trang 16Đọc đoạn văn: Đoạn văn miêu tả hình ảnh
gì?
=> Miêu tả dòng sông Năm Căn và rừng đước.
“Thuyền chúng tôi chèo thoát qua
kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa
Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông
Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm
đổ ra biển ngày đêm như thác, cá
nước bơi hàng đàn đen trũi, nhô lên
hụp xuống như người bơi ếch giữa
những đầu sóng trắng Thuyền xuôi
giữa dòng con sông rộng hơn ngàn
thước, trông hai bên bờ, rừng đước
dựng lên cao ngất như hai dãy
trường thành vô tận Cây đước mọc
dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng,
ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng
lên lớp kia, ôm lấy dòng sông, đắp
từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh
rêu, màu xanh chai lọ,… lòa nhòa ẩn
hiện trong sương mù và khói sóng
ban mai”
Hình ảnh con sông Năm Căn và rừng đước được miêu tả theo trình tự nào?
=> Từ gần (dòng sông) đến
xa (rừng đước)
Trang 17“Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông,
nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi, nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu
sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn
thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia, ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,… lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai”
Trang 18Thảo luận nhóm(5 phút)
Thời gian: 5 phút
- Hình thức: trình bày ra phiếu học tập
Câu hỏi: Đọc đoạn văn 3 và trả lời câu hỏi
- Nhóm 1,2,3: Tìm biện pháp nghệ thuật miêu tả dòng sông
Năm Căn và rừng đước Nêu tác dụng của nghệ thuật đó.
Trang 19“Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông,
nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi, nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu
sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn
thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia, ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,… lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai”
- Biện pháp nghệ thuật: So sánh miêu tả con sông Năm Căn và rừng đước thật hùng vĩ , rộng lớn và đầy sức sống.
- Những tính từ miêu tả màu sắc diễn tả màu xanh ở 3 mức
độ khác nhau, miêu tả các lớp cây đước từ non đến già tiếp nối nhau
- Các động từ miêu tả chính xác hoạt động của con thuyền trong từng khung cảnh
Trang 22ánh đèn măng-sông chiếu rực trên mặt n ớc.
- ộc đáo Đ
+ Chợ chủ yếu họp ngay trên sông n ớc với những nhà bè nh những khu phố nổi và những con thuyền bán hàng len lỏi mọi nơi, có thể mua mọi thứ
mà không cần b ớc ra khỏi
thuyền.
+Sự đa dạng về màu sắc, trang phục, tiếng nói của ng ời bán hàng thuộc nhiều dân tộc : Ng
ời Hoa, ng ời Miên, Chà Châu Giang …
Trang 23Sông nước Cà Mau
Cách đặt tên sông ngòi, kênh
rạch
Cảnh dòng sông Năm Căn, rừng đước
Trang 24Viết một đoạn văn ngắn( 4-6 câu) nêu ấn tượng thú vị nhất của em về vùng đất Cà Mau.
( Gợi ý:
Em có thể chọn một vài điều thích thú nhất Khi viết em thể hiện cảm xúc, tình cảm và ước mơ
của bản thân em được gợi ra khi học văn bản
Sông nước Cà Mau.)
Luyện tập
Trang 25Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về vùng Cà Mau:
Sau khi học xong văn bản “Sông nước Cà Mau”, một đoạn trích từ tác phẩm “Đất rừng phương Nam” của Đoàn Giỏi, em nhận thấy rằng đất mũi Cà Mau có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ
và đầy sức sống hoang dã
Đọc đoạn văn này, em có cảm tưởng như được nhìn thấy các kênh rạch chằng chịt như mạng nhện để rồi đổ ra sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Cả một không gian rộng lớn
được bao phủ bởi một màu xanh bất tận: trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chung quanh cũng chỉ toàn một sắc
xanh cây lá Em như nghe thấy tiếng rì rào bất tận của những khu rừng đước bạt ngàn Em như được hòa vào không khí
đông vui, tấp nập của chợ Năm Căn trù phú và độc đáo
Đất mũi Cà Mau như hiện ra trước mắt em đẹp như một bức tranh Mong rằng có một dịp nào đó em thực sự đặt chân lên miền đất “Mũi” của Tổ quốc
Trang 26Giới thiệu về một con sông ở quê em:
Trên đường ra Bắc vào Nam, đến Phú Yên, du khách sẽ ngỡ ngàng với vẻ đẹp vừa cổ kính vừa bình yên của dòng sông Ba
và núi Nhạn- những hình ảnh thân thương đã trở thành biểu
tượng của thành phố bên bờ biển xanh.
Sông Ba bắt nguồn từ dãy Trường Sơn hùng vĩ, chảy theo
hướng tây bắc- đông nam và đổ ra biển Đông qua cửa sông Đà Diễn Trải qua hành trình hơn 370km, sông Ba bồi đắp phù sa cho đồng bằng Tuy Hòa Ngồi trên thuyền xuôi dòng sông Ba,
du khách sẽ cảm nhận được sự trù phú của những vùng quê
Phú Yên Sông chảy qua những rẫy mía nương ngô của các dân tộc ít người ở miền núi Sơn Hòa Sông êm ả trôi qua những
cánh đồng lúa xanh tươi, bát ngát của huyện Phú Hòa Và sông
rì rào tưới mát cho làng hoa Bình Ngọc của thành phố Tuy Hòa
Dù đi đâu, về đâu, người dân Phú Yên luôn tự hào về sông
Ba, núi Nhạn, biểu tượng của quê hương