Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường gọi là cụm chủ - vị (cụm C - V), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu. Các trường [r]
Trang 1KIỂM TRA MIỆNG
Hãy xác định thành phần câu và cho biết các câu trên mở rộng thành phần nào? (8đ)
a Chiếc bàn này chân đã gẫy
b Cô giáo ốm là một tin buồn
c Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3
d Tôi rất thích con gấu Lan tặng
Trang 2Hãy xác định thành phần câu và cho biết các câu trên mở rộng
thành phần nào?
a Chiếc bàn này chân đã gẫy
b Cô giáo ốm là một tin buồn
c Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3
d Tôi rất thích con gấu Lan tặng.
Chiếc bàn này chân đã
gẫy
Cô giáo ốm là một tin buồn
Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3
Tôi rất thích con gấu Lan tặng.
Cụm C – V làm chủ ngữ
Cụm C – V làm vị ngữ
Đ T
D T
Trang 3- Khái niệm: Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
Trang 4I Củng cố kiến thức -Khái niệm: Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
- Các trường hợp dùng cụm C – V để mở
rộng câu:
+Mở rộng chủ ngữ
+Mở rộng vị ngữ +Mở rộng các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ
Trang 51 - Con thuyền sang sông.
2 - Con thuyền chở gạo đang sang sông
=> Miêu tả cụ thể, đầy đủ hơn.
Trang 6I Củng cố kiến thức - Khái niệm : Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi
là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
Trang 7BÀI TẬP 1 : Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
a) Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn
mùa.
Hồ Chí Minh
b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
Hoài Thanh
c) Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bảy hào nhoáng và thô kệch bắt chước người ngoài […]
Theo Thạch Lam
Trang 8c v
a) Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.
cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
ĐT
Có một cụm C – V làm chủ ngữ và một cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ.
Trang 9BÀI TẬP 1 : Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ
trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
Hoài Thanh
Trang 10b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh,
tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay
cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu, cụm
Trang 11BÀI TẬP 1 : Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
c) Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bẩy hào nhoáng và thô kệch bắt chước người ngoài […]
Theo Thạch Lam
Trang 12BÀI TÂP 1 : Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
c)Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức
quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bảy hào nháng và thô kệch
bắt chước người ngoài
… thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần
bằng những thức bóng bảy hào nhoáng và thô kệch bắt chước người ngoài
V2
Có hai cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ thấy
Trang 13- Muốn xác định cụm C – V làm thành phần trước hết phải xác định hai thành phần chính của câu là chủ ngữ và vị ngữ và các cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ trong câu
- Muốn xác định cụm C – V làm thành phần trước hết phải xác định hai thành phần chính của câu là chủ ngữ ,vị ngữ và các cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ trong câu Tiếp theo, phân tích cấu tạo của các thành phần đó và kết luận côm C - V đó thuộc thành phần nào
- Một câu có thể được mở rộng bằng một hoặc nhiều cụm C – V nối tiếp nhau.
Trang 14I Củng cố kiến thức -Khái niệm: Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi
là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
- Các trường hợp dùng cụm C – V để mở rộng câu:
chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ
- Tác dụng: Làm cho nội dung ý nghĩa của câu cụ
thể, chính xác, đầy đủ
II Luyện tập
1 Bài tập 1 ( SGK – T 96)
2 Bài tập 2 ( SGK – T 97)
Trang 15BÀI TẬP 2 : Mỗi câu trong từng cặp câu dưới đây trình bày một ý riêng Hãy gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ mà không thay đổi nghĩa chính của chúng.
b Nhà văn Hoài Thanh khẳng định: ”Cái đẹp là cái có ích”.
c Tiếng Việt rất giàu thanh điệu Điều đó khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc
d Cách mạng tháng Tám thành công Từ đó, tiếng Việt có một bước phát triển mới, một số phận mới.
a Chúng em học giỏi Cha mẹ và thầy cô rất vui lòng
Chúng em học giỏi làm cho cha mẹ và thầy cô rất vui lòng.
Nhà văn Hoài Thanh khẳng định rằng cái đẹp là cái có ích.
Tiếng Việt rất giàu thanh điệu khiến lời nói của người Việt Nam ta
du dương, trầm bổng như một bản nhạc
Cách mạng tháng Tám thành công đã khiến cho tiếng Việt có một
bước phát triển mới, một số phận mới.
Trang 16- Cách mở rộng câu: Từ một câu đơn bình thường, từ hai vế trong một câu, hoặc từ hai câu đơn ta có thể tạo thành một câu có dùng cụm C – V để mở rộng bằng
cách thêm, bớt những từ ngữ thích hợp.
- Cách mở rộng câu phụ thuộc vào mối quan hệ giữa các câu và mục đích của người nói.
Trang 17I Củng cố kiến thức -Khái niệm: Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi
là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
Trang 18BÀI TẬP 3: Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu in đậm dưới đây thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ.(Khi gộp có thể thêm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng không làm thay đổi nghĩa chính của các câu và vế câu ấy).
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia
sông Đuống”,…ra đời Sự ra đời của các vở kịch ấy đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
b Đây là cảnh một rừng thông Ngày ngày biết bao nhiêu người qua
lại Nhưng bao nhiêu người qua lại cũng chỉ mải suy tính xem rừng này
mỗi năm lấy được bao nhiêu nhựa thông, bao nhiêu củi thông Đến lúc
có người nhìn cảnh chỉ vì mến cảnh và biết quên mình trong cảnh, từ lúc
ấy mới có văn thơ.
a Anh em hoà thuận,hai thân vui vầy.
Ca dao
Hoài Thanh
Theo Đình Quang
Trang 19BÀI TẬP 3: Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu in đậm dưới đây thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ.(Khi gộp có thể thêm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng không làm thay đổi nghĩa chính của các câu và vế câu ấy).
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời Sự ra đời của các vở kịch ấy đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
b Đây là cảnh một rừng thông Ngày ngày biết bao nhiêu người qua lại
Nhưng bao nhiêu người qua lại cũng chỉ mải suy tính xem rừng này mỗi năm lấy được bao nhiêu nhựa thông, bao nhiêu củi thông Đến lúc có người nhìn cảnh chỉ vì mến cảnh và biết quên mình trong cảnh, từ lúc ấy mới có văn thơ
a Anh em hoà thuận, hai thân vui vầy.
Anh em hoà thuận khiến hai thân vui vầy.
Đây là cảnh một rừng thông ngày ngày biết bao nhiêu người qua lại.
Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,…ra đời đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất
nước
Trang 20- Dùng cụm C – V để mở rộng câu làm cho câu diễn đạt ngắn gọn, dễ hiểu, tránh lặp từ.
- Câu dùng cụm C – V để mở rộng được sử dụng rộng rãi trong văn chương và trong giao tiếp hàng ngày.
Trang 21I Củng cố kiến thức -Khái niệm: Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi
là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
Trang 22Biến đổi các câu sau thành câu có cụm C – V làm thành phần câu, thành phần của cụm từ?
a Tôi đã gặp bạn ấy
b Cả lớp đã làm xong bài tập
c Quyển báo này rất đẹp
Tôi đã gặp bạn ấy đi học về.
Cả lớp đã làm xong bài tập cô cho về nhà.
Quyển báo này bìa rất đẹp.
Trang 23Trò chơi: Ai nhanh hơn ?
Đặt câu với chủ đề tự chọn dùng cụm C – V mở rộng thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ.
Trang 24TỔNG KẾT
Khái niệm
Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm
từ có hình thức giống câu đơn bình thường gọi là cụm chủ - vị (cụm C - V), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu.
Các trường hợp
mở rộng câu
Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ
và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C – V.
Trang 25H ướng dẫn học tập ng d n h c t p ẫn học tập ọc tập ập
•Đối với bài học ở tiết này:
•Xem lại kiến thức bài học
•Hoàn thành các bài tập
•Tìm câu có cụm chủ- vị làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong một đoạn văn đã học
•Đối với bài học ở tiết tiếp theo: Chuẩn bị bài : Liệt kê
•Tìm hiểu khái niệm, các kiểu liệt kê, xem phần luyện tập