- Vận dụng giải thích được hiện tượng ngày đêm chênh lệch giữa các mùa là hệ quả của sự vận động của Trái Đất quanh Mặt Trời2. - Kĩ năng sống:.[r]
Trang 1Tiết 11
Soạn: 3 /11/2018
Giảng
:
5 /11/2018
Bài 9 HIỆN TƯỢNG NGÀY, ĐÊM DÀI NGẮN
THEO MÙA
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức:
- Biết được hiện tượng ngày đêm chênh lệch giữa các mùa là hệ quả của sự vận động Nhận diện được các đường chí tuyến Bắc, chí tuyến Nam, vòng cực Bắc, vòng cực Nam
- Hiểu được hiện tượng ngày đêm chênh lệch giữa các mùa là hệ quả của sự vận động Trái Đất quanh Mặt Trời Nắm được các đường chí tuyến Bắc, chí tuyến Nam, vòng cực Bắc, vòng cực Nam
- Vận dụng giải thích được hiện tượng ngày đêm chênh lệch giữa các mùa là hệ quả của sự vận động của Trái Đất quanh Mặt Trời
2 Về kĩ năng :
- Kĩ năng bài học:
+ Rèn kĩ năng sử dụng quả địa cầu, tìm hiểu kiến thức địa lí
- Kĩ năng sống:
+ Tư duy: Thu thập và xử lí thông tin, phân tích , so sánh, phán đoán về hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa và theo vĩ độ trên Trái Đất
+ Kn giao tiếp: Phản hồi, lắng nghe tích cực trình bày suy nghĩ ý tưởng, giao tiếp , hợp tác khi làm việc nhóm
+ Làm chủ bản thân: đảm nhận trách nhiệm trước lớp, trình bày trước tập thể
3 Về thái độ
- Giáo dục H lòng say mê tìm hiểu, giải thích các hiện tượng thế giới tự nhiên
4 Định hướng phát triển năng lực học sinh
- Năng lực chung : tự học, giải quyết vấn đề, sang tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, công nghệ thông tin và TT, ngôn ngữ và tính toán
- Năng lực chuyên biệt : tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, học tập tại thực địa, số liệu thống kê, h/a, hình vẽ
II Chuẩn bị:
- Gv: N.c Sgk, Sgv, TLTK, máy tính, máy chiếu quả địa cầu,máy tính bảng
- Hs: Đọc-tìm hiểu trước nội dung bài 9
III Ph ương pháp :
- PP: quan sát, phân tích, nhận xét, tổng hợp (kiến thức mục 1 là trọng tâm của bài học)
Trang 2- Kĩ thuật: giao nhiệm vụ, đạt câu hỏi, phát hiện và giải quyết vấn đề, động não,
chia nhóm
IV Tiến trình giờ dạy
1 Ổn định 1’
2 Kiểm tra : 15’
I Phần trắc nghiệm (4 điểm)
(mỗi câu đúng 0,25 điểm)
Câu 1 : Trái Đất tự quay quanh trục tưởng tượng theo hướng
A từ Tây sang Đông B từ trái sang phải
C từ Đông sang Tây D từ phải sang trái
Câu 2 : Thời gian Trái Đất tự quay 1 vòng quanh trục là
A 12 giờ B 24 giờ
C 48 giờ D 365 giờ
Câu 3 : Khu vực giờ gốc đi qua kinh tuyến
A 0o B 90o
C 180o D 360o
Câu 4 : Bề mặt Trái Đất được chia ra thành
A 12 khu vực giờ B 24 khu vực giờ
C 25 khu vực giờ D 48 khu vực giờ
Câu 5 : Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hướng
A từ phải sang trái B từ trái sang phải
C từ Đông sang Tây D từ Tây sang Đông
Câu 6 : Thời gian Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời là
A 24 ngày B 365 ngày
C 365 ngày 6 giờ D 357 ngày
Câu 7 : Vào ngày 22/6, nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời nhiều hơn (nửa cầu nào
nhận được nhiều ánh sáng Mặt trời)?
A Nửa cầu Đông B Nửa cầu Nam
C Nửa cầu Bắc D Nửa cầu Tây
Câu 8 : Vào ngày 21/3 và 23/9, tia sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc với đường
A vòng cực Bắc B chí tuyến Bắc
C chí tuyến Nam D xích đạo
II.Phần tự luận
Câu 1(3 điểm) : Biết múi giờ gốc là 5h
Hãy tính giờ tại: Việt Nam (múi giờ thứ 7), Tokio (múi giờ thứ 9).
Câu 2 (3 điểm):
Trình bày hệ quả sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất
Đáp án:
Phần trắc nghiệm
Trang 3Câu 1 2 3 4 5 6 7 8
Phần tự luận:
Câu 1 :
- Việt Nam : 12 giờ
- Tookio : 14 giờ
Câu 2 : Vận động tự quay quanh trục của Trái Đất tạo ra 2 hệ quả
+ Hiện tượng ngày đêm luân phiên nhau ở khắp mọi nơi trên bề mặt Trái Đất + Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể : Bắc bán cầu lệch phải và Nam bán cầu lệch trái
3 Bài mới
Hoạt động 1 : Khởi động
- Mục tiêu : giới thiệu bài.
- Thời gian : 1 phút.
- Phương pháp : nêu và giải quyết vấn đề.
Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa là hệ quả quan trọng thứ hai của sự vận động quanh Mặt Trời của Trái Đất Hiện tượng đó được biểu hiện ở các vĩ độ khác nhau Vậy chúng có ảnh hưởng NTN tới cuộc sống và sản xuất của con người bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu vấn đề đó
Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức về hiện
tượng ngày, dêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau
trên Trái Đất.
- Mục tiêu : biết được hiện tượng ngày đêm chênh
lệch giữa các mùa và các đường chí tuyến Bắc, chí
tuyến Nam, vòng cực Bắc, vòng cực Nam
- Thời gian : 15 phút.
- Phương pháp : giải quyết vấn đề, trực quan.
- Kĩ thuật : động não, tưởng tượng, chia nhóm.
H quan sát H24 phóng to trên chiếu.
? Đâu là đường biểu hiện trục Trái Đất? (H:chỉ
B-N)
G: Đường biểu hiện trục Trái Đất B-N nghiêng trên
mặt phẳng quỹ đạo 66033’
? Đâu là đường phân chia sáng tối?
H chỉ: S-T đường S-T vuông góc với mặt phẳng quỹ
đạo
1 Hiện tượng ngày, dêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất
Trang 4? Vì sao đường biểu hiện trục Trái Đất và đường
phân chia sáng tối không trùng nhau?
H thảo luận nhóm- trình bày – nhận xét, bổ sung
G: đánh giá chốt: Trục Trái Đất nghiêng trên mặt
phẳng quỹ đạo 66033’ còn trục S-T vuông góc với
mặt phẳng quỹ đạo 1 góc 900 Hai đường này cắt
nhau tại xích đạo thành góc 23027’
? Sự không trùng nhau trên nảy sinh ra hiện tượng
gì?
H: sinh ra hiện tượng các mùa
H thảo luận nhóm bàn- sử dụng máy tính bảng
Gv: phân phối tập tin- Hs dùng máy tính bảng
thu thập tập tin ghi nhanh-> gửi lên- Gv chấp nhận
tất cả- Gv đánh giá các nhóm Hs
? Dựa vào H24, cho biết:
1 Vào ngày 22/6 (hạ chí) nửa cầu nào ngả về phía
Mặt Trời và có diện tích được chiếu sáng rộng
nhất?
H; Nửa cầu Bắc
2 Vào ngày 22/6 (hạ chí) ánh sáng Mặt Trời chiếu
thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến ở vĩ tuyến bao
nhiêu độ?Vĩ tuyến đó là đường gì?
Hs: Vào ngày 22/6 ánh sáng Mặt Trời chiếu thẳng
góc vào mặt đất ở vĩ tuyến 23027’B, vĩ tuyến đó gọi
là đường chí tuyến Bắc
3 Vào ngày 22/6 (đông chí) nửa cầu nào ngả về
phía Mặt Trời và có diện tích được chiếu sáng rộng
nhất?
H; Nửa cầu Nam
4 Vào ngày 22/12(đông chí) ánh sáng Mặt Trời
chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến ở vĩ tuyến
bao nhiêu độ?Vĩ tuyến đó là đường gì?
Hs:Vào ngày 22/12 ánh sáng Mặt Trời chiếu thẳng
góc vào mặt đất ở vĩ tuyến 23027’N, vĩ tuyến đó gọi
là đường chí tuyến Nam
G V đánh giá trên máy- chốt trên bảng Hs ghi
H quan sát H25/29 phóng to
H thảo luận câu hỏi cho bên dưới/29
Các nhóm báo cáo kết quả
G định hướng
- Ngày 22/6 nửa cầu Bắc là mùa hè, có ngày dài, đêm ngắn
- Ngày 22/12 nửa cầu Nam
có hiện tượng ngược lại: là mùa đông có ngày ngắn, đêm dài
- Ngày 21/3 và 23/9, mọi nơi trên Trái Đất có ngày đêm dài ngắn bằng nhau
- Các địa điểm ở nửa cầu B
và N có hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa
Trang 5- Điểm A,B ở nửa cầu Bắc vào ngay 22/6 -> ngày
ngắn, đêm dài
- Điểm A’B’ ở nửa cầu Nam vào ngày 22/6 ngày
dài, đêm ngắn
- Ngày 22/12 điểm A,B ở nửa cầu Bắc -> ngày ngắn,
đêm dài
- Ngày 22/12 điểm A’,B’ ở nửa cầu Bắc -> ngày dài,
đêm ngắn
- Điểm C như nhau
? Em có nhận xét gì về hiện tượng ngày, đêm ở hai
nửa cầu.
H: Ngày, đêm dài ngắn khác nhau ở hai nửa cầu
G: các địa điểm nằm trên đường xích đạo quanh
năm có ngày đêm dài ngắn như nhau.Càng xa xích
đạo, càng gần về phía hai đầu cực hiện tượng ngày,
đêm dài ngắn càng biểu hiện rõ rệt
Hoạt động 3 : Hình thành kiến thức ở hai miền
cực số ngày có ngày đêm dài suốt 24 h thay đổi
theo mùa.
- Mục tiêu : biết được hiện tượng ngày đêm chênh
lệch giữa các mùa là hệ quả của sự vận động Trái
Đất quanh Mặt Trời
- Thời gian : 10 phút.
- Phương pháp : giải quyết vấn đề, trực quan.
- Kĩ thuật : động não, tưởng tượng, chia nhóm.
H tiếp tục quan sát H24, 25 phóng to trên bảng.
? Dựa vào H 25, cho biết (ý1)(câu hỏi Sgk/29)
H: + Ngày 22/6 ->D ở cực B: ngày dài 24h
D’ ở cực N : đêm dài 24h
+ ngày 22/12->D ở cực B: đêm dài 24h
D’ ở cực N : ngày dài 24h
+Vĩ tuyến 66033’ là những đường vòng cực B-N
->
? Mọi địa điểm từ vĩ tuyến B lên đến cực B chỉ có
ngày mà không có đêm VT đó là đường gì?
H: - Vòng cực B chỉ có ngày mà không có đêm suốt
6 tháng
? Vào ngày 22/6 và 22/12 độ dài của ngày và đêm ở
hai cực B-N như thế nào?
2 Ở hai miền cực số ngày
có ngày đêm dài suốt 24 h thay đổi theo mùa.
- Vĩ tuyến 66033’B-> Vòng cực B
- Vĩ tuyến 66033’N->Vòng cực N
- Các vĩ tuyến 66033’B-N là những vùng có ngày hoặc đêm dài suốt 24h
- Các địa điểm nằm
66033’ B và N đến 2 cực B
và N có số ngày, đêm dài 24h dao động theo mùa từ 1 ngày đến 6 tháng
- Các điểm nằm ở cực B và
N có ngày, đêm dài suốt 6 tháng
- Các địa điểm trên đường xích đạo quanh năm có ngày
Trang 6H: cực B – N sẽ có ngày và đêm dài suốt 24h
? Vào các ngày 21/3 và 23/9 độ dài ngày, đêm ở cực
B sẽ ra sao?
H: Ngày, đêm dài = nhau
? Các địa điểm trên đường xích đạo có hiện tượng
ngày đêm như thế nào?
H: Dài ngắn như nhau
? Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn khác nhau trong
năm có ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của
con người không? Vì sao?
H trình bày
đêm dài ngắn như nhau
4 Củng cố : 1’
- G chốt lại bài học- H đọc ghi nhớ Sgk/30
- H làm bài tập trong tập bản đồ
5 Hướng dẫn về nhà và chuẩn bị bài mới: 2’
+Bài cũ: - Học bài, nắm được nội dung bài học, trong tâm kiến thức bài học là
phần 1 Hiện tượng ngày, dêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất
- Hoàn chỉnh các bài tập trong TBĐ và bài tập 3 Sgk/30
- Quan sát lại nhiều lần H 24, 25 tự phân tích lại trên hình vẽ
- Vận dụng vào trong thực tế
+ Bài mới: - Đọc- Chuẩn bài 10: Cấu tạo bên trong của Trái Đất H26
V Rút kinh nghiệm
………
………
_