- Phân tích hiệu quả diễn đạt của việc lựa chọn trật tự từ trong một số văn bản văn học.. - Phát hiện và sửa được một số lỗi trong sắp xếp trật tự từ3[r]
Trang 1-o0o -GIÁO ÁN LÊN LỚP MON-HOC: NGỮ VĂN - LỚP 8
Người soạn : Nguyễn Thị Phi Nga Ngày soạn : 14/04/2017
Ngày duyệt : 14/04/2017 Người duyệt: Nguyễn Thị Phi Nga
Trang 2LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
1 Kiến thức:
- HS biết cách sắp xếp trật tự từ trong câu
-Tác dụng diễn đạt của những trật tự từ khác nhau.
2 Về kỹ năng
* Kĩ năng bài học:
- Phân tích hiệu quả diễn đạt của việc lựa chọn trật tự từ trong một số văn bản văn học
- Phát hiện và sửa được một số lỗi trong sắp xếp trật tự từ
* Kĩ năng sống:
- Ra quyết định lựa chọn trật tự từ trong câu cho phù hợp với mục đích giao tiếp
- Giao tiếp, phản hồi lắng nghe tích cực và trình bày suy nghĩ , ý tưởng , thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm cá nhân về cách lựa chọn trật tự từ trong câu.
3 Về thái độ
- Giáo dục học sinh kĩ năng sống: Ra quyết định lựa chọn trật tự tư 2trong câu phù hợp với mục đích giao tiếp
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
M ộ t s ố v í d ụ m i n h h ọ a P h i ế u h ọ c t ậ p g h i b à i t ậ p
2 Học sinh
Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi trong SGK Làm bài tập vào VBT.
III PHƯƠNG PHÁP
- Quy nạp, phân tích ví dụ mẫu, thực hành có hướng dẫn
- Động não: Suy nghĩ , phân tích ví dụ mẫu để rút ra bài học thiết thực
IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY
1 Ổn định lớp (thời gian: 1 phút):
-Báo cáo sĩ số
Trang 3
2 Kiểm tra bài cũ (thời gian: 5 phút):
Câu hỏi 1: Qua bài học em hiểu thế nào là lượt lời? Khi sử dụng lượt lời cần chú ý điều gì? (
8đ)
Trả lời: - Trong hội thoại, ai cũng được nói Mỗi lần có một người tham gia hội thoại nói được gọi là một lượt lời
- Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt lời của người khác, tránh nói tranh lượt lời, cắt lời hoặc chêm vào lời người khác
- Nhiều khi, im lặng khi đến lượt lời của mình cũng là một cách biểu thị thái độ
Câu hỏi 2: Hôm nay chúng ta học bài gì? Em đã chuẩn bị gì cho bài học hôm nay? (2đ)
3 Giảng bài mới:
NỘI
DUNG
THỜ
I
GIA
N
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
GHI BẢNG
1.lựa
chọn
trật tự
từ
trong
câu
7
phút
* Gọi HS đọc đoạn trích, sgk/110.
* Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in đậm theo những cách nào mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu?
* Sau khi biến đổi như vậy,
em có nhận xét gì?
_ Với một câu cho trước, nếu thay đổi trật tự các từ có trong câu, chúng ta có thể có 6 cách diễn đạt khác nhau mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của nó
* Vì sao tác giả lại chọn trật
tự từ như trong đoạn trích?
* Gọi HS đọc đoạn trích, sgk/110.
* Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in đậm theo những cách nào
mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu?
1 Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ
2 Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái
cũ, gõ đầu roi xuống đất
…. (có 6 cách sắp xếp)
* Sau khi biến đổi như vậy, em có nhận xét gì?
_ Với một câu cho trước, nếu thay đổi trật tự các từ có trong câu, chúng ta có thể có 6 cách diễn đạt khác nhau mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của nó
* Vì sao tác giả lại chọn trật tự từ như trong đoạn trích?
_ Cách viết của tác giả có thể nhằm mục đích sau: nhấn mạnh vị thế xã hội, thái độ hung hãn của cai lệ, tạo liên kết câu, tạo nhịp điệu cho câu văn
+ Từ roi tạo liên kết với câu trước.
+ Từ thét tạo liên kết với câu sau.
I Nhận xét chung:
1 Khảo sát,
p h â n t í c h ngữ liệu:
2.Ghi nhớ (SGK/111)
Trang 4+ Cụm từ gõ đầu roi xuống đất
nhấn mạnh vị thế xã hội và thái độ hung hãn của cai lệ
=> Trật tự từ là cách sắp xếp từ ngữ trong một câu
2.Tác
dụng
của lựa
chọn
trật tự
từ
trong
câu
8
phút
* Gọi HS đọc đoạn trích 1, sgk/111.
* Nêu tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ (in đậm) trong các câu?
-
*Gọi HS đọc đoạn trích 2, sgk/112.
* So sánh cách sắp xếp trật tự
từ (in đậm) của nhà văn Thép Mới với những cách sắp xếp khác?
* Từ các ví dụ trên, hãy rút ra nhận xét về tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu?
HS đọc đoạn trích 1, sgk/111.
* Nêu tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ (in đậm) trong các câu?
- giật phắt cái thừng trong tay anh
và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu
à Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động
- xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn à Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động
- cai lệ và người nhà lí trưởng à Thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật và thứ tự xuất hiện của các nhân vật
- roi song, tay thước và dây thừng
à Thể hiện thứ tự tương ứng với trật tự của cụm từ đứng trước: cai
lệ mang roi song, người nhà lí trưởng mang tay thước và dây thừng
HS đọc đoạn trích 2, sgk/112.
* So sánh cách sắp xếp trật tự từ (in đậm) của nhà văn Thép Mới với những cách sắp xếp khác?
_ Cách viết của nhà văn Thép Mới
cớ hiệu quả diễn đạt cao hơn vì nó
có nhịp điệu hơn (đảm bảo được
sự hài hòa về ngữ âm)
=> Cách sắp xếp trật tự từ có tác dụng:
- Thể hiện thứ tự của sự việc, hành động…
- Thể hiện vị thế xã hội của các nhân vật
- Nhấn mạnh tính chất, đặc điểm
II Một số
t á c d ụ n g của sự sắp xếp trật tự từ.
1 Khảo sát,
p h â n t í c h ngữ liệu:
- Tác dụng:
+ Thể hiện thứ tự nhất định của sự
v ậ t , h i ệ n tượng, hoạt
đ ộ n g , đ ặ c điểm,… + N h ấ n
m ạ n h h ì n h
Trang 54 Củng cố (thời gian: 2 phút):
của sự việc, hành động
- Tạo liên kết câu
- Tạo nhịp điệu cho câu
* Từ các ví dụ trên, hãy rút ra nhận xét về tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu?
ả n h , đ ặ c điểm của sự
v ậ t , h i ệ n tượng;
+ Liên kết
c â u v ớ i
n h ữ n g c â u khác trong văn bản + Đảm bảo
sự hài hòa về ngữ âm của lời nói
2.Ghi nhớ 2 (SGK/112)
3.Luyệ
n tập
22
phút
* Gọi học sinh đọc các câu trong bài tập GV hướng dẫn học sinh làm bài.
Câu a:
Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện của các vị ấy trong lịch sử của dân tộc
Câu b:
Đẹp vô cùng đảo lên trước để nhấn mạnh vẻ đẹp của Tổ quốc mới được giải phóng
Hò ô đưa lên phía trước
để bắt vần lưng với sông Lô, gợi ra một không gian mênh mang sông nước, đồng thời bắt vần chân ngạt – hát để tạo
ra sự hài hòa về ngữ âm cho khổ thơ
Câu c:
Lặp từ và cụm từ mật thám, đội con gái để tạo liên kết với câu đứng trước
* Gọi học sinh đọc các câu trong bài tập GV hướng dẫn học sinh làm bài.
Câu a:
Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện của các vị
ấy trong lịch sử của dân tộc
Câu b:
Đẹp vô cùng đảo lên trước
để nhấn mạnh vẻ đẹp của Tổ quốc mới được giải phóng
Hò ô đưa lên phía trước để bắt vần lưng với sông Lô, gợi ra một không gian mênh mang sông nước, đồng thời bắt vần chân ngạt – hát để tạo ra sự hài hòa về ngữ
âm cho khổ thơ
Câu c:
Lặp từ và cụm từ mật thám, đội con gái để tạo liên kết với câu đứng trước
III Luyện tập:
* Giải thích
lý do sắp xếp trật tự từ:
Trang 6Câu hỏi 1: Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu?
Trả lời: + Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng, hoạt động, đặc điểm,…
+ Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng;
+ Liên kết câu với những câu khác trong văn bản
+ Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm
5 Hướng dẫn tự học (thời gian: 1 phút):
1 Xem lại các ví dụ, học thuộc phần ghi nhớ; hoàn thành các bài tập còn lại.
Tập viết một đoạn văn nghị luận, giải thích cách sắp xếp trật tự từ trong một vài câu văn cụ thể
2 Chuẩn bị: Lựa chọn trật tự từ trong câu (tt).
Làm trước các bài tập (SGK/122)
E RÚT KINH NGHIỆM:
V RÚT KINH NGHIỆM
-lấy nhiều ví dụ minh họa về lựa chọn trật tự từ trong câu